༥. ཨཱ་དི་ཏྟ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་དི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. སཱི་སནྟི དེ་ས་ནཱ་པ་དེ་སོ, དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི་དེ་ཝ སཱི་ས་བྷཱ་གེ་ན ཨ་པ་དི་ས་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘རཱ་གཱ་དཱི་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. དཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་སྶ པ་རེ་སཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནེ་ན. ཏཾ པ་ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི དཱ་ན་པུ་ཉྙ་ཙེ་ཏ་ནཱཏི དཱ་ན་མ་ཡཱ པུ་ཉྙ་ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་ཡ་ཀ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི ཏཾ་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ནཱི་ཧ་ཏ་བྷ་ཎྜ་ཀནྟི ཨཱ་དི་ཏྟ་གེ་ཧ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑཱ་མི་ཏཾ བྷ་ཎྜ་ཀཾ. ཨེ་ཏནྟི ‘‘དི་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་དི་ནྣེཏི དཱ་ན་མུ་ཁེ ཨ་ནི་ཡུ་ཉྫི་ཏེ བྷོ་གེ. ‘‘ཨ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི. མ་མཱ་ཏི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་གྒ་ཧཱ, བྷོ་གཱ. ཏེ་པི ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ནཱ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏཱ མ་ར་ཎེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙོ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ན་ཊྛ་བྷོ་གེ’’ཏི. སོ་བྷ་ནཱ ཨ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་གྒོ, ཏཾ ས་གྒཾ.
ཨཱ་དི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཀིཾ་ད་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. དྭེ ཏཱི་ཎི བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨ་བྷུ་ཏྭཱཏི དྭེ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ. ཨུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ཏཱི, པ་གེ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དུ་བྦ་ལོ་པི ཧུ་ཏྭཱཏི བྷུ་ཉྫ་ན་ཏོ པུ་བྦེ དུ་བྦ་ལོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ ཙ ཨཱ་ཧཱ་ར་སྶ ས་རཱི་རེ བ་ལ་ཝ་ཏཾ ཨཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ ཨ་ནྣ་དོ དཱ་ཡ་ཀོ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ བ་ལ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རེ བ་ལ་དོ ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ཝ་སེ་ན བ་ལ་སྶ ར་ཀྑ་ཀོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘བ་ལཾ ཁོ པ་ན ད་ཏྭཱ བ་ལ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༣༧) སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སུ་རཱུ་པོ་པཱིཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ་པི. ཝི་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱིཏི བཱི་བྷ་ཙྪ་རཱུ་པོ ཀོ་པཱི་ན་སྶ ཨ་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ. ཨི་ད་ཉྩ ཡཱ་ནནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱཏི ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཡཱ་ནནྟི ཚ་ཏྟཱ་དཱི་ན་མྤི ཡཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ན་དོ སུ་ཁ་དོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཀྑུ་དོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩེ ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱི་པ་སྶ.
‘‘ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ བ་ལཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ཡ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དྭེ ཏ་ཡོ གཱ་མེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་ས་ཛྫཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཏི་སྶ་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཏི་སྶ་ཡོ, ཝི་ཧཱ་རོ. པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི པ་རི་སྶ་མ་སྶ ཝི་ནོ་དི་ཏ་ཏྟཱ. བ་ཧི ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶཱཏི པ་ཏི་སྶ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ བ་ཧི ཝི་ཝ་ཊ་ངྒ་ཎེ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ. ཛྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཀི་ལ་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་དི་ཝི་རོ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ས་ནྟཱ་ནེ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ས་ནྟ་ཏི, ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ས་བྷཱ་ག་ས་ནྟ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སུ་ཁཾ ནཱ་མ དུ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཏོ སུ་ཁ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ཏི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བ་ཧི ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ པཱ་དེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. དྷ་མྨ་པཱི་ཏི་སུ་ཁནྟི དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ. ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁནྟི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་སུ་ཁཾ. ནི་ཝཱ་ཏཾ པི་ཧི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ པ་ཏི་སྶ་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱུ་པེ ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཡི་དཾ བ་ཧི་ས་མཱ་པ་ནྣ་པ་རི་སྶ་མ་དོ་སེ་ན, ན ཙ པ་ཏི་སྶ་ཡ་དོ་སེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ན མ་ར་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་མ་ར་ཎཾ, ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ད་ཡོ. ཏ་སྶ དཱ་ནཾ དྷ་མྨཱུ་པ་དེ་སོ, ཏཾ དེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཡི་དཾ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་པཱ་ཋ་སྶ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་དྷཱི་ཏི་ནོ པ་ན པཱ་ལི༹ཾ ཝཱ་ཙེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ག་ནྠ་དྷུ་རོ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝཱ་ས་དྷུ་རེ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་བྦ་དཱ་ནནྟི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་མི་ས་དཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནཾ. དྷ་མྨ་དཱ་ནནྟི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ. དྷ་མྨ་ར་ཏཱིཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ར་ཏི. དྷ་མྨ་ར་སོཏི ས་དྡྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶ་ཡཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ.
ཀིཾ་ད་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཨ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣. པ་ཏྠེ་ནྟཱིཏི པི་ཧེ་ནྟི. ཡ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་ག་མ་ནཾ ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙི་ཏྟ་ག་ཧ་པ་ཏི་སཱི་ཝ་ལི་ཏྠེ་རཱ་དི་ཀེ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ནྣནྟི ཨ་ནྣ་ས་ཉྙི་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ་པི པ་ཙྩ་ཡོ. ས་བྦེ་པི དཱ་ཡ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ‘‘དཱ་ཡ་ཀ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཧ ‘‘ཀོ ནཱ་མ སོ ཡ་ཀྑོ, ཡཾ ཨ་ནྣཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱི’’ཏི? ཏ་ཏྠ ཡ་ཀྑོཏི ས་ཏྟོ. སཱ་མ་ཉྙ་ཛོ་ཏ་ནཱ ཙ ནཱ་མ ཡ་སྨཱ པུ་ཐུ་ཨ་ཏྠ་ཝི་ས་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཡེ ནཾ ད་ད་ནྟི ས་དྡྷཱ་ཡ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ. ཏ་མེ་ཝ ཨ་ནྣཾ བྷ་ཛ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, ཏེ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ཡ་ཀཾ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཛ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཝི་ཡ ཀུ་བྦ་རཾ.
ཨ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤. པ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨེ་ཀཾ མཱུ་ལཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཱ. ཏཾ ཨེ་ཀ་མཱུ་ལཾ. ཡ་ཐཱ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་པྤཱ་དོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་བོ་དྷོ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ, ཏ་ཎྷཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ མཱུ་ལཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ན་ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ཨི་མི་སྶཾ གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ ‘‘ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ’’ནྟི སཱ ཏ་ཎྷཱ. ཏ་ཏྠ ཡཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ, སཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝཾ དྭི་རཱ་ཝ་ཊྚཾ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱ་པི, པ་གེ་ཝ ས་མྨུ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ལཱི་ན་ཏཱ སི་ཡཱ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. པ་ཏྠ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཝི་ཏྠ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་སུ སཱ པ་ཏྠ་ར་ཏཱི’’ཏི. ས་མུ་དྡ་ན་ཊྛེ་ན ས་མུ་དྡོ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ པ་ཏཱ་ཡ ཨ་ལཾ པ་རི་ཡ་ཏྟོ་ཏི པཱ་ཏཱ་ལོ, ཨ་ཡཾ པ་ན པཱ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡཱ་ཏི པཱ་ཏཱ་ལོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་གཱ་དྷ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཀ་མཱུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཨ་ནོ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མནྟི ཨ་ནཱུ་ན་ནཱ་མཾ. གུ་ཎ་ནེ་མི་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨེ་ཝ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནཱ་མཱ་ནི. གུ་ཎཱ་ན་ཉྩ་སྶ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནཱུ་ན་ནཱ་མ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པི་ཙ ཏ་ཐཱ ཏེ་ཝི་ཛྫོ, ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནཱ་མཱ་ནི ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ས་ཏྠཱ, ས་བྦ་ཉྙཱུ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ནཱ་མཱ་ནི ཨ་ནོ་མ་ནཱ་མཱ་ནི ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ནཱུ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝེ་ཀ་ལླ་ནཱ་མ’’ནྟི. ཁ་ནྡྷ་ནྟ་རཱ་ད་ཡོཏི ཁ་ནྡྷ་ཝི་སེ་སཱ་དི་ཀེ. ཉཱ་ཎེ་ན ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྠེ. ཨ་ནྭ་ཡ་པ་ཉྙཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ. པ་ཊི་པ་དནྟི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པ་དཾ. ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་ལ་ཡོ. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཀ་མ་ན་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་མ་མཱ་ན’’ནྟི. ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཾ པ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་དི་ནཱ མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ.
ཨ་ནོ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཨ་ཙྪ་རཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ‘‘ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎ་ས་ངྒྷུ་ཊྛ’’ནྟི གཱ་ཐཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན ཡེ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན གཱ་ཡི་ཏཱ, སོ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་ནཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀི་ར དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སཱ་ས་ནེཏི ཨི་མ་སྶེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ. ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨནྟི ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ. ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ. ས་ཡ་ན་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་སོཏི དི་ཝ་སཾ པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མ་སྶཱ་ས་ན་ཏྠཾ སེ་ཡྻཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་མ་ན་བྷཱ་གོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ.
ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེཏི ཀུ་ཙྪི་ཡཾ བྷ་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ཏཱཏི ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏྠ་ཀཱ ཝི་ཡ ཀ་ནྟ་ན་ཀཱ ཝཱ་ཏཱ. དྷུ་ར་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཀི་ལེ་ས་མཱ་རེ་ན ཡུ་དྡྷེ ཨེ་ཝ. ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱི་སེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཝཱ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཏྟོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨུ་པ་རི ཋི་ཏནྟི པ་རི་ཀྑཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན དི་བྦ་དུ་སྶཱུ་པ་རི ཋི་ཏཾ. ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཏཱ་ཧི ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟེ་པི ཡ་ཐཱ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚནྟི ནི་བྦུ་དྡྷེ པ་ཊི་ཛི་ནི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྦ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚཾ. ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣེ་ནེ་ཝ སཱི་ལེ་ན. ཡ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཏཱ་པི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་མཾ་སུ ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་ངྒྷོ་སི་ཏནྟི ས་ངྒ་མྨ གྷོ་སི་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ་ནཾ གཱི་ཏ་ས་དྡ་ཝ་སེ་ན གྷོ་སི་ཏཾ. པི་སཱ་ཙ་ག་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི ཨ་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་ཏཱ་ཡ. ནི་ཡཱ་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མེ ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ. ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཏཱ་སཾ ཝ་སེ ཨ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ག་རུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡཱ་ཏྲཱཏི ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏི ཡཱ་ཏྲཱ. ཏཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏོ ནི་གྒ་མ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐཾ ནི་གྒ་མ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཏི་ས་ལླེ་ཁ་ཏེ་ཝཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ལླེ་ཁི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཀོ. ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶཱཏི བྷཱ་ཝ་ན་མ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ. ཀཱ་ར་ཀ་སྶཱཏི སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏོ. སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་པ་སྶ་ནནྟི སུ་ཉྙ་ཏཱ་དཱི་པ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ དཱུ་རཱི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རི་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཀོ མ་གྒོ ཨ་སྶཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཨེ་ཝ ཨ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒོ པ་ན ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནནྟི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཡཾ, ཨ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ག་ཏེ པུ་གྒ་ལ་སྶ ན་ཏྠི བྷ་ཡ་ནྟི ཨ་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. སཾ་སཱ་ར་ཀ་ནྟཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཁེ་མཾ ཨ་མ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མ་ནེ སུ་ག་ཏ་སཱ་ར་ཐི་ནཱ སུ་ས་ཛྫི་ཏ་ཡཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ར་ཐོ ཨ་ཀཱུ་ཛ་ནོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ན་པེ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ་ཧི.
ཨོ་ཏྟ་པྤ་མྤི ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ. ཨ་པཱ་ལ་མྦོཏི ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ. པ་རི་ཝཱ་རོཏི པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཏོ. མ་གྒ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ དྷ་མྨོ ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན. སོ་དྷི་ཏེ་སུ ཝ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནེ་སུ. བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ཝ་ཊྚནྟི བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝ་ཊྚཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ བྷཱུ་མི ནཱ་མ, ཝ་ཊྚ་མ་ཡ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ཝ་ཊྚཾ. པ་རི་ཛཱ་ན་མཱ་ནཱཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི.
ཀ་སྨཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི, ན་ནུ ཙ སཱ དེ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཙྪ་རཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ཝ་ན་རོ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧. ཀེ་སནྟི སཱ་མི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཀ་ས་དྡོ ‘‘དྷ་མྨ་ཊྛཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཧི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོ. ཀེ ཛ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝཱ ཝུ་ཏྟ་ཀེ་ས་དྡོ སཱི་ཧ་ཝི་ལོ་ཀ་ན་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀེ དྷ་མྨ་ཊྛཱ, ཀེ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ’’ཏི? པུ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ. ཕ་ལཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ར་མ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་རཱ་མོ. ཨཱ་རཱ་མེ རོ་པེ་ནྟི ནི་པྥཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་རཱ་མ་རོ་པཱ. ཝ་ནཱི་ཡ་ཏི ཚཱ་ཡཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་ཛཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨུ་པ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝ་ནཾ, ཏཾ ཨཱ་རཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཏ་པོ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སཱི་མཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝི་ས་མེཏི ཨུ་ད་ཀ་ཙི་ཀྑ་ལླེ་ན ཝི་ས་མེ པ་དེ་སེ. པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་པཱ, ཏཾ པ་པཾ. ཨུ་ད་ཀཾ པཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝཱ པ་པཱ. ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨ་པྤ་ཐ་པྤ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཉྷི པུ་ཉྙཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ཏི, ན པ་ན ཡ་ཐཱ ཀ་ཏཾ པུ་ཉྙཾ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཋི་ཏ་ཏྟཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨཱ་རཱ་མ་རོ་པ་ནཱ་དི་དྷ་མྨེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ན་པི སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣ་ཏྟཱཏི ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཀ་ཏ་སཱི་ལེ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ཎྞེ་ན ཏ་ད་ཉྙེ་ན་པི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་སཾ་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ད་ས ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པཱུ་རེ་ནྟི དུ་ཙྩ་རི་ཏ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཝ་ན་རོ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ཨེ་སི་ཏ་གུ་ཎ་ཏྟཱ ཨེ་སི་ཡ་མཱ་ན་གུ་ཎ་ཏྟཱ ཙ ཨི་སཱི, ཨ་སེ་ཀྑཱ སེ་ཀྑ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཙ. ཨི་སཱི་ནཾ ས་ངྒྷོ ཨི་སི་ས་ངྒྷོ. ཨི་སི་ས་ངྒྷེ་ན ནི་སེ་ཝི་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏ’’ནྟི.
ཏཾ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པཱ་སཱ་ད་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན སི་ནི་དྡྷ་ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡ་རུ་ཀྑ་ལ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན བྷཱུ་མི་བྷཱ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏི་ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཏཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཏོ་སེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན་པཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཡ་ཏྠ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏཾ བྷཱུ་མི་རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ’’ནྟི (དྷ. པ. ༩༨; ཐེ་ར་གཱ. ༩༩༡). ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨ་ནྟི མ་གྒ་ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཝི་ཛྫཱ. མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ’’ཏི. ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཝི་ཛྫཱ་པི ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དྷི་པི ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀོ. སཱི་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཱི་ལནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. དི་ཊྛི་ས་ངྐ་པྤཱཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྐ་པྤཱ. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་སྶ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ཏི་ཡོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷ་ཡོ’’ཏི. དྷ་མྨོ་ཏི ཧི ཨི་དྷ ས་མཱ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༡༣; མ. ནི. ༣.༡༩༧; སཾ. ནི. ༥.༣༧༨) ཝི་ཡ. ཝཱ་ཙཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ཛཱི་ཝཱཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ་ཛཱི་ཝཱ. མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཨེ་ཝ ཧེ་ཏེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒེ་ནཱ’’ཏི.
ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨ’’ནྟི. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨ་ཉྩེ་ཝ མ་གྒ་དྷ་མྨ་ཉྩ. ‘‘ཨ་རི་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷིཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི ས་ཨུ་པ་ནི་སཾ ས་པ་རི་ཀྑཱ་ར’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༡༣༦) ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ མ་གྒ་དྷ་མྨཱ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ. ཝི་ཙི་ནེ་ཡྻཱཏི ཝཱི་མཾ་སེ་ཡྻ, བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཧེ་ཏུ་མྷི བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་དྷ་མྨཾ ཝི་ཙི་ནེ་ཡྻཱཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་པ་སྶེ་ཡྻ. ཏེ་སུ ཝི་པ་སྶི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ་ཡ ཡ་ད་གྒེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ད་གྒེ་ན ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ན་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱི་ཡ་ཏི, ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན, མ་གྒ་ས་ཙྩཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ ཨེ་ཝ བྷུ་མྨཾ, ཏེ་སུ ས་ཙྩེ་སུ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་མཱ་ནེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནནྟི ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝཱ’’ཏི ཙ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ སཱ་ཝ་ཀེ་སུ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ་ཝ སེ་ཡྻོཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི ཏ་སྶེ་ཝུ་ཀྐཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀི་ལེ་ས་ཨུ་པ་ས་མེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ ཏཱ་དི་སོ ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྙཱ་ཡ པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཡོ་པི པཱ་ར་ངྒ་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏཱ་ཝ་པ་ར་མོ སི་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཏེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་མྤི ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་ན་ཏྟཱ ཏཱི་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཧི པཱ་ར་ངྒ་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པཱ་རཾ ག་ཏོ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན ཐེ་རེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི ལ་བྦྷ་ཏི, ལ་བྦྷ་ཏི ཙེ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ལ་བྦྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཛེ་ཏ་ཝ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. མ་ཙྪ་རི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩. མ་ཙྪ་རི་ནོཏི མ་ཙྪེ་ར་ཝ་ནྟོ མ་ཙྪེ་ར་ས་མ་ངྒི་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཙྪེ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. མ་ཙྪེ་རཾ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. ན ཝ་ནྡ་ཏཱིཏི ཝ་ནྡ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི, ཀུ་ཏོ དཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཏུནྟི མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ མུ་དུ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ན ཧ་ད་ཡཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟ་སྶ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ. ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པཱ་དཱ རུ་ཛྫ་ནྟི ན་ནུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏ་ག་མ་ནེ་སུ པཱ་དཱ རུ་ཛྫ་ནྟི, ཀི་ནྟེ ཨི་མེ ཚི་ནྡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. སཱ་མཱི་ཙི་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི ཀུ་ཏོ དཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ཏཾ་ཏཾ་ག་ཏི་ཡོ ཨ་ར་ནྟི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་རི་ཡཱ, ས་ཏྟཱ. ཨི་མེ པ་ན ཀུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཏི ཀ་ད་རི་ཡཱ, ཐ་དྡྷ་མ་ཙྪ་རི་ནོ. མ་ཙྪ་རི་ཡ་ས་དི་ས་ཉྷི ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ས་བྦ་ཧཱི་ནཾ ན་ཏྠི ས་བྦ་གུ་ཎཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་སྶ དཱ་ན་སྶ ནི་སེ་དྷ་ཏོ. ཨི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀོཏི མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཝི་ནཱ་ས་ཀོ.
པུ་ཉྙ་པཱ་པ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་རེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཏོ ས་མྤ་རཱ་ཡོ, པ་ར་ལོ་ཀོ. ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ར་ཏཱིཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ནྣི་སྶ་ཡོ ཨ་སྶཱ་དོ. ཁི་ཌྜཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཁི་ཌྜཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཁི་ཌྜཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཁི་ཌྜཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷཱ. ཨེ་ས ཝི་པཱ་ཀོཏི ཙོ་ལཱ༹་དཱི་ནཾ ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨེ་ས ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཝི་པཱ་ཀོ. ཡ་མ་ལོ་ཀནྟི པ་ར་ལོ་ཀཾ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་རེཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡོ པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ. ཏེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ནི་ར་ཡཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཉྩ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ཡཱ་ཙ་ནྟི ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་རི་ཡཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨེ་སཱ ཨ་རི་ཡཱ་ན ཡཱ་ཙ་ནཱ’’ཏི (ཛཱ. ༡.༧.༥༩). ཡེ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི, ཏེ ཝ་ད་ཉྙཱུ ནཱ་མ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. ཝི་མཱ་ན་པྤ་བྷཱ་ཡཱཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ, ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་པྤ་བྷཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ་ཧི་པི ས་གྒེ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. པ་ཀཱ་ས་ནྟཱིཏི ཝཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟི, ན ཨ་པཱ་ཡ་ལོ་ཀེ ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ས་མྦྷ་ཏེ་སཱུཏི ས་ཡཾ ས་མྦྷ་ཏཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རེ་ཧེ་ཝ ས་མྦྷ་རི་ཏེ་སུ སུ་ཁཱུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ. ཏེ་ནཱ་ཧ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ཝ མོ་ད་རེ’’ཏི, པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་བྷོ་གེ་སུ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ སུ་ཁ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ མོ་ད་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ས་མྤ་རཱ་ཡོཏི ཨེ་ཏེ ས་གྒཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་མྤ་རཱ་ཡོ. ཨུ་བྷི་ནྣནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ དུ་ཀྐ་ཊ་སུ་ཀ་ཊ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱི་ནཾ. ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ར་ཡ་ས་གྒཱ་དི་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་སུ ཡོ མ་ཙྪ་རཱི མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟོ, སོ ད་ལི་དྡོ ཧུ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན མ་ཙྪ་རཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟོ དཱ་རཱ་དི་བྷ་ར་ཎ་ཏྠཾ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་དཱི་ནི ཧ་ནྟྭཱ པུ་ན་པི ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨི་ཏ་རོ སུ་དྡྷཱ་ས་ཡོ ས་མི་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན པུ་ན་པི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ན ས་མྤ་རཱ་ཡེ་པི དུ་གྒ་ཏི་སུ་ག་ཏི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
མ་ཙྪ་རི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. གྷ་ཊཱི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠. ‘‘ཨུ་པ་པ་ནྣཱ་སེ’’ཏི སེ-ཀཱ་རཱ་ག་མཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ, ‘‘ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཝི་ཧཱ་ན་ཏོ ཨ་ཝི་ཧཱ, ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ཨ་ཝི་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ, ཏ་སྨིཾ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝཱཏི པ་ཋ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཝ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨ་སེ་ཀྑ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ. སེ་ཀྑ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཨ་ཝི་ཧཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ པ་གེ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟཱ. མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི ཙི་ཏྟུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཕ་ལེ་ན ཧེ་ཏུ་ད་སྶ་ན་མི་ད་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧ་ནྟི ཨི་དྷ…པེ… ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི. དི་ཝི བྷ་ཝཾ དི་བྦཾ, བྲ་ཧྨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙི་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དི་བྦཾ ཡོ་ག་ནྟི པ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ཨི་མ་སྶཱཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ. ‘‘ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, དི་བྦ་ཡོ་གཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གུ’’ནྟི ཏེ་སཾ ཏྭཾ ཀུ་ས་ལཾ ས་བྦཱ་ཝ་ཛྫ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཀུ་ས་ལཱི ཝ་དེ་སི. ཨ་ཏྠེ་ན ས་དྡ་སྶ ཨ་བྷེ་དོ་པ་ཙཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ག་མྦྷཱི་ར་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠ’’ནྟི ཨ་ཏྠ་སྶེ་ཝ ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ, ན ས་དྡ་སྶ. ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་སོ ཀཱ་མ་ཝི་ས་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ནི་རཱ་མི་ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ནཱ་མ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི. ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཨེ་ཀོ གཱ་མོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི’’ཏི.
གྷ་ཊཱི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨཱ་དི་ཏྟ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.