༣༨. དཱུ་ས་ན་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༧. ད་ད་ཏོཏི ས་ས་ནྟ་ཀཾ པ་ར་ས་ནྟ་ཀ་ཉྩ དེ་ནྟ་སྶ. ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་དུ་ཀྐ་ཊནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ དཱུ་ས་ནཾ པ་སཱ་ད་ཝི་ནཱ་ས་ནཾ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ནཾ, ཏེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་དུ་ཀྐ་ཊཾ.
༢༩༨. ཨེ་ཏྠ ས་ངྒྷི་ཀཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ ཨི་སྶ་རེ་ན དེ་ནྟ་སྶ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པུ་པྥཱ་དཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨི་སྶ་རེ་ནཱཏི ཏ་དྡྷི་ཏ་ལོ་པེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་སྶ་རི་ཡེ་ན ཨི་སྶ་ར་ཝ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་ནྟ་སྶཱཏི ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་སྶ་ར་ཝ་ཏཱ་ཡ ད་ད་ཏོ. ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡནྟི ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ད་ད་ཏོ ‘‘ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཡཱ་ནི, ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནི ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ག་ཎེ་ན ཝཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཝཱ, ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི་པི ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༢༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ. སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡ་མི་ཏེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ཐེ་ཡྻཱ དེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. དེ་ནྟ་སྶཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. དུ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནཱིཏི ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ད་ད་ཏོ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་དུ་ཀྐ་ཊེ་ན ས་དྡྷིཾ མཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཨཱུ་ན་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་མཱ་ས་ཀེ ཝཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ དུ་ཀྐ་ཊཱ་དཱི་ནེ་ཝ.
༢༩༩-༣༠༠. ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ ཕ་ལ་པུ་པྥཱུ་པ་གཾ རུ་ཀྑཾ ས་བྦ་ཐཱ རོ་པེ་ཏུ་ཉྩ རོ་པཱ་པེ་ཏུ་ཉྩ ཛ་གྒི་ཏུ་ཉྩ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷ་ནཱི་ཡཾ. ཙ-ས་དྡོ ཨོ་ཙི་ནི་ཏུཾ ཨོ་ཙི་ནཱ་པེ་ཏུཾ, ག་ནྠི་ཏུཾ ག་ནྠཱ་པེ་ཏུ་ནྟི ཙ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཙ ས་མུ་ཙྩི་ནོ་ཏི. ཕ་ལ་པུ་པྥཱ་ནི ས་མྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཕ་ལ་པུ་པྥཱུ་པ་གཾ. ས་བྦ་ཐཱཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཨོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ‘‘ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཾ ཛཱ་ན, ཨེ་ཏྠ ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ, སུ་ཀྑ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ཛུ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ. ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. པ་རི་ཡཱ་ཡོ ནཱ་མ ‘‘པ་ཎྜི་ཏེ་ན མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪཱ་ད་ཡོ རོ་པཱ་པེ་ཏ་བྦཱ, ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཁ་ཎི་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཙ མཱ་ལཱ་ཝ་ཙྪེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋཱ་ནཾ. ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ཋ་པ་ནཾ. ཛ་གྒི་ཏུནྟི ཝ་ད་ནྟི ཨུ་ད་ཀ་སེ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ. ག་ནྠ་ན་ག་ནྠཱ་པ་ནེ་སུ པ་ན ས་བྦཱ་པི ཚ པུ་པྥ་ཝི་ཀ་ཏི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ག་ནྠི་མཾ གོ་པྥི་མཾ ཝེ་དྷི་མཾ ཝེ་ཋི་མཾ པཱུ་རི་མཾ ཝཱ་ཡི་མ་ནྟི. ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏཾ པ་ན ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི བྷི་ཀྑུ་སྶ ཀཱ་ཏུ་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ སོ་བྷེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ན ཝི་ཀི་རི་ཡ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝི་ནཱ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. རོ་པ་ནཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ རོ་པཱ་པ་ན་སི་ཉྩཱ་པ་ནཱ་དཱི་ནི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ རོ་པ་ནཱ་དཱི་ནི.
༣༠༡-༢. ཨི་དཱ་ནི པུ་པྥ་དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི དྭེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝུ་ཏྟཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝུ་ཏྟཱ་ཝ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཱཡཾ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. པི་ཏ་རོ བྷ་ཎྜུཾ ས་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ཧི་ཀ་མྨེ་སུ དཱུ་ཏ་སཱ་ས་ནཾ ཧ་ར་ཎེ པ་ད་ཝཱ་རེ་ན དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི པི་ཏཱ་ད་ཡོ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. གི་ཧི་ཀ་མྨ་སཱུཏི ཝི་ས་ཡ་ས་ཏྟ་མཱི. པ་ད་ཝཱ་རེ་ནཱཏི པ་ད་ཀྐ་མེ་ན, པ་དེ པ་དེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཋ་མཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི པུ་ན ཝ་ད་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. པུ་ནཱཏི པ་ཙྪཱ. ‘‘ཨ་ཡཾ དཱ་ནི སོ གཱ་མོ, ཧ་ནྡ ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཙ པ་དེ པ་དེ ཝ་ད་ཏོ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་སྶ པ་ན སཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀཱ་རུ་ཉྙེ ཋི་ཏེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་རཱུ་པཾ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ, ‘‘མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ གི་ཧཱི་ནཾ ཀ་པྤི་ཡ་སཱ་ས་ནཾ ཧ་རི་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༣༠༣. ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རུ་གྒ་ཧཱ་དི་སཱཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ནཱ་ཡ རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རེ ཙ ཨུ་གྒ་ཧེ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡེ ཨཱ་དི་ས་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཱ…པེ… ཧཱ་དི་སཱ, ཏཾ་ས་དི་སཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༣༠༤. པི་ཏཱུ་ནཾ ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏྭཱ་པི པུ་པྥཱ་ནི ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ཏྠཾ དཱ་ཏུཾ, སེ་ས་ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ཏྠཾ དཱ་ཏུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. ‘‘ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ སི་ཡཱ་ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཏྟཱ་ནནྟི པ་ཀྐོ་ས་ཀེ་ན པ་ཏྟཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ. ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ཏྠནྟི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཾ. ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ན་མྤི པ་ན ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་པཱུ་ཛ་ཏྠཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ལི་ངྒཱ་དི་པཱུ་ཛ་ཏྠནྟི སི་ཝ་ལི་ངྒ་གི་ཎྜུ་བི་མྦཱ་དི་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཾ.
༣༠༥. ཏ་ཐཱ ཕ་ལནྟི ཨི་མི་ནཱ པུ་པྥེ ཝུ་ཏྟཾ ས་བྦཾ ཨ་པ་དི་ས་ཏི. པ་རི་བྦ་ཡ་ཝི་ཧཱི་ནཱ་ནནྟི པ་རི་བྦ་ཡཾ པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ཝི་ཧཱི་ནཾ ན་ཊྛཾ ཡེ་སཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ན་ནྟི ས་མཱ་སོ. ས་པ་རནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༣༦-༤༣༧) པ་ན ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ.
༣༠༦. ས་མྨ་ཏེ་ན དེ་ཡྻ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. དེ་ཡྻནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་གཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རེ་ན ཏུ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རེ་ན ཏུ ཨ་ས་མྨ་ཏེ་ན པ་ན.
༣༠༧. པ་རི་ཙྪི་ཛྫཱཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི དཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཕ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི རུ་ཀྑེ་ཧི དཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ རུ་ཀྑ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. ཏ་ཏོཏི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཕ་ལ་ཏོ རུ་ཀྑ་ཏོ ཝཱ. ཡཱ་ཙ་མཱ་ན་སྶ གི་ལཱ་ན་སྶེ་ཏ་ར་སྶ ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷ་ནཱི་ཡཾ. རུ་ཀྑཱ་ཝ ད་སྶི་ཡཱཏི ‘‘ཨི་དྷ ཕ་ལཱ་ནི སུ་ནྡ་རཱ་ནི, ཨི་ཏོ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ག་ཧེ་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི རུ་ཀྑཱ ཝཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ.
༣༠༨. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཊྛ་སུ པུ་པྥཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཕ་ལ་པུ་པྥ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པ་དི་ས་ནྟོ ‘‘སི་རཱི་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སི་རཱི་ས་ཙུ་ཎྞ་ཀ་ས་ཝཱ་དི་ཙུ་ཎྞེཏི ཀ་སཱ་ཝཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨཱ་དི ཡ་སྶ, ཏ་མེ་ཝ ཙུ་ཎྞཾ, སི་རཱི་ས་ཙུ་ཎྞ་ཉྩ ཀ་སཱ་ཝཱ་དི་ཙུ་ཎྞ་ཉྩཱ་ཏི ས་མཱ་སོ. ‘‘སི་རཱི་ས་ཙུ་ཎྞཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཀ་སཱ་ཝ’’ནྟི ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༣༦-༤༣༧) ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཀ་སཱ་ཝཱ་དཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ར་སྶེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ་སཱུཏི ཝེ་ལུ༹་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ. པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཎྞ་མྤེ་ཏྠ པ་ཝེ་ས་ཡེ’’ཏི. ཨེ་ཏྠཱཏི པུ་པྥཱ་དཱི་སཱུ་ཏི.
དཱུ་ས་ན་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.