༧. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༡༥. ཏ་སྨིཾ ཨ་ཧཱུཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་ཧ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ’’ཏི. ཨ་ན་ས་ནེ་ནཱཏི ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནེ་ན. སཱ་ས་ནི་ཀ་སཱི་ལེ་ན བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཨ་ན་ས་ནེ་ན ཝཱ ཨུ་པེ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝཱ-ས་དྡེ་ན ཁཱི་ར་པཱ་ན་མ་དྷུ་སཱ་ཡ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. པ་ཀཱ་རེ་ཧི དི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཝཱ་རེ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀེ ས་རཱ་པེ་ཏི གཱ་ར་ཡ྄ཧེ ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝི་སོ་དྷ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཛྫ་སོ་དྷ་ནཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་ས་དཱ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཨེ་སཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ས་ནཱ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ. ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཏི་པི ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཝ ནཱ་མ’’ནྟི. ཏ་དཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏཱ་ཡ་པི ཝ་ཎྞཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ…པེ…ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཧ་ཏྠ་སྶ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཏཱ ཨ་སཾ་ཡ་མོ ཨ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ. ཏ་ཐཱ པཱ་ད་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཝཱ-ས་དྡོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཏ་ད་ཉྙེ་ས་མ་བྷཱ་ཝོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.

པ་ཉྩ་པ་སཱ་དེ་ཧཱིཏི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞེ་ཧི པ་སཱ་དེ་ཧི. ཝོ་སྶ་གྒ་ཏྠོ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནཾ. པུ་ཙྪ་ན་ཏྠེཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ པུ་ཙྪ་ན་ཏྠེ ནཀཱ་རོ, མེ ཀི་ཉྩི ཀི་རི་ཡཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ ན ག་ར་ཧ་ཐ, ཀིཾ ནུ ག་ར་ཧ་ཐ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཙི ‘‘དྭཱ་རཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི དྭཱ་ར་སཱི་སེ་ན དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ད་ནྟི. ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཡེ་ན པ་ཝཱ་རི་ཏཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི, ཡེ་ན ན པ་ཝཱ་རི་ཏཾ. ཀིཾ ནུ ཏཾ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་ནྟི སི་ཡཱ ཀ་སྶ་ཙི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨཱ་ས་ངྐཱ? ཏ་ནྣི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ནོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ’’ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་རཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨ་སུ་ཙི་ཀཱ་ར་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ནཾ དཱུ་རཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏ་ར་ཧི བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ. ཨེ་ཏྠཱཏི མ་ནོ་དྭཱ་ར་པ་རི་སུ་དྡྷི་ཡཾ.

ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་པ་རི་སུ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ཡ མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་པ་རི་སུ་དྡྷི ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ་ཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཡ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི. ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཝཱ་རེ་མི ཝོ’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ནྟོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ བྷཱ་རཾ ཝ་ཧ་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ར་ཀྑི་ཡཱ་ནཱིཏི པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་ཏོ ན བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.

‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡི་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཏ་ད་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོཏི ཝི་བྷ་ཏྟེ ནི་སྶ་ཀྐཾ, ཏ་སྨཱ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ ཨོ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ནཱཏི ཨི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན. ཨ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏ་པུ་བྦ་སྶཱཏི པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་པུ་བྦ་སྶ. ས་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏོ་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ས་མ་ནུ་ཨཱ་ག་ཏཱཏི ས་མྨཱ ཨ་ནུ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱཏི བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏ་སྶ གུ་ཎཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ས་བྦ་གུ་ཎཱཏི ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. བྷ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏིས་དྡོ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ‘‘ཨི་མེ་སཾ པ་ན…པེ… ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ ཝཱ’’ཏི ཡཱ་ཝཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹་པ་དེ་སོ, ཏཾ ས་བྦཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཾ ཐེ་རོ…པེ… པ་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧཱ’’ཏི.

ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཏེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་མ, ན ཨི་ཏ་ར་ནྟི པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྨཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ, པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཙ ཏཾ་ས་དི་སེ ཏ་བྦོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཏཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ད་ས་ཝི་དྷནྟི ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྨིཾ, བ་ལ་ཀཱ་ཡེ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ, ཁ་ཏྟི་ཡེ་སུ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་སུ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ, ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ, མི་ག་པ་ཀྑཱི་སུ ཨ་དྷ་མྨ་ཙཱ་ར་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, ཨ་དྷ་ནཱ་ནཾ དྷ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ པ་ཀྑི་ཛཱ་ཏེ ཙ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟནྟི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧཾ ཝ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཀཾ པ་ན ཉཱ་ཡེ་ན ཡུ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྨཱ ན་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱཏི ཨུ་བྷ་ཡ་བྷཱ་གེ་ཧི ཨུ་བྷ་ཡ་བྷཱ་ག་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི ‘‘དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཨ་རཱུ་པཱ…པེ… ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ. ཏེ་ཝི་ཛྫཱ་དི་བྷཱ་ཝནྟི ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙ་ཙ་ཏུ་པྤ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་བྷཱ་ཝཾ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཧི ཏཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟཱ.

ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙེ་ཝ བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན བ་ནྡྷ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙ. ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མནྟི ཡ་ཐཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ པུ་ན ན སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སེ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཛི་ཏ་རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ས་ངྒཱ་མ’’ནྟི. མཱ་ར་བ་ལ་སྶཱཏི མཱ་ར་སེ་ནཱ་ཡ, མཱ་ར་སྶ ཝཱ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་སྶ. ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྠནྟི ཝི་ནེ་ཏ་བྦ་ཛ་ན་ས་མཱུ་ཧཾ. ས་ཀ་ཊཱ་དི་ས་ཏྠ་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཝི་ནེ་ཡྻོ་ཝ ས་ཏྠོ་ཏི ཏཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྠཾ. སཱི་ལ་སཱ་རཱ་དི་ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནྟོ་ཏུ་ཙྪོ.

པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.