༡༥. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ
༦༤. ཨ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཛྫཱ་ཝ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ, སོ ན་ཏྠི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ཛྫཱ་ཝ་ཛྫ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཀ་པ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཨུ་དྡི་སྶ, ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨུ་ཏྟི་ཊྛོ, སོ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟོ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ཏྟོཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨུ་ཏྟི་ཊྛེ ན པ་མ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. པ. ༡༦༨) པ་ན པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎཾ ‘‘ཨུ་ཏྟི་ཊྛ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ པི་ཎྜཱ་ཡ ཨུ་དྡི་སྶ, ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ ཏི་ཊྛ་ནཾ ཨུ་ཏྟི་ཊྛནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་པ་ཏྟ’’ནྟི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཏ་སྨི་ཉྷི མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ས་ཉྙི་ནོ’’ཏི་པ་དཾ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་སྨཱ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟ’’ནྟི་པ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཀ་པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ མ་ནུ་སྶཱ ཀིཾ་ས་ཉྙི་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨི་ཉྷི མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ས་ཉྙི་ནོ’’ཏི. ཏ་སྨི་ཉྷི ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ཏྟེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ཝ་ས་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ, ཨ་ཝ་ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ས་ཉྙི་ནོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཀ་པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཝ་ས་ཛྫི་ཏ་པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་པ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་ཏྟི་ཊྛ པ་ཏྟ་ནྟི་པ་དཾ ཝཱ་ཀྱ་མེ་ཝ, ན ས་མཱ་སོ་ཏི་པི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་ཏྟི་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཏྭཱ་ལོ་པོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ག་ཧེ་ཏུ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཋ་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མ་ཝ་སེ་ནཱཏི གེ་ཧེ ནི་སྶི་ཏ་པེ་མ་ཝ་སེ་ན, མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མ་པེ་མ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་གཱ་ར་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་པྤ་ཏི་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི. ‘‘ས་བྷཱ་ག་ཛཱི་ཝི་ཀཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟི་ས་དྡོ ཛཱི་ཝི་ཀ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ, ན ཝི་ཝ་ར་ཎཱ་དྱ་ཏྠོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཱ་ནི, ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཏི་ཀྑ་ཏྟུནྟི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ས་ཀི་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་ད་སྶ ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ. ཡ་དི་དཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ སཱ་ཝ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཨི་ད་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ན་ཨ་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱ་དྷཱུ་ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནནྟི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་སུ པ་དེ་སུ ཡ་སྨིཾ ཀི་སྨིཾ་ཙི ཝུ་ཏྟེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ. ཏནྟི ཀེ་ས་ཉྩི ཝ་ཙ་ནཾ. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ, ཡ་སྨཱ ཝཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ག་ཧ་ཎེ. ‘‘ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ ཨ་ངྒ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་དཱ་ནཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ནཱ་པི ཉཱ་ཏུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ནཱཏི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ས་མྨཱ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི, ན ད་བྦ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཡནྟི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ. ཨ་སྶཱཏི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ. དྷོ་ཏ་པཱ་ད་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི དྷོ་ཏ་སྶ པཱ་ད་སྶ པཾ་སུ་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཏཱཏི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ. ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝཱཏི པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལ་ཏོ་ཡེ་ཝ, ནི་སྶ་ཀྐ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏོཏི ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛེ་ཧི, ཝི་བྷ་ཏྟ་ཨ་པཱ་དཱ་ན་མེ་ཏཾ. ཏེ་སུ ཝཱ ཏཱི་སུ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛེ་སུ. ཡནྟི ཡཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ. ཨ་ཐཱཏི ཏ་སྨིཾ ག་ཧ་ཎེ.
ཏ་ཏོཏི སཱི་ཏུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ཧི, སཱི་ཏུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་སུ ཝཱ. ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏཱིཏི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨུ་ད་ཀནྟི མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནོ་ད་ཀཾ. ‘‘ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་སྶཱ་ཝ་ཀུ་ཊཱི་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝནྟི ས་མྨ་ཛྫི་ཡ་མཱ་ནེ. ཨ་སུ་ཉྙནྟི ཛ་ན་ས་དྡ་ཏོ ཨ་ཏུ་ཙྪཾ. ཨཱ་ས་ནནྟི ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ས་ནཾ. ཏ་སྨིནྟི ཨཱ་ས་ནེ. ནི་སི་ནྣ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་ཀླཱ་པོ ཨ་སྨིཾ དེ་སེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་ཀླཱ་པོཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཙ་ཝ་རེ་ན སཾ་ཀི་ཎྞོ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ངྐཱ་རོ ཨུ་ཙྪི་ཊྛོ ཀ་ལཱ་པོ ས་མཱུ་ཧོ ཨུ་ཀླཱ་པོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན ཨུ་ཀླཱ་པོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཙཱི་ཡ་ཏི བ་ནྡྷཱི་ཡ་ཏི ཨ་སྨིཾ དེ་སེ་ཏི ཀ་ཙོ, སོ ཝ་རཱི་ཡ་ཏི ཨི་ཙྪཱི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཀ་ཙ་ཝ་རོཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠེ་ན ཀ་ཙ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཧ་ཏྠེ་ན་པཱིཏི ཨེ་ཏྠ པི་ས་དྡོ པི་ལོ་ཏི་ཀེ་ན་པཱི་ཏི་ཨཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མཱ་ན་པ་ཊ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ. ཀ་སྨཱ ས་ངྒྷཱ་ཊཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ས་ངྒྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཾ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་ངྒྷཱ་ཊཱིཏི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ སཾ་པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཎྷ་བྷཱ་རི་ཀེ་སུ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ་ཏི པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, པ་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དི་ཀོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོཏི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རེཏི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ. ཡཱ་གུ་ཡཱ ཝཱ ལ་དྡྷཱ་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ. སོ པ་ཏྟོཏི ཨུ་ཎྷཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ སོ པ་ཏྟོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝཱཏི ཨཱ་རཱ་མཱ་དཱི་སུ ཝཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ. ཝ་ཙ་ནེ ཨ་ནི་ཊྛི་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ‘‘ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཨི་མི་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་སུ ‘‘ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ན་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སི་དྡྷེ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ‘‘ན ཙ ཨུ་ཎྷེ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་སུ ཀེ་སུ་ཙི. ཨ་ཡནྟི དུ་ཀྐ་ཊཱ་པ་ཏྟི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་མ་ནྟཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་སཱ་མ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ས་ནྣ’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ སཱ་མ་ནྟཱས་དྡ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་ཏ་ཉྩ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱི་དི་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྷ་ནྟེ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
གཱ་མ་ཏོ པ་ཋ་མ་ཏ་རནྟི གཱ་མ་ཏོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ནེ་ཝ. ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཏི་ནྟ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་ད་གྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི. ཨི་མི་ནཱ སེ་དེ་ན སཱི་ད་ཏཱི་ཏི སི་ནྣནྟི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱཏི་པ་ད་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་དྡྷཾ སཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་ཀྱ་སྶ པུ་བྦ་ཝཱ་ཀྱ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒ་སྶ དོ་སཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏོཏི ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ, ནི་ཙྩཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ངྒ་ཏོ ཝཱ, དུ་བྦ་ལ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏནྟི ‘‘ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ ཀ་ཎྞཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན སཾ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཙཱི་ཝ་ར་བྷོ་ག་སྶ ཨོ་རོ ཨ་ནྟོ ཨོ་བྷོ་གོཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི.
ཡོཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ. ‘‘གཱ་མེ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཝཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནེ ཝཱ’’ཏི. པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནེ ཝཱཏི བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཝཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ. ལ་དྡྷཱ བྷི་ཀྑཱ ཡེ་ནཱ་ཏི ལ་དྡྷ་བྷི་ཀྑོ, ཏ་སྶ ཝཱ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷོ་པཱིཏི པི་ས་དྡོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ལ་དྡྷོ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏི. ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་ཏཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཏུ་ཝི་བྷ་ཏྟི པུ་ཙྪཱ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་ཏུ ཀི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལོཏི བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལོ. བྷུ་ཉྫི་ཏྠཱ་ཏི བྷུ་ཏྟོ, ཏ་སྨིཾ ས་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ཀ་ཊྛོཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ.
ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ, ཏ་ཊྚི་ཀ་ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཱ་དི, ན་ཏྠི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཏྟ་བྷཱུ་མཱི་ན་མ་ནྟ་རེ་ཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏོཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཏཱ ཝཱ སུ་དྷཱ་བ་དྡྷཱ ཝཱ ནི་ར་ཛ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏནྟི པ་ཏྟཾ. དྷོ་ཏ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ་པཱིཏི སུ་དྡྷ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ་པི. ཏ་ཏྠཱཏི པཾ་སུ་ར་ཛ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་སུ. པུ་ན ཏ་ཏྠཱཏི པ་ཎྞཱ་དྷཱ་ར་ཀེ་སུ. ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་བྷི་མུ་ཁེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ་ན. ས་ཎི་ཀནྟི སི་ནྣཾ. ཨ་ནྟེ པ་ནཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཀོ་ཊི་ཡཾ པ་ན. ནི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ བྷོ་གོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཙུ་ཎྞཾ ས་ནྣེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ ཙུ་ཎྞ་ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན ནེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ཎྜི ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནི་དྡྷཱུ་མེ ཋཱ་ནེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟནྟི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནྟེ ཋཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེཏི ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ཡཾ. སཱ ཧི ཛ་ལ་ཏི དི་བྦ་ཏི ཨ་གྒི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཛ་ནྟཱ, ཛ་ནེ་ཏི ས་རཱི་ར་སེ་ད་མེ་ཏྠཱ་ཏི ཝཱ ཛ་ནྟཱ, སཱ ཨེ་ཝ གྷ་རཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་ར་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ. པ་རི་པཱུ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཀ་མྨནྟི ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ངྒཱ་ར་དཱ་ནཱ་དི་ཀཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
‘‘ན ཀེ་ན་ཙི གེ་ལ་ཉྙེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་སྶ་ཧ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཧཱིཏི ས་ཙྩཾ. ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན ས་ཊྛི་ཝ་སྶེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ནཱ་པི ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནཱ་ད་རེ་ནཱཏི ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན. ན་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སཱུཏི པ་ཊི་སེ་དྷ་ཝཱ་ཙ་ཀེ་ན ན་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ. པ་དེ་སཱུཏི ‘‘ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཀ་ཐཱ ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝཱ་ཀྱེ་སུ. བྷཱུ་མི་ཡནྟི ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ བྷི་ཏྟི་ཡ་མྤི ཨ་པ་ཊི་གྷཾ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ‘‘པི་ཋ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཉྩཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཝཱ་ཊ་པཱི་ལ༹ནྟི ཨེ་ཏྠ པཱི་ཋ་ས་དྡེ་ན པི་ཋ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪུ་པ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ་ས་ནྟེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ གྷཾ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མྨཱ ཏཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ པ་ར་ཉྩ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ས་ནྟཱ་ནཾ, ཏ་མེ་ཝ ས་ནྟཱ་ན་ཀནྟི ཨ་ཏྠེ་ན ཀཱི་ཊ་ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀ་མ་ཀྐ་ཊ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ནྟཱ་ན་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨུ་ལློ་ཀ་ཏོཏི ཝི་ཏཱ་ན་ཏོ. ཏ་ཉྷི ཨུ་དྡྷཾ ལུ་ཙཱི་ཡ་ཏེ བ་ནྡྷཱི་ཡ་ཏེ་ཏི ཨུ་ལློ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཙ་ཀཱ་ར་སྶ ཀ་ཀཱ་ར་མ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ལློ་ཙ’’ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏོ་ས་དྡེ་ན ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ སྨཱ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཀཱ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པ་ཧ་རི་ཏ་བྦནྟི ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཝ་ཧ་རི་ཏ་བྦ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཧེ་ཊྛཱ ཧ་རི་ཏ་བྦཾ པཱ་ཏེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་བྷཱ་གཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷཱ་ག་ས་དྡ་སྶ དྭ་ནྡ་ཏོ པ་ར་ཏྟཱ པུ་བྦ་པ་དེ་སུ་པི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་བྷཱ་གཱ ཙ ཀ་ཎྞ་བྷཱ་གཱ ཙཱ’’ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ནྡྷི་ས་དྡ་སྶ ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀོ་ཎཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཎྞ་ས་དྡ་སྶ ཀོ་ཎ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ པ་ཋ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨ་པ་ཏི་རཱུ་པེ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨི་དནྟི བྷི་ཏྟིཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ཀ་ཊེ་སུ ཀི་ལ༹་ཉྫེ་སུ སཱ་ར་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱཏི སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ. པུ་ར་ཏྠི་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཀཱ་ར་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ས་དྷཱ་ཏུ ག་ཏྱ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྠ ནེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྠཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཋཱ་ནཾ. ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏ་བྦནྟི ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཉྙོ ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཐེ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. སོ སོ བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཉྙེ་ན དཱ་པེ་ཏ་བྦོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཝཱ་སོ དཱ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ནྟི ནུ ཁོཏི ཀེ་ན ཨེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ད་དེ་ཡྻ ནུ་ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི་ས་དྡོ ཧི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི ཨི་མ་མེ་ཝ ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨུ་པཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ‘‘ཀི་ནྟི ནུ ཁོ པ་ཊི་ཀ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝཱ་ཀྱེ་སུ. ས་ཏྟ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཏི་ཝི་དྷ་སྶ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ག་རུ་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏེ་ན ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ཙེ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝཱཏི བྷི་ཀྑཱུ ས་ཙེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. པུ་ན ས་ཙེ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝཱཏི བྷི་ཀྑཱུ ས་ཙེ ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐཱཏི ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙ་ནེ་ན. ན་ནྟི ཏཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ.
ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘པི་ཎྜུ་ཀྑེ་པ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་ཙི. ༦༢༠) ཝི་ཡ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀ་ནྟི་པ་དཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ནཾ, ཀ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཝི་ཙྪ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཡ་དཱིཏི ཡཱ་ཝ. ཡ་དི་ས་དྡོ ཧི ཡཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཏཱ་ཝ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཡཱ་ཝ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ར་ཛ་ནཾ ག་ལ་ཏི, ན ཏཱ་ཝ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝི་ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལེ་ནཱཏི ཝི་ས་བྷཱ་གེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོཏི ཨེ་ཏྠ ན ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ན པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ས་ངྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་རོ ཏྭཱ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཀཱ་རི་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རནྟི བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ག་ནྟ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. པ་རི་ཝེ་ཎནྟི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཝེ་ཎཾ. པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ པ་སྶ་ཏི.
ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱཏི ཨ་སུ་བྷ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ ན ག་ནྟ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ས་ངྐཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཀ་མྨནྟི པ་ཀྐ་མ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་མྨཾ. ཨ་ན་ནུ་ཛཱ་ན་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ’’ནྟི. ཏནྟི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ. ཨ་སྶཱཏི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་སྶ. ‘‘ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཙེ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ན པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལནྟི ཝི་ནཱ ཨུ་དྡེ་སཱ་དི་ས་མྤ་ཛྫ་ནེ་ཧི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟེ་པཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘གེ་ལ་ཉྙ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཝ་དྷི་ཨ་པེ་ཀྑ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ. ཨ་ཉྙོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཉྙོ. ཏ་སྶཱཏི ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ.