༩. སུ་སི་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༠. ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི ནོཏི ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི ནུ, ནུ-ས་དྡོ པུ་ཙྪཱ་ཡཾ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཀ་ཐི་ཏོཏི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཏྠ་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་མེ་ཝ མ་ཏྠ་ཀཱ་པཱ་པུ་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡོ་ག་ཏོ གོ་རཱུ་པ་སཱི་ལོ, མཱུ་ལ༹ྷོ ཁ་ལི་ཏ་པ་ཉྙོ, གོ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཡ སཱི་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཧི གོ་རཱུ་པ་སཱི་ལོ. ས་བྷཱ་གོ ཨེ་ཀ་རཱུ་པ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ. ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ནཱ་མ གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ གུ་ཎེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ’’ཏི. སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ པ་ཉྙནྟི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དི་ཀཱ ཚ, ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ, ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མཾ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ པ་ཉྙཾ. ཏེ་ས་ཊྛི སཱ་ཝ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ས་མོ་ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
ཨཱ་ན་ནྡཱཏི ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཙཱ་རོཏི ཙཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལ་མཱ་ཧ. གོ་ཙ་རོཏི གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཏྟི. ཝི་ཧཱ་རོཏི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རོ. ཨ་བྷི་ཀྐ་མོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རཾ. ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤཱིཏི པི-ས་དྡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཉྙེ་སཾ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཐེ་ར་སྶ རུ་ཙྩ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཏི་པི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ་པི ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་བྷཱ་ཝེ ‘‘ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཏེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
སཱ་ཊ་ཀ་ནྟ་རེཏི ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠ་ནྟ་རེ. ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སོཏི ནི་བྦུ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ནྟོ སཱ་ཊ་ཀ་ནྟ་རེ ལ་དྡྷཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་དྡྷཱ་ཝ་ས་རོ. ལ་བྷི་སྶཱ་མི་ནོཏི ལ་བྷི་སྶཱ་མི ཝ་ཏ. དཱི་པ་དྷ་ཛ་བྷཱུ་ཏནྟི ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་སྶ དྷ་ཛ་བྷཱུ་ཏཾ. པུ་གྒ་ལ་པ་ལཱ་པེཏི ཨ་ནྟོ་སཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ལཱ་པ་བྷཱུ་ཏེ པུ་གྒ་ལེ ཧ་ར་ནྟོ. བཱ་ལ་ཏཱ་ཡཱཏི རུ་ཙི་ཁ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ. དོ་ས་ཏཱ་ཡཱཏི དུ་སྶ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན. མོ་ཧེ་ནཱཏི མ་ཧཱ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘བཱ་ལོ བཱ་ལ་ཏཱ་ཡཱཏི མཱུ་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་བཱ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. མཱུ་ལ༹ྷོ མོ་ཧེ་ནཱཏི ས་ཡཾ ཨ་བཱ་ལོ ས་མཱ་ནོ་པི ཡ་དཱ མོ་ཧེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ མོ་ཧེ་ན ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཝི་པ་ལླ་ཏྠ་ཙི་ཏྟོཏི ཡ་ཀྑུ་མྨཱ་དེ་ན པི་ཏྟུ་མྨཱ་དེ་ན ཝཱ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཙི་ཏྟོ.
‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཀོ་ས་ལླེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཀོ་ས་ལླཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཏོ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལོ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཀུ་ས་ལོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་སུ དྭཱ་ད་ས་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒེ་སུ ཀུ་ས་ལོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀུ་ས་ལོ. ‘‘ཨི་དཾ ཨི་མ་སྶ ཕ་ལ་སྶ ཋཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨི་དཾ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ, ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ཏོ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལོ. ཡོ པ་ན ཨི་མེ་སུ དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་སྶ་ངྒ་ག་ཏི་ཡཱ པ་ཎྜཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨི་ཏོ ག་ཏོ པ་ཝ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ པ་ཎྜི་ཏོ ནཱ་མ.
མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏོ མ་ཧ་ཏཱི པ་ཉྙཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཡཱ་ཧི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཐེ་རོ ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀི་ཏྟི་ཏོ, ཏཱ་སཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཨི་དཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཡཾ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་སྶ མ་ཧ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏ་ད་སྶ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཡཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ཧ་ནྟེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ནི་སྶ་ཡ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཀི་ཙྩ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཕ་ལ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏཱུ ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ. པ་ཙྩ་ཡཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་དྡྷཱ་ས་ཏི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ད་ཡོ. ནི་སྶ་ཡཱ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ནི་ཡ་ཏ་ཏཱ, ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཙ པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སཱ. པ་བྷེ་དོ ཙཱ་རི་ཏྟཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གོ. ཀི་ཙྩཾ ཏ་ད་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑ་སྶ ཝི་དྷ་མ་ནཾ. ཕ་ལཾ ས་གྒ་ས་མྤ་དཱ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་དཱ ཙ. ཨཱ་ནི་སཾ་སོ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་དི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༨-༩) ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཱདཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༦༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷཱདཱི་ན་མྤི མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱདཱི་ནཾ པ་ན མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ བ་ཧུ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན, ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏོ ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༡༨༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་སུ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན; ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱདཱི་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༣༥༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༣༥༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན; སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནཾ མ་ཧ་ཏོ ཧི་ཏ་སྶ མ་ཧ་ཏོ སུ་ཁ་སྶ མ་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྠ་སྶ མ་ཧ་ཏོ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ནི་པྥ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏ་ནི་པུ་ཎ་ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ; ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་མྦྷཱ་ར་ཏོ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀི་ཙྩ་ཏོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ ཙ; ནི་བྦཱ་ན་སྶ མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཱ་དི་མ་ཧ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ས་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ག་ཎྷཱ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ པ་ནཱཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ.
པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱཏི ཨེ་ཏྠ ནཱ་ནཱ་ཁ་ནྡྷེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨི་དཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ…པེ… ཨི་དཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མཾ. ཏ་ཏྠ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, དྭེ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏཱུ་སཱུཏི ཨ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ…པེ… ཨ་ཡཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ སོ་ལ༹་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, དྭེ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི དྭི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་མ་ཏྟ་ཏོ, ན ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་ན ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ. ཨི་ཏ་ར་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ་ཝ ཨི་མ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ནྡྷོ སེ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ལོ༹, ཨི་མ་སྶ མ་ཊྛོ, ཨི་མ་སྶ བ་ཧ་ལ་ཏྟ་ཙོ, ཨི་མ་སྶ ཏ་ནུ་ཏྟ་ཙོ, ཨི་མ་སྶ པ་ཏྟཾ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ; ཨི་མ་སྶ པུ་པྥཾ ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཨོ་དཱ་ཏཾ, སུ་ག་ནྡྷཾ དུ་གྒ་ནྡྷཾ; ཕ་ལཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ དཱི་གྷཾ ཝ་ཊྚཾ སུ་ས་ཎྛཱ་ནཾ མ་ཊྛཾ ཕ་རུ་སཾ སུ་ག་ནྡྷཾ མ་དྷུ་རཾ ཏི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་མྦི་ལཾ ཀ་ཊུ་ཀཾ ཀ་སཱ་ཝཾ; ཀ་ཎྚ་ཀོ ཏི་ཁི་ཎོ ཨ་ཏི་ཁི་ཎོ ཨུ་ཛུ་ཀོ ཀུ་ཊི་ལོ ཏ་མྦོ ལོ་ཧི་ཏོ ཨོ་དཱ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་ཏྠེ་སཱུཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ. ནཱ་ནཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སཱུཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷེ་ད་ཏོ ཙ ས་ཎྛཱ་ན་བྷེ་ད་ཏོ ཙ ནཱ་ན་པྤ་བྷེ་དེ་སུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒེ་སུ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཨ་ངྒཱ་ན་ཉྷི པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ས་ངྑཱ་ར་པི་ཊ་ཀེ ‘‘དྭཱ་ད་ས པ་ཙྩ་ཡཱ དྭཱ་ད་ས པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི. ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་མ་ནུ་པ་ལ་བྦྷེ་སཱུཏི ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་ཝི་ར་ཧ་ཏོ སུ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ཨ་ཏྟ་ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷེ་སུ ས་བྷཱ་ཝེ་སུ. མ-ཀཱ་རོ ཧེ་ཏྠ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ནཱ་ནཱ་ཨ་ཏྠེ་སཱུཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ. དྷ་མྨེ་སཱུཏི དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨེ་སུ. ནི་རུ་ཏྟཱི་སཱུཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་སུ ནི་རུ་ཏྟཱི་སུ. པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་སཱུཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དཱི་སུ ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཏོ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ. པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་སཱུཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལ་སྶ པུ་ཐུ་ཏྟཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཡཾ པ་ན ཨ་བྷི་ནྣཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན པུ་ཐུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ཐུ ཛ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ དྷ་མྨེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱ’’ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཨི་དྷ མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པུ་ཐུ་ཏྟཾ དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཧ་ཏྟཾ པུ་ཐུ་ཏྟ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཧཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ, པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝཾ, ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཀྑཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོཏི པཱི་ཏི་བ་ཧུ་ལོ. སེ་ས་པ་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱིཏི ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒུ་ད་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཱི་ལཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧཱ་ས་ནཱི་ཡ་ཏ་ར་སྶེ་ཝ ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རཾ ཏི་ཝི་དྷཾ སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཧི པ་ཉྙཱ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ ཕུ་ལླི་ཏཱ ཝི་ཀ་སི་ཏཱ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཐེ་རོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སི་དྡྷཱ ཐེ་ར་སྶ ཧཱ་ས་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱིཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི སཱི་གྷ་ཝེ་གེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་སྶ སཱ་ཏི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨི་ནྡེ་ན ཝི་ས་ཊྛ་ཝ་ཛི་རཾ ཝི་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི ཨ་ད་ནྡྷཱ་ཡ་ནྟཱི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་གེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱཏི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཁ་ཎེ་ནེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ན་ཏོ ཁ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. བྷ་ཡ་ཊྛེ་ནཱཏི བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་ཏོ. ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཙ. ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ཏུ་ལཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ. ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱཏི ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཏཱི་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷེཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷ་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨི་དཱ་ནི སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ‘‘རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཀེ་ཙི.
ཉཱ་ཎ་ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ས་ཝི་སེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནེ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ‘‘ཁི་པྤཾ ཀི་ལེ་སེ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ པ་ན ཀི་ལེ་སེ ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་པ་དཱ ཙ་སྶ ན ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཐེ་རོ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་ཏཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཙྩ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་མུ་ཁེ་ན ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་བྦེ་ག་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་བྦེ་ག་བ་ཧུ་ལོཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་བྷི་ཎྷ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སཾ་ཝེ་གོ. ཨུ་ཏྟཱ་ས་བ་ཧུ་ལོཏི ཉཱ་ཎུ་ཏྟཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ བ་ཧུ་སོ ཨུ་ཏྲ་སྟ་མཱ་ན་སོ. ཏེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་མཱ་ཧ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་བ་ཧུ་ལོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་མཱ་ཧ, ཨ་ར་ཏི་བ་ཧུ་ལོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟིཾ. བ་ཧི་མུ་ཁོ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་མུ་ཁོ, ཏ་ཐཱ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁོ. ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ནི་བྦེ་དྷོ, སོ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠི, ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ནི་བྦེ་དྷཱ, སཱ ཨེ་ཝ པ་ཉྙཱ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི ས་ནྟ་གུ་ཎ་ནི་གུ་ཧ་ན་ཏཱཏི ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་དྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎཱ་ན་ཉྩེ་ཝ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་གུ་ཎ་སྶ ཙ ནི་གུ་ཧ་ནཾ, པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱཏི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧཱིཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི, ས་བྦེ པ་ན དྭཱ་ད་ས. པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ན ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མཱ་ནཾ. ནེ་ཀྑ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏཱ་ནནྟི པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ. པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ. པ་ར་མ་ཝོ་དཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝོ་དཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷིཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ. ཀི་ལེ་སུ་པ་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་རུ་པ་དྷཱི་ནཾ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ ཝི་ས་ངྑཱ་རཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ, ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཝི་ཝེ་ཀཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ ‘‘པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ཝི་ཏྟོ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ. ས་མཱ་ས་ཛྫ་ནཾ པ་རི་སི་ནེ་ཧུ་པྤཱ་དོ སཾ་ས་གྒོ, ས་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སཾ་ས་གྒོ ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ས་མུ་ལླ་པ་ནཾ ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླ་པ་ནཾ. སཾ་ས་གྒ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶ པ་རི་བྷོ་གོ པ་རི་བྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ.
ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ ནཱ་མ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏཾ པ་ན ས་བྦ་སོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨོ་དྷུ་ན་ན་ཝ་ཏྟཱཏི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི སཱ་ཝ་ཛྫ་སྶ ཨོ་དྷུ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨོ་ཏི་ཎྞཾ ནཱ་མ ཝ་ཛྫཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙ་རི་ཏ་ནྟི ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ. ཨ་ནོ་ཏི་ཎྞཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙི་ཏཾ. ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ནཱཏི པཱ་ལི༹་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ཡུ་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་པེ ལཱ་མ་ཀེ པུ་གྒ་ལེ དྷ་མྨེ ཙ ག་ར་ཧ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པཱ་པ་ག་ར་ཧཱི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱ་པ་པུ་གྒ་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀ་ད་སྶཱིཏི ཨེ་ཀ་བྷ་ཝ་ད་སྶཱི, ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་མ་ཏྟ་ད་སྶཱི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་སུ་ཁ་མ་ཏྟཱ་པེ་ཀྑཱི. ས་མ་ནྟཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ, པ་རི་ཏོ མེ ཀ་ཏྠ་ཙི མཱ ཨ་ཧཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
སོ་ལ༹་ས་ཧི པ་དེ་ཧཱིཏི སོ་ལ༹་ས་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི. ཨ་ཀུ་པྤནྟི ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཀོ་པ་ནཱི་ཡཾ. ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་བྱཱ་པི་ནཱི ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ. སུ་ཊྛུ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི སུ་བྷོ. ཨོ་བྷཱ་ས་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཎི་ནོ བྷ་དྡ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་བྷོ་ཏི སུ་ནྡ་རོ’’ཏི. ཛཱ་ཏི་མཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཨཱ་ཀ་ར་ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ. ཀུ་རུ་ཝི་ནྡ་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཝི་སེ་སོ་པི མ་ཎི ཨཱ་ཀ་ར་པ་རི་སུ་དྡྷ་མཱུ་ལ་ཀོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི. དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨེ་ནཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ དྷོ་ཝ་ན་དོ་ས་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཏཱ་པ་ན་ས་ཎྷ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན. ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཎྞ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟོ’’ཏི. ནི་ཀྑནྟི བྷ་ཎྜ་མཱ་ཧ. ཏ་ཉྩ ཨ་པྤ་ཀེ་ན སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ཀ་ཏཾ བྷ་ཎྜཾ ན སོ་བྷ་ཏི སོ་བྷཱ་ཝི་པུ་ལེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ཀ་ཏ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ན’’ནྟི. སུ་ཝ་ཎྞནྟི པ་ཉྩ་དྷ་ར་ཎ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་སུ་ཝ་ཎྞ་སཱ་རི་ཡཱ ཝི་ཙི་ཏྟ་ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ཨི་དྷ ‘‘ནི་ཀྑ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ཝི་པུ་ལཾ ན པ་རི་ཏྟ་ཀཾ. མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་དི་ཡནྟི མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་ན་དི་ཡཾ. ཏཾ ཀི་ར ར་ཏ་ནཾ ར་ཏྟཾ. སུ་ཀུ་ས་ལེ་ན…པེ… ས་མྤ་ཧ་ཊྛནྟི སུ་ཊྛུ ཀུ་ས་ལེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་ཀྐཱ་ཡ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ པ་ཧ་ཊྛཾ མ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ. དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒེཏི དྷཱ་ཏུ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟེ. ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜནྟི ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏཾ བྷ་ཎྜཾ.
ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩོ ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙོ ཏ་རུ་ཎ་སཱུ་རི་ཡོ ནཱ་མ. ས་ཏྠཱ་རཱ ཨཱ་བྷ་ཏ་ཝ་ཎྞོ ཨུ་བྦྷ་ཏ་གུ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ་པི མ་ར་ཎཾ ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན པ་རེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝཾ ཝོ་ས་ཛྫ་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སཱ་ཝ་ཀཱ ན ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཏོ. ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཏྠེ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏཱ་སཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. དི་ཝ་ས་ས་ངྑེ་པནྟི ཨ་ཛྫ ཏྭཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧི, ཨི་དཾ ཏེ ཝེ་ཏ་ན་ནྟི དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཝེ་ཏ་ནཾ. ཏཱ་དི་སོ ཧི བྷ་ཏ་ཀོ དི་ཝ་ས་ཀྑ་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་དི་ཀྑ་ཏི, ན ཀ་མྨ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ. ནི་བྦི་སཾ བྷ་ཏ་ཀོ ཡ་ཐཱཏི ཝེ་ཏ་ནཾ བྷ་ཏིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཀཱ་ལ་ཀྑ་ཡཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ནྟོ བྷ་ཏ་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ.
སུ་སི་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.