༧. མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༧. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱཏི ཨེ་དི་སོ ཨེ་དི་སོ ཙཱ་ཏི ཨ་བྷི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཏཱ. ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཝི་ནཱི་ཏོ, ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཏཱ་ཡ མ་ནྡ་བྷཱ་ཎི་ཏཱ་ཡ ཝི་ནཱི་ཏོ་ཏི ཙ ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཝི་ནཱི་ཏོཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ཉྙེ་ན ཝི་ནཱི་ཏ་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ས་ཡ་མྦྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་ནཱི་ཏོ. ཏ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡ་ཝི་ནཱི་ཏོ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝི་ནཱི་ཏོ’’ཏི.
༢༣༨. ཧི་ཡྻོ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཨཱ་ས་ནྣཱ་ནི ཀ་ཏི་པ་ཡཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་རི་མཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, པུ་རི་མཱ་ནཱིཏི ཙ པུ་བྦ་ཀཱ་ནི, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ པ་རནྟི ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཏཱི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་རཾ པུ་རི་མ་ཏ་རཾ ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན པུ་རི་མ་ཏྟཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པུ་རི་མ་པུ་རི་མ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡ་དེ་ཏྠ ‘‘པུ་རི་མ་ཏ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཾ ཡཾ ཨོ་རཾ, ཏཾ ཏཾ པ་རཾ, ཡཾ ཡཾ པ་རཾ, ཏཾ ཏཾ ‘‘པུ་རི་མ་ཏ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ཡུ་ཏྟཱ སཱ་ལཱ ཀུ་ཏཱུ་ཧ་ལ་སཱ་ལཱ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ’’ཏི. ཨི་མེ ད་སྶ་ནཱ་ད་ཡོ.
ཨ་ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་གུ་ཎེ་ཧཱིཏི ཨ་ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ མི་ཙྪཱ་དཱི་པི་ཏ་ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨུ་གྒྷོ་སི་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མུ་གྒ་ཏོ གྷོ་སི་ཏོ. ཏ་ར་ནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཏི་ཏྠཾ, ཨ་གྒ་མ་གྒོ. དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་མ་གྒོ པ་ན ཨ་ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏོ་པི ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཝི་ཏ་ར་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཏྠ་ནྟི ཝོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཏི་ཏྠ་ཀ་རཱ. ཨོ་ས་ར་ཏཱིཏི པ་ཝི་ས་ཏི.
༢༣༩. ས་ཧི་ཏནྟི པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ཝི་རུ་དྡྷཾ. ན ཀི་ཉྩི ཛཱ་ཏནྟི པ་ཊི་ཉྙཱ་དོ་ས་ཧེ་ཏུ་དོ་ས་ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་དོ་ས་དུ་ཊྛ་དོ་ས་ཏཱ་ཡ ན ཀི་ཉྩི ཛཱ་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཏེ ཝཱ་དོ’’ཏི. ཝ་ད་ནྟི ཏེ་ན པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་དོ དོ་སོ. ས་བྷཱ་ཝ་ཀྐོ་སེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན.
༢༤༠. པཱི་ལེ༹་ཡྻཱཏི མ་དྷུ་བྷ་ཎྜེ་ན ས་ཧ བྷཱ་ཛ་ནེ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻ. ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི ཝི་ཧེ་ཋ་ན་པ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི.
༢༤༡. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ནཱཏི པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ ཨི་ཏ་རེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལཱ་མ་ཀ་ལཱ་མ་ཀེ་ནཱ’’ཏི.
༢༤༢. བྷ་ཏྟ་ཀོ་ས་ཀེ་ནཱཏི ཀོ་ས་ཀ་བྷ་ཏྟེ་ན, ཁུ་དྡ་ཀ་ས་རཱ་ཝ་བྷ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བེ་ལུ་ཝ་མ་ཏྟ་བྷ་ཏྟཱ་ཧཱ་རཱཏི བི་ལླ་པ་མཱ་ཎ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ. ཨོ་ཊྛ་ཝ་ཊྚི་ཡཱཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ. ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝཱཏི ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ. ཨ་ན་པྤཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཀ་དཱ་ཙི ཨ་པྤཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ཝི་ས་ཡ྄ཧཾ ཨ་པྤཱ་ཧཱ་ར་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་སེ་ས་ཏ་རཱཏི ཏེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཝི་སེ་ས་ཝ་ནྟ་ཏ་རཱ.
ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མཱ་དི་ནྣ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ངྒཱ’’ཏི, ས་དྡ་ཏྠོ པ་ན ‘‘ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ’’ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༢༤) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་རི་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་ཏྠེ་ན ཚི་ནྡི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྠ་ལཱུ་ཁཱ་ནི. ཡཾ ཡཾ ས་པྤཱ་ཡཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ཨུ་ཙྩི་ནནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ…པེ… ཐི་ར་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཨ་ལཱ་བུ་ལོ་མ་སཱ་ནཱིཏི ཨ་ལཱ་བུ་ལོ་མཱ་ནི ཝི་ཡ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཱ་ནི ཙཱི་ཝ་ར་སུ་ཏྟཾ་སཱུ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ལཱ་བུ་ལོ་མ་སཱ་ནི. པཱ་ཏི་ཏ་སཱ་ཎ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལནྟི ཀ་ལེ༹་ཝ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་སཱ་ཎ་མ་ཡཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, ཡཾ ཏུ་མྦ་མ་ཏྟེ པུ་ལ༹་ཝེ ཨོ་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ག་ཎྷི.
‘‘ཡ་ཐཱ་པི བྷ་མ་རོ པུ་པྥ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. པ. ༤༩) ཝུ་ཏྟཾ མ་དྷུ་ཀ་ར་བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏཾ ‘‘པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༧༣, ༡༢༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ཉྪཱ་ས་ཀེ ཝ་ཏེ ར་ཏཱ’’ཏི. ཝ་ཏ-ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ཀ་ཝ་ཏཾ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཏེ’’ཏི. ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙ་གྷ་ར་དྭཱ་ར་ཊྛཱ་ཡི་ནོཏི མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ་ཀ་གེ་ཧཱ་ནཾ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ. ཀ་བ་ར་མི་སྶ་ཀཾ བྷ་ཏྟཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀ་མི་སྶ་ཀཾ བྷ་ཏྟཾ ས་མྤི་ཎྜི་ཏྭཱ. ཨུ་མྨཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི གྷ་རུ་མྨཱ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ.
ཙཱི་ཝ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠནྟི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ, སཱ ཙ་སྶ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟ་ཏཱ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏཱ་དི་སཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏེ ཙ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ ག་ཧ་པ་ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ སཱ་དི་ཡ་ནྟི, ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ པ་ན ནེ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༢༤༤. ས་པྤ་ཙྩ་ཡནྟི ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཙོ་ད་ཀོ པ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ནོ ན དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ནི་དཱ་ནནྟི ཙེ་ཏྠ ཉཱ་པ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ ‘‘ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་རི་མ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཊི་ཧ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཏ་དེ་ཝ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ས་ཧ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ནཱ་ཏི ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. རཱ་གཱ་དི་པ་ཊི་སེ་དྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི.
༢༤༥. ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶཱཏི ཡཾ ཡཾ པ་ཉྷཾ པ་རོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ. ཨུ་པ་རི ཨཱ་ག་མ་ན་ཝཱ་ད་པ་ཐནྟི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཀ་ཏེ ཏ་ཏོ ཨུ་པ་རི ཨཱ་ག་ཙྪ་ན་ཀཾ ཝཱ་ད་མ་གྒཾ. ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟོཏི ཝ་ཏྟ་ཏི, ‘‘བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཏྟུ་མ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་ད་བྷེ་ད་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ནི་ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟོ པ་ཧཱ་ར་ཀེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེཏི མ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཀ་ཐཱ་པ་བ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ. ད་དེ་ཡྻ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུཏི པ་ར་ཝཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཝཱ་ད་ཊྛཱ་ནེ་སུ. ཏེ ནི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ མ་ཡཱ དེ་སི་ཏཾ སུ་ཏྟ་པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ མ་མ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི.
༢༤༦. ས་མྤཱ་དེ་མཱིཏི མ་ནོ་ར་ཐཾ ས་མྤཱ་དེ་མི. པ་རི་པཱུ་རེ་མཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་མི. ཨ་དྷི་སཱི་ལེཏི ཨ་དྷི་ཀེ ཨུ་ཏྟ་མ་སཱི་ལེ. སཱ་ཝ་ཀ་སཱི་ལ་ཏོ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱི་ལ་ཏོ ཙ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ལཾ ཨ་དྷི་ཀཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ པ་ར་མུ་ཀྐཾ་ས་ཏོ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བུ་དྡྷ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི. ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཉྙཱཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཋཱ་ན་སོ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཉྙཱཏི ཨི་དྷ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་དྭ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ.
༢༤༧. ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ནྡྷ་བྦ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཏཱ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ་ན ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་ར་ཧ་ཏོ་ཝ ཨ་གྒ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཨི་དྷ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏ་སྶ ཝོ་སཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པཱ་ར་མཱི པ་ར་མུ་ཀྐཾ་སཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཀཾ་སཱ་ཏི ཙ ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ’’ཏི.
ཨུ་པཱ་ཡ་པ་དྷཱ་ནེཏི ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ པ་དྷཱ་ནེ. ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པཱ་པ་ཀཱ་ནུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ’’ཏི ག་ཧི་ཏཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ཀོ ས་མྨཱ-ས་དྡོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པཱ་པ་ཀཱ་ནུ་པྤཱ་དཱ་དི་ནོ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ, པ་དྷཱ་ན་ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ-ས་དྡ་སྶ ཝཱ ཡོ་ནི་སོ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ཀ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡོ་ནི་སོ པ་དྷཱ་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏཱིཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཝཱ. ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱིཏི པ་ཡོ་ག་པ་ར་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏཱིཏི ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀྑ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི. པ་ད་ཧ་ཏཱིཏི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨ་སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘པ་ད་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སི་ཁཱ་པ་ཏྟཾ ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷི་ཝཱི་རི་ཡཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠནྟི ཡཱ་ཝ་ཏཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཡཱ ཋི་ཏཱིཏི ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་ག་མེ་ན ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏི. སོ ཨ་ས་མྨོ་སོཏི སོ ཨ་ཝི་ནཱ་སོ. ཡཾ ཝེ་པུ་ལླནྟི ཡོ ས་བྦ་སོ ཝི་པུ་ལ་བྷཱ་ཝོ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རཱིཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ. ཨ་ཏྠོ་ཏི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་པ་དཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱཏཾ་ཏཾ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཏྟཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ རཱ་ས་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ – ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ རཱ་ས་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱཏི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ས་མཱ་ཡོ་གེ་ན ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནཱ, ན ཁ་ཎ་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ.
ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཡེ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ. ས་ཀིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ཧི མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོཏི ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ. ན ཧི ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ས་མཱ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཕ་ལ་སྶཱཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཀཱ་ལེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཕ་ལ་སྶ. པ་ཙྩ་ཡཾ ད་ཏྭཱ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ མ་གྒོ ས་མྤ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཝ་ཧོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པུ་རི་མ་སྨི་མྤཱིཏི ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་པི. ‘‘ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ, ཏཾ པ་ན མ་གྒ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཊྚཱ་ན་ཏྠ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི མ་གྒ་སྶ་པི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཡུ་ཏྟནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཡ་དི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ན་མྤི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧཱ, མ་གྒ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠཱི་ཏི.
མ་ཧ་ནྟཾ, གཱ་ར་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ངྒྷ་གཱ་ར་ཝེ་ན ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཝ་ནྡི་ཏུཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’’ཏི ས་ངྒྷེ་ན ས་ཧ ན ནི་ཀྑ་མི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནི་དྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྷཱ་ན་ཏོ ཧི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པ་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏི་ཡེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཱ, ཨི་དྷ པ་ན རཱ་མ་གཱ་མ་ཐཱུ་པེ ཝི་ན་ཊྛེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ དོ་ཎ་མ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཱ. ཨ་ཏི་མ་ནྡཱ་ནི ནོཏི ན་ནུ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ནྡཱ་ནི.
སཾ་ཝི་ཛྫི་ཏྭཱཏི ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ མཱ་དི་སོ ཨཱི་དི་སཾ ཨ་ན་ཏྠཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སཾ་ཝེ་གཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ. ཨཱི་དི་སཾ ནཱ་མ མཱ་དི་སཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཀིཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོ.
ས་ནྟ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ས་ནྠ་མྦྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ བ་ལ་ཝཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏ་ཏོ པ་རི་ཧཱི་ནོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཀ་ཐཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ནྟཱ་ཡ…པེ… ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི. ན ཧི མ་ཧཱ་ར་ཛྫུ་ཡཱ ཚི་ནྣཱ་ཡ སུ་ཏྟ་ཏ་ནྟཱུ ས་ནྠ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི. ས་མ་ཐེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ས་ཡེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ…པེ… སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི.
ཀཱ་སཱ་ཝནྟི ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཾ. ཀ་ཙྪཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠནྟི པ་ཙྪི་མཾ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཾ པཱི་ལེ༹་ནྟོ ཝི་ཡ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠཾ ཨ་དྡ་སཾ་སཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི (ཨ. ནི. ཊཱི. ༡.༡.༣༩༤) ‘‘ཀཱ་མཱ ནཱ་མེ་ཏེ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ན་པུ་བྦ་ཀ་ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཙ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ ས་བྦཱ་ས་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༥ ཨཱ་ད་ཡོ; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱ་ཧ. ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཙ ཝི་ག་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ཝི་ག་ཏཾ. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་བྷཱུ་ཏཱ ཧི བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན བྷཱུ་ཏ-ས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. སཱ་མ་ཉྙ་མེ་ཝ ཧི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝི་སེ་སཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་ས་དྡོ ཙ ཀ་མྨ་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཀ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཝི་པཱ་ཀོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷོ བྷུ་ཏྭཱ་ཝི་ག་ཏོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཝི་ཀ་པྤ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཏ་བྦི་པ་ཀྑེ་ཧི ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ པ་ན ཝི་པཱ་ཀོ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཙ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན, ཡཾ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཝུ་དྡྷི ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཝི་པཱ་ཀོ ཙ ‘‘ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡེ་ན ཝི་ནཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི (ཨ. ནི. ༡༠.༢༡༧, ༢༡༩) ཝུ་ཏྟཾ.
ཏེ་སཱུཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ. ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏ་ཀི་ལེ་སཱཏི ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ མ་གྒེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ…པེ… ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ’’ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི ཨ་མྦ་རུ་ཀྑོ་པ་མཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་དི་ཏཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ མ་གྒེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝི་བྷཱ་ག་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཊྛོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧ་ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ, ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ བྷཱུ་མཱི་སཱུཏི མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝཱ་དི་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཨ་ནཱ་པཱ་དི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ལ་དྡྷ་བྷཱུ་མི་ཀཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཨ་གྒི་ཨཱ་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ.
ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣ-ས་དྡེ་པི ཙ ཨོ་ཀཱ་སོ ཀ་ཏོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨོ་ཀཱ་སོ ཀ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠ་དྭ་ཡེ་པི ཀ་ཏ-ས་དྡ་སྶ པ་ར་ནི་པཱ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨཱ་ཧ་ཏ་ཁཱི་ར་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ཧ་ཏ་ཁཱི་ར་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཀི་ལེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ ཝཱ པུ་གྒ་ལཱ ཨཱ་ཧ་ཏཱ་ནཱ་ཧ་ཏ་ཁཱི་ར་རུ་ཀྑ་ས་དི་སཱ. པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུ་པྤ་ནྣེ ཝི་ཡ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཝུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ. ཏ་ཏྠ ཙ མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ན་མེ་ཝ ཏི་དྷཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ སུ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑོ ཨུ་པ་མཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏཱ ད་སྶ་ན་ཏྠ་མྤི ‘‘ཛཱ་ཏ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་ཙྪི་ནྣེ རུ་ཀྑེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ར་ཧཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཚི་ནྣེ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ན ཀ་དཱ་ཙི ས་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ ཧོ་ནྟི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཙཱ་ཏི ཏཱ་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སཱ ཙ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཚེ་དེ ཨ་ས་ཏི ཕ་ལཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ས་ཏི ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཚེ་ད་སྶ སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
ཏེ་པི པ་ཛ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཏེ་ས་མྤི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཱ་པཱ་ད་ན་ཏོ. ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ. ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏོཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཙ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཏྟ བྷ་ཝཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, ཏ་ཏོ པ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ དྭེ ‘‘སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་སཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སུ་ག་ཏི་ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཏོཏི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཏོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ སི་ཡཱ, སོ ཨེ་ཝ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ, ས་བྦ་བྷ་ཝེ་ཧི་པི ཝུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨོ་དྷི་སོ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒེ་ཧི པ་ཧཱི་ནཱ་ཝ་སེ་སེ ཀི་ལེ་སེ སོ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨི་ཏི ཨི་མཾ སཱ་མ་ཏྠི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་བྦ་བྷ་ཝེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ཨེ་ཝ ‘‘ཝ་ཛི་རཱུ་པ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཧོ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་དི་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཱ་པཱ་ད་ནཱ་ཡ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨ་ཐ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཋི་ཏི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ ཏ་སྶཱ་ཏི ཙོ་དེ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ‘‘མ་གྒ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི པ་རི་ཧཱ་ར་མཱ་ཧ. མ་གྒོ ཧི ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ པ་ན་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སོ, ཡཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ས་ཝི་སེ་སཾ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་གྒོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝཱཏི ཨ་ཡཾ མ་གྒ་སྶ ཡ་ཐཱ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཋི་ཏི ནཱ་མཱཏི, མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ མ་གྒ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨུ་པ་ས་མ་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་སེ ཨུ་པ་ས་མེ་ནྟཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. པུ་བྦ་བྷཱ་གི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨེ་ཝ ཝཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཀི་ལེ་སཱུ་པ་ས་མ་ཏྠཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
༢༤༨. ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི (དཱི. ནི. ཊཱི. ༢.༡༢༩; ཨ. ནི. ཊཱི. ༣.༨.༦༦) ཨ་དྷི་ཀཾ ས་ཝི་སེ་སཾ མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཊྛུ མུ་ཙྩ་ན་ཊྛོ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ས་ཏི་པི ས་བྦ་སྶ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཡེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, སོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ དཱི་པི་ཏོ. བྷ་ཝ་ཏི ཧི ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡུ་ཏྟོ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སོ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ, ཏ་ཐཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་ནི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཊྛེ་ན་པི ཝི་མོ་ཀྑོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོཏི ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཏྠོ པ་ཙྪི་མ་ཝི་མོ་ཀྑེ ནི་རོ་དྷེ ན་ཏྠི. ཀེ་ཝ་ལོ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཏ་ཏྠ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ར་ཏོ ཝ་ཀྑ་ཏི.
རཱུ་པཱིཏི ཡེ་ནཱ་ཡཾ ས་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ན རཱུ་པེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཏཾ ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སི་ཊྛཾ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི. ཡེ་ན ཝི་སི་ཊྛེ་ན རཱུ་པེ་ན ‘‘རཱུ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ རཱུ་པཱི-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏོ, ཏ་དེ་ཝ ས་ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཾ ཛྷཱ་ན་མི་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ རཱུ་པཱི་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི. རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན. རཱུ་པཱ་ནཱིཏི པ་ནེ་ཏྠ པུ་རི་མ་པ་ད་ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནཱི’’ཏི.
ཨ་ནྟོ་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡཾ སུ་བྷ་ནྟི ཨཱ་བྷོ་གོ ན་ཏྠཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པུ་བྦཱ་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི སི་ཡཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཙོ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ་སུ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡོ ཝི་མོ་ཀྑོ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན མེ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ད་ཧ་ཏི, ཏེ སུ་བྷ་ཏོ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ (པ་ཊི. མ. ༡.༢༡༢) བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ ‘‘སུ་བྷ་ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཡི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཏེ་ན ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ས་བྦ་སོཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ. ན ཧི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་དེ་སོ་པི ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ་ཏི. ཝི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱཏི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཀཱ་ལེ ནི་རོ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ. ཨུ་ཏྟ་མོ ཝི་མོ་ཀྑོ ནཱ་མ ཨ་རི་ཡེ་ཧེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ, ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏྟཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ.
༢༤༩. ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་བྷུ (དཱི. ནི. ཊཱི. ༢.༡༧༣; ཨ. ནི. ཊཱི. ༣.༦.༦༡-༦༥) པ་རི་ཀ་མྨཾ, ཉཱ་ཎཾ ཝཱ. ཨ་བྷི་བྷུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཛྷཱ་ནཾ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཛྷཱ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་བྷུ ཙ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ཡོ་གི་ནོ སུ་ཁ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙཱ་ཏི་པི ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨཱ་བྷོ་གོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི, ན ཨ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ན ཧི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་པྤ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝི་ས་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏཾ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷཾ ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཝི་སུ་དྡྷཾ.
པ་རི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷཱ་ནི སུ་པྤ་ས་རཱ་ཝ་མ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. པ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱཏི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་བྷོ་གེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི པ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་ད་མ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཏྟ་ཏཱ ཧེ་ཏྠ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཝ་ཎྞཱ་བྷོ་གེ ས་ཏི་པི ཨ་ས་ཏི་པི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་སྶེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶཱ་ཏི ‘‘ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ’’ཏི. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ་ཛྷཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནཱཏི ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཡོ ‘‘ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏོ་པི ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་ར་སྶེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟེ. ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱིཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་པྤ་ནཾ ནེ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀེ་ཙི ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཡེ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟེ་ན དྭེ ཏ་ཡོ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏེ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན པ་ཀྑི་ཀཱ ཨེ་ཝ, ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་ཉྩ བྷ་ཝ་ངྒ་པ་རི་ཝཱ་སེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི, ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཏྟཾ. ན ཧི པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱ་རོ ཨི་ཙྪི་ཏོ, ནཱ་པི མ་ཧ་གྒ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་ཏོ པ་རཾ ཀ་ཏི་པ་ཡ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ‘‘ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡི་ཀ་མི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ན ནཱི་ཏ་ཏྠཾ, ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ན ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཏ་དཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཨཱ་བྷོ་ག་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨཱ་བྷོ་གོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༢༠༤) པ་ན ‘‘ཨི་མི་ནཱ པ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཏ་ཐཱ ཨཱ་བྷོ་གཱ་བྷཱ་ཝེ ཀ་སྨཱ ‘‘ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝ…པེ… ཨ་ཏྠཱི’’ཏི.
ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱིཏི ཝི་པུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་དྭ་ངྒུ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཐཱ ཝ་ཌྜྷ་ན་སྶེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཧ་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི.
རཱུ་པེ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ, སཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི, ན རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི. ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཛྷཱ་ནཾ ཝ་ད་ཏི. རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ལཱ་བྷི་ཏཱ. བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣནྟི བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༢༠༤) ‘‘ཀ་སྨཱ པ་ན ཡ་ཐཱ སུ་ཏྟ་ནྟེ – ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནཱི’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཙོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ’’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཝཱ ཧི ཨི་དྷ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པཱ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ནི་ཡ་མ་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཏྲཱ་པི ཨི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ས་ཏྠུ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་ཎྞཱ་བྷོ་ག་ར་ཧི་ཏཱ་ནི ས་ཧི་ཏཱ་ནི ཙ ས་བྦཱ་ནི ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱི’’ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཏྠི ཧི ཨེ་སོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏཱ་ནི ཙེ ཀ་དཱ་ཙི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱ’’ཏི. པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཧི སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཏི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ན་ཏྟཱ ཝ་ཎྞཱ་བྷོ་ག་ར་ཧི་ཏཱ་ནི ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨ་ཏྠི ཧི ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ པ་ཋ་མ་ཝི་མོ་ཀྑོ, ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑོ, ཝ་ཎྞཱ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཏ་ཏི་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑོ ཙ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ན་ཏྟཱ ཝི་མོ་ཀྑཱ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་མོ་ཀྑེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི ཙ ཝི་མོ་ཀྑ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཝི་མོ་ཀྑ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་དེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྭ་ཡ་སྶ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་བྦ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ན ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, ཏཾ ཏེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཡཾ པ་ན དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝ་ཙ་ནཾ, ན ཏ་སྶ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ར་ཎཾ མ་གྒི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏཱ ཙ ཏེ་སཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ, དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ སི་དྡྷ་ཏྟཱ ནཱི་ལཱ་དི་ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཙེ? ན, ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ནཱི་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ. ན ཧི ཏེ་སཾ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟ་ཏཱ ཏ་ད་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ ཝཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨ་ཐ ཁོ ནཱི་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ པ་རི་ཏྟཱ་དི་ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པེ་སུ ཡཾ ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨི་མཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨི་མེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་ཀ་ལ་ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ན་ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན. ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན. ཨོ་བྷཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་པྤ་བྷཱ་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་བྷཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན. ཨུ་མཱ་པུ་པྥནྟི ཨ་ཏ་སི་པུ་པྥཾ. ནཱི་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཝ་ཎྞ་ས་ངྐ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྷ་ཝནྟི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ.
ཏེ དྷ་མྨེཏི ཏེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨེ ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་དྷ་མྨེ ཙ. ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་ཏཾ ག་ཏཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝོ་སཱ་ན་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟཱ.
༢༥༠. ས་ཀ་ལ་ཊྛེ་ནཱཏི (དཱི. ནི. ཊཱི. ༣.༣༤༦; ཨ. ནི. ཊཱི. ༣.༡༠.༢༥) ས་ཀ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཁེ་ཏྟཾ ས་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷི་ཊྛཱ་ན་ཉྩ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏཾ་ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཁེ་ཏྟ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི. པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཨི་དཾ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡ་ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཧི ས་བྦ་ཏྠ ཀ་སི་ཎཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨུ་པ་རི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏེ་ན ཏེ་ན ཀ་སི་ཎེ་ན. ཡ་ཐཱ ཀི་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀ་མི་ཝ རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ’’ཏི, ཡ་ཐཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ ཙེ རཱུ་པཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ, ཨུ་དྡྷཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ པ་སཱ་རེ་ཏི, ཨ་དྷོ ཙེ, ཨ་དྷོ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙེ རཱུ་པཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀཾ པ་སཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཀ་སི་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་སྶཱཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ. ཨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ག་མ་ན་ཏྠནྟི ཨ་ཉྙ་ཀ་སི་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ག་མ་ན་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ ཀ་སི་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ག་མ་ན་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. ན ཧི ཨ་ཉྙེ་ན པ་སཱ་རི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན པ་སཱ་རི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ནེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཀ་སི་ཎ་ས་མྦྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ན ཨ་ཉྙཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དི. ན ཧི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཏྠི. ཨ་ཉྙ་ཀ་སི་ཎ་ས་མྦྷེ་དོཏི ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ནཱ ས་ངྐ་རོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ སེ་ས་ཀ་སི་ཎེ་སུ. ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཕ་ར་ཎཾ པ་མཱ་ཎ་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ནེ་སཾ ཀ་སི་ཎ་ས་མ་ཉྙཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཏ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏ་སཱ ཕ་ར་ནྟོཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཉྷི ཀ་སི་ཎཾ པ་རི་ཏྟཾ ཝཱ ཝི་པུ་ལཾ ཝཱ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི.
ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་དྡྷཾ་ཨ་དྷོ་ཏི་རི་ཡ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི ཋཱ་ནཾ ཀ་སི་ཎཾ པ་སཱ་རི་ཏཾ, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎེ་པི ཨུ་དྡྷཾ་ཨ་དྷོ་ཏི་རི་ཡ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ‘‘ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨུ་དྡྷཾ་ཨ་དྷོ་ཏི་རི་ཡ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༢༥༢. ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཝ་མྨི་ཀ་སུ་ཏྟེ. ནི་སྶི་ཏ་ཉྩ ཚ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ. པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཉྩ ཏེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཙ. སུ་ཊྛུ བྷཱ་ཏི ཨོ་བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཝཱ སུ་བྷོ. ཀུ་རུ་ཝི་ནྡ་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཝི་སེ་སོ་པི མ་ཎི ཨཱ་ཀ་ར་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་མཱུ་ལ་ཀོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཨཱ་ཀ་ར་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི. དོ་ས་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཀ་མྨ་ནི་པྥ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཊྛུ ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨོ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རོ’’ཏི. དྷོ་ཝ་ན་ཝེ་དྷ་ནཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པཱ་སཱ་ཎེ་སུ དྷོ་ཝ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་དི་ཨ་པ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཝུ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན. ཏཱ་པ་ས་ཎྷ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན. ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟིནྟི སུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟིཾ.
མ་ཎི ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཨཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ. ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལཱ་བྷཱི བྷི་ཀྑུ ས་མྨ་དེ་ཝ ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནནྟི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ. ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀགྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་དྷ་མྨཱ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏེ་སཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝི་རོ་དྷི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཉཱ་ཎ་སྶཱཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་སྶ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ན པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ, ཏ་སྨཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ པ་ར་ཏོ ཚ་ཊྛཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པཱིཏི ཡ་དི་པཱ་ཡཾ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཊྛི་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ ཝཱ་རོ ན་ཏྠཱིཏི པ་ཉྩ་སུ ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཀ་ཐི་ཏཱ་སུ ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཱདཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༦༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ ཚ་ཊྛཱ་བྷི་ཉྙཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏཱ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཝཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ས་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷེ་ཝ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ད་སྶི་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཡ་སྨཱ ཙཱཏི ཙ-ས་དྡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ. ཏེ་ན ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་དེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཨི་ད་མྤི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨི་དྷེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི. དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ བྷེ་ར་ཝ་རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎེ་ན བྷེ་ར་ཝཾ རཱུ་པཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ བྷ་ཡ་ས་ནྟཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་ཙྩ་ཝཱ་ལི་ཀ་ཝཱ་སཱི་མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ. ཨི་དྷཱ་པཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་པི, ན ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥༣. མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཝོ་སཱ་ན་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟནྟི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ. ཏཾ ས་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱཏི ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཝི་སེ་ས་ཏོ་པི ས་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ས་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཋི་ཏོ, ན ནཱ་གི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་རཱུ་པོ. སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
༢༥༥. ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ཀི་ཙྪེ་ནེ་ཝ.
༢༥༦. མ་ནྡོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་སེ་ཡྻ་ཀ་དཱ་ར་ཀོ་པི ‘‘ད་ཧ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡུ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡུ་ཝཱ་པི ཀོ་ཙི ཨ་ནི་ཙྪ་ན་ཏོ ཨ་མ་ཎྜ་ན་སཱི་ལོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘མ་ཎྜ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡུ་ཝཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀཱ་ལ༹་ཏི་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ བི་ནྡ་ཝོ ཀཱ་ལ༹་ཏི་ལ་ཀཱ་ནི. ནཱ་ཏི་ཀ་མྨཱ་ས་ཏི་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ བི་ནྡ་ཝོ ཏི་ལ་ཀཱ་ནི. ཝ་ངྐཾ ནཱ་མ པི་ཡ་ངྒཾ. ཡོ་བྦ་ན་པཱི་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ མུ་ཁ་དཱུ་སི་པཱི་ལ༹་ཀཱ. མུ་ཁ་ག་ཏོ དོ་སོ མུ་ཁ་དོ་སོ, ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏཾ མུ་ཁེ ཨ་དོ་ས་སྶ་པི པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཝཱ མུ་ཁེ དོ་སོ, ཨེ་ཝཾ མུ་ཁེ ཨ་དོ་སོ་པི མུ་ཁ་དོ་སོ ས་ར་ལོ་པེ་ན, མུ་ཁ་དོ་སོ ཙ མུ་ཁ་དོ་སོ ཙ མུ་ཁ་དོ་སོ་ཏི ཨེ་ཀ་སེ་ས་ན་ཡེ་ན་པེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི པ་རེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཙི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཝ་ཙ་ནཾ ས་མ་ཏྠི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༢༥༩. པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཊྛ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སཱུཏི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ, ཝི་མོ་ཀྑ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཝཱ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ. སེ་སེ་སཱུཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་དཱི་སུ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
མ་ཧཱ་ས་ཀུ་ལུ་དཱ་ཡི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.