༣. སེ་རཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༤. ཡཾ དཱ་ནཾ དེ་མཱིཏི ཡཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་ར་སྶ དེ་མི. ཏ་སྶ པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱཏི ཏ་བྦི་ས་ཡཾ ལོ་བྷཾ སུ་ཊྛུ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟོ ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དེ་མི ཏེ་ན ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ. ‘‘ན དཱ་སོ ན ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ དཱ་ས་བྱ་སྶ ཨུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཏ་སྶ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏོ. སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་དཱ་ས་བྱ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་ག་ས་དི་སཱ ཧེ་ཏ་སྶཱ་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ དཱ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ དཱ་ཡ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ, སོ དཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དེ་ན དཱ་ན་དཱ་སོ དཱ་ན་ས་ཧཱ་ཡོ དཱ་ན་པ་ཏཱི་ཏི ཏི་པྤ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ད་སྶ ཏི་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན དཱ་ནཾ, ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ, ཏ་སྶ ཝ་སེ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ དཱ་སོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་རེ་སཾ དཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠ་པི ཨ་ནྣ་པཱ་ན་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་སྶ པ་རེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཙ ས་མ་ས་མ་ཊྛ་པ་ནེ་ན. པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ས་ཡཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ ཨ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟཱ་པ་ན་ཏོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཎཱི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ནི་ཧཱི་ནཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་དཱ་སོ ནཱ་མ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་ནི་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཡོ ཡཱ་དི་སཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ པ་རེ་སཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་ས་ཧཱ་ཡོ ནཱ་མ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་ནི་ཧཱི་ནཱ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ས་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་ཧཱི་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ པ་ཎཱི་ཏཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་པ་ཏི ནཱ་མ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀོ ཧི ཝི་པཱ་ཀོ, ཏ་སྨཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘དཱ་ན་པ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ དཱ་ནཾ དཱི་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་སྶ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་ནནྟི ཡི་ཊྛཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མ་ཎ …པེ… ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ན’’ནྟི. པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ག་ཏཱཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. བྷོ་ཝཱ་དི་ནོཏི ཛཱ་ཏི་མ་ཏྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཝ་ད་ཏི. ནཱ་ལ་ཏྠ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙ་ཏྟཱ ཏ་དཱ ལོ་ཀ་སྶ. དུ་གྒ་ཏཱཏི དུ་ཀྑ་ཛཱི་ཝི་ཀ་ཀ་པྤ་ཀཱ ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ད་ལི་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི. ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ ཨི་དྷ ‘‘ཀ་པ་ཎཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ཎ་ཀུ་ཎི་ཨཱ་ད་ཡོ’’ཏི. པ་ཐཱ་ཝི་ནོཏི ཨ་དྡྷི་ཀཱ. ཝ་ནི་བྦ་ཀཱཏི དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ གུ་ཎ་ཀི་ཏྟ་ན་ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ཀི་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཙ་ཀཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ན་གྒཱ་ད་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཊྛཾ དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི. པ་ས་ཏ་མ་ཏྟ་ནྟི ཝཱི་ཧི་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ས་རཱ་ཝ་མ་ཏྟནྟི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ཡ་ཐཱ གཱ་མ་ལཱ་བྷོ གཱ་མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀོ ཨཱ་ཡ་ལཱ་བྷོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ དྭཱ་ར་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ’’ཏི. མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ ཨ་ཉྙ་སྶ་པི དྷ་ན་སྶ ཝི་ནི་ཡོ་གཾ ག་ཏ་ཏྟཱ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ཏཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ དཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ར་ཉྙོ ཧི ཏ་ཏྠ དཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶ དཱ་ནེ་ན མ་ཧ་ཏཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི. ཀོ་ཙཱིཏི བྷུ་མྨ་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཏྠ་ཙཱི’’ཏི. ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི སོ རཱ་ཛཱ དཱ་ན་མ་དཱ་སཱི་ཏི.
སེ་རཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.