༥. ཙ་ངྐཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢༢. ཏ་སྨིནྟི སཱ་ལ་ཝ་ནེ. ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཨོ་པཱ་སཱ་དནྟི ཨོ་པཱ་སཱ་ད་གཱ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡཾ. ཨུ་ཏྟ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ན-ས་དྡ་ཡོ་གེ་ན ཧི ཨོ་པཱ་སཱ་དནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི-ཨཱ-ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠ་ནྟ་ར་ཏཾ ཧ་ད་ཡེ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨོ་པཱ་སཱ་ད་པ་དེ. ས་ཏྟུ་སྶ་དནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཡོ་ག་ཏྟཱ་ཝ སེ་ས་པ་དེ་སཱུ’’ཏི. ཨུ་པ-ཨ་ནུ-ཨ་དྷི-ཨི་ཏི-ཨེ་ཝཾ-པུ་བྦ་ཀེ ཝ་ས་ན་ཀི་རི་ཡ་ཡཱ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ས་དྡ་ཝི་དཱུ ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཏོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨུ་སྶ་ད་ཏཱ ནཱ་མེ་ཏྠ བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཏི ཏཾ བ་ཧུ་ལ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བ་ཧུ་ཛ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱཏི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ.
ར་ཉྙཱ ཝི་ཡ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝཱ རཱ་ཛ་བྷོ་གྒཾ. ར་ཉྙོ དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏནྟི ཀུ་ལ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ བྷོ་གྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ར་ཉྙཱ ལ་དྡྷ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དཱ་ཡ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. རཱ་ཛ་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་རི་བྷོ་ག་ལཱ་བྷ་སྶ སེ་ཊྛ་དེ་ཡྻ་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ས་ངྑེ་པེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏི་ཏྠ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སཱུཏི ན་དཱི་ཏི་ཏྠ་པ་བྦ་ཏ་པཱ་ད་གཱ་མ་དྭཱ་ར་ཨ་ཊ་ཝཱི་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ. ནི་སྶ་ཊྛ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟནྟི མུ་ཏྟ་ཙཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨེ་ཏེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ནཾ.
༤༢༣. ཏི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ. ཡོ ཀོ་ཙི ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏོ པ་ཉྷོ, ཏ་སྶ པུ་ཙྪི་ཏ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཐ་ན་ས་མ་ཏྠོ པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ.ཀུ་ལཱ་པ་དེ་སཱ་དི་ནཱ མ་ཧ་ཏཱི མ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ.
༤༢༤. ཏེཏི ‘‘ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ སུ་ཛཱ་ཏོ’’ཏི (དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༣༠༣; ཨ. ནི. ཊཱི. ༣.༥.༡༣༤) ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཝུ་ཏྟེ ཡེ་ཧི ཀེ་ཧི་ཙི དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི སུ་ཛཱ་ཏ་ཏཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ, སུ་ཛཱ་ཏ་ས་དྡོ ཙ ‘‘སུ་ཛཱ་ཏོ ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༣༩༩; སུ. ནི. ༥༥༣; ཐེ་ར་གཱ. ༨༡༨) ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སུ་ཛཱ་ཏ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘མཱ་ཏི་ཏོ ཙ པི་ཏི་ཏོ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནོ་ར་ས་པུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན་པི ལོ་ཀེ མཱ་ཏུ་པི་ཏུ་ས་མ་ཉྙཱ དི་སྶ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་ཙྪཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎཱི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པི་ཏཱ ཙ མཱ་ཏཱ ཙ པི་ཏ་རོ, པི་ཏཱུ་ནཾ པི་ཏ་རོ པི་ཏཱ་མ་ཧཱ, ཏེ་སཾ ཡུ་གོ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གོ, ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡུ་ག་ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སེ་ས་ན་ཡེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ ‘‘ཡུ་གོ ཙ ཡུ་གོ ཙ ཡུ་གཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་བྦེ་པི པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ པི་ཏཱ་མ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི. པུ་རི་སགྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ‘‘མཱ་ཏི་ཏོ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀྑི་ཏྟོཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་ཁེ་པོ. ཨ་ན་ཝ་ཀྑི་ཏྟོཏི ས་དྡྷ་ཐཱ་ལི་པཱ་ཀཱ་དཱི་སུ ན ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟོ. ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱཏི ཧེ་ཏུ་མྷི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་བྷ་ཏོ…པེ… པི་ཏཱ་མ་ཧ་ཡུ་གཱཏི ཨེ་ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡོ་ནི་དོ་སཱ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ སཾ་སུ་དྡྷ་ག་ཧ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨ་ཀྑི་ཏྟོཏི ཨི་མི་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ་པ་རཱ་དྷཱ་བྷཱ་ཝོ. ཀི་རི་ཡཱ་པ་རཱ་དྷེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ ཁེ་པཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ས་གྒཱ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཡུ་ཏྟ་སཾ་ས་གྒ་མྤི ཧི པ་ཊི་ཙྩ ས་ཏྟཱ ཨ་ཀྐོ་སཾ ལ་བྷ་ནྟི.
ཨི་སྶ་རོཏི ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཀ་མྨ་ཕ་ལེ་ན ཨཱི་ས་ན་སཱི་ལོ. སཱ པ་ན་སྶ ཨི་སྶ་ར་ཏཱ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཨ་ཌྜྷོ་ཏི ཨི་སྶ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ན་མ་སྶ བྷཱུ་མི་ག་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཝེ་ཧཱ་ས་ཊྛ་ཉྩཱ་ཏི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ. ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ. ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀི་ཏྟེ་མཱ’’ཏི.
ཨ་དྷི་ཀ་རཱུ་པོཏི ཝི་སི་ཊྛ་རཱུ་པོ ཨུ་ཏྟ་མ་ས་རཱི་རོ. ད་སྶ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ད་སྶ་ན་ཡོ་གྒོ’’ཏི. པ་སཱ་དཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི པཱ་སཱ་དི་ཀོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟ་པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ཏོ’’ཏི. ཝ་ཎྞ་སྶཱཏི ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ས་རཱི་རནྟི ས་ནྣི་ཝེ་ས་ཝི་སི་ཊྛོ ཀ་ར་ཙ་ར་ཎ་གཱི་ཝཱ་སཱི་སཱ་དི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་མུ་དཱ་ཡོ, སོ ཙ ས་ཎྛཱ་ན་མུ་ཁེ་ན ག་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ‘‘པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱ་ཏི པ་ར་མཱ་ཡ…པེ… ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཝ་ཎྞེ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ་ཝ ཨུ་ཏྟ་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་ཊྛེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི བུ་དྡྷཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. བྲ་ཧྨ་ཝ་ཙྪ་སཱིཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ས་རཱི་རཱ་བྷོ སུ་ཝ་ཎྞཱ་བྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་མེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ས་རཱི་ར་ས་དི་སེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ན བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟ་ཏཾ. ཨ་ཁུ་དྡཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཙ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཁུ་དྡ་ཀོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཡ་མ་ནི་ཡ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ སཱི་ལ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སཱི་ལ་ཝཱ, ཏཾ པ་ན་སྶ ར་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཝུ་དྡྷཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ སཱི་ལཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལཱི, ཏེ་ན ཙ ས་བྦ་དཱ ས་མཱ་ཡོ་ག་ཏོ ཝུ་ཌྜྷ་སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟི ཏ་ཏོ པ་རཾ སཱི་ལ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཏོ.
ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སི་ཀྑཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཨ་ནཱུ་ན་ཏཱ་ཡ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་དཱ་ནི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་དཾ, ནཱ་མཱ་དི, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ་ཀྱཾ, ཏེ་སཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ. ཨ་ཏྠ་ཉཱ་པ་ན་སཱ་དྷ་ན་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཝ ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཾ, ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་གྷོ་སོ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ, ཏེ་ན ཝཱ བྷཱ་སི་ཏ་བྦ་ཨ་ཏྠ་སྶ. པཱུ་རེ པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝེ. པཱུ་རེཏི ཙ པུ་རི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨཱ་དྷཱ་རེ བྷུ་མྨཾ, དུ་ཏི་ཡ་སྨིཾ ཝི་ས་ཡེ. སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏྟ་ནེ་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྶཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ མུ་དུ་ས་ཎྷ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཡ པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དཱི་ཧི. ས་ནྡི་ཊྛཾ ས་བྦཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཀ་ཐ་ནཾ. ཝི་ལ་མྦི་ཏཾ ས་ཎི་ཀཾ ཙི་རཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ནཾ. ‘‘ས་ནྡི་དྡྷ་ཝི་ལ་མྦི་ཏཱ་དཱི’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠ ས་ནྡི་དྡྷཾ ས་ནྡེ་ཧ་ཛ་ན་ཀཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཁ་ལི་ཏཱ་ནུ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨཱ་དི་མ་ཛ྄ཛྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཝ་ད་ནྟི.
༤༢༥. ས་དི་སཱཏི ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ས་དི་སཱ. ན ཧི བུ་དྡྷཱ་ནཾ གུ་ཎེ་ཧི ས་བྦ་ཐཱ ས་དི་སཱ ཀེ་ཙི་པི གུ་ཎཱ ཨ་ཉྙེ་སུ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨི་ཏ་རེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ས་དི་ས་གུ་ཎེ. ཨི་དནྟི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ. གོ་པ་ད་ཀནྟི གཱ་ཝི་ཡཱ པ་དེ ཋི་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ. ཀུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཀུ་ལཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན.
ཏ་ཏྠཱཏི མ་ཉྩ་ཀེ. སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ རཱ་ཧུ ཨ་སུ་རི་ནྡོ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨུ་བྦེ་དྷ་ཏོ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟོ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་སི.
པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛེ་ན ཨ་རི་ཡ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་རི་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷ’’ནྟི. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ, ན སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན. ཀ་ཏྠ་ཙི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་པི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཡ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་མ་ཏཾ པི་ཝ་ནྟི. ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དི་པ་རི་མཱ་ཎེ་ན་པི བ་ཧཱུ ཨེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཙཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ. ཏེཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་ཏོ ཨ་ཉྙེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ.
ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ཨ་པཱ་པེ་ཧི པུ་ར་ཀྑ་རཱི་ཡ་ཏི, ན ཝཱ པཱ་པཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་པཱ་པ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་པཱ་པེ ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་པཱ་པེཏི པཱ་པ་པ་པ་ཊི་པ་ཀྑེ པཱ་པ་ར་ཧི་ཏེ ཙ. བྲ་ཧྨ་ནི བྷ་ཝཱ, བྲ་ཧྨུ་ནོ ཝཱ ཧི་ཏཱ ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ, བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཝཱ མ་གྒཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ, ཏ་སྶཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ.
ཏི་རོ་ར་ཊྛཱ ཏི་རོ་ཛ་ན་པ་དཱཏི ཨེ་ཏྠ ར་ཛྫཾ ར་ཊྛཾ རཱ་ཛ་ནྟི རཱ་ཛཱ་ནོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ པ་དེ་སཱ པ་ན ཛ་ན་པ་དོ ཛ་ནཱ པ་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཏྠ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ. པུ་ཙྪཱ་ཡ དོ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེཏི ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན་ཝ་ཀཱཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་བྷི་ན་ཝཱ.
༤༢༦. ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏི ནི་པྤཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏོ ཙ ཏ་ཏྠ པེ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཝེ་སེ་ཏཱི’’ཏི. སཾ་པུ་ར་ཀྑ་རོ་ནྟཱིཏི ས་ཀྐ་ཙྩཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི.
༤༢༧. སུ་དྡེ བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ར་ཧོ སཱ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན མ་ནྟཱ ཨེ་ཝ ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ པ་ད་ནྟི མ་ནྟ་པ་དཾ ཝེ་དཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝེ་དོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་རཱ་ཏི པ་ར་མྤ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏནྟི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏཾ. པཱ་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱཏི པ་མུ་ཁ་ཝ་ཙ་ན་མྷི ཨུ་ད་ཏྟཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ. སཱ་ཝི་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཚ་ནྡ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཝ་གྒ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཙཱཏི གཱ་ཡ་ཏྟཱི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནུ་ཝཱ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཚ་ནྡ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ཝ་གྒ་བ་ནྡྷེ་ཧི ཙ. ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱཏི པ་ད་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ. པ་ཝ་ཏྟཱ་རོཏི ཝཱ པཱ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟཱ་རོ. ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏནྟི གཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ, ཏཾ པ་ན པ་དེ་ནེ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ད་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝུ་ཏྟནྟི པཱ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝུ་ཏྟཾ. རཱ་སི་ཀ་ཏནྟི ཨི་རུ་ཝེ་ད་ཡ་ཛུ་ཝེ་ད་སཱ་མ་ཝེ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན, ཏ་ཏྠཱ་པི པ་ཙྩེ་ཀཾ མ་ནྟ་བྲ་ཧྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནུ་ཝཱ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན རཱ་སི་ཀ་ཏཾ. དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་རི་བྷ་ཎྜེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ, པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ས་དི་སེ་ན པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀ་པྤེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ མ་ནྟ་ཛ྄ཛྷེ་ན་ཝི་དྷི་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ. པཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཧ སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱཏི ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ, ཏེ་ན ས་ཧ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ. ན ཧི ཏེ་སཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ ཨ་ཏྠོ པ་ཙྩ་ཀྑོ ཧོ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་པ་རེཏི ཨ་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨ་པ་རཱ་པ་རེ, པ་ཙྪི་མཱ ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ཨ་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ག་ནྠི་ཏ་མ་ནྟ་པ་དེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་པ་དཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་དེ པ་ཀྑི་པ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ཝི་རུ་དྡྷེ ཨ་ཀཾ་སཱུཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དྷ་མྨི་ཀ་སུ་ཏྟཱདཱི་སུ (ཁུ. ནི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དྷ་མྨི་ཀ་སུ་ཏྟཾ) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཀཾ་སུ.
༤༢༨. པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ གྷ་ཊི་ཏཱཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མྦ་དྡྷཱ. པ་ར་མྤ་ར་སཾ་ས་ཏྟཱཏི ཨཱ་དཱ་ནི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ས་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཊྛི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱ’’ཏི. པུ་རི་མ་སྶཱཏི མ་ཎྜ་ལཱ་ཀཱ་རེ་ན ཋི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྡྷ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ས་བྦ་པུ་རི་མ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ན ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་སྶ ཀ་ཙྪཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ. དི་ཝ་ས་མྤཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི. ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཨ་ཀྐ་ནྟ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་མ་ནཾ་ཝ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ཙ་ཀྑུ་མཱ ཀ་ཧཾ མ་གྒོ’’ཏི པ་རི་ཝེ་དི་ཏྭཱ.
པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏེ་སུ དྭཱི་སཱུཏི ས་དྡྷཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝོ་ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེཏི ཡ་ཐཱ ས་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཝཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑ་གཱ་ཧི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཡོཏི རུ་ཙི་ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡོ. བྷཱུ་ཏ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི བྷཱུ་ཏ་ཏྠ་ནི་ཊྛཱ་ཡ་ཀཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ཀཱ, ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཏྠ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཏཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཾ ག་ནྟུཾ ནཱ་ལཾ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ་དི་གྒཱ་ཧ་སྶ. ཨུ་པ་རི པུ་ཙྪཱ་ཡ མ་གྒཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི ས་ཙྩཱ་ནུ་ར་ཀྑཱ་ཡ ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ. པ་སྶ་ཏི ཧི བྷ་ག་ཝཱ – མ་ཡཱ ‘‘ས་ཙྩ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏཱ…པེ… ནི་ཊྛཾ ག་ནྟུ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙྩཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནུ་བོ་དྷེ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཝ་ས་རཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་པ་རི པུ་ཙྪཱ་ཡ མ་གྒཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སཱི’’ཏི.
༤༣༠. ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི, ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ – ‘‘ཡཾ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ག་མྦྷཱི་རོ སོ དྷ་མྨོ དུ་དྡ་སོ དུ་ར་ནུ་བོ་དྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ལུ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ལོ་བྷ་ནཱི་ཡཱ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལོ་བྷ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ལོ་བྷ་དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨཱ ལོ་བྷ་ནཱི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ལོ་བྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལོ་བྷ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ལོ་བྷ་དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཡཾ ལོ་ཀེ པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, ཨེ་ཏྠེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཏྠ ནི་ཝི་ས་མཱ་ནཱ ནི་ཝི་ས་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༠༠; མ. ནི. ༡.༡༣༣; ཝི་བྷ. ༢༠༣). ཨེ་སེ ན་ཡོ སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི.
༤༣༢. ནི་ཝེ་སེ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི. པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. སུ་ཡྻ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི སོ་ཏནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་སཱ་ད་སོ་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཉྷི ས་ཝ་ནཱ་ཡ ཨོ་ད་ཧི་ཏ་བྦ་ནྟི. དྷཱ་རེ་ཏི ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ནཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཏོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཏོ. ཀཱ་ར་ཎ་ཏོཏི ཡུ་ཏྟི་ཏོ ཧེ་ཏུ་དཱ་ཧ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨོ་ལོ་ཀ་ནནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦ་ཏཾ ཁ་མ་ནྟི, ཏ་ཉྩ མ་ཧ་ནྟ་སྶ མ་ཎི་ནོ པ་ཛྫ་ལ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡོཏི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡོ. ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཝཱི་རི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཡཱ་མཾ པ་ར་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. མ་གྒ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏཱིཏི མ་གྒཱ་ཝ་ཧཾ མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཉྩ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ཏི, པ་ད་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི. པ་ར་མ་ས་ཙྩནྟི ཨ་མོ་གྷ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཾ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན. ཏ་དེ་ཝཱཏི ཏ་དེ་ཝ པ་ར་མ་ས་ཙྩཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཝི་བྷཱུ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
༤༣༣-༤. མ་གྒཱ་ནུ་བོ་དྷོཏི མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བོ་དྷོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ, ཡེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ, ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ, མ་གྒེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི, པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ས་ཙྩཱ་ནུ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ད་ཡོ དྭཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ ས་ཙྩཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣ’’ནྟི. ནཱ་ཡཾ ‘‘ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ. ས་ཏི་པི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་ན་ཏྟེ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་མི་ཀི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན ས་དི་སཱ་ཏི ཨུ་པཱ་ཡ་ཏོ་ཝ མ་གྒ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཏཾ་ས་དི་སེ ཏ་བྦོ་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་སཾ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ག་ཧ་ཎཾ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ན ཧི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ་ནཾ མ་གྒ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ, བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཏུ་ལ་ནཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ. སཱ ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་བྷཱུ་ཏཱ མ་གྒ་པྤ་དྷཱ་ན་སྶ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ མ་གྒ་པྤ་དྷཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་སྶཱ་ཧོ ཏུ་ལ་ནཱ་ཡ ཚ་ནྡོ ཨུ་སྶཱ་ཧ་སྶ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛི་མ་སྶ ཨུ་པ་རི་མཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཙ་ངྐཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.