༥. ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༢༧. ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧོཏི པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི ཀུ་ལཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༣༡) – ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཱ་དཱི་ནི རོ་པེ་ཏུཾ ཝཱ རོ་པཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ སི་ཉྩི་ཏུཾ ཝཱ སི་ཉྩཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཙི་ནི་ཏུཾ ཝཱ ཨོ་ཙི་ནཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ག་ནྠི་ཏུཾ ཝཱ ག་ནྠཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨོ་བྷཱ་སོ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༢༨. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ལླ་ཧ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀོ་ཊྚ་ནཾ ཀོ་ཊྚཱ་པ་ནཾ, ཨཱ་ཝཱ་ཊ་སྶ ཁ་ཎ་ནཾ ཁ་ཎཱ་པ་ནཾ, མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་སྶ རོ་པ་ནཾ རོ་པཱ་པ་ནཾ, ཨཱ་ལི༹་ཡཱ བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་པ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ སེ་ཙ་ནཾ སེ་ཙཱ་པ་ནཾ, མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁ་ཀ་ར་ཎཾ, ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ན་ཧཱ་ནོ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཾ. ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ‘‘ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ ཛཱ་ན, ཨེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཀྑ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ཛུ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ. པ་རི་ཡཱ་ཡོ ནཱ་མ ‘‘པ་ཎྜི་ཏེ་ན མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཱ་ད་ཡོ རོ་པཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ཀུ་དཱ་ལ་ཁ་ཎི་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཙ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཋི་ཏ་ཉྷི སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ད་ཡོ དི་སྭཱ ‘‘ཐེ་རོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ག་ནྟྭཱ ཀ་རོ་ནྟི. ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་དཱ་ལ་ཁ་ཎི་ཏྟི་ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཋ་པ་ནཾ.
༢༩. ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ་པི ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ རོ་པ་ན་རོ་པཱ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཕ་ལ་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་ར་ཏྟ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་རཱ་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཚཱ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་སཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ སེ་སཾ, ཡཾ ཀི་ཉྩི མཱ་ཏི་ཀ་མྤི ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀཾ སི་ཉྩི་ཏུཾ ན་ཧཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀཱ་ནི ཙ ཏ་ཏྠ ཚ་ཌྜེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ས་ཡཾ རོ་པེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་རཱ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན རོ་པི་ཏ་སྶ ཝཱ རོ་པཱ་པི་ཏ་སྶ ཝཱ ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
༣༠. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ རོ་པེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཉྩེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རོ་པཱ་པེ་ནྟ་སྶ. ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ རོ་པ་ནེ་པི རོ་པཱ་པ་ནེ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྲཱ་པི ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ བ་ཧཱུ་ན་མྤི རོ་པ་ནེ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝཱ སུ་དྡྷ་དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝཱ ཧོ་ཏི. པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རོ་པཱ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་རཱ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ རོ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན རོ་པཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ན་ཡོ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ན སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི.
སི་ཉྩ་ན་སི་ཉྩཱ་པ་ནེ པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་མྤི. ཀ་པྤི་ཡེ་ན ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན སི་ཉྩཱ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨཱ་པ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ པ་ན དྷཱ་རཱ་ཝ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཨོ་ཙི་ན་ནེ པུ་པྥ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཱ་ནེ་ཝ. བ་ཧཱུ་ནི པ་ན པུ་པྥཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨོ་ཙི་ན་ནྟོ པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨོ་ཙི་ནཱ་པ་ནེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ བ་ཧུ་མྤི ཨོ་ཙི་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ས་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
༣༡. ག་ནྠ་ན་ག་ནྠཱ་པ་ནེ་སུ པ་ན ས་བྦཱ་པི ཚ པུ་པྥ་ཝི་ཀ་ཏི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ག་ནྠི་མཾ གོ་པྥི་མཾ ཝེ་དྷི་མཾ ཝེ་ཋི་མཾ པཱུ་རི་མཾ ཝཱ་ཡི་མ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ག་ནྠི་མཾ ནཱ་མ ས་ད་ཎྜ་ཀེ་སུ ཝཱ ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཝཱ དཱི་གྷ་ཝ་ཎྚེ་སུ པུ་པྥེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ད་ཎྜ་ཀཾ, ཝ་ཎྚེ་ན ཝཱ ཝ་ཎྚཾ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧི ག་ནྠི་མཾ. ཏཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་ཏུ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ སོ་བྷེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ན ཝི་ཀི་རི་ཡ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
གོ་པྥི་མཾ ནཱ་མ སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཝ་སྶི་ཀ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ་ཎྚི་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཎྚི་ཀ་མཱ་ལཱ་ཝ་སེ་ན གོ་པྥ་ནཾ, ཝཱ་ཀཾ ཝཱ ར་ཛྫུཾ ཝཱ དི་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ནཱི་པ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བ་ནྡྷ་ནྟི, ཨེ་ཏ་མྤི གོ་པྥི་མ་མེ་ཝ. ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཝེ་དྷི་མཾ ནཱ་མ ས་ཝ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶི་ཀ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཝ་ཎྚེ, ཨ་ཝ་ཎྚ་ཀཱ་ནི ཝ་ཀུ་ལ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཚི་དྡེ་སུ སཱུ་ཙི་ཏཱ་ལ་ཧཱི་རཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝུ་ན་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ཝེ་དྷི་མཾ ནཱ་མ. ཏཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་མྷི ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ ཏཱ་ལ་ཧཱི་རཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་ཁཱ་སུ, ཀེ་ཙི པུ་པྥ་ཚ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཚ་ཏྟེ ཙ བྷི་ཏྟི་ཡ་ཉྩ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཀ་ཎྚ་ཀེ་སུ, ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཝི་ཏཱ་ནེ བ་དྡྷ་ཀ་ཎྚ་ཀེ་སུ, ཀེ་ཙི ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ས་ལཱ་ཀཱ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཚ་ཏྟཱ་དྷི་ཚ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཏི་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མེ་ཝ. པུ་པྥ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཾ པ་ན དྷ་མྨཱ་ས་ན་ཝི་ཏཱ་ནེ ཀ་ཎྚ་ཀ་མྤི བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་པྥ་མྤི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ པུ་པྥེ་ཡེ་ཝ ཝཱ པུ་པྥཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཛཱ་ལ་ཝི་ཏཱ་ན་ཝེ་དི་ཀ་ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀ་པུ་པྥ་པ་ཊི་ཙྪ་ཀ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞ་གུ་ལ༹་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཚི་དྡེ་སུ ཨ་སོ་ཀ་པི་ཎྜི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་རེ་སུ པུ་པྥཱ་ནི པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ན དོ་སོ. ན ཧེ་ཏཾ ཝེ་དྷི་མཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ར་ཛྫུ་ཡ་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཝེ་ཋི་མཾ ནཱ་མ པུ་པྥ་དཱ་མ་པུ་པྥ་ཧ་ཏྠ་ཀེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀེ་ཙི ཧི མ་ཏྠ་ཀ་དཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཧེ་ཊྛཱ གྷ་ཊ་ཀཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་པྥེ་ཧི ཝེ་ཋེ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨ་ཊྛ ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ད་ས ཝཱ ཨུ་པྤ་ལ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཀེ་ན ཝཱ ད་ཎྜ་ཀེ་སུ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ པ་དུ་མ་ཧ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཐ་ལེ ཋ་པི་ཏ་ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི ཀཱ་སཱ་ཝེ་ན བྷ་ཎྜི་ཀ་མྤི བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝཱ་ཀེ་ན ཝཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨཾ་ས་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨཾ་ས་བྷ་ཎྜི་ཀཾ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷེ ཋ་པི་ཏ་ཀཱ་སཱ་ཝ་སྶ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ པ་སི་བྦ་ཀེ ཝི་ཡ པུ་པྥཱ་ནི པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཾ་ས་བྷ་ཎྜི་ཀཱ, ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི པ་དུ་མི་ནི་པ་ཎྞཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཎྞེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏ་ཏྲཱ་པི པུ་པྥཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་དུ་མི་ནི་པ་ཎྞ་མེ་ཝ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ད་ཎྜ་ཀཾ པ་ན བ་ནྡྷི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
པཱུ་རི་མཾ ནཱ་མ མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ ཙ པུ་པྥ་པ་ཊེ ཙ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡོ ཧི མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ་ན ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ བོ་དྷིཾ ཝཱ ཝེ་དི་ཀཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ པུ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པཱུ་རི་མཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ. ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀ་ནྟ་རེ་ཧི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་ལ་མྦ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀཾ པ་རི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨེ་ཏ་མྤི པཱུ་རི་མཾ ནཱ་མ. ནཱ་ག་ད་ནྟ་ཀེ པ་ན པུ་པྥ་ཝ་ལ་ཡཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ་ཧི པུ་པྥ་པ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ མཱ་ལཱ་གུ་ཎཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་ན པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏོ པཱུ་རི་མ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ་ཧི པ་ན བ་ཧཱུ་ཧི་པི ཀ་ཏཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་མ་ཏྠ་ཀཱ་དཱི་སུ བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཏི་དཱི་གྷཾ པ་ན མཱ་ལཱ་གུ་ཎཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན ཨི་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏེ་ན་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཝཱ་ཡི་མཾ ནཱ་མ པུ་པྥ་ཛཱ་ལ་པུ་པྥ་པ་ཊ་པུ་པྥ་རཱུ་པེ་སུ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཙེ་ཏི་ཡེ པུ་པྥ་ཛཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་མྷི ཛཱ་ལ་ཚི་དྡ་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. བྷི་ཏྟི་ཚ་ཏྟ་བོ་དྷི་ཏྠ་མྦྷཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་པྥ་པ་ཊཾ པ་ན པ་རེ་ཧི པཱུ་རི་ཏ་མྤི ཝཱ་ཡི་ཏུཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. གོ་པྥི་མ་པུ་པྥེ་ཧེ་ཝ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་ནི་པི ཝཱ་ཡི་མ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ནྟི. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ན པུ་པྥཱ་ནི ཋ་པེ་ནྟེ་ན ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དི་རཱུ་པ་ཀ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཀ་ལ༹་མྦ་ཀེ་ན ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་ཀེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ པུ་པྥ་ཝི་ཀ་ཏི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ.
༣༢. ཏ་ཏྠ ཀ་ལ༹་མྦ་ཀོཏི ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་ཀ་ནྟ་རེ གྷ་ཊི་ཀ་དཱ་མ་ཨོ་ལ་མྦ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡ་ཀོཏི ཨ་ཌྜྷ་ཙ་ནྡཱ་ཀཱ་རེ་ན མཱ་ལཱ་གུ་ཎ་པ་རི་ཀྑེ་པོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི པཱུ་རི་མེ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་ཊྛཾ. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘དྭེ ཏ་ཡོ མཱ་ལཱ་གུ་ཎེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པུ་པྥ་དཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་མྤི ཝཱ་ཡི་མཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི ཨི་དྷ པཱུ་རི་མ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཝི་ཊྛཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པུ་པྥ་དཱ་མ་མེ་ཝ, པི་ཊྛ་མ་ཡ་དཱ་མ་མྤི གེ་ཎྜུ་ཀ་པུ་པྥ་དཱ་མ་མྤི ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཁ་ར་པ་ཏྟ་དཱ་མ་མྤི སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི ནེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ, ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པཱུ་ཛཱ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཨོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཡོ ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཝཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ས་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ པུ་པྥཾ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ དེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན དེ་ཏི, བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ངྒྷི་ཀེ་པི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡ་མི་ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ཝ་ཏཱ་ཡ ད་ད་ཏོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི.
༣༣. པུ་པྥཾ ནཱ་མ ཀ་སྶ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་སྶ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཧ་རི་ཏྭཱ་པི ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་པི པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ་པི པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ་པི དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་ས་ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ, མ་ཎྜ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ན སི་ཝ་ལི་ངྒཱ་དི་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཀ་སྶ་ཙི་པི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ ཧ་རཱ་པེ་ནྟེ་ན ཉཱ་ཏི་སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧེ་ཝ ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རེ པ་ན ཡ་དི ས་ཡ་མེ་ཝ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྨ་ཏེ་ན པུ་པྥ་བྷཱ་ཛ་ཀེ་ན པུ་པྥ་བྷཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘ས་མྤ་ཏྟ་གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གཾ’’, མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ས་མྨ་ཏེ་ན ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་སུ ས་གཱ་ར་ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ བ་ཧཱུ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི, ཐེ་རཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ‘‘ཏྭཾ ཨི་དཾ ག་ཎྷ, ཏྭཾ ཨི་དཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི དེ་ནྟི, པུ་པྥ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ‘‘ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ དེ་ནྟི, ཨེ་ཏ་མྤི པུ་པྥ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨ་ཀྐ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྠི, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛེ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏི་དི་ཝཱ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟི, ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ པུ་པྥཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི, པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀ་རི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘བ་ཧཱུ་ནི ཀི་ར ཝི་ཧཱ་རེ པུ་པྥཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པུ་པྥ་པཱུ་ཛ་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟི དཱ་ན་ཉྩ དེ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི.
༣༤. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ནཱ་མ པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་པྥ་ཝཱ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཙ པ་གེ་ཝ པུ་པྥཱ་ནི ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ རུ་ཀྑེ་སུ པུ་པྥཱ་ནི ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་པྥཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི, ཏུ་མྷེ པ་ན པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐ, ས་ངྒྷོ ཨ་ཉྙཾ དི་ཝ་སཾ པཱུ་ཛེ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏེ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ པ་ན ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ‘‘ཐེ་རཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི དཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ས་ཙེ ས་ཡ་མེ་ཝ ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཏེ་སཾ དེ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཐེ་རེ་ཧི པ་ན ‘སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནཱི’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཙེ པ་ན པུ་པྥ་ཝཱ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ཙི་ཏེ་སུ པུ་པྥེ་སུ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ ‘‘ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཉཱ་བྷི་སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ ཋ་པེ་ནྟི, ན ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏ་བྦཾ, ཨོ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ‘‘བ་ཧཱུ་ནི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཝི་ཧཱ་རེ པུ་པྥཱ་ནི, ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ན ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡ་ཉྩ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
༣༥. ཕ་ལ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ སེ་ས་ཉཱ་ཏཱི་ན་ཉྩ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན དེ་ནྟ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ པ་ར་ས་ནྟ་ཀེ ས་ངྒྷི་ཀེ སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡ་མི་ཏེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ གི་ལཱ་ན་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ས་མྤ་ཏྟ་ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ ཝཱ ཁཱི་ཎ་པ་རི་བྦ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཕ་ལ་དཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི. ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ཀེ་ན་པི ས་མྨ་ཏེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ས་མྨ་ཏེ་ན ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ངྒྷཱ་རཱ་མེ་པི ཕ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱ རུ་ཀྑ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ ‘‘ཏ་ཏོ གི་ལཱ་ན་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ཕ་ལཱ་ནི དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི, རུ་ཀྑཱ ཝཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ ‘ཨི་ཏོ ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’’ཏི. ‘‘ཨི་དྷ ཕ་ལཱ་ནི སུ་ནྡ་རཱ་ནི, ཨི་ཏོ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ སི་རཱི་ས་ཙུ་ཎྞཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་སཱ་ཝཾ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ར་ས་ནྟ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ས་ངྒྷ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏཱ་པི རུ་ཀྑ་ཚ་ལླི ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝཱ་ཏི. མ་ཏྟི་ཀ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཝེ་ལུ༹་པ་ཎྞེ་སུ་པི ག་རུ་བྷ་ཎྜཱུ་པ་གཾ ཉ་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༦. ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཡནྟི གི་ཧཱི་ནཾ དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ སཱ་ས་ན་ཧ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. གི་ཧཱི་ན་ཉྷི སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏཾ ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཋ་མཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི པ་ཙྪཱ ‘‘ཨ་ཡཾ དཱ་ནི སོ གཱ་མོ, ཧ་ནྡ ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ་པི པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ཏོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. སཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན པ་ན ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཀཱ པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷེ དོ་སོ ན་ཏྠི. པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ན ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་ར་སྶ སཱ་ས་ནཾ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, གི་ཧཱི་ན་ཉྩ ཀ་པྤི་ཡ་སཱ་ས་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་ཊི་མཾ བོ་དྷིཾ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡེ ག་ནྡྷ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཐ, དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མ, དྷ་མྨཾ དེ་སཱ་པ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝཱ ཨཱི་དི་སེ་སུ སཱ་ས་ནེ་སུ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀ་པྤི་ཡ་སཱ་ས་ནཱ་ནི ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི, ན གི་ཧཱི་ནཾ གི་ཧི་ཀ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ཨ་ཊྛ་ཧི ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ན ཀ་པྤ་ནྟི. ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་དི་སཱ་ཝ ཧོ་ནྟི.
པ་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏོ པ་ན ཡ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཡ་སྨི་ཉྩ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, ནེ་ཝ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ཙ་རི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི, ན ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སི་ཏུཾ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཀ་མྨེ་ན་པི ཙ ཏེ་ན ཡེ་སུ ཀུ་ལེ་སུ པུ་བྦེ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་ཏྟེ་ན་པི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ‘‘ཀ་སྨཱ ན ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏེ་ན ‘‘པུ་བྦེ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ན མ་ཡཾ ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དེ་མ, ཨི་དཱ་ནི སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ དེ་མཱ’’ཏི, ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་དཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཏཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷེ དོ་སོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙ་མྤི བྷི་ཀྑུཾ པུ་བྦ་ཎྷེ ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ཀོ་ཙི པུ་ཙྪེ་ཡྻ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ཙ་ར་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ལ་དྡྷཾ ན ལ་དྡྷ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ ན ལ་དྡྷཾ, ‘‘ན ལ་དྡྷ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཡཾ སོ དེ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༣༧. ‘‘ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ཏྠ་བྦཾ, ཡོ ཝ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མི་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ཋཱ་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ…པེ… ན ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎི་དྷཱ་ཡ སེ་ཡྻཱ ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ, ཡོ ཀ་པྤེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༢༢༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༢༣) ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟཾ མཾ ཛ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ཝཱ སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ས་མྦྷཱ་ཝེ་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ལོ་ཀ་སྶ ས་ཀྐ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ག་རུ་ཀ་ཏོ མཱ་ནི་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ན ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ད་ཝཱ་རེ པ་ད་ཝཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་ཙ་ངྐ་མ་ན་ནི་སཱི་ད་ན་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཉྙེ ན ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ས་ནྟོ ཧི ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཾ ལ་བྷ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་ན ས་མཱ་དི་ནྣ་དྷུ་ཏ་ངྒོ ‘‘དྷུ་ཏ་ངྒཾ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘གཱ་མ་ནྟེ མེ ཝ་ས་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ར་ཉྙཾ ས་པྤཱ་ཡ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཏི་ཎྞཾ ཝི་ཝེ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ན ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ས་ཏྠོ, མ་ཡི ཙ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟེ བ་ཧཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི གཱ་མ་ནྟཾ ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ་པི ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་ནི ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ བྷོ་ཛ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཏཱ་ཝ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཾ ལ་བྷ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཏྟ་སེ་ཁི་ཡ་ཝ་ཏྟ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་ན ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏི་ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་དཱི་ཧི པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫོ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ. ཙ་ངྐ་མ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ
ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.