༡༠. བྷ་ཎྜ་པ་ཊི་སཱ་མ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༥༣. བྷ་ཎྜ་སྶ པ་ཊི་སཱ་མ་ནནྟི པ་རེ་སཾ བྷ་ཎྜ་སྶ གོ་པ་ནཾ. པ་རེ་ས་ཉྷི (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༠༦) ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཝཱ, ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ཏུ ཀ་ཎྞ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཀཱ་ལ་པ་ཎྞ་མྤི གི་ཧི་ས་ནྟ་ཀཾ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སཱི་སེ་ན པ་ཊི་སཱ་མེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་ཝ་སྶཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨི་དཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི པ་ན ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ‘‘པ་ཊི་སཱ་མེ་ཧཱི’’ཏི པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ལི་བོ་དྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཱ ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ ཝཱ ས་ཡ་ན་བྷ་ཎྜཾ ཝཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཚ་ནྡེ་ན་པི བྷ་ཡེ་ན་པི ན ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ག་ཏེ་སུ ཙ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏུཾ.
ས་ཙེ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༡༡) ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠེ པ་ཊི་སཱ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏཾ བྷ་ཎྜཾ སཱ་མི་ཀེ་ན ‘‘དེ་ཧི མེ བྷ་ཎྜ’’ནྟི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་པི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཡོ་ག་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷེ བྷ་ཎ་ཐ, ནེ་ཝི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟ་སྶ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ‘‘ར་ཧོ མ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པི་ཏཾ, ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ད་སྶ་ཏི ནུ ཁོ མེ, ནོ’’ཏི སཱ་མི་ཀོ ཝི་མ་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཏ་སྶ ཕ་རུ་སཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ སཱ་མི་ཀོ ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་ཏྲ ས་ཙཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཀི་ལ་མེ་ཏྭཱ ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི དཱ་ནེ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧོ, ར་ཀྑ་ཏི ཏཱ་ཝ. ས་ཙེ་པི སོ དཱ་ནེ ནི་རུ་སྶཱ་ཧོ, བྷ་ཎྜ་སཱ་མི་ཀོ པ་ན ག་ཧ་ཎེ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧོ, ར་ཀྑ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་དི པ་ན ཏ་སྨིཾ དཱ་ནེ ནི་རུ་སྶཱ་ཧོ བྷ་ཎྜ་སཱ་མི་ཀོ ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྷུ་རཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཡ་དི་པི མུ་ཁེ་ན ‘‘ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨེ་ཝ་མྤི སཱ་མི་ཀ་སྶ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ. ཏཾ པ་ན ས་ངྒོ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠེ པ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏཾ བྷ་ཎྜཾ ཨ་གུ་ཏྟ་དེ་ས་ཏོ ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ཝེ་ཏྭཱ གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ར་ཏོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན་པི ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝ་ཧཱ་རོ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ, བྷ་ཎྜ་དེ་ཡྻཾ པ་ན ཧོ་ཏི. ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏོ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༥༤. པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ པ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ས་མཱི་པེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏེ ས་ངྒོ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ན་ཧཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཙེ ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ ས་ངྒོ་པེ་ནྟི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ, ན་ཊྛེ གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ས་ཙེ་པི སོ ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ ཙ ཀི་ཙྩ་པ་སུ་ཏ་ཏྟཱ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཐཱ་པི ཏེ ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘མ་ཡཾ བྱཱ་ཝ་ཊཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨི་ཏ་རོ ཙ ‘‘ཨ་ཝ་སྶཾ ཋ་པེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ པ་ན ཏེ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏཱ ཝཱ ‘‘མ་ཡཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མ, ཏྭཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ས་ངྒོ་པི་ཏ་བྦཾ. ནོ ཙེ ས་ངྒོ་པེ་ནྟི, ན་ཊྛེ གཱི་ཝཱ. ཀ་སྨཱ? ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ.
ཡོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ཨེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་རོ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཨ་པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཏེ་ས་མྤི ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ དཱུ་རེ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ནི ཙེ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟི, ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ. ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ‘‘ཨོ་རོ་པེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི, ཀཱ་ལོ ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ‘‘ས་མཱ་ག་ཏཱ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ ས་མཱ་ག་ཏཱ་མྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་ར་དྭཱ་རཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་ད་དྭཱ་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཙེ་ཀོ ཨ་ལ་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ག་ཏེ་སུ པ་ཙྪཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི པུ་ཉྪ་ནྟོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཁ་ཎཾ དི་སྭཱ ཙོ་རཱ ཏ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཧ་ར་ནྟི, སུ་ཧ་ཊཾ, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏི.
ས་ཙེ་པི ཀོ་ཙི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏི, ཏ་སྨི་མྤི ན་ཊྛེ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, ན་ཊྛེ ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ. ས་ཙེ་པི ཋ་པི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཨཱི་དི་སོ ནཱ་མ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཋ་པི་ཏོ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི, ན་ཊྛེ ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ. ‘‘ནཱ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ པ་ན ན་ཏྠི གཱི་ཝཱ. ཡོ་པི ཏ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཋ་པེ་ཏི, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཉྩ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏི, ན་ཊྛཾ སུ་ན་ཊྛ་མེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན ནཾ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཋ་པེ་ཏི, ན་ཊྛེ གཱི་ཝཱ. ས་ཙེ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རཾ སུ་གུ་ཏྟཾ, ས་བྦོ ས་ངྒྷ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་པཱི་ཡ་ཏི, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཙ བཱ་ལོ ཨ་བྱ་ཏྟོ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཝཱ སོ་ཏུཾ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཁ་ཎཾ དི་སྭཱ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟི, ས་བྦཾ ཏ་སྶ གཱི་ཝཱ. བྷ་ཎྜཱ་གཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཙ་ངྐ་མ་ནྟ་སྶ ཝཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཏུཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨེ་ན བྱཱ་ཝ་ཊ་སྶ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་པཱི་ལི༹་ཏ་སྶ་པི ས་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ བ་ཧི ག་ཙྪ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་མ་ཏྟ་སྶ ས་ཏོ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་ཝ་ཊ་མེ་ཝ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཏ་སྶ པ་མཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟི, ས་བྦཾ ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ. ‘‘ཨུ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ པ་ན ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨུ་ཙྩཱ་ར་པཱི་ལི༹་ཏ་སྶ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཀྑེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ས་ཡོ, ཏ་སྨཱ གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏི.
༥༥. ཡོ པ་ན ཨ་ནྟོ ཨུ་ཎྷ་པཱི་ལི༹་ཏོ དྭཱ་རཾ སུ་གུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཙོ་རཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ན ཝི་ཝ་རི་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི པ་ན ཏེ ཙོ་རཱ ‘‘ས་ཙེ ན ཝི་ཝ་ར་སི, ཏ་ཉྩ མཱ་རེ་སྶཱ་མ, དྭཱ་ར་ཉྩ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཕ་ར་སུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟི, ‘‘མ་ཡི ཙ མ་ཏེ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་ན་ཊྛེ གུ་ཎོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝི་ཝ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ གཱི་ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ས་ཙེ ཀོ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ཀུ་ཉྩི་ཀཾ ཝཱ དེ་ཏི, དྭཱ་རཾ ཝཱ ཝི་ཝ་ར་ཏི, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟི, ས་བྦཾ ཏ་སྶ གཱི་ཝཱ. ས་ངྒྷེ་ན བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རཾ གུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ སཱུ་ཙི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཉྩ ཀུ་ཉྩི་ཀ་མུ་དྡི་ཀཱ ཙ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ དི་ནྣཱ ཧོ་ཏི, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ གྷ་ཊི་ཀ་མ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, ཙོ་རཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཧ་ར་ནྟི, ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ. སཱུ་ཙི་ཡ་ནྟ་ཀ་ཉྩ ཀུ་ཉྩི་ཀ་མུ་དྡི་ཀ་ཉྩ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་ཙེ ཙོ་རཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སུ་གུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣེ པ་ན ས་ཙེ བྷི་ཏྟིཾ ཝཱ ཚ་ད་ནཾ ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་མ་ངྒེ་ན ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཧ་ར་ནྟི, ན ཏ་སྶ གཱི་ཝཱ.
ས་ཙེ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རེ ཨ་ཉྙེ་པི ཐེ་རཱ ཝ་ས་ནྟི, ཝི་ཝ་ཊེ དྭཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ཏེ་སུ ག་ཏེ་སུ དྭཱ་རཾ ན ཛ་གྒ་ཏི, ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏི, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཨི་སྶ་ར་ཝ་ཏཱ་ཡ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ, ཐེ་རེ་ཧི པ་ན ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི སཱ་མཱི་ཙི. ཡ་དི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ‘‘ཏུ་མྷེ བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, མཱ པ་ཝི་སི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏེ་ས་ཉྩ ཨེ་ཀོ ལོ་ལ་མ་ཧཱ་ཐེ་རོ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི ཙེ་ཝ ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཙ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ ན་སྶ་ཏི, ས་བྦཾ ཏ་སྶ གཱི་ཝཱ, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀེ་ན པ་ན ཨ་ཝ་སེ་ས་ཐེ་རེ་ཧི ཙ ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ་ཝ ལོ་ལ་སཱ་མ་ཎེ་རེ ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རེ ནི་སཱི་ད་ཏི ཙེ་ཝ ནི་པ་ཛྫ་ཏི ཙ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ན་སྶ་ཏི, ས་བྦཾ ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ. ཏ་སྨཱ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀེ་ནེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨ་པྤེ་ཝ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝ་སི་ཏ་བྦཾ, ན ཙ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རེ་ཏི.
༥༦. ཡེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ག་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ས་ན་ག་བྦྷེ་སུ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཋ་པེ་ནྟི, པ་རི་ཀྑཱ་རེ ན་ཊྛེ ཡེ་ཧི ཋ་པི་ཏོ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ གཱི་ཝཱ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི པ་ན ས་ཧཱ་ཡེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི པ་ན ས་ངྒྷོ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་པེ་ཏི, སོ ཙ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན་ཊྛཾ ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ་པི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ནི་ཝཱ་པཾ ཝཱ ལ་བྷ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏོ ཡཾ ཏ་ཏྠ ན་སྶ་ཏི, ས་བྦཾ གཱི་ཝཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ཡཾ ཏ་སྶ པ་མཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་སྶ་ཏི, ས་བྦཾ གཱི་ཝཱ.
ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ པ་དེ་སཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧ་ར་ནྟི, ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ཨཱི་དི་སེ པ་ན ཝི་ཧཱ་རེ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་བྦེ་སཾ ཨོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་ཀྑཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རི་ཀཱ ཝཱ དྭེ ཏ་ཡོ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཏེ་ས་མྤི ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ར་ཀྑ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཀི་ཉྩི ན་སྶ་ཏི, གཱི་ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རི་ཀེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏ་བྷ་ཎྜ་མྤི ཙོ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཐཾ ག་ཏེ་སུ ཨ་ཉྙེ་ན མ་གྒེ་ན ཧ་རི་ཏ་བྷ་ཎྜ་མྤི ན ཏེ་སཾ གཱི་ཝཱ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཧཱ་རེ དཱ་ཏ་བྦཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ནི་ཝཱ་པོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ཧི པ་ཏྟ་བྦ་ལཱ་བྷ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ དྭེ ཏི་སྶོ ཡཱ་གུ་ས་ལཱ་ཀཱ ཏེ་སཾ པ་ཧོ་ན་ཀ་བྷ་ཏྟ་ས་ལཱ་ཀཱ ཙ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ནི་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ན ན ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. མ་ནུ་སྶཱ ཧི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཧོ་ནྟི ‘‘ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རི་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་གཱ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ དེ་ནྟི, ཝཱ་རཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རི་ཀོ དྭེ ཏི་སྶོ ཡཱ་གུ་ས་ལཱ་ཀཱ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྩ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཙ ལ་བྷ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ས་བྦཾ ན་ཊྛཾ གཱི་ཝཱ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་པཱ་ལཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ནི་ཝཱ་པོ ཝཱ ན་ཏྠི, བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶི་ཏ་ཀེ ཝི་ཧཱ་རཾ ཛ་གྒཱ་པེ་ནྟི, ས་མྤ་ཏྟ་ཝཱ་རཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ན ཨ་ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨ་དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ ཡ་སྶ ས་བྷཱ་གོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ དཱ་ཏཱ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཝཱ་རོ ན པཱ་པེ་ཏ་བྦོ.
ཡ་མྤི པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ ཋ་པེ་ནྟི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟེ་ན ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཏཾ ན ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏི, སོ ཝཱ་རཾ ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑུཾ ཋ་པེ་ནྟི, ཛ་གྒི་ཏྭཱ གོ་པེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཝཱ་རེ་ན བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟི. ཡོ ཏཱ་ནི ཁཱ་ད་ཏི, ཏེ་ན ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟོ ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ. སེ་ནཱ་ས་ན་མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཋ་པེ་ནྟི, ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཋཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀོ པ་ན རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀོ ཝཱ ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀོ ན་ཝ་ཀོ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ པ་ན བ་ཧཱུ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཏི, པ་རི་པུ་ཙྪཾ དེ་ཏི, པཱ་ལི༹ཾ ཝ་ཎྞེ་ཏི, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶ བྷཱ་རཾ ནི་ཏྠ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ལཱ་བྷཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ་པི ཨཱ་ཝཱ་སེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ཝཱ་རཾ ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ‘‘པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སོ ནཱ་མ ཉཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་པ་ཊི་མཱ་གྷ་ར་ཛ་གྒ་ན་ཀ་སྶ པ་ན དི་གུ་ཎཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ, དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་ནཱ་ལི༹, སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ས་ཝཱི་ས་གྒྷ་ན་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཉྩ དཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཏ་སྶ ཏཾ ལ་བྷ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ པ་མཱ་དེ་ན ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ན་སྶ་ཏི, ས་བྦཾ གཱི་ཝཱ. བ་ནྡྷི་ཏྭཱ བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་ཙྪི་ནྣཾ, ན གཱི་ཝཱ. ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ས་ནྟ་ཀེ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ར་ཀྑཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ར་ཀྑཱ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཋ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ས་ནྟ་ཀེ ར་ཀྑཱ་པི་ཏེ ར་ཀྑི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཀྑ་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི ར་ཀྑ་ཏོ་པི པ་མཱ་ད་ཝ་སེ་ན ན་ཊྛཾ གཱི་ཝཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྒ་ཧེ
བྷ་ཎྜ་པ་ཊི་སཱ་མ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.