༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༥. ས་མཱ་ན་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ. སོ ཡ་སྨཱ ས་དྡ་ཏྠ་ཝི་ཙཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཨི་དྷ…པེ… ཨ་ཏྠ་ད་སྶ་ན’’ནྟི. པ-ས་དྡོ པ་དྷཱ་ན་ཏྠ་དཱི་པ་ཀོ ‘‘པ་ཎཱི་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༤) ཝི་ཡ.
ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་ཏཱ ཨ་ནུ་པ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི.
བྷུ་ས་ཏྠཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ནནྟི བྷུ་ས་ཏྠ་ཝི་སི་ཊྛཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ནཾ.
ཨ་སྶཱ་ད་སྶཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ. ‘‘ནི་ཙྩཾ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་ཡ་པི ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཡཱ་པི ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ཝི་སེ་སེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་རཱ་ག་ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཾ ‘‘ནཱ་ཏི་པ་བྷེ་ད་ག་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨཱཏི ཨི་དྷ ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ཕ་སྶཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དོ་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ‘‘ཨ་ཏི་པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ས་རཱ་གཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན སོ་ལ༹་ས་བྷེ་ད་ཏྟཱ ཝཱ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ནཱ་ཏི་པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨ་ཏི་པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏཱ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཏ་ད་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ པུ་གྒ་ལཱ, ཏེ་སཾ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ. བྷ་ཝོ་གྷ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྠུ བྷ་ཝ་སྶཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ནི་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་སྶ ནི་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་སྶ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ’’ཏི. ཨོ་གྷེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཨེ་ཝ ཡོ་གཱ་ས་ཝེ་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་བྷི་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཏེ ན ག་ཧི་ཏཱ. ནི་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་སྶ ནི་ཙྩ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན. པ་ཋ་མོ་གྷ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ག་ནྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨི་ཏ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཚ་ནྡ་དོ་སཱ་ག་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ ཀཱ་མོ་གྷ་བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ན་ཏཱ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཝཱ. ཨེ་ཀ་ཏྟེཏི ཨེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝེ ནི་སྶ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན. ས་མཱ་ག་མོ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ས་མྨཱ་ས་ཏི་ཏཱ ནི་ཡྻཱ་ན་ས་ཏི་ཏཱ ས་མཱ་ན་བྷཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཏཱ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ. པུ་རི་མ་སྨིནྟི ‘‘ཨེ་ཀ་ཏྟེ ནི་བྦཱ་ནེ ས་མཱ་ག་མོ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་མོ་ས་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ. ཝི་སུནྟི ནཱ་ནཱ་ཨ་ཏྠ་དྭ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏ་དེ་ཝ ག་མ་ནཾ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ནྟི ས་ཏི་ས་དྡ་ཏྠ་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝཱ…པེ… ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཏི་ས་དྡ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེཏི ‘‘ཨེ་ཀོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ, ‘‘ཨེ་ཀ་ཏྟེ ནི་བྦཱ་ནེ ས་མཱ་ག་མོ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་མོ་ས་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཝ ས་ཏཱིཏི ‘‘ས་ར་ཎ་ཏཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༤) ཝུ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ ཨེ་ཝ ས་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ས་ཏི་ས་དྡ་ཏྠ་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝཱཏི ས་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ར་ཎེ་ཀ་ཏྟ་ས་མོ་ས་ར་ཎ་ས་དྡ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. པུ་རི་མནྟི ས་ར་ཎ་པ་དཾ. ནི་བྦཱ་ན་ས་མོ་ས་ར་ཎེ་པཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྠེ ས་ར་ཎེ་ཀ་ཏྟ་ས་མོ་ས་ར་ཎ་པ་དཱ་ནི ས་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཉཱ་པ་ཀཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ནི་བྦཱ་ན་ས་མོ་ས་ར་ཎེ་པི ‘‘ཨེ་ཀ་ཏྟེ ནི་བྦཱ་ནེ ས་མཱ་ག་མོ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་མོ་ས་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི…པེ… ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི.
ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ ཀོ་ཊྛཱ་ས དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ན་ཝ་སི་ཝ་ཐི་ཀ་པ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ. ཨི་མེ་སུ པ་ན ཡ་སྨཱ ཀེ་སུ་ཙི དེ་ཝཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཡ་དི་པི ཀོ་ཊྛཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, དེ་ས་ན་ནྟ་རེ པ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༣༥༥) ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཏ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ༢.༣༨༢) ཝུ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཨི་མ་མེ་ཝ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ནཱཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་གྒ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ.
ཏཾ་ནི་ཡ་མ་ཏོཏི ཏ་སྶཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཡ་མ་ཏོ. ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ ནི་ཡ་ཏེ སཱ་པི བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ ནི་ཡ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཏྠཱཏི ཀཱ་ཡེ. ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱི, ས་མུ་དཱ་ཡོ, ས་མཱུ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, སོ པ་ན ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ དྲ་བྱ་ནྟ་ར་ནྟི གཱ་ཧོ ལ་དྡྷི ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱི་གཱ་ཧོ. ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ཨ་ངྒུ་ལི་ན་ཁཱ་དི་ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ ས་ནྣི་ཝེ་ས་ཝི་སི་ཊྛེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡཱ་ཡཾ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ས་མ་ཉྙཱ ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ས་མ་ཉྙཱ ཙ, ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ར་ཐ་གྷ་ཊཱ་དི་དྲ་བྱ་ནྟི་པ་རི་ཀ་པྤ་ནཾ ས་མ་ཉྙཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་ཨཱ་དི་དྲ་བྱཱ་དི་ཛཱི་ཝཱ་དི་ཀཱ་ཡཱ་དི་པ་ད་ཏྠ་ནྟ་ར་པ་རི་ཀ་པྤ་ནཾ ས་མ་ཉྙཱ་ཏི་དྷཱ་ཝ་ནཾ. ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་གཱ་ཧ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ སཱ་རཱ་དཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ.
ན ཏཾ དི་ཊྛནྟི ཏཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི དི་ཊྛཾ ན ཧོ་ཏི. དི་ཊྛཾ ཝཱ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟནྟི ཀེ་སཱ་དི་བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏཾ.
ཀེ་སཱ་དི་པ་ཐ་ཝིནྟི ཀེ་སཱ་དི་ས་ཉྙི་ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཐ་ཝིཾ. པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཉྙ་ཏྠཱཏི ‘‘ཨཱ་པོ་ཀཱ་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱཏི ས་པ་ར་ས་ནྟཱ་ནེ ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི. ‘‘ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཙེ་ཏྠ ས་མྨ་ས་ནུ་པ་གཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི. གྷ་ཊི་ཏཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ གྷ་ཊི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠཱི’’ཏི.
ཨ་ནྟོ་ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ ཨ་ནྟོ་ས་ངྐོ་ཙོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝོ་སཱ་ནཾ.
དྭཱི་ཧཱིཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཝི་ན་ཡ་དོ་མ་ན་སྶ་ཝི་ན་ཡེ་ཧི.
ས་ཏི ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཉྩ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཏེ་ན. ཨེ་ཏེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཝི་པ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ན་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣ་སྶ. ཏ་སྶ ས་བྦ་ཏྠི་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ.
ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སུ་ཁཱ་དཱི་ནནྟི སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ནཾ.
རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཐཱ ཙ སེ་སེ་སུ་པི. ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཧཱི་ནཱ་དི་ཡོ་ནི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀ་ཏྠཱཏི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ. པུ་རི་མ་ཙོ་ད་ནཱ་ཡཱཏི ‘‘པུ་བྦེ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པུ་ན པ་ཧཱ་ནཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ཡ. པ་ཧཱི་ནནྟི ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཾ. པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཙོ་ད་ནཱ་ཡ. ཨུ་བྷ་ཡནྟི པ་རི་ཧཱ་ར་དྭ་ཡཾ. ཡ་སྨཱ པུ་རི་མ་ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ནཱ་ནཱ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཧཱ་རོ, ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་པ་རི་ཧཱ་རོ ཙ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཙོ་ད་ནཱ་ཡ པ་ན ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་པ་རི་ཧཱ་རོ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. མ་གྒ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ.
ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༦. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཱ ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶི་ཨཱ་དི་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་པི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ག་ཧི་ཏཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡཾ. ཙུ་དྡ་ས པ་ཀཱ་རཱ མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་ཙུ་དྡ་ས་པྤ་ཀཱ་རཱ་དི་ཀེ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཀོ པ་ཀཱ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ་ནཱ’’ཏི. བཱ་ཧི་རེ་སཱུཏི ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ. ཏེ་ས་མྤི ཧི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཐ་པ་ཀྑི་ཀཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཙ་སྶ ཙ ཨ་ཏ་ཙ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ ཏ་ཙེ་ན ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘དཱི་གྷ་བཱ་ཧུ ན་ཙྩ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠེ་པི ས་མཱ་སེ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པ་ད་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧོ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཏ་ཙོ ག་ཧི་ཏོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཙ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནཾ ན་ཁ་ད་ནྟ་ནྷཱ་རུ་མཾ་སཱ་ནཾ, ཏ་ཙ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནཾ ཏ་ད་ནུ་པྤ་ཝི་ཊྛ་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་ནཾ, ཏ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནཾ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ས་མཱུ་ཧ་བྷཱུ་ཏོ ས་བྦོ ཀཱ་ཡོ ‘‘ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟོ’’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཏྠི ཀེ་སཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་མཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱིཏི པུ་ཐུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱི ཨེ་ཀཾ ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ, ན ཀི་རི་ཡཱ་པ་དཾ. ཀི་རི་ཡཱ་པ་ད་ཏྟེ ཧི ས་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཝ་ཙ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧོ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཧི ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏ་ཀ་ར་ཎཾ, མ་ན་སི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཏོ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཎ་སྶ ཙ པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ནཾ ཨི་དྷ ཨུ་གྒ་ཧོ. ཡེ་ན པ་ན ན་ཡེ་ན ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, སོ ཝི་དྷཱིཏི ཝུ་ཏྟོ.
པུ་རི་མེ་ཧཱིཏི པུ་རི་མ་པུ་རི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཀ་ཚ་ཀྐེ་ཧི ས་མྦ་ནྡྷོ ཝུ་ཏྟོ. ‘‘མཾ་སཾ…པེ… ཝ་ཀྐ’’ནྟི ཧི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ པུ་ན ‘‘ཝ་ཀྐཾ…པེ… ཀེ་སཱ’’ཏི ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ, ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ཙ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀྐ་མོ ས་མྦ་ནྡྷོ ད་སྶི་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝི་སུཾ ཏི་པ་ཉྩཱ་ཧནྟི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཧཾ, པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཧཾ, ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པ་ཉྩཱ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཀ་ཚ་ཀྐེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཏི་པ་ཉྩཱ་ཧཾ. པུ་རི་མེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཏི་པ་ཉྩཱ་ཧནྟི ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏི་པ་ཉྩཱ་ཧཾ. ཨཱ་དི་ཨ་ནྟ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ, ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨ་ནྟ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མ…པེ… ཨ་ནྟི་མོ’’ཏི. ཨེ་ཏ་མྤཱིཏི ཡ་དི་དཾ པུ་རི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙྪི་མ་སྶ པ་ཉྩ་ཀཱ་དི་ནོ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ, པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་དི་ནཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙོ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་པྤ་ཀཱ་རོ ཨེ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭི་ནྣཾ ཧ་ཏྠཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མུ་ཁཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་མྦ་ནྡྷཱ ཋ་པི་ཏཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཨི་དྷ ཧ་ཏྠ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ངྒུ་ལི་པ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་སུ་བྷ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་བྷཱ་ཝོ. ཐ་དྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ དྷཱ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ, ས་མཱ་ནོ ཝཱ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ས་ཀོ་ཊྛཱ་སོ, ཏ་ཏྠ བྷ་ཝོ ས་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀོ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ.
ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ཧི་ཏྭཱཏི ཨ་སུ་བྷ་ཏོ ཝཱ དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ. པུ་བྦེ ཝི་ཡ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏཱ་ལ་ཉྩ ཨཱ་དི་ཏཱ་ལ་ཉྩ ཨ་ག་ནྟྭཱ.
ས་མཱ་དྷཱ་ནཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན ཨ་དྷི་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ’’ནྟི. མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎཾ ཙི་ཏྟནྟི ཨེ་ཀ་ནྟཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ. ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ས་ཊ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཨི་དྷ པ་བྷ་ཉྫ་ནཾ, ས་མཱ་དྷཱ་ནེ་ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཙ པ་བྷ་ཉྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ.
ས་ཀྑི་བྷ་ཝ་ན་ཏཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀཱ་རི་ཏཱ. པུ་བྦ་ཧེ་ཏཱ་དི་ཀེཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟནྟི ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་ར་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་ཏྠ ཙ པ་ཀྑ་ནྡ་ནེ་ན སི་དྡྷཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཏོ་སེ་ཏཱིཏི ཡཱ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ར་ས་ཏཱ, ཏ་དུ་པ་ག་ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ་ཧ་ནཱ, ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་སཾ སཱ་དྷི་ཀཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཏོ་སེ་ཏི པ་ཧ་ཊྛཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་ས་སི་དྡྷི་ཡཱ་ཝ ཧི ཏཾ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནྟོ ཙ ཡ་སྨཱ ས་བྦ་སོ པ་རི་བ་ནྡྷ་ཝི་སོ་དྷ་ནེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཝོ་དཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་ར་སྶཱ་དནྟི པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རཾ ཝི་སེ་སཱ་ལཱ་བྷེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏཱིཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ས་མྨཱ པ་ཧཱ་སེ་ཏི པ་མོ་དེ་ཏི. ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏི.
ཨཱ་ས་ཡོ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ.
ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཏནྟི ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏཾ.
ཨ་ནྟོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ. སུ་ཁུ་མནྟི སུ་ཁུ་མ་ནྷཱ་རུ་ཨཱ་དིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི.
ཏཱ་ལ་པ་ཊྚི་ཀཱ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་ཝི་ལི་ཝེ་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀོ.
ག་ཎ་ནཱ་ཡ མ་ཏྟཱ-ས་དྡོ ཀ་ཏི་པ་ཡེ་ཧི ཨཱུ་ན་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ད་ནྟ་ཊྛི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཧི ཨཱུ་ནཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཏི་མ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ས་ཏ་ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་མུ་སྶ་ཡ’’ནྟི (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༢) ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ད་ནྟ་ཊྛཱི་ནི་པི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘གོ་པྥ་ཀ་ཊྛི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པཱ་དེ དྭེ གོ་པྥ་ཀ་ཊྛཱི་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ‘‘ཨཱ་ནི་ས་ད་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཱི’’ཏི པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཏེ་ན ཨ་ཊྛི་ནཱཏི ཨཱུ་རུ་ཊྛི་ནཱ.
མ་རུ་མྤེ་ཧཱིཏི མ་རུ་མྤ་ཙུ་ཎྞེ་ཧི.
སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ཝི་ར་ཧེ་ནཱཏི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་པྥ་ནྡ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་པྥ་ནྡ་ནཾ, ཏེ་ན ཝི་ར་ཧེ་ན. ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་སྶ ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ.
པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སནྟི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཝི་སེ་སཾ, དྷཱ་ཏུ་ཝི་སེ་སཾ, ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎ་ཝི་སེ་སཾ. ཝ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཝི་སུཾ, ཧེ་ཊྛི་མེ་ཧི ཨེ་ཀ་ཏོ ཙ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཚ་ནྣཾ ཚ་ནྣཾ པ་ཉྩཱ་ཧཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ མཱ་སཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀེ པ་ན ཝི་སུཾ ཏི་པ་ཉྩཱ་ཧ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཨཱུ་ནེ་པཱི’’ཏི. མཱ་ས་ནྟ་ར་ག་མ་ནཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ས་ཏྟ་མཱ་དི་མཱ་ས་ག་མ་ནཾ.
ཡ་མེ་ནྟནྟི བ་ནྡྷེ་ནྟཾ.
‘‘ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ངྒྷཱ་ཊེ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཏཾ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… དུ་གྒ་ནྡྷ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ’’ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་སྶ. ཏ་ཏོཏི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ཏོ. ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཏ་པ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཏ་པོ པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི, ཨཱ་ཏ་པ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཚཱ་ཡཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཨཱ་ཏ་པ་པ་ཙྩ་ཡ་ཚཱ་ཡུ་པྤཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཨུ་པྤཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཏཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཙ དྭཱ་རཱ་ནི ཙཱཏི དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཏ་དེ་ཀ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་ནི དྭཱ་རཱ་ནི ཙ.
ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱཏི ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ.
ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ‘‘ཨི་ཏི ཨི་དཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༣༥༦), ‘‘ཨི་མཾ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༣༥༦) ཝཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་དྷི་ནཱ. ‘‘ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི, ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི. ཝ་ཎྞཱ་དི་མུ་ཁེ་ནཱཏི ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་མུ་ཁེ་ན. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡོ ཨུ་གྒ་ཧོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་ནྡྷཱི་ཡ་ཏི. ཀེ་ན? ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨུ་གྒ་ཧོ་ཝ ས་ནྡྷི ཨུ་གྒ་ཧ་ས་ནྡྷཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཾ. སཱ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི ཚ ཨ་མྦ་ཎཱ་ནི ཀུ་མྦྷཾ. ཏ་ཏོཏི མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཁཱ་ད་ན་བྷོ་ཛ་ན་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ནི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཀ་མྨ་མེ་ཝཱཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་མེ་ཝ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ.
ཏ་ཐཱཏི ཝ་ན་མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ.
ཨེ་ཀནྟི ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ.
ས་ཏྟ་ག་ཧ་ཎ་ར་ཧི་ཏེཏི ས་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མྤི ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ས་ནྟཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་མཱ་ན་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ་ཀཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཝི་དྡྷ་སྟཱ་ཧཾ་ཀཱ་རེ’’ཏི. ཏ་ཏྠཱཏི པ་ར་སྶ ཀཱ་ཡེ.
༣༥༧. ཨཱ་དི་མྷི སེ་ཝ་ནཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཱ ཨཱ་ར་མྦྷོ.
༣༦༢. ག་མི་ཏཱཏི ཝི་ག་མི་ཏཱ.
ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༣. ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶཱཏི ས་མྨཱ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ, ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སུ་ཁ་སཱ་མི་སཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་བྦ་བྷཱ་ག་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི. ཝེ་ད་ཡཱ་མཱིཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི, པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཝེ་ད་ནོ་པི ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ‘‘སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝོ་ཧ་ར་ཏི ཙ, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི.
ཨུ་བྷ་ཡནྟི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷིཾ. ས་ཧ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ས་མ་དྷུ་ར་ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་དཱི་སུ ས་མྨོ་ཧ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ.
ཝ་ཎྞ་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ་པི མུ་ཁེ་སུ. པ་རི་གྒ་ཧ་སྶཱཏི ཨ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧ་སྶ. ‘‘ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཚ ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཋི་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ན་ལ༹་ཀ་ལཱ་པེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཨི་ཏ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཊྛི་ཏི་ཏཱ ཝི་ཡ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཉྷེ་ཏཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ནྟི.
ཏེ་སནྟི ཡེ་སཾ ཕ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི, ཏེ་སཾ. ཨ་ཉྙེ་སནྟི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ, ཡེ་སཾ ཕ་སྶ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ན པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི. སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ སུ་ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཝི་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ’’ཏི. ཝི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ལཱ་པེ་ཏྭཱཏི སུ་ཝི་སུ་དྡྷཾ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཝི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་ལེ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཏྠི་ནྣཾ ཋི་ཏཾ མ་ཏྠེ་ཏྭཱ པ་རི་པི་ཎྜེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ས་ཏ་ཝཱ་རཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ.
ཏ་ཏྠཱ་པཱིཏི ཡ་ཏྠ ཨ་རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཝ…པེ… ད་སྶི་ཏཾ, ཏ་ཏྠཱ་པི. ཡེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷཾ རཱུ་པ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༥. ཀི་ལེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཝི་སུ་དྡྷ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ཏ་རེ་ཧི་པཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཨི་ཏ་རེ་ཧི་པི ཨ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི. ཝི་སུཾ ཝ་ཙ་ནནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་སི་ཊྛ་གྒ་ཧ་ཎནྟི ཝི་སི་ཊྛ་ཏཱ་ག་ཧ་ཎཾ, ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་ས་མོ་ཧ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཡ་ཏོ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ མོ་མཱུ་ཧ་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་སོ
ཀ. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༧. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཡུ་གེ བ་དྡྷ་གོ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི ཡུ་ག་ན་དྡྷ་ཏཱ.
ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཨ་སུ་བྷེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི ག་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ན. ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཙཱཏི སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་མེ་ཝ ཨཱ་སཱི་ས་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཀ་ངྑི་ཏ་སྶ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་སྶཱ’’ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་ཡོ ཨེ་ཝ ཙ ཧི་ཏ་ཝི་སི་ཊྛ་སྶ སུ་ཁ་སྶ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ཨཱ་ཀ་ངྑི་ཏ་སྶ ཝཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷཱ ཧི ཏཱ་དི་སེ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦེཏི ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏ་བྦེ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ད་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱཏི ཏེ་སཾ ཨ་སུ་བྷེ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི, ‘‘ཨ་སུ་བྷ’’ནྟི ཙ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱ. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ ཏ་ད་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏཱ.
ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ས་ཉྙཾ སོ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་བྦི་པ་རི་ཎཱ་མ་སྶཱཏི བྷོ་ཛ་ན་པ་རི་ཎཱ་མ་སྶ ནི་སྶ་ནྡཱ་དི་ཀ་སྶ. ཏ་དཱ་དྷཱ་ར་སྶཱཏི ཨུ་ད་ར་སྶ, ཀཱ་ཡ་སྶེ་ཝ ཝཱ. སོཏི བྷོ་ཛ་ནེ་མ་ཏྟ་ཉྙཱུ. སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གོ ‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཧི ‘‘ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༣.༨.༨) ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཨ་རཱུ་པེ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ བྷ་ཝ་རཱ་གོ་པི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦོ་པི ལོ་བྷོ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ’’ནྟི.
སཱི་མཱ་བྷེ་དེ ཀ་ཏེཏི ཨ་ཏྟཱ་དི་མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ་ཡ, ཨ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་རཱུ་པཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧཱ་རཱ་དི་ཨུ་དྡེ་ས་ར་ཧི་ཏནྟི ཝི་ཧཱ་རཱ་དི་པ་དེ་ས་པ་རི་ཙྪེ་ད་ར་ཧི་ཏཾ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཡ. ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱཏི ཨི་ཏྠི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ཝེ་རཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ. ས་ཏྟཱ་དི་ཨི་ཏྠི་ཨཱ་དི་ཨ་ཝེ་རཱ་དི་ཡོ་གེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཝེ་རཱ་དི་ཡོ་གེ་ན ཝཱི་ས་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཨཱ་དི་ཨ་ཝེ་རཱ་དི་ཡོ་གེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ དི་སཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ སེ་ས་དི་སཱ་སུ་པཱི་ཏི ས་བྦཱ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་སཱི་ཏཱ་དྷི་ཀ་ཙ་ཏུ་ས་ཏ་པྤ་བྷེ་དཱ’’ཏི.
ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་ནུ་སོ་ཙ་ན་ཉྩ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘བ་ཧུ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (ཨ. ནི. ༤.༦) བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏཱ ན་ཝ་ངྒ་སྶ སཱ་ས་ན་སྶ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན ཝི་ན་ཡ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཌྜྷ་ཏཾ པ་ན ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ན བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི.
ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧ་མ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ (མ. ནི. ༡.༡༨; ས. ནི. ༢.༢༠) པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་དེ་སུ པུ་རི་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ཏེ ཋཱ་ནཱི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་པཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ སོ་ལ༹་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ, ནཱ་པི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཙ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་པི. ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡེ སཾ་ས་ཡཱ་པ་ནྣ་སྶ སི་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཀ་ངྑཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཏྠ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ སེ་ས་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མཱུ་ལི་ཀ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ནཾ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏ’’ནྟི ས་དྡ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་ཀྑ་ནྡ་ནཾ.
ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཁ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན.
པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝོ མ་ནྡ་ཏཱ.
པ་བྦ་ཏ་པ་དེ་ས་ཝ་ན་ག་ཧ་ན་ནྟ་རི་ཏོ་པི གཱ་མོ ན དཱུ་རེ, པ་བྦ་ཏཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཨ་ར་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པེ་ཏོ, ཏ་སྨཱ མཾ་ས་སོ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་སྶོ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ པ་སཱ་དོ སི་ནེ་ཧ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ.
ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ནཾ ཏེ་ཛ་ནཾ. ཏོ་ས་ནཾ པ་མོ་ད་ནཾ.
བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་པ་བྦ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་སྶ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ, སུ་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏ་རེ་སཾ. ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ མ་གྒ་ས་མྨཱ་ས་ཏི་ཡཱ ཀ་ཐཾ ཀཱ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨེ་ཀ་སྶ…པེ… ཝ་ཏྟུ’’ནྟི. ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏི་ས་མྦྷ་ཝཱ་ཝ་བོ་དྷ་པ་ས་ངྒཱཏི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་ནེ་ཀི་སྶཱ ས་ཏི་ཡཱ ས་མྦྷ་ཝ་སྶ, ས་ཏི ཙ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཝ་བོ་དྷ་སྶ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ. ས་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛེ. དྷ་མྨ་བྷེ་དེ་ནཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷེ་ད་ཝི་སི་ཊྛེ་ན དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སེ་ན. ན དྷ་མྨ་སྶ དྷ་མྨོ ཀི་ཙྩནྟི ཨེ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨོ ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དྷ་མྨ་བྷེ་དེ་ན དྷ་མྨ་སྶ ཝི་བྷཱ་གེ་ན. ཏ་སྶ བྷེ་དོཏི ཏ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ བྷེ་དོ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ན་ཡི་དྷ དྷ་མྨ་སྶ ཝི་བྷཱ་གེ་ན ཀི་ཙྩ་བྷེ་དོ ཨི་ཙྪི་ཏོ, ཀི་ཙྩ་བྷེ་དེ་ན པ་ན དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་གོ ཨི་ཙྪི་ཏོ, ཏ་སྨཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.