༨. སུ་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༢. ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཝཱ་ཎི་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ཏཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝི་ཀྐཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཝི་ཀྐ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སེ་ཊྛི་ནཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཐེ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་རོ་ཏི. སྭཱ་ཡནྟི ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ.
ཏཾ དི་ཝ་སནྟི ཡཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ, ག་ཧ་པ་ཏི, རཱ་ཛ་ག་ཧ་ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ, ཏཾ དི་ཝ་སཾ. པ་ཎྞནྟི སཱ་ས་ནཾ. ན སུ་ཎཱིཏི ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ‘‘པ་ཎྞཾ ན སུ་ཎཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. དྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝེ་ན ཧི སོ སེ་ཊྛི ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཙྩཾ ཏི་ཎཱ་ཡ་པི ན མ་ཉྙི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. དཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནནྟི དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ. ཨ་ན་ཏྠ་ནྟ་ར་ཀ་རོ ཧི རཱུ་པ-ས་དྡོ ཡ་ཐཱ ‘‘གོ་རཱུ་པཱ་ན’’ནྟི. པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞནྟི ཁུ་དྡི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ པ་ཉྩ་པྤ་ཀཱ་རཾ པཱི་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཧི ཏཱ ཨེ་ཏ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ‘‘སཱི་སེ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ…པེ… ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི པ་དཾ པཱི་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཝ་ས་ཏཱིཏི སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ས་མཱི་པེ ཝ་ས་ཏི. སུ་སཱ་ན་སྶཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཧི སོ ཝི་ཧཱ་རོ. ཨ་ཐ་སྶཱཏི ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ…པེ… ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. བུ་དྡྷ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ག་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཏི་ཡཱ ས་ཡ་ན་ཝ་ར་ག་ཏོ ནི་པ་ཛྫི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏཾ དི་ཝ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི.
བ་ལ་ཝ་པྤ་སཱ་དོཏི བུ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ས་དྡྷཱ. པཱི་ཏི་ཨཱ་ལོ་ཀོཏི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ པ་རི་ཙ་ཡཾ ག་ཏ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏོ པ་སཱ་ད་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ནཱ་མཾ ས་ཝ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནོ་བྷཱ་ས་ས་དི་སོ སཱ་ཏི་ས་ཡོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཏ་མཾ ཝི་ག་ཙྪཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ ཧི ཀ་ཏཱ’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི, པུ་རི་མོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟོ.
ཨ་མ་ནུ་སྶཱཏི ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་སཱ དེ་ཝ་ཏཱ. ཏཱ ཧི སེ་ཊྛི་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ པ་སྶིཾ་སུ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ལླ་ས་རཱི་རནྟི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཨ་ཙྪི་ནྣཾ ཝཱ ཀ་ལེ༹་ཝ་རཾ. ཨ་པ་ར་མྤཱིཏི མ་ཏཾ ཀུ་ཐི་ཏ་ཀུ་ཎ་པཾ. པ་རི་ཀི་རིཾ་སཱུཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨོ་ས་རི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཔཱི་ཏི་ཝེ་ག་སྶ མ་ནྡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨི་མི་ནཱ་ཝཱཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ་ན ས་ཧ་སྶ་པ་དེ་ན ཨེ་ཝ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཱ་ནི. པ་དཾ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རོ, པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ. ས་མ་ག་མ་ནེཏི དུ་ཏ་ཝི་ལ་མྦི་ཏཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ག་མ་ནེ. ཏ་ཏོཏི ཏེ་སུ སོ་ལ༹་ས་བྷཱ་གེ་སུ. ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ར་པ་དེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་དྷཱ བྷི་ནྣ་སྶ ཨེ་ཀོ བྷཱ་གོ. པ་ཝ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀ་ལཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་དེ་ས་སྶ ལ་ངྒྷ་ན་དྷཱ་ཝ་ན་པ་ཝ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ. པ་དཾ ཝཱ ཝཱི་ཏི་ཧ་ར་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རོ, ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ‘‘ཏ་སྶཱ ཕ་ལཾ སོ་ལ༹་ས་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཡ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏོ་པི ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ག་མ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཾ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ནྟི ‘‘ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི སཱ་ས་ངྐ་ཝ་ཙ་ནཾ.
སོཏི ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ སེ་ཊྛི. ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱཏི ཨ་ནུ་གཱ་མི་ནོ ས་ཧཱ་ཡཱ. ཏེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ‘‘སི་ཝ་ཀོ ཨ་མ་ནུ་སྶོ’’ཏི ཨ་པ་རེ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་པི མེ ཨ་ཏྠི, ཀ་སྨཱ བྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱུ་རོ ཨ་ཧོ་སི? ཨ་ཐ ཁོ བུ་དྡྷ་ག་ཏཱ་ཡ ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ མ་དྡི་ཏྭཱ་པི ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི ས་དྡྷཱ, ཏཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་ཀོ ས་པྤུ་རི་སོ་པི ས་དྡྷ་མྨ་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་བྦཾ པ་རི་སྶ་ཡཾ མ་དྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷ་ཏཱ པ་རི་ཙྩཱ་ག་སཱི་ལ་ཏཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ པ་ར་དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཡ་ཀཱ་མ་ཏཱ པ་རེ་སཾ ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་པ་མོ་ད་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧཱ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་ནཱ་ཐཱ་ནཾ པི་ཎྜ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི ‘‘ཨེ་ཧི སུ་ད་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧ.
ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ནཱཏི ས་བྦ་སོ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན. ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མནྟི ས་བྦ་སོ ས་བྦེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཾ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན པ་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐནྟི དཱ་ནཱ་དི་ཀ་ཐཾ. སཱ ཧི ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༠༥). མ་ཏྠ་ཀེཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་པ་རི པ་ར་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ས་ཧ་སྶ་ན་ཡ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡོ ས་ཧ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སཱི་ཏི.
སུ་ད་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.