པ་ཉྩ་ཝ་གྒོ
ཀ་མྨ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨༢. ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ ‘‘ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ན པ་མཱ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་ཏི་རེ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི. ག་ཎི་ཡ་ཏེ ག་ཎ་ནཾ, པ་རི་ཙྪི་ཛྫ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི པ་རི་ཙྪེ་དོ, ག་ཎ་ན་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དོ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨ་ཐ ཝཱ ག་ཎི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ག་ཎ་ནཾ, ཏ་མེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དོ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ, སོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ‘‘སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཝ ན་ཡེ་ན.
ཏ་ཏྠཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ, ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཏ་ཏྠཱཏི དྭཱི་སུ ཀ་མྨེ་སུ. ཨ་ཝ་སེ་སཱཏི ཚ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི ཨ་ཝ་སེ་སཱ. ཡ་དི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨ་ཏྠཱ་ཡ ཀི་ནྟི ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཀྑ་ར་པ་རི་ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ད་པ་རི་ཧཱི་ནཾ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་ཀྑ་ར་པ་དཱ་ནཾ ག་ལི༹་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘དུ་རུ་ཏྟ་པ་དཾ ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ སི་ཐི་ལ་དྷ་ནི་ཏཱ་དི་ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ‘‘དུ་རུ་ཏྟ་ཀྑ་རཾ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་མྨཾ ཧུ་ཏྭཱཏི སུ་ཀ་མྨཾ ཧུ་ཏྭཱ.
༤༨༣. ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཨ་པྤ་ཀ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ དྭཱི་སུ, ཨ་ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷ་ཀེ་སུ. ‘‘སུ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཀ་ཏ་མྤི སུ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
སེ་སཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་མྨེ་ཧི སེ་སཱ་ནི. ཨེ་ཏཱ་ནཱིཏི ཀ་མྨཱ་ནི. ཝ་ཏྠུ་ཝི་པ་ནྣཱ་ནཱིཏི ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝི་པ་ནྣཱ་ནི.
ཏེ་ས་མྤཱིཏི པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ན་མྤི. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི པ་དེ. ‘‘པུ་ཙྪི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱཏི པ་ད་སྶ ཏྭཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱི་ཡ་ས་དྡ་སྶ ཀ་མྨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་དི་ནྣཱ་ཡཱཧི ཙུ་དི་ཏ་ཀེ་ན ཡ་ཐཱ་དི་ནྣཱ་ཡ. ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟ་སྶཱཏི ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ལ་པ་ནྟ་སྶ ཙུ་དི་ཏ་ཀ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ‘‘ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ.
ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སནྟི པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སཾ. ཏ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎ་མཱ་ས་ཏྟཱ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་མ་གྒི་དི་ཝ་སོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་ས་པ་ནྣ་ར་སཱ ཙ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སོ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཏྲ་ཧཱིཏི ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝི་ཧཱ་རེ, ཋ་པེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ནྟ་རཱཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ནྣ་ར་སཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ.
པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་དི་ཝ་སོཏི པ་ཙྪཱ ཨུ་པ་རི ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ད་སིཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷཱ་པཱིཏི ཨ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ་པི. པཱ་ལི༹་ཡ་མཱ་ག་ཏ་ན་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུནྟི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ. ཡ་སྶཱཏི པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྨཱ་ར་ཧོ པུ་གྒ་ལོ ཝ་ཏྠུ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༤༨༤. ད་བྦ་སྶ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ནཱ་མ་སྶ ཨ་གྒ་ཎྷ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པུ་གྒ་ལཾ ན པ་རཱ་མ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’ཏི. ཏནྟི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ.
ས་བྦེ་ན ས་བྦནྟི ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ, ནི་པཱ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཡོ་ཡཾ, ས་བྦེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་བྦཾ ཉ་ཏྟི་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨེ པ་ཋ་མཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཉ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ན་མྤི པ་ཙྪཱ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ.
༤༨༥. ‘‘ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏི་དི་སི་ཏྭཱ་པི ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཨ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ནེ་སནྟི ཝ་ཏྠུ་ས་ངྒྷ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ, པ་ཋ་མཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ ཝཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་སུ ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝ་ད་ནྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
སཱ་ཝ་ནཾ ཧཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ས་དྡོ ལོ་པོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་ཝ་ནཾ ཧཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ནཾ ཧཱ་པེ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡ དུ་རུ་ཏྟ་ཚ་ཌྜ་ན་མྤི ཧཱ་པེ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ས་ཀི་མེ་ཝ ཝཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ནཾ ཧཱ་པེ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་མ་སྶ ཝ་ཙ་ན་སྶ སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ཏོ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུ་ཏོ, ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན ཧཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཚ་ཌྜེ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཚ་ཌྜ་ན་སྶ པ་ད་ཀྑ་རཱ་ནཾ ག་ལི༹་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཏཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘དུ་རུ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ དུ་རུ་ཏྟ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་རུ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་རོ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
‘‘སི་ཐི་ལ…པེ… པ་བྷེ་དོ’’ཏི ཡྭཱ་ཡཾ བྱ་ཉྫ་ན་པྤ་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཡཾ བྱ་ཉྫ་ན་པྤ་བྷེ་དོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. གཱ་ཐཱ་ཡཾ ད་ས་དྷཱཏི ད་ས་པྤ་ཀཱ་རེ་ན. བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱཏི ཝ་དྡྷེ་ཏཱི་ཏི བུ་དྡྷི, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ཨ་ཀྑ་ར་མེ་ཝ སི་ཐི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་ས་དྷཱ བུ་དྡྷི བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི, ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ད་ས་དྷཱ’’ཏི པ་དེ་ན ‘‘བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷཱི’’ཏི ས་མཱ་ས་པ་ད་སྶ ཨ་ནྟ་རེ ད་ས་དྷཱ་ས་དྡ་སྶ ལོ་པཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཀ་མྨ་ཛཾ ཨེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༥༠; ཝི་སུ་དྡྷི. མ་ཧཱ་ཊི. ༢.༤༥༠) ཝི་ཡ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨེ་ཝ་ས་དྡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཝ ཛཱ་ཏཾ ཀ་མྨ་ཛནྟི ས་མཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཝ་ས་དྡ་ལོ་པཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་བྷེ་དོཏི ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – སི་ཐི་ལ་ཉྩ དྷ་ནི་ཏ་ཉྩ དཱི་གྷ་ཉྩ ར་སྶ་ཉྩ ག་རུ་ཀ་ཉྩ ལ་ཧུ་ཀ་ཉྩ ནི་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྩ ས་མྦ་ནྡྷ་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཉྩ ཝི་མུ་ཏྟ་ཉྩཱ་ཏི ད་ས་དྷཱ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཡཱ་ཝ པ་བྷེ་དོ ཝི་སེ་སོ ཉཱ་ཏ་བྦོ་ཏི. ‘‘སི་ཐི་ལ’’ནྟི ཨཱ་དཱི་ནི ད་ས པ་དཱ་ནི ‘‘ཨ་ཀྑ་རཾ པ་དཾ བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་པཱ་ཋཾ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
གཱ་ཐཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཀྑ་རཾ སི་ཐི་ལཾ. གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཀྑ་རཾ དྷ་ནི་ཏཾ. ཏེ་སྭེ་ཝཱཏི པ་ཉྩ་སུ ཨེ་ཝ ཝ་གྒེ་སུ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ དཱི་གྷ་མེ་ཝ ག་རུ་ཀཾ ནཱ་མ, ཨ་ཐ ཁོ སཾ་ཡོ་ག་པ་ར་མྤཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡཾ ཨ་ཀྑ་རཾ སཾ་ཡོ་ག་པ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་མྤི ག་རུ་ཀཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཾ་ཡོ་གོ པ་རོ ཡ་སྶ ཨ་ཀྑ་ར་སྶཱ་ཏི སཾ་ཡོ་ག་པ་རཾ. ‘‘སཾ་ཡོ་ག་པ་ད’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཡཾ ཨ་སཾ་ཡོ་ག་པ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་མྤི ལ་ཧུ་ཀཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡཾ སཱ་ནུ་ནཱ་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨ་མུ་ཉྩ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཡཾ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ས་མྦ་ནྡྷཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡཾ ཨ་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡཾ ཨ་ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནི་གྒ་ཧཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷི་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ ད་ས་སུ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷཱི་སུ. ཏ་ཐཱ་ས་དྡེ་ན ཏ་ཀཱ་ར་སྶ ཐ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ སི་ཐི་ལ་སྶ དྷ་ནི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ སི་ཐི་ལ་སྶ དྷ་ནི་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ. སི་ཐི་ལེ ཀ་ཏྟ་བྦེ དྷ་ནི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཙ་ཏྟཱ་རི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི. བྱ་ཉྫ་ན་ས་དྡོ ཧི ཨི་དྷ ཨ་ཀྑ་ར་ཝཱ་ཙ་ཀོ. ཙ་ཏ་སྶ་ནྣཾ བྱ་ཉྫ་ན་བུ་དྡྷཱི་ནཾ ཀ་མྨ་དཱུ་ས་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཱ་སཾ ཨ་དཱུ་ས་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནུ་ཀྐ་མཱ་ག་ཏནྟི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ. པ་ཝེ་ཎིནྟི ས་ནྟ་ཏིཾ. ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟེ ཀིཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཀོ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན ཀུ་པྤ་ཏཱིཏི ན ན་སྶ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ན ཀུ་པྤ་ཏི, ན་ནུ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ནྟཱི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཀུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧི ཡ་སྨཱ ན ཀོ་པེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ན ཀུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཡཾ པ་ན ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱ་དི་སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ, ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱ་ད་ཡོ, སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀཱ ཙ ཏེ ཐེ་རཱ ཙེ་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རཱ. ན ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨ་ཀྑ་ར་ཝི་ཀཱ་རོ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ན་ཡ་དྷ་རེ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་ཐཱ་པཱ་ལི༹་ཡཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ. བྱ་ཉྫ་ན་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱཏི ཝུ་ཏྟ་དོ་ས་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན.
ཨ་ཀཱ་ལེ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ནོ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནོ་ཀཱ་སེ’’ཏི. ཨ་ནོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ ཉ་ཏྟི་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་ཏ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཉ་ཏྟིཾ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཉ་ཏྟིཾ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཧི པ་དཾ པུ་བྦཱ་པ་རཱ་པེ་ཀྑཾ. ཨི་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ.
༤༨༦. ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་སཱི་མཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུཏི ཨ་བྦྷཱ་ན་ཀ་མྨེ ཀ་མྨཱ་ར་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ. ཡ་ཏྠ སཱི་མཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀ་སཱི་མཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ནི་སཱི་དི་ཏུནྟི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏུཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ཏི་ཁུ་དྡ་ཀེ. ཨེ་ཏྠཱཏི སེ་ས་སཱི་མཱ་སུ. ཡཱ ས་མྨ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་ན པ་ན པ་གེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་གྷ་ཊི་ཏཾ ཨ་ས་མྦ་ནྡྷཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨི་མི་སྶཱ་ཏི ཨ་གྷ་ཊི་ཏ་ནི་མི་ཏྟཱ. ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟ་ད་སྶ་ནེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པུ་བྦ་ཀི་ཏྟི་ཏནྟི པ་ཋ་མ་ཀི་ཏྟི་ཏཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཨེ་ཝ དི་སཱ་ཡ. ཨ་པ་རཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠ་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. ཡཱ ས་མྨ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཁ་ཎྜ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟུ་པ་གནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀ་ཐ་ན་ཝི་སེ་ས་ན་མེ་ཝ, ན བྱ་ཝ་ཙྪེ་ད་ཝི་སེ་ས་ནཾ ཏ་ཙ་སཱ་རཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟུ་པ་ག་བྷཱ་ཝ་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ. ཨ་ནྟ་རཱཏི མ་ཛ྄ཛྷེ. ཡཱ ས་མྨ་ཏཱ ཧོ་ཏི, སཱ ཚཱ་ཡཱ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
བ་ཧི ཋི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མྨ་ནྣ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ནི་མི་ཏྟཱ་ནི པ་ན བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ་པི ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ཏཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ཨ་ས་མྨ་ཏཱ པ་ན པ་གེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སཱི་མཱ་ཡ སཱི་མནྟི པ་དཱ་ནཾ ས་མྦ་ནྡྷཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ, ཏ་སྶ ཙ ཨ་ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་སཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ས་མྦ་ནྡྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་མཱ་ཡ པ་རེ་སཾ སཱི་མ’’ནྟི. ས་མྦྷི་ནྡ་ཏཱིཏི ས་མྦ་ནྡྷཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཧི བྷི་དི་དྷཱ་ཏུ དྭི་དྷཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, དྷཱ་ཏྭ་ཏྠ་བཱ་དྷ་ཀེ་ན སཾ་ཏྱཱུ་པ་ས་གྒེ་ན ས་མྦ་ནྡྷ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏཱ་སུ དྭཱི་སུ སཱི་མཱ་སུ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ. ཏཱ་སཱུཏི སཱི་མཱ་སུ.
༤༨༧-༨. ཡ་མྤི ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟ་ཚ་ནྡཱ་ར་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྶཾ པ་རི་ས་ཏོ ཀ་མྨ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཾ. ཏ་མྤཱིཏི ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟ་ཚ་ནྡཱ་ར་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎ་མྤི, ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ’’ཏི པཱ་ཋེ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཱཏི ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཱ. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ. ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི པ་ཀ་ཏི ཨ་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ཚ་ཊྛཱི་ས་མཱ་ས་ཉྩ པ་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ཧཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ཧི. ཨེ་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སཱཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཝ་སེ་སཱ. ཡ་སྶ པ་ནཱཏི པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ན. ཀ་མྨཱ་ར་ཧོཏི ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ར་ཧོ.
༤༨༩. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཊྛཱ་ནེ.
ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ
༤༩༥-༦. ཏ་ཏྠཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་པཱ་ཋེ. པ་ད་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡཱཏི ལོ་ཀེ པ་དཱ་ནཾ སི་ལི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ. ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཡཱ སཱ ད་ཎྜ་ཀ་མྨ་ནཱ་ས་ནཱ ཨ་ཏྠི, སཱ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཧི ལི་ངྒ་ནཱ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. སོཏི སཱ་མ་ཎེ་རོ, ‘‘ནི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི པ་དེ ཀཱ་རི་ཏ་ཀ་མྨཾ, ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ཝཱ. ཏཾ ལ་དྡྷིནྟི དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ཝཱ. ཀི་ནྟི ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒྷཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡཾ ས་ཧ་སེ་ཡྻཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སྶ. ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ‘‘ཙ་ར པི་རེ ཝི་ན་སྶཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཏྠོ པ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.
སོཏི ས་མ་ཎེ་རོ, ཨོ་སཱ་རེ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
སྭཱ་ཡནྟི སོ ཨ་ཡཾ སཱ་མ་ཎེ་རོ, ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སོ་ར་ཏོཏི སུ་ནྡ་ར་ལ་དྡྷི་ཡཾ ར་ཏོ, དུ་ལ་དྡྷི་ཏོ ཝཱ སུ་ཊྛུ ཨོ་ར་ཏོ. ཡ་ཐཱ པུ་རེཏི ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ རུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ས་མྦྷོ་ག་སཱ་མ་གྒི་དཱ་ནནྟི ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ས་མྦྷོ་གེ་ན ཙ སཱ་མ་གྒི་ཡཱ དཱ་ནཾ.
ཨེ་ཝནྟི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ པ་ཉྩ་ས་ཏི་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༤༥) ཚ་ནྣ་སྶེ་ཝ པ་ཉྙ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཀེ་ཝ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨེ་སཱཏི བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜོ, ཨ་ཉྙོ་པི ཡོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ་པི དཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀི་ནྟི དཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན དཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི. དཱ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ, ཏཾ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཁ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶཱཏི ས་ངྒྷཾ ཁ་མཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
པ་ཊི་ས་ངྑཱཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ, ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡནྟི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི. ཀི་སྨིཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ’’ཏི. ཀེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན…པེ… ཨི་མེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སཱུ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༡༡). ཀིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཀྐ་ཊཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཀི་ནྟི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི…པེ… ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་སྶ. ‘‘ན ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝ་ས་དྡ་སྶ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶཱཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་སྶ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ་ཡེ་ཝ. ན་ནྟི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨི་དྷཱ་པཱིཏི པ་རི་ཝཱ་རེ ཀ་མྨ་ཝ་གྒེ་པི.
ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀནྟི ཨ་པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཾ, ཨ་པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ.
ཏ་ཏོཏི ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. ཨི་མནྟི བྷི་ཀྑུཾ. ཝ་ནྡི་ཡནྟི ཝ་ནྡི་ཏ་བྦཾ, ཝ་ནྡ་ནཾ ཝཱ.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ནས་དྡོ ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠོ, ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་མཱུ་ལ་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་མྤཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ལ་བྷི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀེ་ན པ་ན དཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ་སནྟི སཱུ་ཙི་ཨཱ་དཱི་ནཾ. སོ་ཡེ་ཝཱཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏོཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཏོ. ཏ་ཏྠཱཏི སེ་ནཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༢༡). ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ གི་ལཱ་ན་བྷེ་ས་ཛྫ་མྤཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡོ་པི ཙཱཏི བྷི་ཀྑུ་པི ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྲུ་པྤཱ་ད་ཏོཏི ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་སེ ཨུ་པྤཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ, ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པེ་ས་ལ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དུ་སྶཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཛ་གྒཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛ་གྒཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨོ་དི་སྶཱཏི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ.
ཨཱ་ས་ན་གྷ་རཾ ཝཱཏི པ་ཊི་མཱ་གྷ་རཾ ཝཱ, ཀཱ་ར་ཀོ མ་ནུ་སྶོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ནི་ཀྑེ་པ་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ངྒྷི་ཀེ་ན་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཀྑེ་པེ་ནེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒྷི་ཀེ་ན་པཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟེ་ཧི ཀ་རོ་ནྟེ་ཧཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ, པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ཧི ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ’’ནྟི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་ཧཱ་རེ རོ་པི་ཏཱ ཡེ ཕ་ལ་རུ་ཀྑཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡེ་སནྟི རུ་ཀྑཱ་ནཾ. ཏེ་སཱུཏི རུ་ཀྑེ་སུ. ཡེ པ་ནཱཏི རུ་ཀྑཱ པ་ན, ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏཾ པ་ནཱཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ པ་ན. ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་ལཱ་ཀ་གྒཾ, ཋཱ་ནཾ. ‘‘ཡཱ་ག་གྒ་བྷ་ཏྟ་གྒ’’ཨི་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒེཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་གེ་ཧེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒེ. ཏནྟི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ.
ཡཾ མཱུ་ལ་ཏ་ཙ་པ་ཏྟ་ཨ་ངྐུ་ར་པུ་པྥ་ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡཱཏི ཨ་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ.
སུ་ཀ་ཏ་མེ་ཝཱཏི ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ཏ་མེ་ཝ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ཡ་སྨིཾ ཀ་སྨིཾ་ཙི དི་ཝ་སེ་པི ཀ་ཏ་ཏྟཱ.
ཕ་ལ་ཝཱ་རེ་ནཱཏི རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཕ་ལ་ག་ཧ་ཎ་ཝཱ་རེ་ན. རུ་ཀྑཱ དྷ་ར་ནྟཱིཏི རུ་ཀྑཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཝཱ. ཡེ་ཧཱིཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི རོ་པི་ཏཱ, ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཏི་ཀཱཏི པུ་བྦེ ཀ་ཏཱ སཱ ཨེ་ཝ ཀ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཉྙཱ ཀ་ཏི་ཀཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེཏི རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཋི་ཏ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ. ཏེ་སནྟི རུ་ཀྑཱ་ནཾ, སཱ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡེ་པཱིཏི རུ་ཀྑཱ་པི, རོ་པི་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཉྙ་ཏོ ཋཱ་ན་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་སཱུཏི རུ་ཀྑེ་སུ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཝི་ཧཱ་རེ. ཏེ་ཧི པ་ནཱཏི པ་རི་ཝེ་ཎ་སཱ་མི་ཀེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ན. ད་ས་བྷཱ་གནྟི ད་ས་མ་བྷཱ་གཾ. ‘‘ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ད་ས་བྷཱ་གཾ ད་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི.
ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་བྷི་ཀྑུ་ནོཏི སཱི་ལ་སུ་ཏཱ་དཱི་ཧི ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ. ཏ་ཏྠཱཏི པོ་རཱ་ཎ་ཝི་ཧཱ་རེ. མཱུ་ལེཏི པུ་བྦེ, ཨཱ་དི་ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཀྐུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་བྷཱ་ཛི་ཏ་མི་ད’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཝི་ར་ཧེ་ན. ཁི་ཡྻ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏནྟི ཏཾ ཁི་ཡྻ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ན སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ཁི་ཡྻ་ནཾ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ན་ས་རུ་ཀྑནྟི ཀ་ཎྚ་ཀཱི་ཕ་ལ་རུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡཾ སཱ་མཱི་ཙཱིཏི ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནཾ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ. ཁཱ་ཡི་ཏནྟི ཁཱ་དི་ཏཾ. དྭི་ནྣཾ ཏི་ཎྞཾ ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ན་ཡེ་ན ཉཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཏཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀ་ཏི་ཀ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ཀེ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པུ་རི་མ་ཀ་ཏི་ཀཱཏི ‘‘ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༩༥-༤༩༦) པུ་རེ ཀ་ཏཱ ཀ་ཏི་ཀཱ. ཏེ་སནྟི སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ, ཕཱ་ཏི་ཀ་མྨ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱཏི སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ. ཨི་མི་ནཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ཕཱ་ཏི་ཀ་མྨཾ ན དཱ་ཏ་བྦ་མྤི བྷཱ་གཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
སཱ་མ་ནྟ་གཱ་མེ་ཧཱིཏི ཨཱ་ས་ནྣ་གཱ་མེ་ཧི, ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀཾ ཨ་མྦཾ ཨེ་ཀཾ ལ་བུ་ཛ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་དི་ཡྻ་མཱ་ནེ དོ་སེ ད་སྶི་ཏེ དི་ཡྻ་མཱ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་མྤི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཉཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་དི་ཡྻ་མཱ་ནེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ག་ཎྷ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏོཏི ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཊྛ་པ་ན་ཏོ. ན ཝ་ཏྟ་བྦཱཏི ཕ་ལ་དཱ་ན་ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ཀ་ཏྟཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཀི་ནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱཏི པ་དཱ་ན་མ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ. ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་གོཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ལ་དྡྷ་བྷཱ་ག་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷོ བྷཱ་གོ. ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱཏི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ.
མ་གྒ་ག་མི་ཡ་ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོཏི མ་གྒཾ ག་མི་ཀོ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ. སོཏི བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟོ. ཚཱ་ཡཱ་དཱི་ནནྟི་ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་ནཱ་ནི ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ ཨ་ཏྠཱིཏི ས་ཙེ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི. ཕ་ལ་བྷ་རི་ཏཱཏི ཕ་ལེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ. ‘‘ཕ་ལ་བྷཱ་རི་ཏཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན བྷཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ནཱཏི ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཱ དཱ་ན་པ་ཊི་དཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟེ་ན. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི པུ་བྦེ ས་ངྒྷི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཀུ་དྡྷོ ཧི སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠཱཏི པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ.
ཏནྟི ཕ་ལཱ་རཱ་མཾ. སོཏི པ་ཊི་བ་ལོ བྷི་ཀྑུ. བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨནྟི ཛ་གྒ་ན་ཀ་མྨཾ བྷཱ་རི་ཡཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱཏི ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ག་ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟེ་ན. ས་བྦཾ ཕ་ལཱ་རཱ་མ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. མཱུ་ལ་བྷཱ་གནྟི པ་ཋ་མ་བྷཱ་གཾ. ‘‘ད་ས་བྷཱ་ག་མ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཏ་ད་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ད་ཏྭཱཏི ས་ངྒྷ་སྶ ད་ཏྭཱ. སོཏི བྷི་ཀྑུ. ཨ་ཀ་ཏཱ་ཝཱ་སནྟི པུ་བྦེ ཨ་ཀ་ཏཾ ན་ཝཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ. ཨཱ་རཱ་མནྟི ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་རཱ་མཾ. ཏེ་ཧི་པཱིཏི ནི་སྶི་ཏ་ཀེ་ཧི་པི. པི་ས་དྡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཏི. ཏེ་སནྟི ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ་ནཾ. ཛ་གྒི་ཏ་ཀཱ་ལེཏི ཛ་གྒི་ཏཱ་ནཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་པྥ་ཕ་ལ་བྷ་རི་ཏ་ཀཱ་ལེ. ཛ་གྒ་ན་ཀཱ་ལེཏི ཛ་གྒ་ན་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ, ཛ་གྒ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ན ཛ་གྒ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀི་ཉྩི པུ་པྥཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘བ་ཧུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཕཱ་ཏི་ཀ་མྨེ་ན ཛ་གྒ་ནྟོ ན ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝཱཏི ས་ངྒྷཾ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ.
ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷེ་དེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨོ་སཱ་རེ་ཏི ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝེ་སེ་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ.
ནི་སྶཱ་རི་ཡ་ཏི ས་ངྒྷ་ཏོ བ་ཧི ཀ་རི་ཡ་ཏི ཨི་མཱ་ཡཱ་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ. ཉ་ཏྟི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཉ་ཏྟི་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི.
ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་ཨེ་ཡྻ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རཾ ས་མྨ་ནི་ཏུཾ ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ནཱ་མ. ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་ཨེ་ཡྻཾ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨ་ནི་ཏུཾ ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ ཝཱ པ་རོ ཝཱ ས་མྨ་ནི་ཡ་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ས་མྨུ་ཏི. ནི་སྶ་ཊྛ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི དཱི་ཡ་ནྟི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི དཱ་ནཾ, ཉ་ཏྟི. ཝ་ཙྩཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ནི་ཡ་ཏ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཏྟཱ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི པ་ཊི་གྒ་ཧོ.
པ་ཊི་མུ་ཁཾ ཨུ་པ་རི ཀ་ཌྜྷི་ཡ་ཏི ཨི་མཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཱ.
ཀ་མྨ་མེ་ཝཱ་ཏི ལ་ཀྑི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི པ་དེ་ན ‘‘ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མཱ’’ཏི པ་དཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཏ་ཏོཏི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཉ་ཏྟི་ཏོ. པ་རཱ དྭེ ཉ་ཏྟི་ཡོ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ.
ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷེ་དེ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཌྜྷ་སྶ ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི. སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཡཱ པ་ན དྭེ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ.
ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷེ་དེ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ.
༤༩༧. ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ ཀ་མྨེཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏི ཀ་མྨཱ་ནི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶ་ཏྠོཏི ཏ་སྶ ‘‘ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎེ ཀ་མྨེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨི་ཏི ཀ་མྨ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་ཝ་གྒཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༨. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ་ན་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ‘‘དྭེ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི, ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ར་དྡྷ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ཝེ་རཱ་ནནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ཝི་ར་མི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཝེ་རཱ་ནཾ. སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ སཾ་པུ་བྦོ ཝ་ར་དྷཱ་ཏུ པི་ད་ཧ་ན་ཏྠོ, ཨཱ་ཡ་ས་དྡོ ཙ ཏ་ད་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ད་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནནྟི ས་མྤ་རཱ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི་སཾ་ས་ཊྛཱ་ནེ. ‘‘ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ཛྫཱ་ནཱིཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི བྷ་ཡཱ་ནི. ཨ་ཀྑ་མ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ས་ཧ་ཎཱི་ཡ་ཊྛེ་ན. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝི་པཱ་ཀ་དུ་ཀྑཱ་ནི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ག་ཎ་བ་ནྡྷ་བྷེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པཱ་ཋོ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པ་ན ‘‘ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི པཱ་ཋོ ལི་ཁི་ཏོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་ཝ་གྒེ. ཡནྟི ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་གྒེ.
ཨི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༤༩༩. ཝ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ པུ་གྒ་ལོ ཨོ་སཱ་རཱི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀ་མྨཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨོ་སཱ་རཱི་ཡ་ཏི, ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀཱ་ད་ཡོ ནི་སྶཱ་རཱི་ཡ་ནྟི ཨ་ནེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ་ཏི ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
༥༠༠. ས་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ནྟ་རཱཏི ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ནྟ་རེ. ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་དེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. མ་ཀྐ་ཊཱི་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དི་ཝི་ནཱི་ཏ་ཀ་ཐཱ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་དེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘པ་ཉྙ་ཏྟེ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་གྒེ.
ཨི་ཏི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༥༠༡. ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠཱཏི ‘‘ན་ཝ ས་ངྒ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཝ་ཏྠུ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ཋེ. ཧཱིཏི ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཡ་སྨཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྦཱ་ནཱིཏི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི. ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་ངྒ་ཧོཏི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ནི་ག་མ་ནཾ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐེ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ནི་ག་མ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་གྒེ.
ཨི་ཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ན་ཝ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱཏི ནི་ཊྛཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཨི་ཏཱ ག་ཏཱ་ཏི ནི་ཊྛི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཝཱ ནི་ཊྛེ ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཾ ཨི་ཏཱ ཋི་ཏཱ་ཏི ནི་ཊྛི་ཏཱ. ཙས་དྡོ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠོ, ནི་ཊྛི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱཏི ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ པ་དཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨི་ཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི.
ཛཱ་དི་ལ་ཉྪི་ཏ་ནཱ་མེ་ན་ནེ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ་ཙི་ཏོ མ་ཡཱ;
པ་རི་ཝཱ་ར་ཝི་ན་ཡ་སྶ, ས་མ་ཏྟོ ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ནི་ག་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ‘‘ཡོ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊཱི་ཧི་པི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ) པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ན་ཝ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཀྐ་མེ་ན, ས་མ་ཏྟཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཝི་བྷ་ཏྟི་དེ་ས་ནནྟི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ་ན ཙ ཁ་ནྡྷ་ཀེ་ན ཙ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཙ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦ་དེ་ས་ནཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནཱ་ཐོཏི བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཡཱ་ཙ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ཨཱ་སཱི་ས་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཙི་ཏྟི་སྶ་རི་ཡ་ཊྛེ་ན ཙ ནཱ་ཐོ. ཝེ་ནེ་ཡྻནྟི ཝི་ནེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཝེ་ནེ་ཡྻཾ. ཛི་ནོཏི པ་ཉྩ་མཱ་རཱ་ནཾ ཛི་ཏ་ཊྛེ་ན ཛི་ནོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – ནཱ་ཐོ ཝེ་ནེ་ཡྻཾ ཝི་ནེ་ནྟོ ཛི་ནོ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཝི་བྷ་ཏྟི་དེ་ས་ནཾ ཡཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་ཏི.
ས་མ་དྷི་ཀ་ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ་ནཱཏི ས་ཧ ཨ་དྷི་ཀེ་ན ས་ཏྟ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ ག་ནྠེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་སྶ. ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་སཱ་དཾ ཝ་ཧི་ཀཱ, ཛ་ནི་ཀཱ ཝཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཏ་སྶ ས་མ་དྷི་ཀ་ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ་ན ག་ནྠེ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ནཱ་མ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དནྟི ཏ་ཏྲ ཨི་དཾ. ‘‘ཏ་ཏྲཱ’’ཏི པ་དཾ པུ་རི་མ་ཝ་ཙ་ནཱ་པེ་ཀྑཾ. ཏ་ཏྲ ‘‘ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏྟ་སྨིནྟི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨི་ད་མྤི སཱི་ལ་སྨི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༡༩༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ, ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏ་ཏྲ ‘‘ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཨི་དཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཾ་པ་ར་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ གཱ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ཝི་སེ་ས་ན་པ་དཾ ‘‘ན དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ས་མྤ་སྶ་ཏནྟི ས་མྨཱ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱུ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་ཏོཏི ཡ་སྨཱ, ན དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ. ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཏྭེ་ཝཱཏི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཨི་ཏི ཨེ་ཝ ནཱ་མ. ཝི་ན་ཡ་སྶཱཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་སྶ. ཝི་ནེ་ཡྻ་ད་མ་ན་ཀུ་ས་ལེ་ནཱཏི ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ད་མ་ནེ ཚེ་ཀེ་ན. ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ་ནཱཏི ལོ་ཀཱ་ནཾ ནཱ་ཐེ་ན. ལོ་ཀ་མ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནེ་ན. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཾ་པ་ར་ཏོ…པེ… ཝི་བྷ་ངྒ་ན་ཡ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏོ ས་མྤ་སྶ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩི ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཡ་ཏོ ན དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ནེ་ཡྻ་ད་མ་ན་ཀུ་ས་ལེ་ན ལོ་ཀ་ནཱ་ཐེ་ན ལོ་ཀ་མ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ན་ཡ་སྶ ཨ་ཡཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཏྭེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི.
ཏི་སྶོ་པི ཨི་མཱ སཱི་ཧ་ལ༹་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡོ སུ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘བུ་དྡྷ་མི་ཏྟོ…པེ… ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི. ‘‘བུ་དྡྷ་མི་ཏྟོ’’ཏི ནཱ་མེ་ན ཝི་སྶུ་ཏ་སྶ ཡ་ས་སྶི་ནོ ཝི་ན་ཡ་ཉྙུ་སྶ དྷཱི་ར་སྶ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘སུ་ཏྭཱ’’ཏི པ་དཾ ‘‘ཨཱ་ར་དྡྷཱ’’ཏི པ་དེ པུ་བྦ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ནཾ.
མ་ཧཱ་མེ་གྷ་ཝ་ནུ་ཡྻཱ་ནེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ས་ཏྠུ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏོ ཡོ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ད་ཀྑི་ཎེ དི་སཱ་བྷཱ་གེ པ་དྷཱ་ན་གྷ་རཾ པ་དྷཱ་ན་གྷ་ར་ནཱ་མ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ སུ་ཙི་ཙཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན སེ་ཝི་ཏཾ ཡཾ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཡཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཀོ་ནཱ་མོ ཀཱ་ར་ཡཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་ར་ཀུ་ལ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ…པེ… ཝི་སྶུ་ཏོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཀུ་ལ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ས་ངྒྷུ་པ་ཊྛཱ་ཡ་ཀོ ས་དཱ ཨ་ནཱ་ཀུ་ལཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ པ་ས་ནྣོ ‘‘མ་ཧཱ་ནི་ག་མ་སཱ་མཱི’’ཏི ཝི་སྶུ་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀཱ་ར་ཡཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀཾ ཀཱ་ར་ཡཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙཱ་རུ…པེ… ས་མྤ་ནྣ་ས་ལི་ལཱ་ས་ཡ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙཱ་རུ་པཱ་ཀཱ་ར་སཾ་ཙི་ཏཾ སོ་བྷེ་ན པཱ་ཀཱ་རེ་ན སུ་ཊྛུ ཙི་ཏཾ ཙི་ནི་ཏཾ མ་ནོ་ར་མཾ སཱི་ཏ་ཙྪཱ་ཡ་ཏ་རཱུ་པེ་ཏཾ སཱི་ཏ་ཙྪཱ་ཡེ་ན རུ་ཀྑེ་ན ཨུ་པེ་ཏཾ ས་མྤ་ནྣ་ས་ལི་ལཱ་ས་ཡཾ མ་དྷུ་ར་ཛ་ལཱ་དྷཱ་རཾ ཡཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་ར་ཡཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མ་ཧཱ་ནི་ག་མ་སཱ་མི་ནོ ཏ་ཏྲ པཱ་སཱ་དེ ཝ་ས་ཏཱ་མ་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཀཱི་དི་སཱ ཀཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཙི་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ…པེ… ཝི་ན་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ཙི་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ བུ་དྡྷ་སི་རིཝ྄ཧ་ཡཾ ཐེ་རཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷཱ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ་དཱི་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཡཱ ཝི་ན་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཀིཾ་ནཱ་མ་སྶ ར་ཉྙོ ཀ་ཏ་མེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཀི་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་ལ་ཡ་ནྟ་སྶ…པེ… པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ལཾ ལ་ངྐཱ་དཱི་པཾ ནི་ར་བྦུ་དཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པཱ་ལ་ཡ་ནྟ་སྶ སི་རི་ནི་ཝཱ་ས་སྶ སི་རི་པཱ་ལཡ་ས་སྶི་ནོ ར་ཉྙོ ཛ་ཡ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་མ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ ཁེ་མེ ཛ་ཡ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་མྷི ར་ཉྙོ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་མེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ ས་ཏི པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་རུ་པ་དྡ་ཝཱ སཱི་གྷཾ ནི་ཊྛཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་སྶ དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ནྟཱུ་ཏི ཨཱ་སཱི་སཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ཀུ་ལེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ཀུ་ལེ ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཧི ཨཱ་ཀུ་ལེ ལོ་ཀེ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ ནི་རུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཾ ཨུ་པཱ་ག་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ས་བྦེ་པི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཏྠཱ ནི་རུ་པ་དྡ་ཝཱ སཱི་གྷཾ ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ནྟཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཱ་ཙི་ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠེ པ་རི་ཎཱ་མ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ ཨི་མཾ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ས་དྡྷ་མྨ་བ་ཧུ་མཱ་ནེ་ན མ་ཡཱ ཡ་ཉྩ པུ་ཉྙཾ ས་མཱ་ཙི་ཏཾ, ས་བྦ་སྶ ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦེ་པི པཱ་ཎི་ནོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷ་མྨ་ར་ས་སེ་ཝི་ནོ བྷ་ཝ་ནྟུ.
ས་དྡྷ་མྨོ ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ཏུ, དེ་ཝོ ཀཱ་ལེ ཝ་སྶཾ ཝ་སྶ་ནྟོ ཙི་རཾ པ་ཛཾ ས་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧཾ ཏ་པྤེ་ཏུ. རཱ་ཛཱ དྷ་མྨེ་ན མེ་ད་ནིཾ ར་ཀྑ་ཏཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་ཏིས་དྡོ པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་ཏྠོ. ཨི་ཏི པ་རི་ནི་ཊྛཾ སུ་ཊྛུ ཨཱ་པ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷི ཙ ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནི, ཝི་སུ་དྡྷཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནི ཙེ་ཏི ཝི་སུ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནི, པ་ར་མཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཝི་སུ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནི ཙེ་ཏི པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནི, ཏེ་ཧི པ་རི་མ་ཎྜི་ཏོ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ་བུ་དྡྷི་ཝཱི་རི་ཡ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ, ཏེ་ན, ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སཱི་ལ་ཉྩ ཨཱ་ཙཱ་རོ ཙ ཨ་ཛྫ་ཝ་ཉྩ མ་དྡ་ཝ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨཱ་དཱི་ནི ཡེ་སཾ ཏེ་ཏི སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝཱ་ད་ཡོ, ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཁ་ནྟི་སོ་ར་ཙྩཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏེ་ཡེ་ཝ གུ་ཎཱ་ཏི སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝཱ་དི་གུ་ཎཱ, ཏེ་སཾ ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏེ་ན ས་མུ་དི་ཏོ སུ་ཊྛུ པཱ་ཀ་ཊོ་ཏི སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མུ་ད་ཡ་ས་མུ་དི་ཏོ, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ས་ཀ་ས་མ་ཡོ ཙ ས་མ་ཡ་ནྟ་རོ ཙ ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ, ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ན ག་ཧ་ན་ས་དི་ས་ཏྟཱ ག་ཧ་ན་ནྟི ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ས་མ་ཡ་ནྟ་ར་ག་ཧ་ནཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཎཾ ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ས་མ་ཡ་ནྟ་ར་ག་ཧ་ན་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཎཾ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཏྠོ ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ས་མ་ཡ་ནྟ་ར་ག་ཧ་ན་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཉྫ་ཏི པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཡ་ཏྟོ, པུ་གྒ་ལོ, ཝི་ཡ་ཏྟ་སྶ ཨི་དཾ ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ, ས་ཏི. པ་ཉྙཱ ཙ ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཏི་པི་ཊ་ཀཾ, ཏ་མེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ པ་རི་ཡ་ཏྟཱིཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི, ཏ་སྶ པ་བྷེ་དོ ཨེ་ཏྠ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་བྷེ་དཾ, ཏ་སྨིཾ. ས་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཱ་ཏི སཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ, ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ཏྠུ་ནོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ སཱ་ས་ནཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ, བྱཱ་སོ་པི ཡུ་ཛྫ་ཏེ་ཝ, ཏ་སྨིཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ’’ཨི་ཏི པ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ, ཨི་དཾ ཏ་སྨིཾ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཐེ་ར་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཏ་མ་ཡ་ཙི་ནྟཱ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་པ་བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཧ་ནྟཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎོ, ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་ནི་རུ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཚ་ལ༹་ངྒེ མ་ཧ་ནྟ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ ཐེ་ར་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏེ་ན མ་ཧཱ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཋཱ་ནཾ ཀ་རི་ཡ་ཏི ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན, ཀ་ར་ཎ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི, ཏཱ་ཡ ཛ་ནི་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏཾ. སུ་ཁེ་ན ཐེ་ར་མུ་ཁ་ཏོ ཝི་ནི་གྒ་ཏཾ སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏཾ, ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏཾ. མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨུ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ, པུ་བྦ་པ་དེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པོ, ཨི་མི་ནཱ ཀེ་ཊུ་བྷ་པ་ཀ་ར་ཎེ (སུ་བོ་དྷཱ་ལཾ་ཀཱ་རེ ༡༢༧-༡༤༢ གཱ་ཐཱ་སུ) ཝུ་ཏྟེ་སུ ད་ས་སུ ས་དྡ་གུ་ཎེ་སུ མ་དྷུ་ར་ཏཱ་གུ་ཎེ་ན ཙ ཨུ་དཱ་ར་ཏཱ་གུ་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་ཉྩ ཏཾ མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏི ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་ཉྩ ཏཾ སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏི ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དུ་རུ་ཏྟ་དོ་སོ, ན་ཏྠི ཨེ་ལ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ནེ་ལཱ, སོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཎྞོ ནེ་ལ་ཝ་ཎྞོ, ཏེ་ན ཡུ་ཏྟཾ ནེ་ལ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟཾ, ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ ནེ་ལ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ན་ནེ་ལ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟོ, ཐེ་རོ. ཝི་སེ་ས་ན་པ་ར་པ་ད་ས་མཱ་སོ, ནེ་ལ་ཝ་ཎྞ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི ཛ་ནི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་ནི་གྒ་ཏ་མ་དྷུ་རོ་དཱ་ར་ཝ་ཙ་ནོ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡུ་ཏྟ་ཉྩ པ་རི་སཱ་ཡ སོ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ, མུ་ཏྟ་ཉྩ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་སཱ་ར་ད་ཏྟཱ་ཏི ཡུ་ཏྟ་མུ་ཏྟཾ, ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཝ་ད་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི ཡུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཀ་མྨ་ས་སྶ་ཏ་ཨུ་ཙྪེ་ད་ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ ཝཱ་དཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝཱ་དི་ནོ, ནཱ་ནཱ་ཝཱ་དཱ ཛ་ནཱ, ཝཱ་དཱི་ནཾ, ཝཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཝ་རོ ཀ་མྨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ད་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ་དི་ཝ་རོ, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ མ་ཧ་ནྟོ ཀ་ཝི མ་ཧཱ་ཀ་ཝི, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་བྷི་ནྣཱ་ཡ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ་ཏི པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཏཱ ཨཱ་ད་ཡོ ཡེ་སཾ ཏེ་ཏི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ད་ཡོ, ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཏེ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ད་ཡོ པ་བྷེ་དཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དི་པྤ་བྷེ་དོ, སོ་ཡེ་ཝ གུ་ཎོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་གུ་ཎོ, ཏེ་ན པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་གུ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨོ, ཨ་ཐ ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨོ, ཛྷཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨོ, ཏ་སྨིཾ, ‘‘སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’ ཨི་ཏི པ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ བུ་དྡྷི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བུ་དྡྷི་ནོ, ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཐེ་རཱ་ནཾ ཝཾ་སེ པ་ཀཱ་རེ་ན དི་པྤ་ནྟི, པ་དཱི་པོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝཱ ཐེ་ར་ཝཾ་ས་པྤ་དཱི་པཱ, ཏེ་སཾ. ཐི་རོ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ གུ་ཎོ ཨེ་ཏེ་ས་མ་ཏྠཱི་ཏི ཐེ་རཱ, ཏེ་སཾ, ཝཾ་སཱ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ན་སཱི་ལཱ ཝ་ས་ན་དྷ་མྨཱ, ཝ་ས་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཱི་ཏི ཝཱ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སི་ནོ, ཏེ་སཾ, ཐེ་རཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝཾ་སེ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ, ཝཾ་ས་སྶ ཝཱ་ཏི ཝཾ་སཱ་ལ་ངྐཱ་རོ, སོ ཧུ་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏོ, ཝཾ་སཱ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པ་ཏྟོ་ཏི ཝཾ་སཱ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཝི་པུ་ལཱ ཙ སཱ ཝི་སུ་དྡྷཱ ཙེ་ཏི ཝི་པུ་ལ་ཝི་སུ་དྡྷཱ, ཝི་སེ་ས་ནོ་བྷ་ཡ་པ་དོ, ཝི་པུ་ལ་ཝི་སུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝི་པུ་ལ་ཝི་སུ་དྡྷ་བུ་དྡྷི, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནཱ་མ་མེ་ཝ ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻཾ, ག་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻོ, ཏེ་ན ཐེ་རེ་ན ཀ་ཏཱ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ནཱ་མ་མྤི ཡཱ་ཝ ལོ་ཀ་མྷི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ལོ་ཀ་ནི་ཏྠ་ར་ཎེ་སཱི་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ལོ་ཀ་སྨིཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཨི་ཏི ནི་ག་མ་ན་སྶ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ –
ར་ཏ་ན་པུ་ཎྞ་ནཱ་མ་སྶ, པུ་ར་སྶ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ;
ད་ཀྑི་ཎེ མུ་ནི་རཱུ་པ་སྶ, ཨཱི་སཾ་པཱ་ཙཱི་ན་ནི་སྶི་ཏེ.
ཡོ ཝི་ཧཱ་རོ ས་པཱ་སཱ་དོ, ཀཱ་རི་ཏོ རཱ་ཛ་དེ་ཝི་ཡཱ;
ཡཱ ཝ་ས་ཏཱ མ་ཡཱ ཏ་ཏྲ, ཀ་ཏཱ པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཡོ་ཛ་ནཱ.
མཱ་པི་ཏ་ར་ཏྣ་པུ་ཎྞ་སྶ, ས་ཏྟ་ར་སེ་ཝ རཱ་ཛི་ནོ;
ཛ་ཡ་ཝ་སྶེ་ཊྛཱ་ར་ས་མྷི, ས་མྤ་ཏྟེ་ཡཾ སུ་ནི་ཊྛི་ཏཱ.
‘‘ར་ཏ་ན་པུ་ཎྞཱ’’ཏི་ཝ྄ཧ་ཡ་སྶ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་ན་ག་ར་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ཋཱ་ནེ དྭཱི་ཧི མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀེ་ཧི སུ་སོ་བྷི་ཏ་སྶ མི་དྷི་ལ་ནཱ་མ་ན་ག་ར་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མ་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ དི་ཡ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎེ ཋཱ་ནེ ཨ་ནེ་ཀ་ཏཱ་ལ་པ་ནྟཱི་ཧི སུ་སོ་བྷི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ ར་མ་ཎཱི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ‘‘ཀ་ཕྲཱུ’’ ཨི་ཏི ཝོ་ཧ་རི་ཏོ ཡོ སོ མ་ཧཱ་གཱ་མོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛཱ་ཏེ་ན སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི པ་སཾ་སི་ཏེ་ན ‘‘ཛཱ་ག་རོ’’ཏི ག་རཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མུ་དྡི་ནཱ ལ་ཉྪི་ཏེ་ན མེ ཀ་ཏཱ་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྤ་ཏྟེ ཛི་ན་ཙ་ཀྐེ ཏེ་ར་སཱ་དྷི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་དྷི་ཀཾ དྭི་ས་ཧ་སྶཾ, ས་ཀྐ་རཱ་ཛེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སཱ་དྷི་ཀ་དྭི་ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་དྷི་ཀཾ ས་ཧ་སྶཾ གི་མྷཱ་ནེ ཛེ་ཊྛ་མཱ་སེ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་སྶ པ་ཉྩ་མེ སུ་ཀྐ་ཝཱ་རེ ནི་ཊྛཾ པ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ཡཱ་སེ་ནཱ་ཏི.
ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ཨི་མི་སྶཱ་ཧཾ, ར་ཙ་ན་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ;
བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏཱི་སུ, པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡ་དྷཱ་ར་ཀོ.
ཀུ་ས་ལོ ཙུ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་སུ, པ་རི་སཱ་སུ ཝི་སཱ་ར་དོ;
ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ སུ་ས་ངྐ་པྤཱ, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ.
ཝ་པྤཱ་དི་མ་ན་ཏི་ཀྐ་མྨ, ས་མྨཱ དེ་ཝོ པ་ཝ་སྶ་ཏུ;
ཨ་ཏྟ་ཛ་མི་ཝ ར་ཀྑ་ནྟུ, རཱ་ཛཱ་ནོ ཙཱ་པི མེ་དི་ནི་ནྟི.
ཨི་ཏི བྷ་ད་ནྟ་ཛཱ་ག་ར་ཏྠེ་རེ་ན ཀ་ཏཱ
པཱ་ཙི་ཏྱཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.