༦. ཨུ་པ་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཨུ་པ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༣. ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཡོ. ཀ་ཐ་མུ་པེ་ཏི? ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཀ་ཐ་མི་དཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ‘‘ཨ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཧི བ་དྡྷོ, ཀིཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ’’ཏི ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཏ་ཐཱ ཨུ་པེ་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀོ པ་ནུ་པེ་ཏཱི་ཏི? ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ. ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་མ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཛ་ཝཱ་པེ་ཏྭཱཏི ག་ཧི་ཏ་ཛ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ‘‘ཨོ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནི་ཀེ་ཏ་སཱ་རཱི’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ. ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝོ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. པ་ཏི་ཊྛཱ ན ཧོ་ཏི ས་རཱ་ག་ཀཱ་ལེ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ན་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་གྷཱ་ཏེ་ན.
ཨུ་པ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. བཱི་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༤. བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱིཏི ཛཱ་ཏ-ས་དྡོ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བཱི་ཛཱ་ནཱི’’ཏི. ཝ་ཙནྟི སེ་ཏ་ཝ་ཙཾ. ཨ་ཛྫུ་ཀནྟི ཏ་ཙྪ་ཀཾ. ཕ་ཎི་ཛྫ་ཀཾ ཏུ་ལ་སི. ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན་པི ཨ་ཁ་ཎྜི་ཏཱ་ནི. བཱི་ཛ་ཏྠཱ་ཡཱཏི བཱི་ཛ་ཀི་ཙྩཱ་ཡ. ན ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏཱིཏི པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན པཱ་པི་ཏཱ་ནཱིཏི པཱུ་ཏི་ཏཾ ན ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནི. ཏ་ཎྜུ་ལ་སཱ་ར་སྶ ཨཱ་དཱ་ན་ཏོ སཱ་རཱ་དཱ་ནི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན. སི་ནེ་ཧ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན སི་ནི་དྡྷ་ཏཱ་པཱ་ད་ནེ་ན, ཡ་ཏོ ‘‘ན་ནྡཱུ་པ་སེ་ཙ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་རོ་པི་ཏཾ ཏཾ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ངྐུ་རུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི. ས་པྤ་ཙྩ་ཡནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཨ་ཡོ་ནི་སོ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཝི་རུ་ཧ་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠོ ཧུ་ཏྭཱ.
བཱི་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཨུ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥. ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ཧ་རཱིཏི ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཨེ་ས ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨུ་དཱ་ཧཱ་རོ. བྷུ་སོ ནི་སྶ་ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, དཱ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ དཱ་ནཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཏ་ཏྠ དཱ་ནཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ནྣཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ བ་ལ་ཝཱ་ཏི བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཀཱ་མ་དོ་ས་ཛི་གུ་ཙྪ་ནེ་ན. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ཨི་མེ དྭེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ དུ་བྦ་ལཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ? ཝི་ཛྫཱུ་པ་མ་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སོ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་ལཱ་བྷེ་ནེ་ཝ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ. བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བ་ལ་ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ. ཏ་ཐཱ ཧི སཱ ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི.
སོཏི མི་ལ་ཀ་ཏྠེ་རོ. ཝི་ཧཱ་རནྟི ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ ཧི པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཐེ་རོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན. ཀཱུ་ཊ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ ག་མ་ན་ཝཱི་ཐིཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ལླ་ཀ་ཊྛ་རཱ་སི་མྷི. ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀཱ་ནནྟི ཨུ་ད་ཀ་ཐེ་ཝཱ་ནཾ.
ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ནེ་སི ཨུ་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཡ་ཉྷི མི་ལ་ཀ་ཏྠེ་རོ སི་ཀྑཱ་ཡ གཱ་ར་ཝོ ས་པྤ་ཏི་སྶོ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་བྦ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ‘‘ནོ ཙ་སྶཾ…པེ… ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.
ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻནྟི ཡ་དི ཨ་ཧཾ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ན བྷ་ཝེ་ཡྻཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་ཧཾ་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ མ་མ པ་རི་ཀྑཱ་རོ་པི ན བྷ་ཝེ་ཡྻཏ་སྶ ཙ པ་བྷ་ངྒུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ‘‘ས་ཙེ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོཏི ཨེ་དི་སཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ. ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏི. ཝི་བྷ་ཝོ ཧི ཝི་ནཱ་སོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་བྷ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝོཏི ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་བྷ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ནཱ’’ཏི. ཝི་བྷ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཙྩ་ནྟཱ་ཡ ཝི་ནཱ་ས་སྶ ད་སྶ་ནཾ. ཏནྟི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ. སཱ་མ་ཉྙ་ཛོ་ཏ་ནཱ ཧེ་སཱ ཝི་སེ་ས་ནི་ཊྛཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་པ་རི མ་གྒ་ཕ་ལནྟི ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཕ་ལཾ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏི་སྶཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་ནྟི ཨ་ན་ནྟ་རཱ, ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་སྶ. གོ་ཏྲ་བྷཱུ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱི་ཐི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་ཏི་ཀཾ ཝཱ སི་ཡཱ, ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ མ་གྒ་ག་ཏི་ཀཾ ཝཱ་ཏི ན ཏེ་ན མ་གྒོ ཨ་ནྟ་རི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣཱ་ན་ནྟ་རཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. ཕ་ལཾ པ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཀ་མྨ་མ་གྒ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ནེ་སཾ ཨ་ཏྠོ པ་བྷེ་དོ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཕ་ལ་སྶ སི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཕ་ལ་སྶ དཱུ་རཱ་ན་ནྟ་རཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ’’ཏི པ་ན ཨ་གྒ་མ་གྒེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཨ་ཏ་སི་ཏཱ་ཡེཏི ན ཏ་སི་ཏ་བྦེ ཏཱ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦེ. ཏཱ་སོཏི ཏཱ་ས་ཧེ་ཏུ ‘‘ཏ་ས་ཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ. སོཏི ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ལ་ཀྑི་ཏཾ. མ་ན་མྷི ན་ཊྛོཏི ཨཱི་ས་ཀཾ ན་ཊྛོ་མྷི, ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཨ་པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ན ཏཱ་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧི བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎེ་ན ‘‘ས་བྷ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ན ཨུ་ཏྟ་ས་ཏི.
ཨུ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་པ་ཝ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༦. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་ཙྩེ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་རི་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན. རཱུ་པཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིནྟི ས་ཀ་ལ་བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཀུ་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཙ ཏུ་ཙྪ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏཱ་ཡ ‘‘དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ’’ནྟི ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཉྙཱ་སིཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཧཱ་ནི་ཝུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙ ཏ་སྶ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཏི ‘‘ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ’’ཏི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་གགྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀ་མྨཱ་ཝི་ཛྫཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ. པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་པྤ་ཡོ་གོ ཧེ་ས ཡ་ཐཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱིཏི པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཀེ་ཝ་ལི་ནོཏི ཨི་དྷ ཝི་མུ་ཏྟི་གུ་ཎེ་ན པཱ་རི་པཱུ་རཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཀ་ལི་ནོ ཀ་ཏ་ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ’’ཏི. ཡེ་ན ཏེཏི ཡེ་ན ཨ་ཝ་སི་ཊྛེ་ན ཏེ ཨ་སེ་ཀྑེ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ནེ་སཾ ཝ་ཊྚཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ ཝི་ཡ ན་ཏྠི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཡ. ཝ་ཊྚ་ནྟི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཊྚ་ན་ཊྛེ་ན ཕ་ལ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན. ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཝཱ་རོཏི ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་པྤ་ཝ་ཏྟི.
ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་རི་པ་ཝ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ས་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༧. ས་ཏྟ་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སཱུཏི རཱུ་པ་པ་ཛཱ་ན་ནཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ. ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ་སོཏི ཝུ་སི་ཏ་ཨ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨུ་དྡེ་སེ. སེ་སཾ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཾ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་སྶ་ད་ན་ནྡི་ཡནྟི ཨུ་སྶ་ནྣ་གུ་ཎ་ཝ་ཏོ ཏོ་ས་ནཾ ས་མྨོ་དཱ་པ་ནཾ. གུ་ཎ་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན པ་ལོ་བྷ་ནཱི་ཡཾ སེ་ཀྑ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ པ་སཱ་དུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན. ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀོ་ས་ལླ་དཱི་པ་ནེ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མེ་ན. ཏནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི དྷཱ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨི་མེ་སུ ཛཱ་ཏཱ་དཱི་སུ. ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་མྨ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཀོ་ས་ལླ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་བྷེ་དེ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ‘‘ཏི་ཝི་དྷཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱི’’ཏི ད་སྶེ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ.
ས་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༨. ཨ་དྷི་ཀཾ ས་ཝི་སེ་སཾ པ་ཡ་ས་ཏི པ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ, ཝི་སི་ཊྛ་པ་ཡོ་གོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷི་ཀ་པ་ཡོ་གོ’’ཏི. ཨི་མ་ཉྷི མ་གྒནྟི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་མཱ་ཧ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ. ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཏོ པུ་བྦེ ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. མ་གྒཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ས་མུ་དཱ་ག་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་པུ་བྦ་བྷཱ་གཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཝི་ས་ཡཾ ས་ཕ་ལཾ ས་ཨུ་དྲ་ཡཾ ཨ་རི་ཡཾ མ་གྒཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི མ་གྒ་ཉྙཱུ. ཝི་དི་ཏནྟི ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཉཱ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་སི. ཨ་མ་གྒེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན མ་གྒེ པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ཏི ཏ་སྶ མ་གྒ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཨ་མ་གྒ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒེ ཙ ཨ་མ་གྒེ ཙ ཀོ་ཝི་དོ’’ཏི. ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ག་ཏོཏི ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༩. པུ་རཱ་ཎུ་པ་ཊྛཱ་ཀེཏི པུ་བྦེ པ་དྷཱ་ན་པ་ད་ཧ་ན་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷཱུ་ཏེ. ‘‘ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་ཊྛེ་ན སུ་ཉྙ་ཏ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ནཱཏི ‘‘རཱུ་པཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན སུ་ཏྟ་པ་དེ་སེ་ན. ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་ཐ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ, ན ཀ་ཐི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ’’ཏི. ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱཏི ས་མྤི་ཎྜི་ཏྭཱ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ. ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝཱཏི ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཏ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དཱི་ན་མྤི ཧི ཏ་ཏྠ ཏཾ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་དེ་ཝ ཛེ་ཊྛཾ པ་དྷཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ.
ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠. ཨེ་ཀ་ནྟ་དུ་ཀྑ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ས་རཱ་གོ ཧེ་ཏུ པ་ཙྩ་ཡོ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ ས་ཝི་པ་སྶ་ནོ མ་གྒོ ཧེ་ཏུ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ཨཱ་དི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧཱིཏི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ས་ནྟཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་གྒཱི་ཧི. དྭཱི་སཱུཏི ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མེ་སུ. དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝཱཏི ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཏ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨཱ་དི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༢. ནི་རུ་ཏྟི་ཡོ་ཝ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཐཱཏི པ་ཐ-ས་དྡེ་ན པ་ད་ཝ་ཌྜྷ་ན་མཱ་ཧ ཡ་ཐཱ ‘‘བཱི་ཛཱ་ནི་ཡེ་ཝ བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ནི་རུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱཏི ནི་བྦ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན. པ་ཐཱ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏཱི་ཎི་པཱིཏི ནི་རུ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཐ་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་རུ་ཏྟི, ‘‘སི་རཱི་ཝ་ཌྜྷ་ཀོ དྷ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ‘‘ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཾ་ཏཾ་པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ནི་ཙྪི་ཏཾ, ནི་ཡ་ཏཾ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ནི་རུ་ཏྟི. ཨ་དྷི-ས་དྡོ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ, ཨུ་པ་རི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི? པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶཱ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨ་དྷཱི་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀེ་ན ཨ་དྷཱི་ནཾ? ཨ་ཏྠེ་ན. ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཝཾ ནི་རུ་ཏྟི་ཨཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ས་བྦ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཏྟི་ཏཱ, སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ཀ་དྷ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ཀ་པ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ལཱ་པ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ཏཱ. ‘‘ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པེ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཏཱ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱཏི ན སཾ་ཀི་ཎྞཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཱ…པེ… ཨ་ཚ་ཌྜི་ཏཱ’’ཏི. ན སཾ་ཀཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ན སཾ་ཀི་རཱི་ཡ་ནྟི, ན སཾ་ཀཱི་ཡི་སྶ་ནྟི ན སཾ་ཀི་རཱི་ཡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛཱཏི ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ བྷ་ངྒཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷ་ངྒ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཡ་སྨཱ དེ་ས་ནྟ་རཾ ས་ངྐ་ནྟོ་པི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་དཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དེ་ས་ནྟ་རཾ ཨ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཧི ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝི་པ་རི་ཎ་མ་ནྟི ཝི་ནཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ་ནྟི…པེ… ན་ཊྛ’’ནྟི. ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ.
ཝ་ས་བྷ་ཎ་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཝ་སྶ་བྷ་ཉྙཱ. མཱུ་ལ་དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱཏི མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཏཱ་དི་ས་དི་ཊྛི་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀཱ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཝཱ་ད་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ག་ནྠཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠཾ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟ་སྶ ‘‘ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ, ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ མི་ཙྪཱ་ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ‘‘ན་ཏྠི ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱུ་པ་ལ་དྡྷེ ཨ་ཏྠེ ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ནེ་ཧི ས་ཝི་གྒ་ཧེ ཝི་ཡ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏེ ཙི་ར་ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙ་ཡེ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏ’’ནྟི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་མ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ས་མཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏཱ ཨ་ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཾ ‘‘ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ག་ཎྷ་ནྟཱི མི་ཙྪཱ་ས་ཏཱི་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ ཏཾ་ལ་དྡྷི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷེ་ན ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ཨ་པྤི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ. སོ་པི ཧི པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལོ ཨཱི་དི་སེ ཋཱ་ནེ ས་མཱ་དྷཱ་ན་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀི་ཙྩ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ ཝཱ་ལ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གི་ཡེ་སུ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མེ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རེ ས་ཏྟ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཛ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མེ ས་ཏེ་ཀི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ. ས་ཏྟ་མེ པ་ན ཛ་ཝ་ནེ ས་མྤ་ཏྟེ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་མེ་སུ་པཱིཏི དྭཱི་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ.
པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ‘‘ཡ་དེ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ནཱ་མ, ན་ཡི་དཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཏེ་པཱིཏི ཏེ ཝ་སྶ་བྷ་ཉྙཱ་པི ན མ་ཉྙིཾ་སུ ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ནི་རུ་ལ༹ྷཱ པ་ཎྞ་ཏྟི.
ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་པ་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.