༣. ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༡. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་སི་ཊྛ་ཏྟཱ ཝི་ས་དི་སཾ ར་ཛྫཾ ཝི་ར་ཛྫཾ, ཝི་ར་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱ ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏཱ ཁོ པ་ན ཏེ, ཡ་སྨཱ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝེ་ར་ཛྫ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཉྙུ་པཱ་ས་ནཱ་དི་ནཱཏི ཡ་ཉྙཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་མ་ནྟ་ཛ྄ཛྷེ་ན་ད་ཀྑི་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དི་ནཱ. ཙ་ཏུ་ཝ་ཎྞ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎནྟི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ སཾ་སཱ་ར་སུ་དྡྷི་པཱ་པ་ཏ་སྶ་ནཾ. ནྷཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཡཱཏི ཏི་ཏྠ་ས་མུ་དྡ་ཁཱ་ཏེ་སུ མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་པུ་བྦ་ཀཾ སཱ་ཡཾ་ཏ་ཏི་ཡ་ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་དི་ནྷཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཡཱ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་སུ་དྡྷི་ཡཱཏི པ་ར་མ་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ སུ་དྡྷི་ཡཱ. ཝཱ་པི་ཏ་སི་རོཏི ཨོ་རོ་པི་ཏ་ཀེ་སོ. ཏ་མེ་ཝ ཧི སི་རོ ཝཱ་པི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ས་བྷཱ་ཝ་ཝཱ་དཱིཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི. པ་བྦ་ཛ་ནྟཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱ, ཏ་སྨཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ སི་ཀྑ་ནྟེ་ན བྷོ་ཏཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ནོ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་དྷི ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་རཱ་ཛ་ཡོ ན་ཏྠི…པེ… ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ.
༤༠༢. ལ་དྡྷི་བྷི་ནྡ་ན་ཏྠནྟི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཝ བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱ ཨོ་ར་སཱ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ལ་དྡྷི་ཡཱ ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ན་ཏྠཾ. པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ པེ་ཏྟི་ཀཾ ཨི་ཎ་དྷཱ་རཾ སོ་དྷེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི ལ་དྡྷི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ནེ་སནྟི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ. ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནཾ སི་ཡཱཏི ‘‘བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཙྩཾ ཡ་དི སི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ…པེ… བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན ཙེ་ཏཾ ཨ་ཏྠི. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝཱ་ད་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་དོ མུ་ཁ་ཏོ་ཛཱ་ཏ་ཙྪེ་ཀ་ཝཱ་དོ. ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ནོ་ཝི་ཉྙཱུ ཛཱ་ཏི་ཀོ ‘‘ནི་ར་ཀྑེ་པཾ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༤༠༣. ཨི་དཱ་ནི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ་ཏི ཝཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ‘‘སུ་ཏཾ ཏེ ཡོ་ན་ཀ་ཀ་མྦོ་ཛེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ, ས་བྦ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཡོ་ན་ཀ་ཀ་མྦོ་ཛཱ་དི་ཛ་ན་པ་དེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ’’ཏི ལ་དྡྷི་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཏེ་སུ ཧི ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཛ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་མྨ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ, དཱ་སཾ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ ས་བྦེ ཏཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝ་སེ ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཡོ ཏེ་སཾ ཨ་ཡྻོ ཧོ་ཏི ཨི་ཏ་རེ ས་བྦེ ཏ་སྶ དཱ་སཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཀ་ཏི་པ་ཡ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཏ་སྶ ཀི་ཉྩི དོ་སཾ དི་སྭཱ ཏཾ ཏ་ཏོ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཋ་པེ་ནྟི, ཨི་ཏི སོ ཨ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀེ་ཙི ‘‘ཨ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་སོ ཧོ་ཏི, དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན པུ་རི་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་བྷ་རི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟེ པུ་ཏྟེ ཨ་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ དཱ་ར་ཀ་སྶ དཱ་ཡ་ཛྫ་སཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཏཱ་ཝ ད་སྶ་ནཾ. མཱ་ཏི་ཏོ སུ་དྡྷོཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ མཱ་ཏི་ཏོ སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཡྻོ, པི་ཏི་ཏོ ཨ་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ དཱ་སོ ཧོ་ཏི, སོ ཨེ་ཝ པི་ཏི་ཏོ ཨ་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ཏི་ཏོ ཨ་ཡྻོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ཏིཾ ས་མྦྷེ་དེ་ཏི. སོ་ཝ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ཨ་པ་རེ. ཀོ ཐཱ་མོཏི མ་ཧ་ནྟེ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀཱ་ལེ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཝཱ ཙི་ཏྟེ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏེ དཱ་སཱ དཱ་སཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཡྻཱ ཨ་ཡྻཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀོ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ, ཏ་སྶ སཱ་དྷ་ཀོ སི་དྡྷ་ནྟོ, ཀིཾ ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༠༤. སུ་ཀྐ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་དོ ནཱ་མཱཏི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སུ་ཀྐོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ སུ་ཀྐ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ.
༤༠༨. ས་བྦ་སྨིཾ ཨ་གྒི་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟེཏི ཨེ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་གྒི་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་གྒི་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡ་སྨིཾ ཀ་སྨི་ཉྩི དཱ་ས་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ སཾ་སཱ་ར་ཏོ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༤༠༩. པཱ་ད་སི་ཀ་ཝ་ཎྞོཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞོ. ཨེ་ཏེ་སནྟི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་ཏྟོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་མཱ་རེ་ན ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ནཾ. མ་ཏ་ཀ་བྷ་ཏྟེཏི མ་ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟེ. ཐཱ་ལི་པཱ་ཀེཏི ཀ་ཏ་མ་ངྒ་ལ་བྷ་ཏྟེ.
༤༡༠. ཏུ་མྷེཏི ཛཱ་ཏི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ མཱ་ཎ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཀོ ནུ ཁོཏི ཨ་ཝཾ་སི་རོ ཨི་སི་ཝཱ་དོ, ཏེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་སཱི་ནཾ ཨ་སཱ་མ་ཏྠི་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ གཱ་མ་དཱ་ར་ཀ་ཝེ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཙྪི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘གཱ་མ་ཎྜ་ལ་རཱུ་པོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཀོ་ཎྜ་ད་མ་ཀོཏི ཨ་ད་ནྟ་ད་མ་ཀོ.
༤༡༡. ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཛ་ནི་ཀཱ ཛ་ནེ་ཏྟི. ཛ་ན་ཀོ པི་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ག་ནྡྷ་བྦ་པ་ཉྷནྟི ག་ནྡྷ་བྦ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་དི་པུ་ཙྪཾ. ད་བྦི་ག་ཧ་ཎ་སི་པྤ་མྤི ཨེ་ཀཱ ཝི་ཛྫཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར ཀུ་ས་ལོ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ག་པ་ཎྞ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་བཱི་ཛཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨེ་ལཱ་ལུ་ཀ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཙ་ནྟོ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ཧི ས་མཱ་ན་ར་སཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, པུ་ཎྞོ་པི ཏཱ་དི་སོ, ཏེ་ན ཉཱ་ཏཾ ཏྭཾ ད་བྦི་ག་ཧ་ཎ་སི་པྤ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་དྡྷོཏི ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ ས་དྡྷོ, པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀེ་ནེ་ཝ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པ་སཱ་དེ་ན པ་ས་ནྣོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ…པེ… ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི.
ཨ་སྶ་ལཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.