༩. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༥༣-༤. ཏ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎ་ཊྛེ་ན གེ་ཧཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ, གེ་ཧེ སི་ཏཱ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ལླཱི་ནཱ་ཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏཱ. ས་ར་ནྟཱིཏི ཝེ་ག་སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཝེ་གེ་ན ཧི པ་ཝ་ཏྟི དྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ངྐ་པྤཱཏི ཡེ ཀེ་ཙི མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ, བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་པི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་སི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱཏི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཝ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཉྷི དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡེ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ, ཏཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏིཾ. ས་ཏི་སཱི་སེ་ན ཏཾ་ས་ཧ་ག་ཏེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷ་མྨེ ཝ་ད་ཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཀེ ཏཾ་ཏཾ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ས་མ་ཐ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏི་ཡཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ; ཏ་ཐཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ ཝཱ ཏེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎཱ ས་ཏཱི ས་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེཏི མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༢.༣༧༨; མ. ནི. ༡.༡༡༡), ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནི་དྡི་ཊྛཱ, ཨི་དྷ པ་ན ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་རི་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་བྷཱ་ཝ་ནཱ.

༡༥༦. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོཏི ཡོ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏོ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ. ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝི་ཛྫཾ བྷ་ཛ་ནྟཱིཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ-ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ-ནི་སྶ་ཡ-ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ-ཨ་ཏྠི-ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཛྫཾ བྷ་ཛ་ནྟི, ཏཱ་ཡ ས་ཧ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་མི་ཝ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གེ ཝི་ཛྫཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཝི་ཛྫཱ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ ཝི་ཛྫཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏཱ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ. ན་ནུ ཙེ་ཏྠ ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི? ནོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཡཱ་ཡ ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡ་ཏཱ, སཱ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་ཙ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཀཱ ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཛྫཱ, སེ་སཱ ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡཱཏི ཨ་ཊྛ་སུ ཝི་ཛྫཱ་སུ ཨེ་ཀཾ ‘‘ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཱ ཏ་སྶཱ བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ‘‘ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་སུ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ནི་ཡ་མ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གོ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨཱ་པོ་ཕ་ར་ཎནྟི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎེ་ན ས་བྦ་སོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཕ་ར་ཎཾ ཨཱ་པོ་ཕ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩཾ ཕ་ར་ཎ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཨ་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཕ་ར་ཎནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་སྨི་མྤི པ་ཀྑེ ས་མུ་དྡ་ངྒ་མཱ་ནཾ ཀུ་ནྣ་དཱི་ནཾ ས་མུ་དྡ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཙེ་ཏ་སཱ ཕུ་ཊ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀུ་ནྣ་དིགྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཀ་ཉྩི་མེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ས་ནྡི་ཏྭཱ ཏཱ་སཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏྟཱ, ན བ་ཧི མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཝི་ཡ པ་རི་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་ཏི.

ཨོ་ཏཱ་རནྟི ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝ་ས་རཾ, ཏཾ པ་ན ཝི་ཝ་རཾ ཚི་དྡ་ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནཾ. ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱཏི མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫ་སྶ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ.

༡༥༨. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་དི་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ. ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱ་དི་དྷ་མྨ་སྶ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ པ་ན སི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊཱ’’ཏི. མ་རི་ཡཱ་ད་བ་དྡྷཱཏི ཨུ་ད་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་མུ་ཁེ ཀ་ཏཱ.

ཡུ་ཏྟ་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏེ ཀཱ་ལེ སུ་ཁེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. པ་ཏི་ཊྛཱ་ཀ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ. པ་རི་ཙ་ཡ་ཀ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ད་ལ༹ྷ་ཏཱ་ཡ སུ་ཙི་རཾ པ་རི་ཙ་ཡཱ་ཡ. སུ་ས་མྤ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་སོ ཨུ་ཀྐཾ་སཾ པཱ་པི་ཏཱ་ཡ. སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མྨ་དེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ཡ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.

ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.