༦. ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༢. ཚ་ཊྛེ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན དཱ་རུ་ཨཱ་དི་ནཱ. ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཡོཏི ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དཱ་རུ་ཨཱ་དི་པ་མཱ་ཎཱ་ཡོ. མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ཡཱཏི པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ ས་ནྟ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩེ་ཝ དཱ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ ཧོ་ཏི ‘‘དཱ་སི་དཱ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༠, ༡༩༤) ཝ་ཙ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་ཀ་ཀ་མྨནྟི པཱ་ཎ་ཝ་དྷ་ཀ་མྨཾ. ཨི་ད་ཉྩ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་དོ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་རི་ཧཱ་རཱ་ཡ. ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ་པི ན ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱཏི སཱ་མཱི་ཙི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ‘‘ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙཱ་མི, དེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཀི་ཙྩ་པ་སུ་ཏ་མྤི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ན་ཏྠི ཨེ་ཝ, སཱ་མཱི་ཙི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
ས་བྦ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠནྟི ས་བྦ་སོ ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. མཱུ་ལཾ དེ་ཐཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ‘‘མཱུ་ལཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝཱ མཱུ་ལ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་ཏྟེ་པི ནི་ཊྛི་ཏ་བྷ་ཏི་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ དཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་དི་ཡ་ནཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཏྠ་ཀནྟི ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ.
མ་ཉྩ…པེ… ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ཧི ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཡཱ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཡཱ་པ་ནེ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཙཱི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི ན དཱ་ཏ་བྦནྟི ཀ་པྤི་ཡ་མུ་ཁེ་ན ལ་དྡྷ་མྤི ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ དེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ དཱ་པ་ནེ ཀི་ཉྩཱ་པི དོ་སོ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་སཱ་རུ་པྤ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ བྷ་ཏིཾ དཱ་པེ་ནྟ་སྶ ན་ཏྠི དོ་སོ. ཝ་ཏྟནྟི ཙཱ་རི་ཏྟཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི སཱ་ཁཱ་ཡ མ་ཀྑི་ཀ་བཱི་ཛ་ནེ་ན པ་ཎྞཱ་དི་ཙྪེ་དེ བཱི་ཛ་གཱ་མ་ཀོ་པ་ན་སྶ ཙེ་ཝ ཏ་ཏྠ ལ་གྒ་ར་ཛཱ་དི་ཨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཙ པ་རི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ར་ཎེ དོ་སོ ན་ཏྠི. ན་དཱི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ན ཨཱ་ཧ་ཊཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ དེ་སེ་ཏྭཱ་པི ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པུ་ན པ་རི་བྷོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ, པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨ་ལ་ཛྫཱི་ཧི པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཝཱ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཨ་ལ་ཛྫཱི ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི བཱི་ཛ་ནཱ་དིཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཏྠ དོ་སོ ན་ཏྠི. ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཏེ་ཧི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ལ་ཛྫཱི་ཧི སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (པ་རི. ༣༥༩) ཨ་ལ་ཛྫཱི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཏཾ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དཱི་ནཾ ལི་ངྒ་ཏྠེ་ན་ཀ་གོ་ཏྲ་བྷུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ནཾ དུ་སྶཱི་ལཱ་ན་མྤི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལ་ཛྫི་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ཏི་ཊྛ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀྑ་ཎེ གོ་ཎཱ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. གོ་ཎ་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷ་མྤི སཱ་དི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི ‘‘ཧ་ཏྠི་ག་ཝ་སྶ་ཝ་ལ༹་ཝ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༠, ༡༩༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཉཱ་ཏི་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་པི མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫཱ་ཡ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་དུ་ཀྐ་ཊཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཡཱ་ཙ་ནེ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ར་ཀྑི་ཏྭཱཏི ཙོ་རཱ་དི་ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ ར་ཀྑི་ཏྭཱ. ཛ་གྒི་ཏྭཱཏི ཏི་ཎ་དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི པོ་སེ་ཏྭཱ.
ཉཱ་ཏི་པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ས་ཀ་ཊ་སྶ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ མཱུ་ལ་ཙྪེ་ཛྫ་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱ་སི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་གྒ་ལི་ཀཱ་ནི་པི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ས ན་ཡོ ཝཱ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ག་རུ་བྷ་ཎྜ་པྤ་ཧོ་ན་ཀེ་སུ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ པ་ན ཏི་ཎ་ས་ལཱ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཎྷ་ཏོ ཨ་ཝ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝ, བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ (པཱ་རཱ. ༣༤༩) ཝེ་ལུ༹་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལཱ་དི ཨ་པྤ་ཀ་མྤི མ་ཧ་གྒྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏཾ ཏཱ་ལ་པ་ཀྐ་པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ན་མྤི ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝ, ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཉྩ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
སཱཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི. པ་རི་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ‘‘སེ་ནཱ་ས་ནཾ ས་མྦཱ་དྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༩) པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀ་ཐ་ནཾ པ་རི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ. ཨུ་ཛུ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀིཾ པཱ་སཱ་དོ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༩) ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཡ་ཐཱ་ཝི་བྷཱུ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ. སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ བྷཱུ་མི་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཾ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨུ་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི.
༣༤༤. མ་ཎི ཀ་ཎྛེ ཨ་སྶཱ་ཏི མ་ཎི་ཀ་ཎྛོ. དེ་ཝ་ཝ་ཎྞནྟི དེ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ.
༣༤༥. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཏྟེ་ན མེ ཨ་ཏྠོཏི (པཱ་རཱ. ༣༤༥) ཨ་ན་ཏྠི་ཀ་མྤི པ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་པེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ སོ་ཏྠི་ཡཱ མ་ནྟ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཝ་དཱ་པེ་སི. སོ་པི བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་དེ་མཱི་ཏི ཨ་ཝོ་ཙ, ཏེ་ན་སྶ མུ་སཱ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘པ་ཏྟེ་ན མེ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་ཏྟཾ ད་ད་ནྟཱུ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ མ་ཎི་ནཱ མེ ཨ་ཏྠོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ, ཀ་ཐཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཙ ཝ་ཙ་ན་དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༣༤༩. ཨུ་དྡྷཾ་མུ་ཁཾ ལི་ཏྟཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ, ཚ་ད་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ལི་མྤ་ནྟཱ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨུ་དྡྷཾ་མུ་ཁཱ ལི་མྤ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟོ་ལི་ཏྟཱ’’ཏི. ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ལི་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ལི་ཏྟཱ. བ་ཧི ལི་མྤ་ནྟཱ ཧི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་དྷོ་མུ་ཁཱ ལི་མྤ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བ་ཧི་ལི་ཏྟཱ’’ཏི.
བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝི་ལོ་མི་ཏཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱཏི ཡ་སྨཱ ‘‘ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ‘‘ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ སུ་དྡྷ་ཀ་ཏྟུ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟེ་ན ཝཱ’’ཏི ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱ་ཏི བ་ཧུ་ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཱ་ནུ་གུ་ཎཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ད་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སེ ཀ་ཏེ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝི་རུ་དྡྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ པ་ན པ་ད་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ སི་དྡྷ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ’’ཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ད་ཏྠ་ཏོ, སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ ཙ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཉྷི ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ནཱ་པི པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨུ་དྡེ་སོཏི སཱ་མི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦོ. སེ་ཏ་ཀ་མྨནྟི སེ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱ སུ་དྷཱ་ཡ ཝཱ ཀ་ཏ་ཏ་ནུ་ཀ་ལེ་པོ, ཏེ་ན པ་ན ས་ཧ མི་ནི་ཡ་མཱ་ནེ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་ངྐཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ’’ནྟི. ཏེ་ན པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ན ག་ཙྪ་ཏི ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ན་ངྒ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ‘‘ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཙ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཝཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝཱ’’ཏི ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠ་སྶ ཝཱ-ས་དྡ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷཱ་གེ ཝ་ཌྜྷི་ཏེ་པི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏི་ཧ་ཏྠཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠེ་ན ཏི་ཧ་ཏྠཱ, ‘‘ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི་པི (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༢.༣༤༨-༣༤༩) ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ‘‘ཡ་ཏྠ…པེ… ཨ་ཡཾ ཀུ་ཊཱི་ཏི ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧ་ཏྠེ་ན ཏི་ཧ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཀུ་ཊི་ཡཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མ་ཉྩ་སྶ སུ་ཁེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ‘‘ཨཱུ་ན་ཀ་ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ ཝཱ’’ཏི ཨི་ད་ཉྩ པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མ་ཉྩ་སྶ ཨ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ར་ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི ཧི པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠེ་ན ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ་པི ཀུ་ཊི་ཡཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ མ་ཉྩོ ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱ ཨ་ཀུ་ཊཱི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ མ་ཉྩ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ མ་ཉྩོཏི ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ མ་ཉྩོ. སོ ཧི པ་ཀ་ཏི་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ ན་ཝ་ཝི་ད་ཏྠི་ཀོ, ཨ་ཊྛ་ཝི་ད་ཏྠི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀོ མ་ཉྩོ སཱི་སཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན པ་ཧོ་ཏི. པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་མྤཱིཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ན་ཏ་ར་མྤི, ཨི་ད་ཉྩ ཧེ་ཊྛི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ་པི ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ན ཝཱ་ཏི ས་ནྡེ་ཧ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་ལ་ལ་ལེ་པོཏི ཀེ་ན་ཙི སི་ལེ་སེ་ན ཀ་ཏ་ལེ་པོ, སེ་ཏ་ར་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཀ་ཏ་ཏ་མྦ་མ་ཏྟི་ཀཱ་དི་ཀ་ལ་ལ་ལེ་པོ ཝཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ལེ་པོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱི་སུ གྷ་ནེ་ན ཀ་ལ་ལེ་ན ཀ་ཏ་བ་ཧ་ལ་ལེ་པོ མ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་པ་ནེ ཨེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི ལེ་པ་ཝོ་ཧཱ་ར་ག་མ་ན་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊོ ནཱ་མ དྭཱ་ར་བཱ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་དཱ་རུ་ས་ངྒྷཱ་ཊོ, ཡ་ཏྠ ས་ཨུ་ཏྟ་ར་པཱ་སཾ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཨ་པ་སྶཱ་ཡ དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧ་ནྟི.
ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པཱིཏི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི, ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ནཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨ་པ་ས་དྡ་སྶཱ་པི ཨོ་ཨཱ་དེ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
༣༥༣. ནི་བ་དྡྷ་གོ་ཙ་ར་ཊྛཱ་ན་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ནི་བ་དྡྷ་ག་མ་ན་མ་གྒོ་པི ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སནྟི སཱི་ཧཱ་དཱི་ནཾ. གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་མཱིཏི ཨཱ་མི་ས་གྒ་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. ན ག་ཧི་ཏཱཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ག་ཧི་ཏཱ, ན ཝཱ་རི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཧཱ་དཱི་ན་ཉྷི གོ་ཙ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་ཡ ནི་བ་དྡྷཾ ན ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ པ་ན གོ་མ་ཧིཾ་སཱ་དི་པཱ་ཎ་ཀཱ ས་ནྟི, དཱུ་ར་མྤི ཏཾ ཋཱ་ནཾ སཱི་གྷཾ ག་ནྟྭཱ གོ་ཙ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཏཾ ན ཝཱ་རི་ཏཾ, ནི་བ་དྡྷ་ག་མ་ན་མ་གྒོ་ཝ ཝཱ་རི་ཏོ ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ ག་མ་ན་མ་གྒ་སྶ ནི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཝཱ་ལཱ༹་ནནྟི ཨ་ར་ཉྙ་མ་ཧིཾ་སཱ་དཱི་ནཾ. ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ནི་རུ་པ་དྡ་ཝཱ་ཡ. སེ་སཱ་ནཱིཏི པུ་བྦ་ཎྞ་ནི་སྶི་ཏཱ་དཱི་ནི སོ་ལ༹་ས. ཏཱ་ནི ཙ ཛ་ན་ས་མྨ་དྡ་མ་ཧཱ་ས་མྨ་དྡ་ཀུ་ཊི་ཝི་ལོ་པ་ས་རཱི་ར་པཱི་ལཱ༹་དི་ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཧི ས་ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་བྦྷཱ་གྷཱ་ཏཾ. ‘‘ཝེ་རི་གྷ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཙོ་རཱ་ནཾ མཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
དྷ་མྨ་ག་ནྡྷི་ཀཱཏི དྷ་མྨེ་ན ད་ཎྜ་ནཱི་ཏི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཙྪི་ནྡ་ན་ག་ནྡྷི་ཀཱ. ག་ནྡྷི་ཀཱ་ཏི ཙ ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི ཧ་ཏྠཱ་དིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཚི་ནྡ་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ དཱ་རུ་ཁ་ཎྜ་ཕ་ལ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏཾ ཋཱ་ནཾ. པཱ་ལི༹་ཡཾ ར་ཙྪཱ་ནི་སྶི་ཏནྟི ར་ཐི་ཀཱ་ནི་སྶི་ཏཾ. ཙ་ཙྩ་ར་ནི་སྶི་ཏནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ར་ཐི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྡྷི་ནི་སྶི་ཏཾ. ས་ཀ་ཊེ་ནཱཏི ཨི་ཊྛ་ཀ་སུ་དྷཱ་དི་བྷ་ཎྜཱ་ཧ་ར་ཎ་ས་ཀ་ཊེ་ན.
པཱ་ཙི་ནནྟི སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ བྷཱུ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཏ་ལཱ་ཝ་སཱ་ནཾ ཙི་ནི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི བྷི་ཏྟི་ཐ་མྦྷཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་དྷ པུ་བྦ་པ་ཡོ་ག་ས་ཧ་པ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནེ ཝི་ཡ ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་པི ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ པུ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ཊི་ཡཱ བྷེ་དེ་ན པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཏ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏནྟི ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཝཱ ཀ་ཏཾ. པ་ཎྞ་སཱ་ལནྟི པ་ཎྞ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ཙུ་ཎྞ་སྶ ཨ་པ་རི་པ་ཏ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ལི་མྤ་ནྟི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ལི་མྤ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ནྟོ་ལེ་པེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ནྟོ་ལེ་པེ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. བ་ཧི་ལེ་པེ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨིནྟི དྭཱ་ར་བ་ནྡྷེ ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ ཝཱ ཋ་པི་ཏེ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶོ་ཀཱ་སནྟི ཏ་སྶ དྭཱ་ར་བ་ནྡྷཱ་དི་སྶ ཨོ་ཀཱ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཚི་དྡཾ. པུ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱཏི པུ་བྦེ ཋ་པི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཙེ, ཏཾ དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཙྪི་དྡ་བྷེ་ད་ནེ་ན པུ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ. ཋ་པི་ཏེཏི དྭཱ་ར་བ་ནྡྷེ ཝཱ ག་ཝ་ཀྑ་ས་ངྒྷཱ་ཊེ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཝཱ ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཝཱ ཚི་དྡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏེ. ལེ་པོ ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ དི་ནྣོ ལེ་པོ ཏ་ཐཱ ཋ་པི་ཏེ་ན དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏནྟི དྭཱ་ར་བ་ནྡྷཾ ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝཱ. པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོཏི ཏེ་སཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ པུ་བྦེ་ཝ ལེ་པ་སྶ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཋ་པ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ.
ལེ་པ་གྷ་ཊ་ནེ་ནེ་ཝཱཏི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ནཱ ས་མ་ནྟཱ ལེ་པ་གྷ་ཊ་ནེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ལེ་པོ་ཀཱ་ས་ཏྟཱ, ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ, ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ལེ་པ་སྶ བྷི་ཏྟི་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊ་ནེ་ནེ་ཝཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠཱཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨཱ་ལོ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ལི་མྤ་ཏཱིཏི དཱ་རུ་ཀུ་ཊྚ་སྶ དཱ་རཱུ་ན་མ་ནྟ་རཱ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝི་ཝ་རཾ ཡཱ་ཝ ལི་མྤ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ས་ཀུ་ཊྚ་ཙྪ་ད་ནཾ ལི་མྤ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཨེ་ཏཾ ཝི་ཝ་རཾ ལི་མྤི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཋ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་དཱ་པི ཨཱ་ལོ་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཋ་པེ་ཏི, ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་དྭཱ་ར་ས་ངྒྷཱ་ཊེ གྷ་ཊི་ཏེ ལེ་པོ ཙ གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི, པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ’’ཏི་ཨཱ་དི. མ་ཏྟི་ཀཱ་ཀུ་ཊྚ་མེ་ཝ མ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་པ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊྚཾ ཀ་རོ་ཏི, ཚ་ད་ན་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི པུ་རི་མ་སྶ ལེ་པ་སྶ ཨ་གྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ.
༣༥༤. ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི ཏ་ཏྠ ‘‘སཱ་ར་མྦྷེ ཙ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ཡ, པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ.
༣༦༡. ཨ་ནི་ཊྛི་ཏེ ཀུ་ཊི་ཀ་མྨེཏི ལེ་པ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀུ་ཊི་ཀ་མྨེ ཨེ་ཀ་པི་ཎྜ་མ་ཏྟེ་ན་པི ཨ་ནི་ཊྛི་ཏེ. ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ མཱུ་ལ་ཊྛ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་ན པ་ན ལ་དྡྷཾ, ཏ་སྶཱ་པི ཏཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ནྟ་སྶ ‘‘པ་རེ་ཧི ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (པཱ་རཱ. ༣༦༣) ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་མྤི ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ནཱ་པི ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ད་ཏྭཱ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘པ་ར་ཏོ ལ་དྡྷཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ཡཱ ནི་ཊྛཱ་པ་ནེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་ཙི་ནི་ཏ་བྦཱཏི ཡཱ་ཝ པཱ་ཙི་ནཱ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏ་བྦཱ. བྷཱུ་མི་ས་མཾ ཀ་ཏྭཱཏི པཱ་ཙི་ན་ཏ་ལཱ་ཝ་སཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ.
༣༦༤. ལེ་ཎནྟི པ་བྦ་ཏ་ལེ་ཎཾ. ན ཧེ་ཏྠ ལེ་པོ གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཚ་ད་ན་ལེ་པ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ཝི་སུཾ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཙེ ལེ་ཎ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ལེ་པཾ དེ་ནྟི, ཨུ་ལླི་ཏྟ་ཀུ་ཊི་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨི་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩཾ པ་ཊི་སྶ་ཡ་ཝི་སེ་སཾ ‘‘གུ་ཧཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཱ་དི་སཾ མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. བྷཱུ་མི་གུ་ཧནྟི ཨུ་མ་ངྒ་གུ་ཧཾ.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སཱུཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪི་ཀ་གེ་ཧ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪི་ཀ་གེ་ཧ་ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཚ་ད་ནཾ ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི…པེ… ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི ཛཱ་ལ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱཏི དཱི་གྷ་ཏོ, ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ལླི་ཡཱ་དཱི་ཧི བ་དྡྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི ཛཱ་ལཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ. སོ ཙཱཏི ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝོ. ཚ་ད་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོཏི ཚ་ད་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ལི་མྤ་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. མ་ཏྟི་ཀཱ་ཀུ་ཊྚེ བྷི་ཏྟི་ལེ་པཾ ཝི་ནཱ་པི བྷི་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཚ་ད་ན་ལེ་པ་སྶ གྷ་ཊ་ན་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཚ་ད་ན་ལེ་པོ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཝཾ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་མོ་ཙ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཀུ་ཊྚཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ལི་མྤི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ལི་མྤ་ཏི, ལེ་པོ ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན ཚ་ད་ན་ལེ་པ་གྷ་ཊ་ན་ཏྠཾ ས་ཀ་ལཱ་ཡ་པི བྷི་ཏྟི་ཡཱ ལེ་པོ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ་ཝ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཨ་ལེ་པེ་པི ཚ་ད་ན་ལེ་པ་སྶ ཨ་གྷ་ཊ་ན་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལེ་པོ ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ, ལེ་ཎ་གུ་ཧཱ་དཱི་སུ་པི སཱ་ར་མྦྷཱ་པ་རི་ཀྐ་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ, ཨི་མི་ནཱ པ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་པི སཱ་ར་མྦྷཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ད་སྶི་ཏོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཝི་རོ་དྷཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ‘‘ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ སཱ་ར་མྦྷཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ, ཡཾ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་རུ་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ན སཱ་ར་མྦྷཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཀི་ཉྩ་ར་ཧི ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ཊྛཱ་ཡཱཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ ས་མཱ་དི་སི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ‘ཀུ་ཊིཾ མེ ཀ་རོ་ཐཱ’ཏི ས་མཱ་དི་ས་ཏི ཙ, དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཙ ཧོ་ཏུ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཱ ཙ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་རཱ་པ་ཀེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀྐ་མཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ན པོ་ཏྠ་ཀེ ‘‘ཀུ་ཊི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཀུ་ཊིཾ ཨ་ཉྙ་སྶ…པེ… ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨི་མ་སྶ པཱ་ཋ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ‘‘ཡཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་རུ་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋོ དི་སྶ་ཏི, སོ་ཝ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱཏི ཝཱ་སཱ་གཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ. ཨ་དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏོཏི པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་མྤི ཀ་རོ་ཏོ. ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀནྟི པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ. ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏཱ, ཧེ་ཊྛི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝོ, ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ, པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏཱ, ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཝཱ་སཱ་གཱ་ར་ཏཱ, ལེ་པ་གྷ་ཊ་ནཱ་ཏི ས་ཏྟ ཝཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་ངྒཱ་དཱི་སུ ཚ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་ནི.
ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.