༩. མཱ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. སེ་ཡྻཱ་དི་བྷེ་དཾ མཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ཏཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཀཱ་མེ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མཱ་ནཾ ཀཱ་མེ་ནྟ་སྶ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ད་མ་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ད་མོ, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ཀོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀོ ད་མོ. མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ད་མེ་ཏཱི་ཏི ད་མོ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ. ཀི་ལེ་སེ ད་མེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ད་མོ, པ་ཉྙཱ. ཨུ་པ་ཝ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དིཾ ད་མེ་ཏཱི་ཏི ད་མོ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ. ཀོ་དྷཱུ་པ་ནཱ་ཧ་མ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་དི་ཀེ ད་མེ་ཏི ཝི་ནེ་ཏཱི་ཏི ད་མོ, ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘ད་མོ’’ཏི ས་མཱ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ན མོ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶཱཏི ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཛོ་ཏི་ཏོ.
མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶ པཱ་ར་ཏ་ར་ཎ་སྶ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘མོ་ན་ནྟི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཏཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཙྩུ དྷཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻཾ, ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ. ཏ་སྶེ་ཝཱཏི མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻ་སྶེ་ཝ. པཱ་རཾ པ་ར་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་རེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྱཱ་པཱ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ན ཏ་རེ་ཡྻ ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ ན པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པཱ་ཋོ ཡུ་ཏྟོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ. ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོཏི ཨེ་ཀཱ་ཀཱི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀཱ་མཾ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒེ་ཧི་པི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་ན ཏ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ པ་ཧཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷ་མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ’’ཏི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་པུ་བྦ་ཀོ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧཱི’’ཏི, ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་མ་ཏྟེ་ན ས་མཱ་དྷི་མ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཝཱ་ཀྱ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་སྶ ཨ་ཡུ་ཛྫ་ན་ཏོ. ན ཧི ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི. ‘‘སུ་ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཉཱ་ཎ་ས་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘སུ་ཙེ་ཏ་སོ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཉྙཱ ད་སྶི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ས་བྦ་དྷི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ’’ཏི ས་བྦེ་སུ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཝི་སཾ་ས་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ས་བྦ་སོ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི. པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན ཝི་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ…པེ… ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ མཱ་ནོ ནཱ་མཱ་ཡཾ སཱི་ལ་བྷེ་ད་ནོ. ཏ་སྨཱཏི མཱ་ན་སྶ སཱི་ལ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཏྟ་ནེ་ན. ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི སུ-ས་དྡེ་ན ཝི་སེ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན. ཏ་སྨཱཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ཨི་མི་ནཱཏི ‘‘སུ་ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན. ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་ཏི སཱི་ལཱ་དཱི་ནི་པི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ས་མྦྷ་ཝེ བྱ་བྷི་ཙཱ་རེ ཙ ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཏི ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ཉྩ ནཱ་མ སཱི་ལེ ས་ཏི ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ས་ངྐ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ས་ངྐ་ར་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ས་མཱ་པ་ནྣཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཏཱ་པི ཏ་ད་ཏྠཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ པུ་རི་མ་ན་ཡ་ཏོ ཝི་སེ་སོ. ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ནེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡ་ཏོ ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི སཱ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊཱ. ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཙ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ. ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ནནྟི ཏི་སྶ་ནྣཾ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
མཱ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.