༢. ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. ར་ཧོ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༩. ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏནྟི ‘‘སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ དུ་ཀྑ་སྨིཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ, དུ་ཀྑ་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏཾ ས་བྦཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཡཱ ཨེ་སཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ་ཀཱ་རོ, ཡཱ ཁ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་ན་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ, ཨེ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་དྡི་སྶ ས་བྦཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ དུ་ཀྑ་ནྟི མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ. སཱཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ན་མྤི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཨེ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཏཱ་སཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཙ ནཱ་མ མ་ར་ཎཾ བྷ་ངྒོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་བྦཱ ཝེ་ད་ནཱ ‘‘དུ་ཀྑཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཡ་ཐཱ ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཙ, ‘‘པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་པ་དཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་རུ་པྤཱཏི ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཙ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝཱ་རེ.
ར་ཧོ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཨ་གཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༢. པུ་ར་ཏྠི་མཱཏི ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ, ནི་སྶ་ཀྐེ ཝཱ ཨེ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་སྶ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙཱ་ར་སྶ ནི་རཱ་མི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ཏ་སྶ་པི ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ཀཱ་མཱ་མི་སེ་ན སཱ་མི་སཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཝི་མོ་ཀྑཱ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ. ‘‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧཾ ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་ཏོ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནེ པི་ཧ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ. ནེ་ཀྑ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ནི་རཱ་མི་སཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ནཱ་མ. ས་ཝི་སེ་སཾ པ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་གཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥-༨. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༣-༢༦༦. ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ, ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ པ་ན ཏེ་སཾ དེ་ས་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ. པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ་ཙཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི, ཏཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་སྶ་དྡྷི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏཱ་ཝ པ་རི་པཱུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཨུ་པ་ཌྜྷ་པ་སྶ་དྡྷི་ཀཱ་ནི, དེ་ས་ནཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཋ་མ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩-༡༠. པ་ཉྩ་ཀ་ངྒ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༧-༢༦༨. ད་ཎྜ་མུ་གྒ་རཾ ཨ་གྒ་སོ་ཎྜ་མུ་གྒ་རཾ. ཀཱ་ལ༹་སུ་ཏྟ་པ་ཀྑི་པ་ནཾ ཀཱ་ལ༹་སུ་ཏྟ་ནཱ་ལི༹. ཝཱ་སི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཀ་ངྒོ. ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷི་ནཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི ཐ་པ་ཏི. པ་ཎྜི་ཏ་ཨུ་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ, ན ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ. དྭེ་པཱ་ན་ནྡཱཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་དུ་དྡྷཱ་རོ ཀ་ཏོ – ‘‘དྭེ་པི མ་ཡཱ ཨཱ་ན་ནྡཱ’’ཏི པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ. པ་སཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ, ཙེ་ཏོ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ. ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཊྛེ་ན སུ་ཁ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨུ་པེ་ཙྩ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེཏི ཨ་དྡྷཱ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛཱ་དྷི་ཀཾ ས་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ.
པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱིཏི པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝི་སུཾ ཏེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶོ ཨེ་ཀོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨེ་ཀཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི. ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཾ ཝ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏ་སྨཱ སུ་ཁཱ ཨ་ཉྙཾ སུ་ཁ’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ད་ནྟོ ཐ་པ་ཏི་ནོ ཝཱ་དཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེཏི ནཱ་མ. ཏེ་ན ཧི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ‘‘སུ་ཁ’’ནྟེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ ས་ནྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རནྟི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཀ་ནྟ་ཏ་རཾ མ་ནོ་ར་མ་ཏ་རཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ནྡ་ར་ཏ་ར’’ནྟི. པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རནྟི པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏ་རཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཏ་ར’’ནྟི. སུ་ཁ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ སུ་ཊྛུ ཁཱ་ད་ནེ་ན, སུ་ཀ་རཾ ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཝཱ. ནི་རོ་དྷོ སུ་ཁཾ ནཱ་མ ས་བྦ་སོ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་དྡུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན སུ་ཁ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི.
སུ་ཁ་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱཏི སུ་ཁ་མི་ཙྩེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཡ སཱི་སཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཀ་ཏྭཱ. དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་དྡེ་སཱ་དྷི་མུ་ཏྟེ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ད་ས་མཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
པ་ཉྩ་ཀ་ངྒ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ར་ཧོ་ག་ཏ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.