༡. པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ པ་ནཱཏི ར་སྶ་དཱི་གྷཱ་དི་ནཱ ལི་ངྒཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཡོ ཀོ་ཙི. བྷི་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ, པ་ཉྷཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ཨ་ཊྛ་ག་རུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ, དཱུ་ཏེ་ནཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ཨ་ཊྛ་ཝཱ་ཙི་ཀཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཏི ཨི་མཱ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་སུ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ. ཏ་སྶ པ་ན ཀ་མྨ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཉ་ཏྟི་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན སཱི་མཱ པ་རི་སཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠཱུཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ པུ་གྒ་ལོ, སོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཾ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦཾ, པ་ཎྜ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨ་བྷ་བྦ་པུ་གྒ་ལེ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ནཱ་མ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ. ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦོ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦོ. པ་ཎྜ་ཀཱད་ཡོ ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་སུ ཨཱ་སི་ཏྟ་པ་ཎྜ་ཀ་ཉྩ ཨུ་སཱུ་ཡ་པ་ཎྜ་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ ན་པུཾ་ས་ཀ་པ་ཎྜ་ཀོ པ་ཎྜ་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ པ་ཀྑ་པ་ཎྜ་ཀོ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ པ་ན ཏི་ཝི་དྷོ ལི་ངྒ་ཏྠེ་ན་ཀོ སཾ་ཝཱ་ས་ཏྠེ་ན་ཀོ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་ན་ཀོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ས་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ན བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཎེ་ཏི, ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་ནཾ ཝཱ ཝ་ནྡ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ན ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་སུ ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ལི་ངྒ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཐེ་ནི་ཏ་ཏྟཱ ལི་ངྒ་ཏྠེ་ན་ཀོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ས་མཱ་ནོ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧོ་ཝ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི དི་ནྣ་ལི་ངྒ་སྶ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཏྟཱ ན ལི་ངྒ་ཏྠེ་ན་ཀོ, ན ལི་ངྒཱ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ སཾ་ཝཱ་ས་སྶ སཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ནཱ་པི སཾ་ཝཱ་ས་ཏྠེ་ན་ཀོ. ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡོ ཙ ཁོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ས་མཱ་ནོ ཝི་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཎེ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཝ་ནྡ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་སུ ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ སཾ་ཝཱ་ས་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཐེ་ནི་ཏ་ཏྟཱ སཾ་ཝཱ་ས་ཏྠེ་ན་ཀོ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ཀོ ཧི ས་བྦོ་པི ཀི་རི་ཡ་བྷེ་དོ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ‘‘སཾ་ཝཱ་སོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ‘‘ན མཾ ཀོ་ཙི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡོ པ་ན ས་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ཝ་ནྡ་ནཾ སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཎེ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་སུ ས་ནྡི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ལི་ངྒ་སྶ ཙེ་ཝ སཾ་ཝཱ་ས་སྶ ཙ ཐེ་ནི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་ན་ཀོ ནཱ་མ. དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟི་མ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ན ཏཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཏི་ཝི་དྷོ་པི ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཨི་མཾ ཏི་ཝི་དྷཾ.
‘‘རཱ་ཛ དུ་བྦྷི་ཀྑ ཀ་ནྟཱ་ར-རོ་ག ཝེ་རཱི བྷ་ཡེ་ན ཝཱ;
ཙཱི་ཝ་རཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝཱ, ལི་ངྒཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏཱི་དྷ ཡོ.
‘‘སཾ་ཝཱ་སཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཡཱ་ཝ སོ སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སོ;
ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ, ཏཱ་ཝ ཨེ་ས ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༡༠);
ཡོ པ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཏི་ཏྠི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཡཾ ཝཱ ཀུ་ས་ཙཱི་རཱ་དི་ཀཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་ལི་ངྒཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཏེ་སཾ ཝཱ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛ་ཏི, ན་གྒོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཏཱ་ནི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀོ ནཱ་མ. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཝ་སེ་སོ ས་བྦོ་པི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ ནཱ་མ. ཡེ་ན མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཛ་ནེ་ཏྟི ས་ཡ་མྤི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཉྩི་ཙྩ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏཱ, ཨ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ནཱ་མ. པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡེ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ གི་ཧི་ལི་ངྒེ ཋི་ཏོ་པི མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་ཉྩི་ཙྩ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ མ་གྒེ དཱུ་སེ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀོ ནཱ་མ. ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝི་ཡ སཱ་ས་ནཾ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ནཱ་མ. ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝི་ཡ དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཀ་ས་རཱི་རེ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ པི་ཝ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀོ ནཱ་མ. ཡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ན་ཀ་མྨ་ཏོ ཙ པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ན་ཀ་མྨ་ཏོ ཙ ཨུ་བྷ་ཏོ དུ་ཝི་དྷ་མྤི བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མེ ཏེ་ར་ས པུ་གྒ་ལཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཏྠཱུ, ཨི་མེ པ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑེ ས་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤཾ ཧོ་ཏི? ཝ་ཏྠུ་ས་ངྒྷ་པུ་གྒ་ལ་ཉ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་ནི, པ་ཙྪཱ ཉ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩ ཉ་ཏྟི་དོ་སཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ’’ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཀི་ཏྟ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨེ་ཏྠ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་ངྒྷོ’’ཏི ཨ་བྷ་ཎ་ནཾ ས་ངྒྷ་ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ’’ཏི ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཀི་ཏྟ་ནཾ པུ་གྒ་ལ་ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ནཱ་མ. ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཙྩཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྟི་ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ནཱ་མ. པ་ཋ་མཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་སཱ ཉ་ཏྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་མ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྟི་ཀི་ཏྟ་ནཾ པ་ཙྪཱ ཉ་ཏྟི་ཊྛ་པ་ནཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི དོ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤ་ནྣཾ ཉ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤ་ཏཱ་ཡ་པི ཝ་ཏྠུ་ས་ངྒྷ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་ནི, སཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཧཱ་པ་ནཾ, ཨ་ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ན་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་དོ་སཱ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་ནི ཉ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ཏཱི་སུ པ་ན ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ན་མེ་ཝ. ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཉ་ཏྟི་ཀི་ཏྟ་ན་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཀྑ་ར་སྶ ཝཱ པ་ད་སྶ ཝཱ ཨ་ནུ་ཙྩཱ་ར་ཎཾ ཝཱ དུ་རུ་ཙྩཱ་ར་ཎཾ ཝཱ སཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཧཱ་པ་ནཾ ནཱ་མ. སཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནོ་ཀཱ་སེ པ་ཋ་མཾ ཉ་ཏྟིཾ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི དོ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤཾ ཧོ་ཏི.
པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་པ་ཏྟི་སཱི་མཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ པ་ན སཱི་མཱ་ཡ ཀ་ཏཾ སཱི་མཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤཾ ཧོ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཾ, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡ་སྶ ཨ་ནཱ་ཧ་ར་ཎཾ, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ན་ནྟི ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཡོ པ་རི་སཱ་དོ་སཱ, ཏེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཀ་ཏཾ པ་རི་སཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀུ་པྤཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ར་ཎཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ པ་ན ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཋཱ་ནཱ་ར་ཧཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཡོ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫེ་སུ པ་ན ཨ་ཉྙེ་པི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི.
བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོཏི ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སི་ཀྑཱ, ཏ་ཉྩ, ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏེ ས་ཧ ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ, ཏ་ཏྠ སི་ཀྑ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མ་ཨཱ་པ་ནྣོ. ས་མཱ་པ་ནྣོཏི སི་ཀྑ་ཉྩ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སི་ཀྑཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱཏི ཡཾ སི་ཀྑཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏཾ ཨ་པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཡ་ཉྩ སཱ་ཛཱི་ཝཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྨིཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ཁེ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་པ་ཡོ་ག་པུ་གྒ་ལ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན སི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ? ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཧི སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ད་ཝཱ ཝཱ ར་ཝཱ ཝཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏ་ཐཱ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, ས་ངྒྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མི, སི་ཀྑཾ, ཝི་ན་ཡཾ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ, ཨུ་དྡེ་སཾ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ, ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ, ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཾ, ས་མཱ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཙུ་དྡ་ས་ནྣཾ, ‘‘གི་ཧཱི་ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧི, ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ, སཱ་མ་ཎེ་རོ, ཏི་ཏྠི་ཡོ, ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ, ཨ་ས་མ་ཎོ, ‘ཨ་ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡོ’ཏི མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ གི་ཧི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཁེ་ཏྟ་པ་དཱ་ནཾ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན ཏེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་སྶ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝ་ད་ཏོ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཁེ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཏ་ཏྠ ཡ་དེ་ཏཾ ‘‘པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཙ, ‘‘མཾ དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༥༡) ཙ ཝུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡཱ་ནི ཙ ‘‘ཨ་ལཾ མེ བུ་དྡྷེ་ན, ཀིཾ ནུ མེ བུ་དྡྷེ་ན, ན མ་མ་ཏྠོ བུ་དྡྷེ་ན, སུ་མུ་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༥༢) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ པུ་རི་མེ་ཧི ཙུ་དྡ་ས་ཧི པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ‘‘ཨ་ལཾ མེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཙ ས་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ‘‘པ་ཙྩ་ཀྑཱ་སི’’ནྟི ཝཱ ‘‘པ་ཙྩ་ཀྑི་སྶ’’ནྟི ཝཱ ‘‘མཾ དྷཱ་རེ་སཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘མཾ དྷཱ་རེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པ་ཙྩ་ཀྑེ་ཡྻ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༤༥) ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན.
པ་ཡོ་གོ པ་ན དུ་ཝི་དྷོ ཀཱ་ཡི་ཀོ ཙ ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཙ. ཏ་ཏྠ ‘‘བུ་དྡྷཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༥༡) ན་ཡེ་ན ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི བྷཱ་སཱ་ཡ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་པྤ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཀྑ་ར་ལི་ཁ་ནཾ ཝཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་དི་ད་སྶ་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་པྤ་ཡོ་གེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན.
པུ་གྒ་ལོ པ་ན དུ་ཝི་དྷོ – ཡོ ཙ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, སོ ས་ཙེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ན ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, སོ ས་ཙེ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ ཙ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨ་ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ དཱུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ རུ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཝི་ཛཱ་ན་ནམྤི ནི་ཡ་མི་ཏཱ་ནི་ཡ་མི་ཏ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཡེ་སཾ ཝཱ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ, ཨི་མེ་སཾ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་ཙེ ཏེ ཡ་ཐཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལོ་ཀེ མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཡེ ཛཱ་ན་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཏ་སྶ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ’’ཏི ཝཱ ‘‘གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨ་ཐ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ‘‘ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ པ་ན ས་ཙེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡོ ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡོ པ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ ད་ཝཱ་ཡ་པི པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཏེ་ན ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི སི་ཀྑཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཝ་སེ་ན, ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ནེ་ན སི་ཀྑཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ སི་ཀྑཱ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ན་སྶེ་ཝ ཙ ཨ་ཏྠ་བྷཱུ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ.
མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨནྟི རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་དི་སཱ་ནཾ ཨུ་བྷི་ནྣཾ དྷ་མྨཾ. པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨ་ནྟ་མ་སོཏི ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ་པཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་སུ ག་ཏཱ་ཡ་པི, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི. པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་རཱ་ཛ་ཡཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཨ་སཾ་ཝཱ་སོཏི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཧ ཝ་ས་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀོ་ཝ ཏི་ཝི་དྷོ་པི ཝི་དྷི སཾ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ, སོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སཾ་ཝཱ་སོ. ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ་སུ ཧི ཨེ་ས ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀོ་པི ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – མ་ནུ་སྶཱ་མ་ནུ་སྶ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཧི ཏི་སྶོ ཨི་ཏྠི་ཡོ, ཏཱ་སཾ ཝ་ཙྩ་མ་གྒ་པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒ་མུ་ཁ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཀ་ཏྭཱ ན་ཝ མ་གྒཱ, ཏ་ཐཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ནཾ. པུ་རི་སཱ་ནཾ པ་ན ཝ་ཙྩ་མ་གྒ་མུ་ཁ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན དྭེ དྭེ ཀ་ཏྭཱ ཚ མ་གྒཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཎྜ་ཀཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏིཾ་ས མ་གྒཱ. ཏེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་རེ་སཾ ཝཱ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི མ་གྒ་སྶ ས་ནྠ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་ས་ནྠ་ཏ་སྶ ཝཱ, པ་རེ་སཾ པ་ན མ་ཏཱ་ན་མྤི ཨ་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་སྶ ཝཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་ཏེ་ན ཨ་སཾ་ཕུ་ཊྛེ ཨ་ལློ་ཀཱ་སེ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཀ་ཏི་ལ་བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ས་ནྠ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ས་ནྠ་ཏཾ ཝཱ སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཝེ་སེ་ཏི, པ་རེ་ན ཝཱ པ་ཝེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཝེ་ས་ན་པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛི་ཏ་ཨུ་དྡྷ་ར་ཎེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ མཱ་ཏི་ཀཱ –
ནི་དཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཏྠུཾ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་དྷི་མེ་ཝ ཙ;
ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་པ་ཏྟི-ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ངྒ་མེ་ཝ ཙ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་དྷིཾ ཀི་རི་ཡཱ-ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ནཱ་ན་ཏྟཾ;
ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨ་པྤ་བྷེ་ད་ཉྩ, ཏི་ཀ་དྭ་ཡ་ཝི་དྷིཾ ཏ་ཐཱ.
ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཏྟ་ར་ས་དྷཱ, ཋི་ཏཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨི་དཾ;
ཉ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཡྻ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ར་ཧ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ནི་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཝེ་སཱ་ལི-རཱ་ཛ་ག་ཧ-སཱ་ཝ་ཏྠི-ཨཱ་ལ༹་ཝི-ཀོ་ས་མྦི-ས་གྒ-བྷ་གྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་ད་ཉྷི ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ནི་དཱ་ནཾ. པུ་གྒ་ལོ ནཱ་མ ཡཾ ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏཾ ཏཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་དྷིནྟི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ས་བྦ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་དེ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟི་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷཱ པ་ཉྙ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ དོ་སེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ, སཱ ཨ་ཊྛ་ག་རུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༠༣) བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ན་ཏྠི. ཝི་ན་ཡ་དྷ་ར་པ་ཉྩ་མེ་ན (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༩) ག་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ, ག་ཎ་ངྒ་ཎཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༩) དྷུ་ཝ་ནྷཱ་ནཾ ཙ་མྨ་ཏྠ་ར་ཎ་ནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ པ་དེ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏེ་སུ་པི དྷུ་ཝ་ནྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ པ་དེ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ས་བྦཱ་ནི ས་བྦ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟིཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟིདུ་ཀ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཉྙ་ཏྟིདུ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཉྩ ས་བྦ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟི་དུ་ཀ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ་པ་ཉྙ་ཏྟི་དུ་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནཾ ཙ་ཏ་སྶ་ནྣཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ་པ་ཏྟི་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝི་པ་ཏྟིནྟི་ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱིཏི་ཨཱ་ཎཱ་པ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་པ་ཏྟཱིཏི པུ་བྦ་པྤ་ཡོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ. ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝི་པ་ཏྟཱིཏི སཱི་ལ་ཨཱ་ཙཱ་ར་དི་ཊྛི་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ་དཱི་ན་མྤི ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ངྒནྟི ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ངྒཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་དྷིནྟི ས་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཀཱ་ཡོ ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨེ་ཀ་ངྒི་ཀ་དྭ་ངྒི་ཀ་ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཱ་ནི. ཚ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཡཱ་ནི ‘‘སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་མ་ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནི, པ་ཙྪི་མཱ་ནི ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན ཝཱ དྭཱི་ཧི ཝཱ ཏཱི་ཧི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ ཚ་ཧི ཝཱ ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, པ་ཉྩ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཙ པ་ཉྩ་མེ་ན ཙ ཚ་ཊྛེ་ན ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ན. དྭི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ཧི ཙ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི ཙ ཏ་ཏི་ཡ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ཙ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ཙ པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི, ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི. ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ པ་ཋ་མེ་ཧི ཙ ཏཱི་ཧི, པ་ཙྪི་མེ་ཧི ཙ ཏཱི་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི. ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ པ་ཋ་མ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ཙ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ཧི. ཚ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ ཚ་ཧི་པི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ –
ཏི་དྷཱ ཨེ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཉྩ་དྷཱ དྭི་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ;
དྭི་དྷཱ ཏི་ཙ་ཏུ་རོ ཋཱ་ནཱ, ཨེ་ཀ་དྷཱ ཚ་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱཏི.
ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦཱ་ཝ ཏེ་ར་ས ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༡༦༥ ཨཱ་ད་ཡོ), ཏཱ པ་ཋ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏེ་ར་ས ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ནྟི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན-ས་ཉྩ་རི་ཏྟ-ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན-ཀ་ཐི་ན-ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ-པ་ད་སོ་དྷ་མྨ-ཨ་དྡྷཱ་ན-ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ-དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན-ཙོ་རི་ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན-ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ ཚ་ཧི་པི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ ཚ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀ་ཐི་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྩ་མེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ པ་ཋ་མ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ པ་ཉྩ་མེ་ནེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཙོ་རི་ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛེ་ཧི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ནཱ་མཱ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་དྷི་ནོ་པི ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀི་རི་ཡཱ་ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི ཀི་རི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་བྦཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧི ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཏྠི ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ, ཨ་ཏྠི ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ, ཨ་ཏྠི སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡ་ཏོ སི་ཡཱ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ, ཨ་ཏྠི སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡ་ཏོ སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཐ་ཝི་ཁ་ཎ་ནཱ་དཱི་སུ (པ་ཙི. ༨༤) ཝི་ཡ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཡཱ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཧོ་ཏི པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ནཱ་པ་ཏྟི (པཱ་རཱ. ༤༥༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཡཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་པ་ཏྟི (པཱ་རཱ. ༥༠༨-༥༡༡) ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཡཱ སི་ཡཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ, སི་ཡཱ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ ཧོ་ཏི རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་པ་ཏྟི (པཱ་རཱ. ༥༨༢) ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡ་ཏོ སི་ཡཱ ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཡཱ སི་ཡཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ སི་ཡཱ ཀ་རོ་ནྟཱ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ ཧོ་ཏི ཀུ་ཊི་ཀཱ་རཱ་པ་ཏྟི (པཱ་རཱ. ༣༤༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ, ཨ་ཡཾ སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡ་ཏོ སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ.
ས་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན མུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ, ཨི་ཏ་རཱ ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཱ. པུ་ན ཙ ས་བྦཱ་པི ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ. ཡཱ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་མི་སྶ་ཀེ་ན ཝཱ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ.
ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨ་པྤ་བྷེ་དནྟི ཨེ་ཏྠ ས་བྦཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝ་ཛྫ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཱ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶཱ ས་ཙི་ཏྟ་ཀ་པ་ཀྑེ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ, སེ་སཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཱ. ས་བྦཱ ཙ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ཉྩཱཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨ་པྤ་བྷེ་དེ་ནཱ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏི་ཀ་དྭ་ཡ་ཝི་དྷིནྟི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀ་ཝི་དྷིཾ. ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟོ ཝཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝཱ, ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒཱི ཝཱ ཨི་ཏ་ར་ཝེ་ད་ནཱ་དྭ་ཡ་ས་མ་ངྒཱི ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ, ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཙི་ཏྟཱ་ནི, ས་བྦེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི ཙི་ཏྟཱ་ནི. དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ, སུ་ཁ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན དྭེ, ས་བྦཱ་སཾ ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་བྷེ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨ་ཉྙོ.
ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ཏྟ་ར་ས་དྷཱ, ཋི་ཏཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨི་དཾ, ཉ་ཏྭཱཏི ཨི་དཾ ནི་དཱ་ནཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ར་ས་པྤ་ཀཱ་རཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཡྻ མེ་དྷཱ་ཝཱི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ར་ཧནྟི པ་ཎྜི་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡོ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཡོ་ཛི་ཏཾ དུ་བྦི་ཛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཾ ས་བྦ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨི་མཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཨ་ནུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ཨ་ཡཾ ཡོ་ཛ་ནཱ – ཨི་དཾ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ སུ་དི་ནྣ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ མེ་ཐུ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ‘‘མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟི, ‘‘སི་ཀྑཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ཡ་པཱི’’ཏི ཙ དྭེ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ནཱ་མེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀ་རཱ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཝཱ་ད་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་དཱི་སུ (པཱ་ཙི. ༩༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཀ་རཱ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་པི་ན་ནྟཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༢༣༦-༢༣༧) ཝི་ཡ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་རཱ ཙ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༩༡) ཝི་ཡ, ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་རཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཡ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ‘‘ཡཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཚ་ནྡ་སོ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ན་མྤི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཏོ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ. བྷི་ཀྑུཾ པ་ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ན མུ་ཙྩ་ཏི, མེ་ཐུ་ན་རཱ་གེ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཀ་ས་རཱི་ར་སྶ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ མ་གྒེ ས་ཙེ་པི ཏ་ཙཱ་དཱི་ནི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦ་སོ ཚི་ནྣེ ནི་མི་ཏྟ་ས་ཎྛཱ་ན་མ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ན་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དཾ པཱི་ལ༹་ཀཾ ཝཱ ཙ་མྨ་ཁི་ལཾ ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶཱ་པི སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟེ ས་ཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ན་ཊྛ་ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དཾ སུ་ཀྑ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཝཱ མ་ཏ་ཙ་མྨཾ ཝཱ ལོ་མཾ ཝཱ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ས་ཙེ ནི་མི་ཏྟ་ས་ཎྛཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦ་སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏོ ཝ་ཎ་ས་ངྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཏ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཀྑི་ནཱ་སཱ་ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡ་ཝ་ཏྠི་ཀོ་སེ་སུ ས་ཏྠ་ཀེ་ན ཀ་ཏ་ཝ་ཎེ ཝཱ, ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ་སུ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཀྑི་ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཱ་ཝ་ཎེ་སུ ཨ་ཧི་མ་ཙྪཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝེ་ས་ན་པྤ་མཱ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ཎུ་ནི་མི་ཏྟེ ས་བྦེ་ས་ཉྩ ཨུ་པ་ཀ་ཙྪ་ཀཱ་དཱི་སུ སེ་ས་ས་རཱི་རེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ. མ་ཏ་ས་རཱི་རེ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ན ཀུ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཀུ་ཐི་ཏེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཏེ མུ་ཁེ ཨ་ཙྪུ་པ་ནྟཾ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨོ་ཊྛ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཝཱ ད་ནྟེ་སུ ཝཱ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ནི་མི་ཏྟ་ཏོ བ་ཧི པ་ཏི་ཏ་མཾ་ས་པེ་སི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ.
ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟ་སྶ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚ་སྶ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡོ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ པ་རེ་ན ཀ་ཏ་མྤི ཨུ་པ་ཀྐ་མཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ. ཡོ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་པི ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, སོ ཨ་སཱ་དི་ཡ་ནྟོ. ཡོ པི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪཾ ཨུ་མྨཱ་དཾ པ་ཏྟོ, སོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ. ཡ་ཀྑེ་ཧི ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ. དྭི་ནྣ་མྤི ཙ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་གྒི་སུ་ཝ་ཎྞ་གཱུ་ཐ་ཙ་ནྡ་ནཱ་དཱི་སུ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝོ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཡོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཏུ་ར་ཏྟཱ ཀི་ཉྩི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚོ. ཡོ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ, སོ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་པ་ཏྟཱི་སུ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི. ཏ་སྶཱ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི སེ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟ་ཉྩ མ་གྒེ་ན མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཉྩཱ་ཏི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཏོ ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི, ཨི་མཱ་ནི ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ན སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ. ཝོ་ཧཱ་ར་སུ་ཁ་ཏྠཾ པ་ན ས་བྦ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་ད་སཱི་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྱ་ཉྫ་ནེ ཨཱ་ད་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཏྠ་ཉྷི ནཱ་ཐོ ས་ར་ཎཾ ཨ་ཝོ་ཙ;
ན བྱ་ཉྫ་ནཾ ལོ་ཀ་ཧི་ཏོ མ་ཧེ་སཱི.
ཏ་སྨཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ར་ཏི་མ་ཀྑ་རེ་སུ;
ཨ་ཏྠེ ནི་ཝེ་སེ་ཡྻ མ་ཏིཾ མུ་ཏཱི་མཱ་ཏི.
པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.