༥. པ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠. ཨི་དཱ་ནི བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་ཀ་ཏིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཏྟོ ཙཱ’’ཏི ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
༦༡. དུ་ཏི་ཡེ ‘‘མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་དྭ་ཡ་ཏ་ཎྜུ་ལ་སཱ་དྷི་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝི་བྷ་ཏྟི་ལོ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ ‘‘མ་ག་དྷེ ནཱ་ལི༹་དྭ་ཡ་ཏ་ཎྜུ་ལ་སཱ་དྷི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཙི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ (པཱ་རཱ. ༦༠༢; པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༠༢; ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ར་ས་པ་ལཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨོ་ད་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ཝ་སྶཱ་ཝི་ཏོ་ད་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨོ་ད་ན་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎཾ ནཱ་ཏི་གྷ་ནཾ ནཱ་ཏི་ཏ་ནུ་ཀཾ ཧ་ཏྠ་ཧཱ་རི་ཡ་མུ་གྒ་སཱུ་པ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡཱ་ཝ ཙ་རི་མ་ཀཱ་ལོ་པ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ན་ཉྩ ཡོ པ་ཏྟོ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་པྤི་ཏེ་ལ་ཏ་ཀྐ་ར་ས་ཀ་ཉྫི་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ན ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཧི ཨོ་ད་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ནེ་ཝ ཧཱ་པེ་ཏུཾ, ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ས་ཙེ པ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་རཱ་ཛི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཧཱི་རེ་ན ཝཱ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཧཱི་ར་སྶ ཝཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ.
༦༢. ‘‘མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷི་མོ ཏ་སྶུ་པ་ཌྜྷོ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མོ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་མ་ཀོ མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཏི པ་ཏྟ་ཏྟི་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ པ་ཏྠོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༦༠༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘ཏ་ཏོ་པ་ཌྜྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་ཉྩ ཏ་དཱུ་པི་ཡཾ སཱུ་པཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཏི, སོ ཨོ་མ་ཀོ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཨོ་མ་ཀོ ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ ཨོ་མ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཏི པ་ཏྟ་ཏྟི་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མེ་སུ པ་ན ན་ཝ་སུ པ་ཏྟེ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ཙ ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ ཙ ཨ་པ་ཏྟོ. ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, སེ་སཱ ས་ཏྟ པ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ, ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༣. ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཏྟོཏི (པཱ་རཱ. ༦༠༡) ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏོ. ས་ཀོཏི ས་ས་ནྟ་ཀོ. ཀ་པྤོཏི ཀ་པྤི་ཡོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ – ཡོ པ་ཏྟོ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟ་སྶཱ་པི མཱུ་ལ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་ཀོ. ཨ་ཡོ་པ་ཏྟོ པ་ཉྩ་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟོ དྭཱི་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི པ་ཀྐ་ཏྟཱ ཀ་པྤོ. སོ ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏོ དྷཱ་རེ་ཡྻོ་ཏི.
༦༤. ཨ་ཙྪེ་དཱད་ཡོ ཙཱི་ཝ་རེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཱ་ཡེ་ཝ. ཚི་དྡེ་ནཱཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༦༠༨; ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཨེ་ཏྠ ཡ་སྶ པ་ཏྟ་སྶ མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ དྭ་ངྒུ་ལ་པྤ་དེ་སེ ཡེ་ན ཚི་དྡེ་ན ཀ་ངྒུ་སི་ཏྠཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན ཚི་དྡེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ ཀ་ཏེ ད་སཱ་ཧ་བྦྷ་ནྟ་རེ པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཾ. པ་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི པ་ཏྟོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༦༥. ཨི་དཱ་ནི པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཏྟཾ ན པ་ཊི་སཱ་མེ་ཡྻ སོ་ད་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. སོ་ད་ཀཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༤) པ་ཏྟཾ ན པ་ཊི་སཱ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་ཏ་པེ ཙ སོ་ད་ཀཾ པ་ཏྟཾ ན ཨོ་ཏ་པེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ནི་ད་ཧེཏི ནི་རུ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏི་ཀཱ་ལཾ ན ནི་ད་ཧེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བྷུ་མྱཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ. ན ཋ་པེཏི ཏ་ཊྚི་ཀཱ་ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་ཏྠ་ཏཱ་ཡ པཾ་སུ་ས་ཀྑ་ར་མི་སྶཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ན ཋ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནོ ཙ ལ་གྒ་ཡེཏི ཨེ་ཏྠ་པི ནཱ་ག་ད་ནྟཱ་དཱི་སུ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༤) ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ལ་གྒ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ.
༦༦. མི་ཌྜྷ་ནྟེཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༤; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༥༤) མི་ཌྜྷ་པ་རི་ཡ་ནྟེ. ས་ཙེ པ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཝི་ཏྠི་ཎྞཱ་ཡ མི་ཌྜྷི་ཡཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན པ་རི་ཡ་ནྟེ. པ་རི་བྷ་ཎྜ་ནྟེཏི བཱ་ཧི་ར་པ་སྶེ ཀ་ཏཱ་ཡ ཏ་ནུ་ཀ་མི་ཌྜྷི་ཡཱ ཨ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ངྐེ ཝཱཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༤) དྭི་ནྣཾ ཨཱུ་རཱུ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀེ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཨ་ངྐེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ཐཱ. ཨཱ་ཏ་པ་ཏྟ་ཀེཏི ཚ་ཏྟེ. ཨེ་ཏྠ བྷ་ཏྟ་པཱུ་རོ་པི ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ལ་གྒི་ཏ་པ་ཏྟོ་པི ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༧. ཨུ་ཙྪི་ཊྛོ་ད་ཀཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༥; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༥༥) ནཱ་མ མུ་ཁ་ཝི་ཀྑཱ་ལ་ནོ་ད་ཀཾ, ཏཾ པ་ཏྟེ ནི་ཊྛུ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཏྟེ་ན ན ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ལ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཊྛི་ཀ་ཉྩ ཙ་ལ་ཀ་ཊྛི་ཀཾ. ཨེ་ཏེ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཏྟེ་ན ནཱི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཾ དྷོ་ཝི་ཏུ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི. ཧ་ཏྠ་དྷོ་ཝི་ཏ་ཝ་ཏྠ་དྷོ་ཝི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་མྤི པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནུ་ཙྪི་ཊྛ་པ་ཏྟཾ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠཾ པ་ན བ་ཧི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་ཙྪ་མཾ་ས་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ ཡཾ མུ་ཁེ་ན ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ཏི, ཏཾ ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝཱ མུ་ཁ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊཾ པུ་ན ཨ་ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཚ་ཌྜེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. སི་ངྒི་ཝེ་ར་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཁ་ཎྜཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟེ་ཧི ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཌཾ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཋ་པེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་ཏྟ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏ་བྦཾ, ཡོ པ་ཎཱ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༥) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཏྟ་ཧ་ཏྠོ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ལ་གྒི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༦༨. བྷཱུ་མི་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ད་ནྟ་ཝ་ལླི་ཝེ་ཏྟ་ཝཱ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏེ ཝ་ལ་ཡཱ་དྷཱ་ར་ཀེ. དཱ་རུ་ད་ཎྜཱ་དྷཱ་རེཏི ཨེ་ཀ་དཱ་རུ་ནཱ ཀ་ཏ་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཙ བ་ཧཱུ་ཧི ད་ཎྜེ་ཧི ཀ་ཏ་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ད་ཎྜེ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན སུ་ས་ཛྫི་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཏ་སྶུ་པ་རི ཨེ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཡོ པ་ན ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཨེ་ཀཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶུ་པ་རི ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཋ་པེ་ཡྻ, དྭེ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དྭེ པ་ན ཋ་པེ་ནྟེ་ན ཨུ་པ་རི ཋ་པི་ཏ་པ་ཏྟཾ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན བྷཱུ་མི་ཡཾ ཕུ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༦༩-༧༠. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཏྟེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དཱ་རུ་རཱུ་པི་ཡ་སོ་ཝ་ཎྞཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ མ་ཎི་ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ་མ་ཡཱཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༢; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༥༢) མ་ཎཱིཏི ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་ཀ་བ་ར་ཀ་ཏཱ་དི. ས་ཙེ ག་ཧ་ཊྛཱ བྷ་ཏྟ་གྒེ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པི་ཡ་ཏ་ཊྚ་ཀཱ་དཱི་སུ སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ནྟི, ཨཱ་མ་སི་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. གྷ་ཊི་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཛཱ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༥; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༥༥) ཙ ཏུ་མྦ་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཛཱ ཙ གྷ་ཊི་ཏུ་མྦ་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཛཱ. ཨེ་ཏྠ ཏུ་མྦ་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཛཱནཱ་མ ཨ་ལཱ་བུ. པ་ཏྟ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
པ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.