༣. ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༧༩. པུ་བྦེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ཝེ་ལུ༹་ཝ་གཱ་མ་སྶ ག་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟོ’’ཏི. ས་ཏྟ་ནྣནྟི ཨུ་པ་སེ་ནོ, རེ་ཝ་ཏོ, ཁ་དི་ར་ཝ་ནི་ཡོ, ཙུ་ནྡོ, ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ ཨ་ཧ་ནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ཙཱ་ལཱ, ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ, སཱི་སཱུ་པ་ཙཱ་ལཱ་ཏི, ཏི་སྶ་ནྣ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ. ན་ཏྠི ནུ ཁོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ སཱི་ཧཱ་ཝ་ལོ་ཀ་ན་ཉཱ་ཡེ་ན. བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི མེ ཝ་ཏྟཱ་རོ ཧ་རི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་དཾ དཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་ད་སྶ་ནནྟི བྷཱུ་ཏ་ཀ་ཐ་ན་མ་ཏྟཾ, ན ཏ་ཏྠ སཱ་ལ་ཡ་ཏཱ་ད་སྶ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནཱ་གཱ་པ་ལོ་ཀི་ཏཾ.

ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་དྡྷི་བྷེ་ད་ད་སྶ་ནཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ. སཱི་ཧ་སྶ ཝི་ཛ་མྦྷ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ནཱ་ད་ས་དི་སཱི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱི་ཧ་ཝི་ཀཱི་ལི༹་ཏོ དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི. ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ མ་ཡ྄ཧ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ པ་རི་ས་མཱ་པ་ནེ. ཏེ་ན ཐེ་རེ་ན ཡ་ཐཱ་ར་མྦྷ་སྶ ཝ་ཙ་ན་པ་བ་ནྡྷ་སྶ ས་མཱ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛོ་ཏེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་དི་སེ་སུ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ. ཡུ་ག་ནྡྷ་རཱ་ད་ཡོ པ་རི་བྷ་ཎྜ་པ་བྦ་ཏཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཨི་ཝ. སྭཱ་ཡཾ ཨི་ཝ-ས་དྡོ ན ས་ཀྐོ་མཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ.

པ་ཊི་པཱ་དེ་སྶཱ་མཱིཏི ཋི་ཏ་ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སྶཱ་མི. པ་ཏྠ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ན་སུ་ཏཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན དི་ཊྛ་མ་ཏྟ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏཾ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི གུ་ཎ་སཱ་རཾ. ཨེ་ས མ་གྒོཏི ཨེ་སོ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎ་ནི་ཊྛི་ཏོ པ་ནྠོ. པུ་ན་པི ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝི་ནོ ནཱ་མ ས་ངྑཱ་རཱཏི ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝི་ནོ, མ་ར་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟ་ཀནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ. ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ. མུ་ཁཾ པི་དྷཱ་ཡཱཏི མུ་ཁཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ. ཨ་གྒྷི་ཀ་ས་ཏཱ་ནཱིཏི མ་ཀུ་ལ༹་ངྐུ་ར་ཙེ་ཏི་ཡ་ས་ཏཱ་ནི.

པུ་རི་མ་དི་ཝ་སེཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་དི་ཝ་སེ. ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ‘‘པཱུ་རི་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནཱིཏི བྷུ་མྨ་ཏྠེ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཝཱ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ.

ཀ་ལོ༹་པི་ཧ་ཏྠོཏི ཝི་ལཱི་ཝ་མ་ཡ་བྷཱ་ཛ་ན་ཧ་ཏྠོ. ‘‘ཙ་མྨ་མ་ཡ་བྷཱ་ཛ་ན་ཧ་ཏྠོ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. པུ་ར་ནྟ་རེཏི ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ. ཝ་ནེཏི ཨ་ར་ཉྙེ.

ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོཏི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ངྐོ་ཙ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཝི་སཱ་ར་དོཏི སཱ་ར་ད་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. དྷ་མྨོ་ཛནྟི དྷ་མྨ་ར་སཾ, ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཾ དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨ་བྷོ་གནྟི དྷ་མྨ་པ་རི་བྷོ་གཾ, པ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ས་མྦྷོ་ག་ནྟི དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི དྷ་མྨ་པ་རི་བྷོ་གོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི.

པི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ པི་ཡེ་ཧི. མ་ན་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ མ་ནཱ་པེ་ཧི. ཛཱ་ཏི་ཡཱཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཡཱ. ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་ཧ་བྷཱ་ཝོ ཝི་སུཾ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ. ས་རཱི་རནྟི རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་རཱི་རཾ. རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ ཧི བྷི་ཛྫ་ནྟེ བྷི་ཛྫ་ནྟེ་ཝ. སོ བྷི་ཛྫེ་ཡྻཱཏི སོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཁ་ནྡྷོ བྷི་ཛྫེ་ཡྻ.

ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཾ ག་ཏོཏི ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་མུ་ཁེ པ་ཝ་ཏྟོ. མ་ཧཱ་ཁ་ནྡྷོ ཝི་ཡཱཏི མ་ཧ་ནྟོ སཱ་ར་ཝ་ནྟོ སཱ་ཁཱ་ཁ་ནྡྷོ ཝི་ཡ. སཱ་ཁ་ཁ་ནྡྷཱ ཧི དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁ་པ་ཝ་ཏྟཱ་ཀཱ་རཱ, མཱུ་ལ་ཁ་ནྡྷོ པ་ན ཨུ་དྡྷ་མུ་གྒ་ཏོ. སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ པ་ཉྷཱ་ནནྟི སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ. ཉཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪི་ཏོ ཧི ཨ་ཏྠོ པ་ཉྷོ.