༥. མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༧. དྭེ མཱ་ག་ཎྜི་ཡཱཏི དྭེ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་ནཱ་མ་ཀཱ. དེ་ཝ་ག་བྦྷ་ས་དི་སནྟི དེ་ཝཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཨོ་ཝ་ར་ཀ་ས་དི་སཾ. ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟནྟི ‘‘བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝཱཏི ཡཾ དི་ཝ་སཾ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན་ཉྙ་ཏ་རོ ཝ་ན་ས་ཎྜོ, ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་རེཏི གཱ་མ་ས་མཱི་པེ. ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཡ. ན ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ས་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏྠི.
ས་མ་ཎ་སེ་ཡྻཱ་ནུ་རཱུ་པནྟི ས་མ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ སེ་ཡྻཱ. པཱ་སཾ་ས་ཏྠོ ཧི ཨ་ཡཾ རཱུ་པ-ས་དྡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞོཏི ཝི་ལུ་ལི༹་ཏོ ཨ་གྷ་ཊྚི་ཏོ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་སཱི་སེ་ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཧ་ཊེ་ན ན ཙ་ལི་ཏོ ཨ་བྷི་ནྣོ, ཨ་ཙ་ལི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཎཾ. པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟོ ཝི་ཡཱཏི ཨ་ཡཾ ཚེ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟ་ཀཱ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏུ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ལེ་ཁཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ལི་ཁི་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏ་སེ་ཡྻཱ ཝི་ཡ. བྷཱུ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, ཏཾ ཧ་ནྟཱི་ཏི བྷཱུ་ན་ཧུ་ནོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཧ་ཏ་ཝ་ཌྜྷི་ནོ’’ཏི. ཏཾ པ་ནཱ་ཡཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ སཾ་ཝ་ར་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷི་ཧ་ན་ནཾ མ་ཉྙ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་རི་ཡཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀ་སྶཱ’’ཏི. བྲཱུ་ཧེ་ཏ་བྦནྟི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཝི་ས་ཡཱུ་པ་ཧཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦཾ པཱི་ཎེ་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ན ཨ་ན་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་དི་ཊྛཾ ད་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ན ཨ་པ་ཎཱི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དི་ཊྛཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ’’ནྟི. སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ར་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱི ཀི་རེ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཝ་ཌྜྷིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཡཾ ཚ་ནྣ་མྤི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཝི་ས་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ ཝི་ནཱ་ས་མེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ས་ཡ་མྤི ཝ་ཌྜྷི་ཧ་ཏོ ཧ་ཏ་ཝ་ཌྜྷི་ཏོ.
སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཡོ དྷ་མྨོ. ཝ་ཛྫ་ལེ་ས་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀུ་ས་ལོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷེ ཀཱ་ར་ཎ་དྷ་མྨེ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ’’ཏི. ཨུ་གྒ་ཏ་སྶཱཏི ཨུ་ཙྩ་ཀུ་ལཱི་ན་ཏཱ་དི་ནཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་སྶ. མུ་ཁེ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི མུ་ཁེ་ན སཾ་ཡ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་མྦ་ཛ་མྦཱུ་ཨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨ་པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨ་མྦ་ཛ་མྦཱུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝི་ས་དི་སཱ་ནི ཝི་ཡ པཱུ་ར་ཎ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡེ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནཱ’’ཏི.
༢༠༨. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རོ་པི ཧི ‘‘པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༡༨). བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནུ་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལཾ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ སུ་ཏྭཱ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ཏོ. སཾ་ཝེ་གོ ནཱ་མ ས་ཧོ་ཏྟ་པྤ་ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ ནི་བྦི་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན་པི ཧོ་ཏི, སཾ་ཝེ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘པཱི་ཏི་སཾ་ཝེ་གེ་ན སཾ་ཝི་གྒོ’’ཏི. སོ པ་ན ཡ་སྨཱ པུ་རི་མཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཙ་ལ་ནཾ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ལི་ཏོ ཀ་མྤི་ཏོ’’ཏི. ཏི་ཁི་ཎ་སོ་ཏེ་ན པུ་རི་སེ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.
༢༠༩. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི ཡ་ཐཱ ཝི་ནེ་ཡྻ་ད་མ་ན་ཀུ་ས་ལོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཨཱ་ར་མི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་སྶ བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ར་མ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་རཱ་མོ, རཱུ་པཾ ཨཱ་རཱ་མོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པཱ་རཱ་མཾ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཏ་ནྣི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པེ ར་ཏ་ནྟི རཱུ་པ་ར་ཏཾ, ཏེ་ན ས་མྨོ དུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པེ་ན ས་མྨུ་དི་ཏ་ནྟི རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏཾ, ཏ་དེ་ཏཾ ཏ་ད་བྷི་ཧ་ཏ་ཛ་ཝ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ད་ནྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ད་ནྟཾ ད་མི་ཏཾ. ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནནྟི ཝི་ག་ཏ་ཝི་སུ་ཀཱ་ཡི་ཀཾ. གུ་ཏྟནྟི ས་ཏི་ཡཱ གུ་ཏྟཾ. ར་ཀྑི་ཏནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སཾ་ཝུ་ཏནྟི ཨ་པ་ནཱི་ཏཾ པ་ཝེ་ས་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པི་ཧི་ཏ’’ནྟི.
༢༡༠. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་པ་རི་ལཱ༹་ཧནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ. ཀིཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་སྶཱཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མུ་ད་ཡཱ་དི་པ་ཧཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ར་ཛྫི་ཏྭཱ ཡོ ཝི་མུ་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཝུ་དྡྷི་ཧ་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨ་ཝ་སྶཾ ལ་བྷ་ཏི ན ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏཱ་དི་སེ སཱ་ར་བ་དྡྷ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཀེ ཝུ་དྡྷི་ཧ་ཏོ་ཏི ན ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཀི་ཉྩི, བྷོ, གོ་ཏ་མཱ’’ཏི.
༢༡༡. ཏེཏི ཏ་ཡཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཝ་སྶཾ ཝཱ་སོ ཝ་སྶཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན, ཝ་སྶི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝ་སྶི་ཀོ, ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩོ ཧོ་ཏི ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙོཏི གི་མྷི་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་ཙྩོ, ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ ཝི་ཡ ནཱི་ཙོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩོ ཧོ་ཏི ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙོ. ནཱ་ཏི་ཏ་ནཱུ་ནཱིཏི ཧེ་མ་ནྟི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ན ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི. ནཱ་ཏི་བ་ཧཱུ་ནཱིཏི གི་མྷི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ན ཨ་ཏི་བ་ཧཱུ་ནི. མི་སྶ་ཀཱ་ནེ་ཝཱཏི ཧེ་མ་ནྟི་ཀ་གི་མྷི་ཀེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝོ་མི་སྶ་ཀཱ་ནི. ཨུ་ཎྷ་པ་ཝེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི ནི་ཡཱུ་ཧེ་སུ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཏི་ཏ་སཱུ་རི་ཡོ་བྷཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཎྷ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་པ་ཝེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ. བྷི་ཏྟི་ནི་ཡཱུ་ཧཱ་ནི ནཱི་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ བྷི་ཏྟཱི་སུ ནི་ཡཱུ་ཧཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི. ཝི་པུ་ལ་ཛཱ་ལཱ་ནཱིཏི པུ་ཐུ་ལ་ཚི་དྡཱ་ནི. ཨུ་ད་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནི.
ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ག་ཙྪ་ཀེ ཀ་ཏྭཱཏི ཝི་ཀ་སི་ཏེ་ཧི ནཱི་ལུ་པྤ་ལེ་ཧི ག་ཙྪ་ཀེ ན་ལི༹་ནི་ཀེ ཀ་ཏྭཱ. ག་ནྡྷ་ཀ་ལ་ལནྟི ག་ནྡྷ་མི་སྶ་ཀ་ཀ་དྡ་མཾ. ཡ་མ་ཀ་བྷི་ཏྟཱིཏི ཡུ་ག་ལ༹་བྷི་ཏྟི, ཏ་སྶཱ ཨ་ནྟ་རེ ནཱ་ལི༹, ཡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི. ལོ་ཧ་ནཱ་ལི༹ནྟི ལོ་ཧ་མ་ཡ་ཡ་ནྟ་ནཱ་ལི༹ཾ. ཛཱ་ལནྟི ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་མ་ཡཾ ཛཱ་ལཾ. ཧེ་ཊྛཱ ཡ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ ཨུ་ད་ཀ་ཡ་ནྟཾ ག་མེ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀ་ཕུ་སི་ཏེ ཏེ་མེ་ནྟེ ཝི་ཝ་ཎྞ་ཏཱ མཱ་ཧོ་སཱིཏི ནཱི་ལ་པ་ཊཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏི. དི་ཝཱ་ཀཱ་ལེཏི དི་ཝ་ས་ཝེ་ལཱ་ཡ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཡཱ ར་མ་མཱ་ནོ་ཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ར་ཏིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
༢༡༢. མ་ཧཱ་ཙ ནེ་སཾ པ་པ་ཉྩོཏི ནེ་སཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ མ་ཧཱ་པ་པ་ཉྩོ རཱ་ཛི་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་དཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ ཙ, ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་ནྟེ ག་ཝེ་ས་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ན བྷོ་ག་སུ་ཁཾ. ག་ཎ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ཙྪི་ནྣ་ག་ཎ་ནཱ, ན ཝི་ག་ཎ་ག་ཎ་ནཱ ན པ་ཎ་ག་ཎ་ནཱ. ཨཱ་ཝ་ཊྚོཏི ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏེ དི་བྦེ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཝ་ཊྚོ ནི་ཝ་ཏྟོ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཱ ཀཱ་མཱཏི ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི ཀུ་ས་གྒེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ མི་ནེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ ཝི་པུ་ལཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ, ཨེ་ཝཾ དི་བྦཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མཱི་པེ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ མཱ་ནུ་ས་ཀཱ ཀཱ་མཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཱ ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཱ ནི་ཧཱི་ནཱ, དི་བྦཱ་ཝ ཀཱ་མཱ མ་ཧ་ནྟཱ ཝི་པུ་ལཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ པ་ཎཱི་ཏཱ. ས་མ་དྷི་ག་ཡ྄ཧཱཏི ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་གྒ་ཡ྄ཧ དི་བྦ་མྤི སུ་ཁཾ ཧཱི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི.
༢༡༣. ཨཱ་རོ་གྱ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ སུ་ཁཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི སུ་ཁཱི, ཏཾ པ་ན་སྶ རོ་ག་ཝི་ག་མ་ཏོ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཋ་མཾ དུ་ཀྑི་ཏོ པ་ཙྪཱ སུ་ཁི་ཏོ’’ཏི. སེ་རཱི ནཱ་མ ཨ་ཏྟཱ་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སེ་རཱི ཨེ་ཀ་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སོ ས་ཡཾ་ཝ་སོ, སོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཡཾ་ཝ་སཱི. ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླཾ ཝི་ཡ ཀཱ་མ་ཝ་ཏྠུ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཏོ. ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱཏི གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ, ཀ་ཎྜཱུ་ཡི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༡༤. ཡེ་ན ཀཱ་ཡོ མ་དྷུ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀི་ར ཀུ་ཊྛཾ ཚ་ཝིཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི, ཙ་མྨཾ ཚི་དྡ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ཧ་ཏ་ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དོ’’ཏི. པ་ཙྩ་ལ་ཏྠཱཏི པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝི་རོ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་གེ་ན པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ དུ་ཀྑ་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶ་ཏཱ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཏེ་སུ ཙ ཏཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ, ན ཀེ་ཝ་ལཱ་ཡ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི.
༢༡༥. ཏཱ་ནཱིཏི ཀུ་ཊྛ་ས་རཱི་རེ ཝ་ཎ་མུ་ཁཱ་ནི. ཨ་སུ་ཙཱི་ནཱིཏི ཨ་སུ་བྷཱ་ནི. དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནཱིཏི ཝི་སྶ་ག་ནྡྷཱ་ནི. པཱུ་ཏཱི་ནཱིཏི ཀུ་ཎ་པ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི. ཨི་དཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི. ན་ཁེ་ཧི ཝི་པྤ་ཏ་ཙྪ་ན་ཨ་གྒི་པ་རི་ཏཱ་པ་ནེ་ཧི ཨ་ཏི་ནི་པྤཱི་ལ༹་ན་ཀཱ་ལེ པཱ་ཎ་ཀཱ…པེ… པ་གྒྷ་ར་ནྟི, ཏེ་ན ཝེ་ད་ནཱ ཏ་ནུ་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝནྟི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཏ་ནུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཨཱ་རོ་གྱ་བྷཱ་ཝེ དྷ་ན་ལཱ་བྷཱ་དི་ལཱ་བྷུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ, ཨ་ས་ཏི ཙ ཨཱ་རོ་གྱེ ལཱ་བྷ་སྶ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་དི་ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ལཱ་བྷ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨཱ་རོ་གྱ་པ་ར་མཱ ལཱ་བྷཱ. ནི་བྦཱ་ནེ སུ་ཁུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ, ཨ་ས་ཏི ཙ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མེ ཏཱ་དི་ས་སྶ སུ་ཁ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ, ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦ་སོ ཙ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་དྷི་ག་ཏེ ཙ ཏ་སྨིཾ ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ སུ་ཁཾ. པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒཱ་ནནྟི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ མ་གྒཱ་ནཾ. ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ཏཱ ནཱ་མ ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ག་མ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ན’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཁེ་མོ ས་བྦ་པ་རི་སྶ་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ནེ་ན ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏ་ཏྟཱ, ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ས་བྦ་སོ ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ས་བྦ་སོ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཙ. ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཱཏི ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཀེ་ཝ་ལཾ ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཏ་ཐཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཁེ་མ་ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ནནྟི ཨི་མི་ནཱ ཧི ‘‘ཁེ་མཾ་ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ན’’ནྟི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨ་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པེ་ན ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༢༡༦. ཨ་ནོ་མ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཨོ་མ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཧ་ཏྠཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟོ མ་ཛྫ་ཏི.
༢༡༧. ཚེ་ཀནྟི གྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱི་ཏཾ. གྷ་ན་མ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ནྡ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྤ་ནྣ’’ནྟི. སཱ་དྷཱུ་ཧི པ་ར་མ་པྤི་ཙྪ་ས་ནྟུ་ཊྛེ་ཧི ལཱ་ཏོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི སཱ་ཧུ་ལི༹. ས་ངྐཱ་ར་ཙོ་ལ༹་ཀཾ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ.
༢༡༨. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ རུ་ཛ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་བཱ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན རོ་གོ་ཝ བྷཱུ་ཏོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན་པི སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟེ་ན ཨཱ་རོ་གྱཾ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན པ་སྶ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཊྚ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝཱ’’ཏི.
༢༡༩. ཨ་ནྟ་རཱཏི པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨུ་པ་ཧ་ཏོཏི པི་ཏྟ་སེ་མྷཱ་དི་དོ་སེ་ཧི དཱུ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ. པི་ཏྟཱ་དི་དོ་སེ པ་ན བྷེ་ས་ཛྫ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཧ་ཏཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ. ཝི་ན་ཊྛཱ་ནཱིཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ནི.
༢༢༠. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ སཱ་ཧུ་ལི༹་ཡ་ཙཱི་རེ. ཝ་ཊྚེ ཨ་ནུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་གཱ་མི་ཙི་ཏྟེ་ན.
༢༢༡. དྷ་མྨ་སྶཱཏི ནི་བྦཱ་ན་སྶ. ཨ་ནུ་དྷ་མྨནྟི ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ནི་ཡྻཱ་ན་དྷ་མྨཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ཊི་པ་ད’’ནྟི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེཏི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝ་ཏ, བྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནི་རོ་དྷཱ་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ནྟོ’’ཏི. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.