༡. བྲ་ཧྨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༢. པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཀོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨ་ཡཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཀ་སྨཱ ཨུ་ད་པཱ་དི? ཀ་ཏྠ ཙ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞོཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཏོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཙ་ར་ནྟེ་ཧི ཙ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཡཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྟ་མ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ པ་རཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛ་མ་སྶ ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝཱ. ས་པ་ཙྩ་གྒྷེཏི མ་ཧ་གྒྷེ. ‘‘པ་ཙྩ་གྒྷེ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨ་བྷི་ན་ཝེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ལ་མ་ཡེཏི མུ་གྒ་ཝ་ཎྞ་སི་ལཱ་མ་ཡེ.
པ་ཊི་ཝི་དྡྷོཏི ས་ཡ་མྦྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཊི་མུ་ཁཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཏྟོ, ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝ་བུ་དྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨོ་ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨོ ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ག་མྦྷཱི་རོཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ མ་ཀ་ས་ཏུ་ཎྜ་སཱུ་ཙི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མུ་པ་ཙི་ཏ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་པ་ཏི་ཊྛོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏ’’ནྟི. ཡོ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་པ་ཏི་ཊྛོ, སོ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ པ་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ་ཝ དུ་དྡ་སོ’’ཏི. དུ་ཀྑེ་ན ད་ཊྛ་བྦོཏི ཀི་ཙྪེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་དཱ་ཙི་དེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ད་ཊྛུ་མེ་ཝ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྶ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ ཨ་ནུ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀོ ཀ་དཱ་ཙི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ་ཝ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ’’ཏི. དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ ཨ་ཝ་བོ་དྷ་སྶ དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་ཏ་མཾ ནུ ཁོ དུ་ཀྐ་ར་ཏ་རཾ ཝཱ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏ་རཾ ཝཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༡༡༥) སུ་ཏྟ་པ་དཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་ནྟོ. ནི་བྦུ་ཏ་ས་བྦ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཏཱ་ཡ ནི་བྦུ་ཏོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏོ་ཏི ཝཱ པ་ཎཱི་ཏོ. ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏ་པྤ་ཀོ སཱ་དུ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཡ. ཏ་ཏྠ ཙ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ས་ནྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ས་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ས་ནྟཾ ས་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ས་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ནྟོ. ནི་བྦུ་ཏ་ས་བྦ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཏྟཱ ནི་བྦུ་ཏོ. ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨུ་ཏྟ་མ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ན ཏ་ཀྐེ་ན ཨ་ཝ་ཙ་རི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ནི་པུ་ཎ་ཉཱ་ཎ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ་ཡ ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཙ ནི་པུ་ཎོ. བཱ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཨེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ. ཨཱ་ལཱི་ཡ་ནྟི ཨ་བྷི་ར་མི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན སེ་ཝཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ལ་ཡཱ, པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཨཱ་ལ་ཡ་ནྟི ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟི ཨ་བྷི་ར་མ་ཎ་ཝ་སེ་ན སེ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ལ་ཡཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི. ར་མ་ནྟཱིཏི ར་ཏིཾ ཝི་ནྡ་ནྟི ཀཱི་ལ༹་ནྟི ལ་ལ༹་ནྟི. ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ལ་ཡ་ནི་ར་ཏཱ.
ཋཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཏི ཋཱ་ན་ས་དྡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ཨ་ཏྠ་ཀོ པ་ན ཋཱ་ན་ནྟི ཙ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏི་ཊྛ་ཏི ཕ་ལཾ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཧི ཋཱ་ནཾ, ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ. ཨི་མེ་སཾ ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཡ་ཐཱ ‘‘དེ་ཝོ ཨེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ’’. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ པ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ. ཏེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ཙྩ ས་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཕ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ན་པི དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ ཨེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ངྑཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སཾ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ཝི་སུ་དྡྷི. མ་ཧཱ་ཊཱི. ༢.༥༧༢-༥༧༣) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦནྟི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐཱ་དི་ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཨི་དཱ་ནི ཨ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་སྨཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨཱ་ག་མྨཱཏི པ་ཊི་ཙྩ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཧེ་ཏུ. ས་མྨ་ནྟཱིཏི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཝ་སེ་ན ས་མྨ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ས་ནྟཱ ཙ ས་ཝི་སེ་སཾ ཨུ་པ་ས་ནྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ས་མྨ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ཧི ནི་བྦཱ་ནེ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཝཱུ་པ་ས་མ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨུ་པ་དྷཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨུ་པ་དྷི, ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ. པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཱཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ས་བྦཱ ཏ་ཎྷཱཏི ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་པྤ་བྷེ་དཱ ས་བྦཱ་པི ཏ་ཎྷཱ. ས་བྦེ ཀི་ལེ་ས་རཱ་གཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་རཱུ་པ་རཱ་གཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་བྦེ་པི ཀི་ལེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ རཱ་གཱ, ས་བྦེ་པི ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨི་དྷ ‘‘ཀི་ལེ་ས་རཱ་གཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ན ལོ་བྷ་ཝི་སེ་སཱ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ལཱ༹་ཧ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ན་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ར་ཏྟ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ, དུ་ཊྛ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ, མཱུ་ལ༹ྷ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༢༧༡). ཝི་ར་ཛྫ་ནྟཱིཏི པ་ལུ་ཛྫ་ནྟི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ ས་བྦ་སོ ཏེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་བྦཾ དུ་ཀྑནྟི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ. བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝནྟི ཏེ་ན ཏེ་ན བྷ་ཝེ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་རཾ བྷ་ཝ་ནི་ཀ་ནྟི་བྷཱ་ཝེ་ན སཾ་སི་བྦ་ཏི. ཕ་ལེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་མྨཾ ས་ཏ་ཎྷ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏོ ཝཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ས་བྦ་སོ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཙི་ར་ནི་ས་ཛྫཱ་ཙི་ར་བྷཱ་ས་ནེ་ཧི པི་ཊྛི་ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ན་ཏཱ་ལུ་ག་ལ་སོ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀི་ལ་མ་ཐོ ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཧེ་སཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ ཙ ཁོ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་མ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ ཨ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན, ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ པ་ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ཉྩ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་པ་རི་སྶ་མོ་པི ས་ཏྠུ ཨ་པ་རི་སྶ་མོ་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ན ཙ མཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཧེ་སེ་སཱི’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༡༠). ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཡཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ, སོ མ་མ ཀི་ལ་མ་ཐོ ཨ་སྶཱ’’ཏི. ཨུ་བྷ་ཡནྟི ཙི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཧེ་སཱ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ཨེ་ཝ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ནཾ ས་མྤི་ཎྜ་ནཾ. སོཏི ཨ་པི་སྶཱུ་ཏི ནི་པཱ་ཏོ. ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ, ཝུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠོ་པི ཧི -ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་སེ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི. ཀ་པྤཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་མ་དྷི་ག་ཏ་དྷ་མྨ་ར་ཛྫ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ན་ཏཱ གཱ་ཐ་ཏྠ་སྶ ཙ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠ་དྭཱ་རེ་ན ཧི གཱ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏཱ. གོ་ཙ་རཱ ཨ་ཧེ་སུནྟི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ’’ཏི.
ཡ་དི སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ, ཀ་ཐཾ ཀི་ཙྪ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་ར་མཱི་པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི དུ་པྤ་རི་ཙྩ་ཛཱ་ནི དེ་ནྟ་སྶ. ཧ-ཨི་ཏི ཝཱ བྱ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ‘‘ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ’’ཏི ཀེ་ཙི. ཧ བྱ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ལཾ ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ པ་ཀཱ་སི་ཏུཾ དེ་སི་ཏུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཧ་ལནྟི ཝཱ ཨ་ལ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠ་པ་དཾ ‘‘ཧ་ལ་ནྟི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. རཱ་ག་དོ་ས་ཕུ་ཊྛེ་ཧཱིཏི ཕུ་ཊྛ་ཝི་སེ་ན ཝི་ཡ ས་པྤེ་ན རཱ་གེ་ན དོ་སེ་ན ཙ ཕུ་ཊྛེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི. རཱ་ག་དོ་སཱ་ནུ་ག་ཏེ་ཧཱིཏི རཱ་ག་དོ་སེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཧི.
ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནནྟི ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ་ག་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ཙ བྷ་ཝ་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ནི་ཝུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ན ད་ཀྑ་ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟི. ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨེ་ཝཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏུནྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ. རཱ་ག་དོ་ས་པ་རེ་ཏ་ཏཱ་པི ནེ་སཾ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཝུ་ཊཱ’’ཏི.
དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་སྨཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཙོ་ད་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཝེ་སེ་ནཱཏི ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཝེ་སེ་ན. ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏཱ་པ་ས་ཝེ་སེ་ནཱ’’ཏི ཀེ་ཙི, སོ པ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝ ཝི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝོ, དྷ་མྨ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ, ཏ་ཏྠ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ གཱ་ར་ཝ་ནྟི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ནཱ་མ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཀི་ལེ་སཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙི་ར་པ་རི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཏོ དུ་བྦི་སོ་དྷི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཏེ ས་ཏྟེ མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ནོ ཝི་ཡ དུ་བྦ་ལ་པུ་རི་སཾ ཨ་དྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རཾ སུ་ནི་ཙི་ཏཾ གྷ་ན་ས་ནྣི་ཝེ་སཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་དུ་གྒ་མྤི ཨ་དྷི་སེ་ནྟི. དཱུ་ར་པ་བྷེ་ད་དུ་ཙྪེ་ཛྫ་ཏཱ་ཧི དུ་བྦི་སོ་དྷི་ཡ་ཏཾ པ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ནྟོ ཨ་མ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཉྫི་ཡ་པུ་ཎྞཱ ལཱ་བུ, ཙི་ར་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཀྐ་བྷ་རི་ཏཱ ཙཱ་ཊི, སྣེ་ཧ་ཏི་ནྟ་དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་སཱ་པཱི་ཏ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ, ཏེ་ལ་མི་སྶི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྫ་ན་མ་ཀྑི་ཏ་ཧ་ཏྠོ དུ་བྦི་སོ་དྷ་ནཱི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཧཱི་ནཱུ་པ་མཱ ཙེ་ཏཱ རཱུ་པ་པ་བ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཙི་ར་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ ཙ མ་ལཱི་ན་ཏཱ་ཡ, ཀི་ལེ་ས་སཾ་ཀི་ལེ་སོ ཨེ་ཝ པ་ན དུ་བྦི་སོ་དྷ་ནཱི་ཡ་ཏ་རོ ཨ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ’’ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ དུ་བྦི་སོ་དྷ་ནཱི་ཡ་ཏ་ར་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ ག་མྦྷཱི་ར་དུ་དྡ་ས་དུ་ར་ནུ་བོ་དྷཱ་ན་མྤི ཝུ་ཏྟ་ཨུ་པ་མཱ ཧཱི་ནཱུ་པ་མཱ་ཝ. ག་མྦྷཱི་རོ་པི དྷ་མྨོ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་དྷ་མ་ནེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ནྣེ་ན སུ་པཱ་ཀ་ཊོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་དྷ་མ་ནཾ པ་ན ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ, སཱ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་དྷཱི་ནཱ, ཏཾ ས་ཏྠ་རི དྷ་མྨེ ཙ པ་སཱ་དཱ་ཡ་ཏྟཾ. སོ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ན་ཧེ་ཏུ་ཀོ་ཏི པ་ཎཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ས་མྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ བྲ་ཧྨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པྤཾ རཱ་གཱ་དི་ར་ཛཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་པྤ་ར་ཛཾ, ཨ་པྤ་ར་ཛཾ ཨ་ཀྑི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཡེ་སཾ ཏེ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྙཱ་མ་ཡེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་པྤཾ རཱ་གཱ་དི་ར་ཛཾ ཡེ་སཾ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ་ཏི ‘‘ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཎེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱཏི དཱ་ནཱ་དི་ད་ས་ཝི་དྷ་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཾ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༨༢) པ་ན ‘‘དྭཱ་ད་ས་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན-པ་ར་ཧི་ཏ་པ་རི་ཎཱ་མ་ནཱ་དི་པ་ཀྑི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
རཱ་གཱ་དི་མ་ལེ་ན ས་མ་ལེ་ཧི པཱུ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཚ་ཧི ས་ཏྠཱ་རེ་ཧི ས་ཏྠུ་པ་ཊི་ཉྙེ་ཧི ཀ་བྦ་ར་ཙ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙི་ནྟཱ་ཀ་ཝི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཀྐ་པ་རི་ཡཱ་ཧ་ཏཾ ཝཱི་མཾ་སཱ་ནུ་ཙ་རི་ཏཾ ས་ཡཾ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཙི་ནྟི་ཏོ. ཏེ ཀི་ར བུ་དྡྷ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཱ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལཾ ལོ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ནྟཱ ཀོ་ཧ་ཉྙེ ཋ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཡཾ ཀ་ཉྩི ཨ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི དཱི་པེ་སུཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ ཧི པུ་རེ་ཏ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པཱ་པུ་རེ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ན་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པི་ཧི་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་མ་ཧཱ་དྭཱ་རཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་དྡྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པཱ་པུ་ར ཝི་ཝ་ར.
སེ་ལོ པ་བྦ་ཏོ ཨུ་ཙྩོ ཧོ་ཏི ཐི་རོ ཙ, ན པཾ་སུ་པ་བྦ་ཏོ མི་སྶ་ཀ་པ་བྦ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སེ་ལེ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནཱི’’ཏི. དྷ་མྨ་མ་ཡཾ པཱ་སཱ་དནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་མཱ་ཧ. སོ ཧི ས་བྦ་སོ པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧོ, ས་བྦ་དྷ་མྨེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏ་ཊྛེ་ན པཱ་སཱ་ད་ས་དི་སོ ཙ. པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝཱ ཨི་དྷ དྷ་མྨ-ས་དྡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཉྙཱ་མ་ཡ’’ནྟི. སཱ ཧི ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏ་ཊྛེ་ན པཱ་སཱ་དོ་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཙཱ་ཧ –
‘‘པ་ཉྙཱ་པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ, ཨ་སོ་ཀོ སོ་ཀི་ནིཾ པ་ཛཾ;
པ་བྦ་ཏ་ཊྛོ་ཝ བྷཱུ་མ་ཊྛེ, དྷཱི་རོ བཱ་ལེ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༢༨);
ཡ་ཐཱ ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ ཙ པ་བྦ་ཏེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཁེ་ཏྟ་ཀེ་དཱ་ར་པཱ་ལི༹་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡོ ཏ་ཏྠ ས་ཡི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཙ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ནུ་ཛྫ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཀུ་ཊི་ཀཱ་སུ པ་ན ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མུ་ཛྫ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་པཱ་སཱ་ད་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ ས་ཏྟཱ, ཉཱ་ཎ་གྒི་ནཱ ཨ་ནུ་ཛྫ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ར་ཏྟིཾ ཁི་ཏྟཱ ས་རཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་ན བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལཱ དཱུ་རེ ཋི་ཏཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎ་གྒི་ཏཱ་ཡ ས་མུ་ཛྫ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་ནྟཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་བྦ་ཏོ ཝི་ཡ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ག་རུ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ག་རུ་ཏ་རཾ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཱ, སཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ན་ནྟི ཡཱ་ཙ་ན’’ནྟི. པ་དེ་ས་ཝི་ས་ཡཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དཾ ཉཱ་ཎ་དྭ་ཡཾ ‘‘བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མེ་ས་ཉྷི དྭི་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ‘བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑཱུ’ཏི ནཱ་མ’’ནྟི. ཏི་ཎྞཾ མ་གྒྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནནྟི ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི ནཱ་མཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཏོ ཏཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཝི་ཛྫཱུ་པ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ པ་ན ཉཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་སྶ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑཱུ’’ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཡ་ཏོ ཏཾ ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ཡ་སྨཱ མ་ནྡ་ཀི་ལེ་སཱ ‘‘ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ བ་ཧ་ལ་ཀི་ལེ་སཱ ‘‘མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་དྷ་མ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཀྑཱ་ནི སཱུ་རཱ་ནི ཝི་ས་དཱ་ནི, ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན མུ་དཱུ་ནི. ས་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ཀཱ་རཱཏི ས་དྡ་ཧ་ནཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རེ ཝ་ད་ཏི. སུ་ནྡ་རཱཏི ཀ་ལྱཱ་ཎཱ. ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཡེ་སཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་ད་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ སུ་ནྡ་རཱ, ཏེ སྭཱ་ཀཱ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨི་མཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སཾ་ས་ནྡ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ, ས་ཙྩཱ་ནི ཝཱ. པ་ར་ལོ་ཀནྟི ས་མྤ་རཱ་ཡཾ. ཏཾ དུ་ཀྑཱ་ཝ་ཧཾ ཝ་ཛྫཾ ཝི་ཡ བྷ་ཡ་ཏོ པ་སྶི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ར་ལོ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཛྫ་ཉྩ བྷ་ཡ་ཏོ པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ཏོ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ ཝི་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ པ་ར་ལོ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ར…པེ… པ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ པཱ་ལཱི༹ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱ’’ཏི པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ ཨ་ཡཾ ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་པཱ་ལི༹. ས་དྡྷཱ་དཱི་ན་ཉྷི ཝི་མུ་ཏྟ་པ་རི་པཱ་ཙ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝོ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ནཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཧོ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྩ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝོ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ན་ཏྠི་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ པཱ་ལི༹་ཡཾ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༡) ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ ‘‘ས་དྡྷོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ལོ་ཀོ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ལོ་ཀོ, སུ་ག་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝོ. ས་མྤ་ཏྟི བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྤ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ལོ་ཀོ, སུ་ག་ཏི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡོ ཀ་མྨ་བྷ་ཝོ. དུ་གྒ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ-དུ་གྒ་ཏི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཀ་མྨ་བྷ་ཝཱ ཝི་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ལོ་ཀ-ཝི་པ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝ་ལོ་ཀཱ. པུ་ན ཨེ་ཀ་ཀ་དུ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཧི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ས་ངྑཱ་རཱ ས་བྦེ ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱཏི ཡཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་ཡ ས་བྦོ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷོ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དྭེ ལོ་ཀཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཏ་སྶ ཨ་ལོ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ.
ན་ནུ ཙ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ན་མྤི ལོ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨི་དྷ ‘‘ལོ་ཀོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ན ལུ་ཛྫ་ཏི ན པ་ལུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཡོ ག་ཧི་ཏོ ཏ་ཐཱ ན ཧོ་ཏི, སོ ལོ་ཀོ་ཏི ཏཾ་ག་ཧ་ཎ་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ ན་ཏྠི ལོ་ཀ་ཏཱ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཨ་ནུ་རོ་དྷཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ ལཱ་བྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ. ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ད་ས རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཝི་ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཙ ས་བྦཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀ་མྨཾ ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཉྩ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ ཝ་ཛྫཱ, ས་བྦེ བྷ་ཝ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ ཝ་ཛྫཱ’’ཏི. ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་ཏཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ དུ་ཀེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ད་ས ད་ས ཀ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཙ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱ་དི་བྷ་བྦཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏེ ས་ཏྟཱ པུ་ཉྫ་པུ་ཉྫཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ན ཨེ་ཀེ་ཀཱ.
ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ས་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ལི་ནཱི. ཨུ་པྤ་ལ་ག་ཙྪོ་པི ཛ་ལཱ་ས་ཡོ་པི ཙ. ཨི་དྷ པ་ན ཛ་ལཱ་ས་ཡོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ནེ’’ཏི. ཡཱ་ནི ཧི ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ནྟོ ནི་མུ་གྒཱ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ས་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཨ་ནྟོ་ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནི. དཱི་པི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི, ཨི་དྷེ་ཝ ཝཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ནི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུཏི ཨུ་གྒྷ་ཊ་ནཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཎུ་གྒྷ་ཊ་ནཾ, ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པ་ཉྩི་ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ. ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་ཧི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་ཡ ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ནེ་ཡྻོ. པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་དཾ, པ་ཛྫ་ཏེ ཉཱ་ཡ་ཏེ་ཏི ཝཱ པ་དཾ, ཏ་ད་ཏྠོ. པ་དཾ པ་ར་མཾ ཨེ་ཏ་སྶ, ན ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷོ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ.
ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་ཝེ་ལཱ་ཡཱཏི ཨུ་དཱ་ཧཱ་རེ དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་དྡེ་སེ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ. དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠེ ཝི་བྷ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་དྡེ་ས་ཏོཏི ཨུ་དྡེ་ས་ཧེ་ཏུ. ཨུ་དྡི་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏོཏི ཨ་ཏྠཾ པ་རི་པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ན ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཚ་བྦི་དྷཾ བྱ་ཉྫ་ན་པ་དཾ ཚ་བྦི་དྷཾ ཨ་ཏྠ་པ་ད་ནྟི ཨི་དཾ པ་ད་མེ་ཝ པ་ར་མཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝཱ་ས་ནཱ ཧོ་ཏཱིཏི དེ་ས་ནཱ ཕ་ལ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཝཱ་ས་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ན ཧི ཀཱ་ཙི བུ་དྡྷཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ. ཡེཏི ཡེ དུ་ཝི་དྷེ པུ་གྒ་ལེ. ཝི་བྷ་ངྒེ ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པི ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཨ་སྶ་དྡྷཱཏི བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ས་དྡྷཱ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ. དུ་པྤ་ཉྙཱཏི བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཧཱི་ནཱ. བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་པི ཡ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, སོ་པི དུ་པྤ་ཉྙོ ཨེ་ཝ ནཱ་མ. ཨ་བྷ་བྦཱ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟནྟི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་གྒཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ. ན ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱདི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ར་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ཝི་སུ་དྡྷི. མ་ཧཱ་ཊཱི. ༡.༤༣) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནི་བྦཱ་ན་སྶ དྭཱ་རཾ པ་ཝི་ས་ན་མ་གྒོ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ས་ཡ་མྦྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ. ས་དྡྷཾ པ་མུ་ཉྩ་ནྟཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷཾ དྷ་མྨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཡོ་གྱཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟུ, ས་དྡ་ཧ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཁེ་ན ཨ་ཀི་ཙྪེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ སུ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ. ན བྷཱ་སིཾ ན བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ.
ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ བྲ་ཧྨཱ་ན་ཉྩ ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏི་ཊྛ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ’’ཏི. ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀོ དྷ་མྨོ ཨེ་ཝ ཝི་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྐ་ནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཙ་ཀྐནྟི ཨཱ་ཎཱ. དྷ་མྨནྟི དེ་ས་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ན་པེ་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཉྩ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྐ་ཉྩཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. དྷ་མྨེ་ན ཉཱ་ཡེ་ན ཙ་ཀྐ་ནྟི་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཉྩཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ, ཙ་ཀྐ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི དྷ་མྨ་ཉྩཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ, དྷ་མྨེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ, དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ’’ནྟི་ཨཱ་དི (པ་ཊི. མ. ༢.༤༠-༤༡). པ་ཝ་ཏྟེ་སཱིཏི པ་ཊྛ་པེ་སི.
བྲ་ཧྨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.