༡༣. དཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༦༩. དཱ་ན་ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧེ་ཧི ལཱ་བྷ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ དཱ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་ར་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དཱི་སུ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི དཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲི་དཾ དཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ – ‘‘ཨི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དེ་མི ད་དཱ་མི ད་ཛྫཱ་མི ཨོ་ཎོ་ཛེ་མི པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མི ཝི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་མི…པེ… ཝི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱ་པི པ་ར་མྨུ་ཁཱ་པི དི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, སུ་དི་ནྣཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྩ. ‘‘ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རོ་ཧི, ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཧོ་ཏུ, ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རོ་མི, མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཧོ་ཏུ, མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, དུ་དི་ནྣཾ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྩ. ནེ་ཝ དཱ་ཏཱ དཱ་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རོ ག་ཧེ་ཏུཾ, ས་ཙེ པ་ན ‘‘ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཀོ ‘‘ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ‘‘ན ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, པུ་ན སོ ‘‘དི་ནྣཾ མ་ཡཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨི་ཏ་རོ་པི ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཏོ པུ་རི་མོ་པི ‘‘མ་ཡཱ དི་ནྣ’’ནྟི ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ཏི, པ་ཙྪི་མོ་པི ‘‘མ་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ’’ནྟི, ཀ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི? ན ཀ་སྶ་ཙི. ཡ་སྶ པ་ན རུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི དི་ནྣཾ ཡཱ་ཝ པ་ར་སྶ ཧ་ཏྠཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ, ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣཾ པ་ན ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ. ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ.
བྷི་ཀྑུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༧༨-༣༧༩) བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, སོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ’’ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ. ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, སོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ’’ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, དྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ. ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཨུ་བྷོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ’’ཏི, ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ. ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, དྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, སོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ’’ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, དྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ. ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, སོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ’’ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ. ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, དུ་གྒ་ཧི་ཏཾ. བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཏི ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི. སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཨུ་བྷོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ’’ཏི. ཡོ པ་ཧི་ཎ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, དྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ. ཡ་སྶ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྶ མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, སྭཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ.
པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ པུ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་པི་ཏོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣ་མྤི ཧི ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱུ་ཙི་མྤི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་དཾ སཱ་རུ་པྤ’’ནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ དེ་ཏི, ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ན ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, མ་ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ‘ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏི, དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ད་མྷཱ, སོ དཱ་ནི ཏྭཾ ན ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་སི, ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷཱ་སི, ན དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟོ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ མ་ཉྙེ བྷ་ཎ་ཐ, ཨི་དཾ ཝོ ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. དི་སཱ་པ་ཀྐ་མ་ནྟཾ ཝཱ པ་ན ད་ཧ་རཾ ‘‘ནི་ཝ་ཏྟེ་ཐ ན’’ནྟི བྷ་ཎ་ཏི, སོ ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཙཱི་ཝ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་རུ་ནྡྷ་ཐཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩེ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱ་དྷུ. ས་ཙེ ‘‘པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ མ་ཉྙེ ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ, ག་ཎྷ་ཐ ན’’ནྟི དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་བྦྷ་མ་ནྟཾ ཝཱ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ‘ཝ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ད་མྷཱ, སོ དཱ་ནི ཏྭཾ ཝི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ ཙ་ར་སཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ན དེ་མི, ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ན དེ་མི, དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཨ་པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟ་སྶ ན དེ་མི, ཨ་ཝི་བྦྷ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ དེ་མི, ཝི་བྦྷ་མ་ནྟ་སྶ ན དེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ད་ད་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ དཱ་ནེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
༧༠. ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ན ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ –
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ནྡི་ཊྛོ ཙ ཧོ་ཏི, ས་མྦྷ་ཏྟོ ཙ, ཨཱ་ལ་པི་ཏོ ཙ, ཛཱི་ཝ་ཏི ཙ, ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༥༦).
ཏ་ཏྠ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༣༡) ས་ནྡི་ཊྛོཏི དི་ཊྛ་མ་ཏྟ་ཀ་མི་ཏྟོ. ས་མྦྷ་ཏྟོཏི ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟོ. ཨཱ་ལ་པི་ཏོཏི ‘‘མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཛཱི་ཝ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་སེ་ཡྻཱ་ཡ ས་ཡི་ཏོ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡུ་པ་ཙྪེ་དཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་མ་ནོཏི ག་ཧི་ཏེ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧི་ཏེ མེ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་ངྒཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧོ པ་ན ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི རུ་ཧ་ཏི ས་ནྡི་ཊྛོ, ཛཱི་ཝ་ཏི, ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ, ས་མྦྷ་ཏྟོ, ཛཱི་ཝ་ཏི, ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ, ཨཱ་ལ་པི་ཏོ, ཛཱི་ཝ་ཏི, ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ་ཏི. ཡོ པ་ན ན ཛཱི་ཝ་ཏི, ན ཙ ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧེ་ན ག་ཧི་ཏ་མྤི པུ་ན དཱ་ཏ་བྦཾ. ད་ད་མཱ་ནེ་ན ཙ མ་ཏ་ཀ་དྷ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཡེ ཏ་སྶ དྷ་ནེ ཨི་སྶ་རཱ ག་ཧ་ཊྛཱ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཝཱ, ཏེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཏ་སྶེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ, ཡོ པ་ན པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ‘‘སུ་ཊྛུ ཀ་ཏཾ ཏ་ཡཱ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ན ཝཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་པི་ཏོ, པ་ཙྩཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཡོ་པི ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ན ཀི་ཉྩི ཝ་ད་ཏི, སོ་པི པུ་ན པ་ཙྩཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཡོ པ་ན ‘‘མ་ཡཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧི་ཏཾ ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ག་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ ཝཱ, མ་ཡཱ པ་ན ཏཾ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཋ་པི་ཏཾ, ཏཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
༧༡. ལཱ་བྷ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མ་ནནྟི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཎ་ཏ་ལཱ་བྷ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༥༩-༦༦༠) – ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ གི་ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ཏུ་ས་ནྟ་ཀ་མྤི ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟ་སྶ སུ་དྡྷི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་སྨཱ ཡོ་པི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ས་མ་ཡེ མཱ་ཏུ་གྷ་རེ་པི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, པ་ར་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, སུ་དྡྷི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, གི་ལཱ་ནོ ཙེ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཙ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན སོ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་བྷ་ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི ནཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ས་ངྒྷོ་པི ཨ་མྷེ་ཧི དི་ནྣ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, ‘‘ཀིཾ ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནེ་ན, ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ག་ཎ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ རོ་པི་ཏ་མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཙེ་ཏི་ཡ་མྷི པུ་པྥ་མྤི ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ན ཚ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཊཱ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ སེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ དཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནྟ་མ་སོ སུ་ན་ཁ་སྶ་པི པ་རི་ཎ་ཏཾ ‘‘ཨི་མ་སྶ སུ་ན་ཁ་སྶ མཱ དེ་ཧི, ཨེ་ཏ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན དཱ་ཡ་ཀཱ ‘‘མ་ཡཾ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙི་ཡཱ ད་སྶཱ་མ, བྷ་ཎ་ཐ ཀ་ཏྠ དེ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘ཡ་ཏྠ ཨི་ཙྪ་ཐ, ཏ་ཏྠ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘ཀ་ཏྠ དེ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟི, ‘‘ཡ་ཏྠ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ པ་རི་བྷོ་གཾ ཝཱ ལ་བྷེ་ཡྻ, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་རཾ ཝཱ ལ་བྷེ་ཡྻ, ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཝཱ ཨ་སྶ, ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་ཏྠ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ
དཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.