༥. པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༧. པ་ཉྩ་མེ ‘‘ཏི-ཀཱ་རཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ས་དྡ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡཱ ལ་དྡྷཾ ཨི་ཏི-པ་དཾ ཀ་ཏ་ཀཱ་ལེ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི ཨི་ཏི-ས་དྡེ པ་ཡུ་ཏྟེ་པི ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༢༣༨-༩. ‘‘པ་ཝཱ་རི་ཏོ’’ཏི ཨི་ད་ཉྩ ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ ནི་པྥ་ནྣ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཏ་པ་ཝཱ་ར་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི-པ་ད་སྶ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ‘‘ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་ཧཱིཏི པུ་ཐུ་ཀཱ་ཧི. ས་ཏྟུ་མོ་ད་ཀོཏི ས་ཏྟུཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཨ་པ་ཀྐོ. ས་ཏྟུཾ པ་ན པི་སི་ཏྭཱ པི་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ པཱུ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙ་ནྟི, ཏཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ‘‘པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡཾ ཡཾ ཨ་ལ་ཛྫི་ས་ནྟ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པཱ་པུ་ཎ་ཀ་ས་ངྒྷི་ཀཱ་དིཾ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ངྒནྟི ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཏོ བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ དེ་ནྟ་སྶ སཱི་སཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨོ་རི་མ་ནྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧ་རི་ཏྭཱ. ‘‘ཨི་མཾ བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏཱིཏི ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ་ཙཱ་བྷི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟ་མྤི པུ་བྦེ་པི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཧ་ཊཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་དྡྷ་ཊ་མ་ཏྟེཏི བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ ཝི་ཡོ་ཛི་ཏ་མ་ཏྟེ. དྭི་ནྣཾ ས་མ་བྷཱ་རེ་པཱིཏི པ་རི་ཝེ་ས་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ བྷ་ཏྟ་པ་ཙྪི་བྷཱ་ཛ་ན་ཝ་ཧ་ནེ ས་མ་ཀེ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ར་སཾ ག་ཎྷ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལཾ མཾ་ས་ར་ས་སྶ ཨ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཛ་ན་ཀ་སྶ ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཧོ་ཏི. མ་ཙྪ་ར་སནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ཙྪོ ཙ ར་ས་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྠུ་ནོ་པི ཏཱ་དི་ས་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་པི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ་པི ཧོ་ཏི ཨེ་ཝ. ཀ་ར་མྦ་ཀོཏི མི་སྶ་ཀཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཡ་ཉྷི བ་ཧཱུ་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟི, སོ ‘‘ཀ་ར་མྦ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ནོ ཀ་པྤི་ཡ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཝཱ་རི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྩེ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ན་ཏྠི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ‘‘ཡེ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ནེ་ཏྠ དུ་དྡ་སནྟི བྷ་ཏྟ་སྶ བ་ཧུ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་སཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་ར་མྦ་ཀེ་པི མ་ཙྪཱ་དི་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་སཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཏོ ‘‘མི་སྶ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཀཱ་ར་ཎཾ དུ་དྡ་ས་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཉྩ ‘‘ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ‘‘ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ན པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ན ས་མེ་ཏི. ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱིཏི ‘‘ར་སཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ན པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ར་སཱ་དིཾ ཝི་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཡོ་ཛི་ཏེ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་པ་ཧོ་ཎ་ཀ་སྶ ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷ་ཏྟ་མི་སྶ་ཀ་ཡཱ་གུཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པུ་བྦཱ་པ་རཾ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ནཱ་ཝཱ ཝཱ སེ་ཏུ ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ནཱ་ཝཱ་དི་ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནཱ་དི་ཀྑ་ཎེ ཀི་ཉྩི ཋ་ཏྭཱ་པི ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏྟེ་པི ག་མ་ན་ཏ་པྤ་ར་ཏཱ་ཡ ཋཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཛ་ན་ས་མྨ་དྡེ་ན པ་ན ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཙཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི པ་དེ་སེ ཝཱ ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་པེ་སེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝ པ་ན ཋཱ་ནེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡེ་ན པ་སྶེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱཏི ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ནཱ་དི་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏཾ ‘‘ཨ་ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏེ་ན མི་སྶཾ ཨོ་ད་ནཱ་དི ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་པྤ་ཀ་ཏཾ ཀ་ནྡ་ཕ་ལཱ་དི, ཏཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སེ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ.
སོ པུ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ན སོ ཨེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཉྙོ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན ཧི ཀ་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ པུ་ན ཀཱ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན བྷཱ་ཛ་ནེ ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡེ་ན ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏནྟི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཀ་ཏཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་མི་ས་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ལ་གྒ་མྤི ཨཱ་མི་སཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢༤༡. ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཨ་ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཝཱ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཨཱ་མི་ས་སྶ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ཏཱ, ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི.
པ་ཋ་མ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.