༨. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
༤༤. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་མཱ་ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཡ་ཏེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ག་ཧ་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཀ་པྤི་ཡ་ཏེ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ, ས་ངྐ་པྤ་ནཾ ཙི་ནྟ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུནྟི ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུནྟི ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཏ་སྨཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན ‘ཨི་མཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་མཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟེ་ན པ་ན ‘ཨི་མཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཀ་པྤེ་མཱི’ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཾ. ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ, ཡ་དི ཏཾ ཏཾ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༤༦༩) ཝུ་ཏྟཾ.
ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༤༦༩) པ་ན ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུནྟི ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དི་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུནྟི ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མེ་ན ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ, ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རོ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཝི་དྷི ན ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ན པ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནེ དོ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ ༤༦༩) པ་ན ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ, ཡཾ ཝཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཏཾ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, ས་ཏི པ་ན པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་དཱ ཏ་དཱ ཝཱ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ཊཱི་ཀཱ་ཝཱ་དེ་སུ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དོ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རོ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏོ. ཀ་ཐཾ? པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྷི ཀ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་སུ་ཡེ་ཝ དྭཱི་སུ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཀ་ཎྜུ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨི་ཙྩེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨ་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ ནི་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ དི་སྶ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ས་ནྡ་ཏི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ས་ངྑེ་པེ་ན པ་རི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པ་ན ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ་མེ་ཝ, ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཡོ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ ཨེ་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་པྤ་ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སུ་ཁ་ཏྠཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ དི་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཋ་མ་ཝཱ་དེ ‘‘ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཏོ པ་རཾ ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སོ ཙ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ནཱ་མཾ ཝ་ཏྭཱ’’ཏི ཙ ཝི་སེ་ས་ནེ ཀ་ཏྟ་བྦེ ས་ཏི ‘‘ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཙ ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཙ བྷེ་ད་ཝ་ཙ་ནཾ ན སི་ཡཱ, ས་བྦེ་སུ་པི ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ནཱ་མཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦ་ཏོ, དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དེ ཙ ‘‘ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མེ་ན ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. པ་ཋ་མེ ཙ ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ, ཡ་དི ཏཾ ཏཾ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི, ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡེ ཙ ‘‘ན པ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནེ དོ་སོ’’ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ.
ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུནྟི ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ནྟི ཏཱི་སུ ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨཱ་གཱ་མི་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ, ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཀ་ཎྜུ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཉྩ ཏཾ ཏཾ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་དི་ནཱ་མ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཀ་སྨཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟེ་ན་པི ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཾ. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་ག་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༤༦༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡ་མྤི (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༤༦༩) ‘‘ཏ་ཏོ པ་རནྟི ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཉྙེ པ་ན ‘ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨཱ་གཱ་མི་ཝ་སྶཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘ཝི་ཀ་པྤ་ནེ ན དོ་སོ, ཏ་ཐཱ ཝི་ཀ་པྤི་ཏཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་དི་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ ༤༦༩) པ་ན ‘‘ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ་ཡེ་ཝ, ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ཝ་ཏྠ་ཉྷི ཀ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སི་ཏཾ ཨ་ནྟོ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སེ ཝ་སྶཱ་ན་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, ཙཱ་ཏུ་མཱ་ས་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷཱ་པི པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་དོ པ་ས་ཏྠ་ཏ་རོ་ཏི དི་སྶ་ཏི, ཀ་སྨཱ? སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ, པུ་རི་མེ་སུ པ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཡེ་ཝ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི ནཱ་ནཱ་ཝཱ་ད་སྶེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ. མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀནྟི མུ་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏཾ པ་ཉྩ་ཀཾ མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཾ, ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠེ མི་ནི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མཾ ཧ་ཏྠ་མུ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མི་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘མུ་ཊྛི་ཧ་ཏྠཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཀཾ མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཾ. པ་ཉྩ་པི ཧ་ཏྠཱ མུ་ཊྛཱི ཀ་ཏྭཱ་ཝ མི་ནི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. མུ་ཊྛི་ཏྟི་ཀནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྭི་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ཏི་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་རུ་པ་ནེ་ན་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏི་རེ་ཀནྟི སུ་ག་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ. ཨཱུ་ན་ཀནྟི མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་ཏོ ཨཱུ་ན་ཀཾ. ཏེ་ན ཙ ཏེ་སུ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་མཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱིཏི ཨི་མཾ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་པཱ་མི, པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༤༦༩) པ་ན ‘‘པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱིཏི ཋ་པེ་མི, པ་རི་ཙྩ་ཛཱ་མཱི་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱཏི ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རཱ་མ་ས་ནྟེ་ན, ཙཱ་ལེ་ནྟེ་ན ཝཱ. ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡེ་ན་པི ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙ་མྤི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མྤི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ’ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨི་དྷ ན ས་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༤༦༩) ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་དཱ་ནི ས་མྨུ་ཁཱ་པ་ར་མྨུ་ཁཱ་བྷེ་དེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཙེ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༤༦༩) པ་ན ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ་ཏི ཙ ཨི་དཾ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཾ ‘ཨི་མ’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ‘ཨེ་ཏ’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ པ་ནེ་ཏྠ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟཾ, པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ས་བྦ་ཏྠ ‘ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ’ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཝི་སེ་ས་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་མེ་ཝ ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ ཝུ་ཏྟོ, ཊཱི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཙ ཏ་དེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཋི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ‘‘ཨི་མ’’ནྟི, ཏ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཾ ‘‘ཨེ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ.
‘‘སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེཏི ཨི་དཾ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཡོ་གྒེ ཋི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཋ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ནི་ཙྩ་སྶ ཋཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཋ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘ཏ་ཐཱ་པི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏེ ན དོ་སོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༤༦༩) ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༤༦༩) པ་ན ‘‘སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི ཨི་དཾ དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱཏི ཙ ཨི་དཾ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ས་ལླ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཙཱི་ཝ་ར་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷི་ཊཱི་ཀཱ་ཡ་ཉྩ (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ ༤༦༩) ‘‘ས་ངྒྷཱ་ཊི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒོ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀ་ནྟི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་མེ་ཝ ནཱ་མཾ. ‘ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷཱ་ཊཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་པྤ་ཝ་སེ་ཡྻཱ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེཏི གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི དྷ་མྨ་སི་རི་ཏྠེ་རོ. དཱུ་ར་ཏ་རེ་པི ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ནུ་ག་ཎྛི་པ་དེ་པི ‘སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ར་ཏྟི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ ར་ཀྑ་ནྟེ་ན ཏ་ཏོ དཱུ་རེ ཋི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ར མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ཋ་པི་ཏཾ ཨ་ཉྙོ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་ད་ནྟེ ཋ་པེ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ་པི རུ་ཧ་ཏི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ མ་ཏ་བྷེ་དཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཏྠེ་ཧཱིཏི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཏྠེ་ཧི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་སྶ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཏེ་ན ཙ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀ་དྷུ་ཏ་ངྒཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟེ་ན པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ད་སཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀ་ཏྭཱ ར་ཛི་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏུ་མ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ད་སཱ་ཧ་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ར་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ན པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, དྷུ་ཏ་ངྒ་ཙོ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༥) ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨི་ད་ཉྩ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དི་ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་ར་སྶ པ་ན པུ་རི་མཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ལ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀ་པྤ་བི་ནྡུ་པི དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་པྤ་བི་ནྡུ་དཱ་ན་ཀི་ཙྩ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, མ་ཧ་ནྟ་ཏ་ར་མེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཉྩེ, ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ས་ངྑ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཉྩེ, ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏ་ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ལ་ཀྑ་ཎཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཊྚ་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཊྚཱ་དི་ཀ་མྤི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཨུ་ཏུ་དྡྷ་ཊཱ་ནཾ དུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ…པེ… པཾ་སུ་ཀཱུ་ལེ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༤༨).
མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུནྟི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ བྷི་ཀྑཱུཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ནི་སི་ནྣཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ, ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༥༨) ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་མྤི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝུ་ཏྟོ, ན ཙ ས་ངྑཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏ་སྨཱ ཏཱི་ཎི་པི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལཱ༹་ནི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་དྷཱ་ན་མུ་ཁ་མེ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལཱ༹་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ནི་དྷཱ་ན་མུ་ཁཾ ཋ་པ་ན་མུ་ཁཾ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཊྛ་པ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙེ, ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཨ་ཏྠོ ཙ ཧོ་ཏི པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ་ཧི་པི ཐ་ཝི་ཀཱ་ཧི་པི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ཀ’’ནྟི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ, ཐ་ཝི་ཀཱ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི ཝཱ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནི ཀ་པྤ་ནྟཱི་ཏི སི་དྡྷཾ. པ་ཋ་མཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, པུ་ན པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ ནེ་ཝ་ཏྠི དོ་སོ་ཏི ན ཏ་ཏྠ དུ་པྤ་རི་ཧཱ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བ་དྡྷ་སཱི་མཱ་ཡ དུ་པྤ་རི་ཧཱ་ར’’ནྟི.
༤༥. ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཡ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱཏི ཝ་སྶི་ཀ་མཱ་ས་ཏོ པ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ, ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་སྶི་ཀ་མཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ས་ཏོ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་ཡོ་གཱ, ཡ་ཉྩ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཀ་ཐི་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ‘‘ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ནཱ་པི ཀ་ཎྜུ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ནཱ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ ན་ཏྠི, པ་རི་ཝཱ་ར་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ ‘‘ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ནོ གི་མྷེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ན ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཱ པ་ཙྪི་མེ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཧེ་མ་ནྟེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི སུ་ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཀུ་རུ་ནྡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན་པི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཝ་སྶཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་སུ ཙ ཝ་སྶཱ་ན་མཱ་ས་ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ནཾ ཝི་ག་མེ ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི ན ཨུ་དྡྷ་ཊཾ, ཏ་སྨཱ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༦༩) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ན་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཎྞ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་ར་ཏྟཱ་པི ཙེ་སཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དྭེ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི དུ་ཏི་ཡ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན རུ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རི་ཡཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་སེ་ན པ་རི་བྷོ་ག་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ ཝི་ཡ. ཡཾ པ་ན ‘‘པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ནི་ཡ་མི་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ན་ཝ་སུ ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་ནི་ཡུ་ཛྫི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པཱ་ཝཱ་རོ་ཀོ་ཛ་ཝོ་ཏི ཨི་མེ་ས་མྤི པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ ལོ་ཀེ་པི ཝོ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏོ ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ས་ཙེ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་པ་རཱ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, པུ་རི་མ་ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ནི་སཱི་ད་ན་མྷི པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟནྟི ‘‘དཱི་གྷ་ཏོ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ དི་ཡ་ཌྜྷཾ, ད་སཱ ཝི་ད་ཏྠཱི’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ པ་མཱ་ཎེ་ན ཡུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་ཧ་ཏྠ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཏི་ཧ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཚ་ལ༹་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་དྭི་ཧ་ཏྠཾ, ད་སཱ ཝི་ད་ཏྠཱ་དྷི་ཀ་ཧ་ཏྠཾ, ཨི་དཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝི་ད་ཏྠཱ་དྷི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ན་ཝ་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠཾ, ད་སཱ ཚ་ལ༹་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་དྭི་ཧ་ཏྠཱ, ཏ་ཏོ ཨཱུ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨ་དྷི་ཀཾ ‘‘ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ ཚེ་ད་ན་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༥༣༣) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཀ་ཎྜུ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཡཱ པ་མཱ་ཎི་ཀཱཏི ‘‘དཱི་གྷ་ཏོ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ, ཏི་རི་ཡཾ དྭེ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༥༣༨) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ, སཱ པ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཚ་ཧ་ཏྠཱ ཧོ་ཏི, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཏི་ཧ་ཏྠཱ, ཨི་དཱ་ནི པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠེ་ན པ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ན་ཝ་ཧ་ཏྠཱ ཧོ་ཏི, ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཝི་ད་ཏྠཱ་དྷི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ, ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཧ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཝི་ད་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཨི་དཱ་ནི པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠེ་ན པ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝི་ད་ཏྠཱ་དྷི་ཀ་ཧ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི, ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཚ་ལ༹་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་ཝི་ད་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ པ་མཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏེ་པི ན་ཏྠི ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨི་དཾ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ, ཨི་དཾ མཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཀ་ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཨི་མི་ནཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་སྶཱ་མི, ཨི་དཾ མཱ་ཏུ་ཡཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཋ་པེ་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་མྤི ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཧེ་ཊྛཱ པ་ན པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ནྟེ ཋི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྪཱ ཝཱི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ས་ཙེ པ་ན པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི, པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་ག་པྤ་མཱ་ཎ་མ་ཏྟེ ཝཱི་ཏེ ཏ་ནྟེ ཋི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༦. ‘‘ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱཏི ‘སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ནཱ’ཏི ཏཱི་སུ་པི ག་ཎྛི་པ་དེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་ནེ ཝི་ཡ ཙཱི་ཝ་རེ ནི་རཱ་ལ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ པ་ན ཝི་བྦྷ་མ་ནྟོ་པི ཡཱ་ཝ སི་ཀྑཾ ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱ’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧི གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ཝི་སུཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི ཏ་སྶཱ ཝི་བྦྷ་མ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་སྶ་མ་ཎཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ནཱཏི པ་ན ཨི་དཾ ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ལི་ངྒེ ཋི་ཏོ་ཝ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ལ་གྒ་མྤི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༤༦༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༤༦༩) པ་ན ‘‘ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་བྷཱ་ཝེ ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ གི་ཧི་ལི་ངྒ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ལི་ངྒ་གྒ་ཧ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་དཱ་པི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཙ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ དི་སྶ་ནྟི.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༦༩) ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ ས་ཏི སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑ་ནྟེ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ནྟེ ས་ཏི ཧཱི་ནཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་པཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ སི་ཀྑཾ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཀེ་ཝ་ལཾ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི, ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཙ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ སི་ཡཱ ཡ་ཐཱ ཏཾ ལི་ངྒ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན. གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཾ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ལི་ངྒཾ ཨ་ཏྠི, ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཙ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ སི་ཡཱ ཡ་ཐཱ ཏཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ཎེ, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ ཝཱ ཧོ་ཏུ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ, ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ཏྟེ་ན གི་ཧི་ལི་ངྒ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ན པ་ན བྷི་ཀྑུ་སྶེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི. ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་ཀ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ས་ཉྩ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟཱ་ན་ཝོ་ཧཱ་རཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ནི་ཊྛ་ངྒུ་ལི་ན་ཁ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨོ་ར་ཏོ པ་ར་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨོ་ར་ཏོ ཚི་དྡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, པ་ར་ཏོ ན བྷི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཐཾ ཨོ་ར་པ་ར་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི? ཡ་ཐཱ ན་དཱི་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ པ་དེ་སེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཏཱི་རཾ ཨོ་རི་མཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་ར་དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཏཱི་རཾ པཱ་རི་མཾ ནཱ་མ, ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ད་ཏྠི་ཨཱ་དི་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ པ་དེ་ས་སྶ ཨོ་རཾ ནཱ་མ, ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རཾ ནཱ་མ, ཨི་ཏི ལོ་ཀ་ཏོ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཙ ཨོ་ར་ཏོ བྷོ་གཾ པ་ར་ཏོ ཨ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་རཾ ནཱ་མ, ཨི་ཏ་ར་ཊྛཱ་ནཾ པ་རཾ ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་རཾ ནཱ་མ, ཨི་ཏ་རཾ པ་རཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ན་ཏོ ཝཱ ཨོ་ར་པ་ར་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཡོ པ་ན དུ་བྦ་ལ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཋ་མཾ ཨ་གྒ་ལ༹ཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ དུ་བྦ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པ་ནེ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན བྷི་ཛྫ་ཏི. མ་ཎྜ་ལ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ས་ཀ་ལ་སྨིཾ ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷི་ཛྫ་ནཱ་བྷི་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༤༦༩) ‘‘ཨེ་ས ན་ཡོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཚི་དྡེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཁུ་དྡ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རནྟི མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་བྷེ་ད་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ནཱུ་ན་མེ་ཝ ཁུ་དྡ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ. མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཎྞཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཚི་དྡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ ཙཱི་ཝ་རཾ མུ་ཊྛི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཚི་ནྡ་ནེ་ན་པི ཝི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཀཱ་ལེ ཚི་ཛྫ་མཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཚི་དྡ་ས་ངྑཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ‘གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཚི་ནྡ་ཏི ན བྷི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ས་མེ་ཏི. པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ པ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཚི་དྡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ, ཏཱ་ནི པུ་ན བ་དྡྷཱ་ནི གྷ་ཊི་ཏཱ་ནི པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རེ དྭི་དྷཱ ཚི་ནྣེ ཡ་དི་པི ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཁ་ཎྜཾ པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎྜེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ, དྭེ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་སཱི་ད་ན་ཀ་ཎྜུ་པ་ཊི་ཙྪཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི.
༤༧. ས་མྨུ་ཁེ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་མྨུ་ཁཱཏི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་ཉྩ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝི་སེ་ས་ནཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མྨུ་ཁེ’’ཏི བྷུ་མྨ་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི, ཨ་བྷི་མུ་ཁེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མྨུ་ཁེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ. པ་ར་མྨུ་ཁེ་ན ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན་པི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མེ་ཏི. ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝནྟི ཨཱ་ས་ནྣ་དཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནི་དྷེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཀི་ཙྩ་སྶ ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ན ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ…པེ… ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ས་ཡཾ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་ཎ་པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནེ པ་རེ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་བྷོ་གཱ་ད་ཡོ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟཱིཏི པ་རི་བྷོ་ག་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཨ་པི-ས་དྡེ་ན ནི་དྷེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རེ་པི ཀ་ཏེ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏཾ པ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ནཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཡཾ ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏཾ ཡཱ་ཝ པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ལཱ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ད་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པ་རི་བྷོ་ག་ཀཱ་ལེ པ་ན ས་མྤ་ཏྟེ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི ཧི ཏ་ཏོ པུ་བྦེ་པི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཡྻ, པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ཏྟེ་ཝ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ཡཾ ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་དེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རེ ཙ ཀ་ཏེ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༦༩) ‘ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་རི་བྷོ་གཱ་དི ཝ་ཊྚ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྷི ‘‘ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧཾ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༦༩) ཙ ‘‘སཱ་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་ཎཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༣༧༣) ཙ ‘‘ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི སོ ཝཱ དེ་ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ ཝི་སྶཱ་ས་ནྟོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༣༧༦) ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༦༩) ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཝི་ཀ་པྤ་ནཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧི ཝཱ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་ཏྟཾ ཨ་མོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་བྷོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་ར་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ‘‘ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པ་རི་བྷོ་གཱ་ད་ཡོ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་པི ཝི་སུཾ པ་རི་བྷོ་ག་སྶ ནི་དྷཱ་ན་སྶ ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཙ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཧི་ཏཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ར་ཧཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཉྩ ནི་ད་ཧི་ཏུ་ཉྩ ཨི་དཾ པཱ་ཊེ་ཀྐཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཁཱ་ཡ་ཏི. ཨ་པི་ཙ བ་ཧཱུ་ནཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རེ་ཏུ་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རེ ཏེ་སཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཏྟ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
མི་ཏྟོཏི ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟོ. ས་ནྡི་ཊྛོཏི དི་ཊྛ་མ་ཏྟོ, ན ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟོ. པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀོ་ཝི་དོ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཀ་པྤི་ཏེ ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏུ’’ནྟི. ཨི་མི་ནཱ་པི ཙེ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ‘‘ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ པ་ཙྩུ་དྡྷཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཝི་ཀ་པྤི་ཏ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ ནཱ་མེ་སཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༨. ཨེ་ཝཾ ཙཱི་ཝ་རེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཏྟེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཏ་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་ཏྟོ, ཛི་ན་སཱ་ས་ན་བྷཱ་ཝོ བྷི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་སེ་སོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘པ་ཏྟཾ པ་ཀྑེ ད་ལེ པ་ཏྟོ, བྷཱ་ཛ་ནེ སོ ག་ཏེ ཏི་སཱུ’’ཏི, ཏ་སྨིཾ པ་ཏྟེ. པ་ནཱཏི པ་ཀྑ་ནྟ་ར་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ན་ཡོཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་ཡོ. ཙཱི་ཝ་རེ ཝུ་ཏྟ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནོ པ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀེ པ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན རུ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སཾ པ་ཏྟཾ བྷཱ་ཛ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཝ་ཀྑ་ཏི ཧི ‘‘ཨེ་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ, ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་གཱ ན ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་གཱ’’ཏི.
དྭེ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཡཱ མཱ་ག་དྷི་ཀཱ་ཡ ཏུ་ལཱ་ཡ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་ས་པ་ལ་པ་རི་མི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ པ་ཀ་ཏི་ནཱ་ལི༹་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀཱ ཧོ་ཏི, ད་མི་ལ༹་ནཱ་ལི༹་ཏོ པ་ན མ་ཧ་ནྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༠༢) ‘‘མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་ས་པ་ལཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ པ་ཀ་ཏི་ནཱ་ལི༹ མ་ཧ་ནྟཱ, ད་མི་ལ༹་ནཱ་ལི༹ ཁུ་དྡ་ཀཱ, མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཡ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དི་ཡ་ཌྜྷ་ནཱ་ལི༹ ཨེ་ཀཱ སཱི་ཧ་ལ༹་ནཱ་ལི༹ ཧོ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཡཱ པ་ཉྩ ཀུ་ཌུ་ཝཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཉྩ མུ་ཊྛིཾ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙ མུ་ཊྛི་ཡཱ ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༥༩༨-༦༠༢) ‘‘མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཚ་པ་ས་ཏཱ ནཱ་ལཱི༹་ཏི ཀེ་ཙི. ‘ཨ་ཊྛ་པ་ས་ཏཱ’ཏི ཨ་པ་རེ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ནཾ མ་ཏེ་ན ཏི་པ་ས་ཏཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭེ ནཱ་ལི༹་ཡོ ཨེ་ཀཱ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ཧོ་ཏི. པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་པ་ས་ཏཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭེ ནཱ་ལི༹་ཡོ ཨེ་ཀཱ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཙ་ཏུ་མུ་ཊྛི་ཀཾ ཀུ་ཌུ་ཝཾ, ཙ་ཏུ་ཀུ་ཌུ་ཝཾ ནཱ་ལི༹་ཀཾ, ཏཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་ཡཱ སོ་ལ༹་ས ནཱ་ལི༹་ཡོ དོ་ཎཾ, ཏཾ པ་ན མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭཱ་ད་ས ནཱ་ལི༹་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ན་ཡེ་ན མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ པ་ཉྩ ཀུ་ཌུ་ཝཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཉྩ མུ་ཊྛིཾ ཨེ་ཀཱ་ཡ མུ་ཊྛི་ཡཱ ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ག་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀུ་ཌུ་ཝོ་ཏི པ་ས་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཡཾ –
‘‘ཀུ་ཌུ་ཝོ པ་ས་ཏོ ཨེ་ཀོ;
པ་ཏྠོ ཏེ ཙ་ཏུ་རོ སི་ཡུཾ;
ཨཱ་ལ༹ྷ་ཀོ ཙ་ཏུ་རོ པ་ཏྠཱ;
དོ་ཎཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་རཱ་ལ༹ྷ་ཀ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཝཱ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཡཱ ཙ་ཏུ་ཀུ་ཌུ་ཝཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ་ཏ་སྶོ ནཱ་ལི༹་ཡོ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཝི་མ་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༦༠༢) ‘‘ད་མི་ལ༹་ནཱ་ལཱི༹ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཀ་ནཱ་ལི༹ཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སཱ ཙ ཙ་ཏུ་མུ་ཊྛི་ཀེ་ཧི ཀུ་ཌུ་ཝེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀུ་ཌུ་ཝཱ, ཏཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭེ ནཱ་ལི༹་ཡོ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ག་ཎྷཱ་ཏི, པུ་རཱ་ཎཱ པ་ན སཱི་ཧ་ལ༹་ནཱ་ལི༹ ཏི་སྶོ ནཱ་ལི༹་ཡོ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཀུ་ཌུ་ཝཱ་ཡ ད་མི་ལ༹་ནཱ་ལི༹་ཡཱ ཙ་ཏུ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཉྩ པུ་རཱ་ཎ་ད་མི་ལ༹་ནཱ་ལི༹་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཏྠཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏེ་ན ཙ ཨོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ པ་ཏྠོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི པཱ་ལི༹་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མེ་ཏི. ལོ་ཀི་ཡེ་ཧི་པི –
‘ལོ་ཀི་ཡཾ མ་ག་དྷ་ཉྩེ་ཏི, པ་ཏྠ་དྭ་ཡ་མུ་དཱ་ཧ་ཊཾ;
ལོ་ཀི་ཡཾ སོ་ལ༹་ས་པ་ལཾ, མཱ་ག་དྷཾ དི་གུ་ཎཾ མ་ཏ’ནྟི. (ཝི. ཝི. ཊཱི. ༡.༦༠༢) –
ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀེ ནཱ་ལི༹་ཡཱ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ དི་གུ་ཎཱ་ཏི ད་སྶི་ཏཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཨོ་མ་ཀ་པ་ཏྟ་སྶ ཙ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟོ་ད་ན་གཱ་ཧི་ཀཱ ཙ སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨ་ཊྛ་ཀུ་ཌུ་ཝ་ཏོ ཨཱུ་ནོ་ད་ན་གཱ་ཧི་ནཱ པ་ཏྟེ་ན ཨ་ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཡཱ་པེ་ཏུཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་ཎྜ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘པ་ཏྠོ ནཱ་མ ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ལཾ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡཱ’ཏི’’. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ ཛཱ་ཏ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༥.༢༡.༡༩༢) ‘‘པ་ཏྠོ་ད་ནོ ནཱ་ལ་མ་ཡཾ དུ་ཝི་ནྣ’’ནྟི, ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ དི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ ཏི་ཎྞཾ པ་ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པནྟི ཨོ་ད་ན་སྶ ཙ་ཏུ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡེ བྲ་ཧྨཱ་ཡུ་སུ་ཏྟ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༨༧) ‘‘བྱ་ཉྫ་ན་སྶ མ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨོ་ད་ན་ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་གོ’’ཏི. ཨོ་ད་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨོ་ད་ན་སྶ ག་ཏི ག་ཏི ཡེ་སཾ ཏཱ་ནི ཨོ་ད་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ནི. ག་ཏཱིཏི ཙ ཨོ་ཀཱ་སོ ཨོ་ད་ན་སྶ ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ས་ན་སཱི་ལ་ཏྟཱ ཨོ་ད་ན་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཏེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ག་ཝེ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱ་ཛ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ནཱཏི ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ བྷཱ་ཛ་ན་པ་རི་བྷོ་གེ་ན.
ཨེ་ཝཾ པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་ག་ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་ག་པ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པཱ་ཀ་ཏོ མཱུ་ལ་ཏོ ཙ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ་ན་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་པ་ཏྟོ པ་ཉྩ་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི པ་ཏྟོཏི ཀ་མྨཱ་ར་པ་ཀྐཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ན་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤ་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི པ་ཙི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཡོ་པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏི་ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟཱ ཀ་མྨཱ་ར་པཱ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་ཝཱ་ར་པ་ཀྐོ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤ་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟོ དྭཱི་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི པ་ཀྐོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྶ པ་ན མུ་དུ་ཀ་ཏྟཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཀ་པཱ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ དྭི་ཝཱ་ར་པ་ཀྐོ་པི ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤ་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཏྟོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་གོ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་གོ ཙ ཧོ་ཏི, ནཱ་ཀ་ཏོ. ཏེ་ན ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘པཱ་ཀེ ཙ མཱུ་ལེ ཙ སུ་ནི་ཊྛི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་གོ ཧོ་ཏི. ཡོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་གོ, སྭེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་གོ’’ཏི (ཝི. ས་ངྒ. ཨ་ཊྛ. ༤༨). སོ ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦོཏི ཨེ་ཏེ་ན དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏུ་ཉྩ ལ་བྷ་ཏི, ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཡ་དི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧི-ས་དྡོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཛོ་ཏ་ཀོ. ཏ་ཏྠ པ་ཙི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱིཏི ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ དྭེ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེཏི ཨི་དཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཋ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱཏི ཨི་ད་མྤི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ, པ་ཏྟ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ’’ཏྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཏྟེ ཝཱ ཚི་དྡཾ ཧོ་ཏཱིཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཚི་དྡཾ ཧོ་ཏི.
ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནནྟི –
‘‘སཱ་ལི ཝཱི་ཧི ཙ ཀུ་དྲཱུ་སོ;
གོ་དྷཱུ་མོ ཝ་ར་ཀོ ཡ་ཝོ;
ཀ་ངྒཱུ་ཏི ས་ཏྟ དྷ་ཉྙཱ་ནི;
ནཱི་ཝཱ་རཱ་དཱི ཏུ ཏ་བྦྷི་དཱ’’ཏི. –
ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ.
༤༩. ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་ཀ་པྤ་ནེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་ཀ་པྤ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༥༠. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཏྟེ བྷི་ནྣེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ཏྟོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ན་མྤི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་པི པ་ཏྟེ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་པཱ་ཀེ པ་ཏྟེ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ན རུ་ཧ་ཏི. ‘‘ཏི་པུ་པ་ཊྚེ་ན ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་མྦ་ལོ་ཧཱ་དི་ཀ་པྤི་ཡ་ལོ་ཧེ་ཧི ཨ་ཡོ་པ་ཏྟ་སྶ ཚི་དྡཾ ཚཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ལོ་ཧ་མ་ཎྜ་ལ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་དྡྷེ་ཧི…པེ… ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཎྷ་བྷོ་ཛ་ནེ པ་ཀྑི་ཏྟེ ཝི་ལཱི་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ན བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི པཱ་སཱ་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ན ས་དྡྷིཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་པ་ཀྐེ་ན པཱ་སཱ་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ན བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་པ་རི་བྷོ་གེ་ནཱཏི ཨ་ཡུ་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀ་ཊྛ་པ་ནོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཨི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་བྷཱུ་ཏེ ཝི་ན་ཡཱ་ལ་ངྐཱ་རེ
ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ལ་ངྐཱ་རོ ནཱ་མ
ཨ་ཊྛ་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.