༡. པ་ཋ་མ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་ཀ་སྶ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢. དེ་ཝ་སྶ པུ་ཏྟོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. དེ་ཝཱ་ནཾ ཛ་ན་ཀ་ཛ་ནེ་ཏ་བྦ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཐ་མ་ཡཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝཱ་ནཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨ་པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པཱ་ཀ་ཊོ་པི ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཧེ་ཊྛཱ དེ་ཝ་ཏཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ‘‘པཱ་ཀ་ཊོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ཀ་སྶ་པོཏི གོ་ཏྟ་ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏི་སི་དྡྷ་ས་མ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་སོ, ཏཾ ཨ་ནུ་སཱ་སཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་དྡེ་སནྟི བྷི་ཀྑུ་ས་དྡ་སྶ ནི་དྡེ་སཾ. བྷི་ཀྑུ་ཨོ་ཝཱ་དནྟི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ. ཡ་དི པ་ན ན ཨ་སྶོ་སི, ཀ་ཐ་མ་ཡཾ པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི? ཨ་ཉྙ་ཏོ སུ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་སི, ན པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཏེ་སནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ. ‘‘ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཙེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨི་དྷ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཏོ ཏི་ཎྞཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྷཾ བྷཱ་རཾ ན ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་ངྒ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏོ ཙེ་ཝ ཨ་ངྒ་དྭ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏོ ཙ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ངྒ་པཱ་རི་པཱུ་ར་ཏྟཱ བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སི་ཀྑེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱ་དི་ནི་སྶི་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ སི་ཀྑ་ནྟོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ནི་སྶི་ཏཾ…པེ… སི་ཀྑེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑཾ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨུ་པཱ་སི་ཏ་བྦནྟི ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་ས་བྷེ་དཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏཾ ཧ་ད་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི. ཡེ པ་ན ‘‘དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ ཙི་ཏྟ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་དེ་ན ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་ས་པྤ་བྷེ་ད་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་དྡྷ་ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཀ་ཐ་ནྟི? ‘‘ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ ཧོ་ཏི. སི་ཀྑ་ནཾ ནཱ་མ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ནནྟི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་སྶུ་ཏ་པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཧཱ་ར་ན་ཡེ་ན. ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཧི སཱི་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏ་དེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏ་མྤི ཨི་ཏ་ར་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ པ་ན ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷ་སྶ་པི ཝི་ཝེ་ཀ་སྶ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
པ་ཋ་མ་ཀ་སྶ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་ཀ་སྶ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣. དྭཱི་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ལ་དྡྷཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ. ཏེ་ན ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ཝ་ད་ཏི. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་སྶ ཧ་ད་ཡ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཏྟཱ ཧ་ད་ཡ་སྶ མཱ་ན་ས་སྶ, ཨ་ནུ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་མཱ་ན་སཾ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི. ཏཾ པ་ཏྟུ་ཀཱ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ནཾ བྷཱ་ཝེ ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ཙ ཏེ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཡ་ད་གྒེ་ན ནི་སྶི་ཏོ, ཏ་ད་གྒེ་ན པ་ནཱ་ཡ་མྤི ཏེ་ཧི ནི་སྶི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་སྶི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཙ ས་བྦ་པ་ཋ་མོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གོ, སོ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ནྟི་དྷ་མྨོ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ནྟི་དྷ་མྨོཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ.
དུ་ཏི་ཡ་ཀ་སྶ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. མ་གྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༤. མ་གྷོཏི ས་ཀྐ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏི་ཨ་ནུ་ག་ཏཾ. སྭེ་ཝཱཏི ས་ཀྐོ ཨེ་ཝ. ཝ་ཏེ་ནཱཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཙཱ་རི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་ན. ཨ་ཉྙེཏི ཨུ་པ་དྷི་ཝེ་པ་ཀྐ་པཱ་པ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ. ཨ་སུ་རནྟི ཨི་ནྡ་ས་ཏྟུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་སུ་རཾ.
མ་གྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. མཱ་ག་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སུ་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝཱཏི དེ་ཝ་ཏཱ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་ཏྠ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
མཱ་ག་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ
༥. དཱ་མ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦. ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཏེ་ན པ་དྷཱ་ནེ་ན ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན, པ་དྷཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཁུ་དྡ་ཀ་མྤི མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཧཱི་ན་མྤི པ་ཎཱི་ཏ་མྤི བྷ་ཝཾ. ཨཱ་ཡ་ཏ་པ་གྒ་ཧོཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟ་སྶ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ. ཀི་ཙྩ་ཝོ་སཱ་ནནྟི ཀི་ཙྩ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ, ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ‘‘བུ་དྡྷི་པ་གྒ་ཧོ’’ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་རོ་ཏཱུ་ཏི ཀུ་པྤ་དྷ་མྨཾ ཝི་ཡ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཝ་ད་ཏི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་དི་ཨ་ཏྠཾ པ་ན ཝཱི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ.
ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱཏི ཨ་ཝོ་མི་སྶཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཏི་ཊྛནྟི ན་དཱི ནཱ་མ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏཱི་རཱ, ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ.
དཱ་མ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཀཱ་མ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༧. པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོཏི པུ་བྦེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ པུ་རི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ཝ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི, ན པ་ན ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. ཏ་མ་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བ་ཧ་ལ་ཀི་ལེ་ས་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ ཝི་སེ་སཱ་ཝ་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷ་སྶ ས་བྦ་སོ ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ་སྶ. སཱི་ལེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ཡ་ཐཱ སཱི་ལཾ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝི་སེ་སཱ་ཝ་ཧཾ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ སུ་ཊྛུ ས་མྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མུ་པེ་ཏཱ’’ཏི. པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱཏི སེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏ་དྷ་མྨེ་ན ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ. མ་ཡཱ ཏུ་ཊྛི་ཡཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘དུ་ལླ་བྷཱ ཏུ་ཊྛཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཏུ་ཊྛི ཧོ་ཏི སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་རི པ་ཉྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠ’’ནྟི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལི་ཀོ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སི་ཀོ ཝཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡུ་པེ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནེ པ་ན ཝ་ས་ནྟོ ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སོཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ཡོ་ག་སི་དྡྷོ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ས་ནྟོ་སོ. ཏེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ཏུ་ཊྛི ལ་དྡྷཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཝཱུ་པ་ས་མ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ཙི་ཏྟ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ, མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་ཝི་སེ་སཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ར་ཏོ མ་ནོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱུ་པ་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷཱ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ དཱུ་རཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷཱ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སོ ས་ཝི་སེ་སཾ པ་རི་སུ་དྡྷོ པ་རི་པུ་ཎྞོ ཙ ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷ་ལཱ་བྷེ་སུ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶ ཡ་ཐཱ་ས་མཱ་དི་ནྣཾ སཱི་ལཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི པཱ་རི་པཱུ་རི་ཉྩ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏོ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཡུ་ཏྟོ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦ་སོ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ ནི་བྦཱ་ན་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཡེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཀིཾ ན ག་ཙྪི་སྶ་ནྟི? ག་མི་སྶ་ནྟེ་ཝཱ་ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ སཱ་ས་ངྐཾ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན དུ་གྒ་མོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ས་མོ མ་གྒོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. སོ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ‘ཨ་རི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘དུ་གྒ་མོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྨཱ ‘‘ས་ཙྩ་མེ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཨ་རི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཏུ་མྷེ་ཧི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན ‘‘དུ་གྒ་མོ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ས་མོ མ་གྒོ’’ཏི ཨཱ་ཧ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཀཱ་མཾ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཏི་དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཝ སུ་ག་མོ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་དུ་གྒ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཝི་ས་མ་སྶ རཱ་གཱ་དི་ཝི་ས་མ་སྶ ཙ དཱུ་རཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ན ཝི་ས་མོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་སྶཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཧི ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་བུ་ནྡྷི་ཏ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན བ་ཧཱུ པ་རི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོཏི ‘‘དུ་གྒ་མོ ཝི་ས་མོ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་ཝཾ་སི་རཱཏི ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ནེ་ན ཨ་དྷོ་བྷཱུ་ཏ་ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཱ. ཀུ་ས་ལ་ངྒེ་སུ ཧི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཱ ས་བྦ་སེ་ཊྛ་ཏྟཱ, ཏ་ཉྩ ཨ་ན་རི་ཡཱ པ་ཏ་ནྟི ན ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཉཱ་ཎ་སི་རེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ན་རི་ཡ་མ་གྒེཏི མི་ཙྪཱ་མ་གྒེ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་ས་མེ མ་གྒེ’’ཏི. ཏཾ མ་གྒ་ན་ཏོ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ མ་གྒ་ཏོ ཨ་པཱ་པུ་ཎ་ནེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡེ ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑེ ཙ པ་ཏ་ནྟི. སྭེ་ཝཱཏི སྭཱ་ཡཾ ཨ་ན་རི་ཡེ་ཧི ཀ་དཱ་ཙི་པི ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻོ མ་གྒོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྦ་སོ ས་མ་དྷི་ག་མེ་ན ས་མོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝི་ས་མཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ས་མེ ས་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ ཏེ་སཾ ས་བྦ་སོ་ཝ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ས་མཱ་ཡེ་ཝ.
ཀཱ་མ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. པ་ཉྩཱ་ལ་ཙ་ཎྜ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨. ས་མྦཱ་དྷེཏི ས་མྤཱི་ལི༹་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཀི་ལེ་སཱ་དི་ནཱ ས་ཨུ་པྤཱི་ལ༹་ཏཱ་ཡ པ་ར་མ་ས་མྦཱ་དྷེ. ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྦཱ་དྷོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ ཧི དུ་གྒ་ཧ་ནོ ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་མྦཱ་དྷོ ཨ་ན་ཝ་ས་རོ ཨེ་ཝ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དཱི་ནཾ. ཨོ་ཀཱ་ས་ནྟི ཛྷཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་མྦཱ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ས་མྦཱ་དྷ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི ཛྷཱ་ནཾ ཨི་དྷ ‘‘ཨོ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ཙྩ་ནྟཱ་ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཏཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་ཝི་ནྡཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ནྡཱིཏི ཝི་ནྡི པ་ཊི་ལ་བྷི. བྷཱུ་རི་མེ་དྷ་སོཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, ས་པ་ཉྙོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷཱིཏི བུ་ཛ྄ཛྷི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. པ་ཊི་ལཱི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ སེ་ཊྛོ, པ་ཊི་ལཱི་ནཱ་ནཾ ཝཱ སེ་ཊྛོ་ཏི པ་ཊི་ལཱི་ན་སེ་ཊྛོ. མཱ་ནུ་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ནྣ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ལཱི་ནོ ནཱ་མ པ་ཧཱི་ན་མཱ་ནོ. པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སཱུཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་མྦཱ་དྷེ་པི ‘‘ཨི་མེ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ མཱ་དི་སཱ་ནཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ཏེ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྨཱ་ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ. ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ་པི སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ.
ཨ་ཡཾ ཀི་ར དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨི་ཏོ པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ནྟོ ‘‘ཏཱ་དི་ས་སྶ ནཱ་མ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་སྶ ལཱ་བྷཱི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཏེ་ན གུ་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ནྟོ ‘‘ས་མྦཱ་དྷེ ཝ་ཏཱ’’ཏི གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷ་སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ སཱ་ས་པོ ན ཀི་ཉྩི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ནྟཱ་པ་རི་མེ་ཡྻ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ན ཀི་ཉྩི ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡེ ས་ཏི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎཱ་དྷི་ག་མཾ པ་ཝེ་དེ་སི. ཏ་ཏྠ ས་ཏིནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་ཏིཾ. སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙ སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ. ཏེ ཧི ཨ་ཙྩ་ནྟཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ, ན ཛྷཱ་ན་མ་ཏྟ་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ. ཀེ་ཙི ‘‘ཀ་མྨ་ནྟེ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ’’ཏི པཱ་ཋཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘མ་གྒ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི.
པ་ཉྩཱ་ལ་ཙ་ཎྜ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཏཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༩. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ས་ཡཾ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ པུ་བྦེ ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་པ་རེ ཨཱ་ཧུ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ས་ཏྠཱ་ཏི ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པུ་བྦེ ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ, ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཏི་ཏྠ་ཀ་ར་སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི. ཏེ ‘‘དི་ཊྛིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱཏི ཏ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ དི་ཊྛིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏི་ཏྠཾ ནཱ་མ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ཏ་བྦི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏི་ཏྠེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཏི་ཏྠི་ཀཱ, ཏེ ཨེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡཱཏི ཝུ་ཏྟཱ ཀ-ཀཱ་ར་སྶ ཡ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨ་སྶ. ནི་སྶ་ནྡེ་ནཱཏི ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཝཱི་རི་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་དཱི་པ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཨཱ་ཎ་ཏྟཱིཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝ་སེ་ན ཝི་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏནྟི ཏ་ཎྷཱ་པྤ་བ་ནྡྷ་ནཾ. ནཱི་ཧ་རཱཏི ས་མེ་ཧི པ་ཛ་ཧ. ཨེ་ཀ་ཏྟནྟི ཨེ་ཀ་གྒཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཛྷཱ་ན’’ནྟི. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི. ན ཨོ་ས་ཀྐེ་ཡྻཱཏི ན ས་ངྐོ་ཙཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏོ པ་རི་བྦ་ཛ་ནཾ པ་རི་ཏོ ཨ་པ་ག་མོ་ཏི པ་རི་བྦ་ཛོ. པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ད་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སི་ཐི་ལ་ག་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཏི་རེ་ཀནྟི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པུ་རི་མ་ཀཱ་ལ་ཏོ་པི ཨ་དྷི་ཀཾ. ཨུ་པ་རཱིཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི. དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ སེ་ཡྻོཏི དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ནཱ་མ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཧི་ཏཱ་ཝ་ཧཾ.
ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ. སི་ཐི་ལཾ ཀ་ཏནྟི ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ སི་ཐི་ལཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་རཱ་མ་ཊྛ་སཱ་མ་ཉྙ་ས་དི་ས་མེ་ཝ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པ་ཙ་རི་ཡཱ་དི་པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཏོ. སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་མེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ་ཏྟཱ. ཨཱ་ས་ངྐི་ཏ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏནྟི་ཨཱ་དི་ཏོ ས་མ་ནྟ་ཏོ་པི པ་རེ་ཧི ས་ངྐི་ཏཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཏ་ཏྠ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡི་ཀཱ, མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི. པུ་བྦ་པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱཏི པ་ཋ་མཱ་ར་མྦྷ་བྷཱུ་ཏཱ.
ཏཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ཙ་ནྡི་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠. ཝི་མཱ་ནེ ག་ཧི་ཏེ ཏཾ་ནི་ཝཱ་སཱི་པི ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ནྡ་ཝི་མཱ་ན་ཝཱ་སཱི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’’ཏི. ས་བྦ་དྷཱིཏི ས་བྦ་སྨཱ དུ་གྒ་ཊྛཱ་ནཱ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏྭཾ, ཏ་སྨཱ མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨི་ཏོ ས་མྦཱ་དྷ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝི་པྤ་མོ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ མེ ས་ར་ཎཾ བྷ་ཝཱ’’ཏི. ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱཏི ས་བྦ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨེ་ཏ་སྶ་པི ཙ་ནྡ་སྶ. ཏཱ་དི་སཱ ཨེ་ཝཱཏི ས་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ. པ་མུ་ཉྩ་སཱི་ཏི པ་མུ་ཉྩི་ཏྠ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི.
ཙ་ནྡི་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. སཱུ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡. ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེཏི ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎེ་ཏི་པི ཨ་པ་རེ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་མ་སཱི’’ཏི. ཝི་རོ་ཙ་ཏཱིཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏི. ཀཱ་མཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, རཱ་ཧུ་ནོ པ་ན པ་ཡོ་གོ ཏ་སྶ ཝི་མཱ་ནེ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཎྜ་ལཱི་ཏི མ་ཎྜ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནོ’’ཏི. ཝ་ད་ཏི ཏ་དཱ མུ་ཁེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. མུ་ཁེ་ན ག་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ‘‘གི་ལཱི’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘གི་ལཱི་ཏི ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ མུ་ཁེ་ན ག་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱ་ཧུ་སྶ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སོཏི་ཨཱ་དི ཏ་སྶ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱཏི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ. ཝེ་གནྟི ཛ་ཝཾ. སོ ཧི ཀེ་ན་ཙི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨ་ཏི་དུ་ནྣི་ཝཱ་རོ ཀ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་སི་དྡྷོ. མ་ཏྠ་ཀནྟི ཀ་ཎྛ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་དེ་སཾ. ཀེ་ཙི ‘‘སཱི་ས་མ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻ ཝེ་ག་སྶ ཏི་ཀྑ་སཱི་གྷ་ཐཱ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ན་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ. ནནྟི རཱ་ཧུཾ. ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷེ་ཏུ་ཀཱ་མ་མྤི ཨོ་ན་མེ་ཡྻ. པ་ད་དྭ་ཡེ་ན་པི སོ མ་ཧཱ་ས་རཱི་རོ མ་ཧཱ་བ་ལོ, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ན ག་མ་ན་ཝེ་གོ ཏེ་ན ས་བྦ་ཐཱ་པི དུ་ནྣི་ཝཱ་རི་ཡོ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཝི་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཙ་ནྡ་གྒ་ཧེ ཙ་ནྡ་ཝི་མཱ་ནེ་ན, སཱུ་རི་ཡ་གྒ་ཧེ སཱུ་རི་ཡ་ཝི་མཱ་ནེ་ན ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཝི་མཱ་ནེ་ན ས་ཧེ་ཝ. ཨ་མཱ་ཝཱ་སི་ཡ་ཉྷི དྭེ ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟ་ནྟ་རི་ཏཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ས་ཧེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཡ་དི དྭེ་པི དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ སཱུ་རི་ཡ་སུ་ཏྟེ ཨེ་ཝ ‘‘པ་ཛཾ མ་མ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ་ནྡ་སུ་ཏྟེ་ཏི? ‘‘སོ ཙ ཀི་ར ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཙ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སི, ཡ་སྨིཾ ཙ་ནྡ་གྒ་ཧེ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི, ན ཏ་ཐཱ སཱུ་རི་ཡོ, ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ཏ་ཏྠ་པི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ རཱ་ཧུ་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
སཱུ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཋ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.