༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ཝ་རུ་དྡྷནྟི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཝི་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ ཨ་ཝ་རུ་དྡྷཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ ‘‘ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་པ་དེ ཨེ་ཀ་སེ་ས་ནི་དྡེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ ད་སྶི་ཏཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༢༢༥) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཙ. ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ན་ཡེ་ནཱ’’ཏི པུ་རཱ་ཏ་ནོ པཱ་ཋོ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ན ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན’’ ཨི་ཙྩེ་ཝ བ་ཧཱུ་སུ པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པཱ་ཋོ. ན་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝཱ་རཱཏི ན་ཡེ་སུ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝཱ་རཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ན་ཝ་སུ ན་ཡེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝི་སེ་ས་བྷི་ནྣཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ. ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནནྟི ཝཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝཱ་ར་སོ་ལ༹་ས་ཀ་སྶ ན་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡. པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཧི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཨ་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡཱ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ན ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨ་ངྒ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན, ཏ་སྶ ཨ་ན་ངྒ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཧི་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏཱི་སུ པ་ཀཱ་རེ་སཱུཏི ‘‘པ་ཋ་མོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༢༤༣) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཏཱི་སུ་པི པ་ཀཱ་རེ་སུ. པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ནཱ་མཾ, ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཡོ་ནི་ཝི་སེ་སོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་པཱ་རི་པཱུ་རི་པཱ་རི་པཱུ་རི་བྷ་ཝ་ཝི་སེ་སོ ཙ ག་ཧི་ཏོ. ཏེ ཧི དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་རཱ. ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སེ་ནཱཏི ཡ་དི་པི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ‘‘ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ནཱ་མ་ས་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ནཱ་མ་མ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ ནཱ་ནཱ་ན་ཡ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ནུ་མི་ཏ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན, ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སེ་ན. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཡེ་ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཡེ་ཧི ལི་ངྒེ་ཧི ཡེ་ཧི ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཡེ་ཧི ཨུ་དྡེ་སེ་ཧི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏེ་སུ ཨཱ་ཀཱ་རེ་སུ…པེ… ཨུ་དྡེ་སེ་སུ ཨ་ས་ཏི ཨ་པི ནུ ཁོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶོ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༡༤) ཕ་སྶ་སྶ ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༩༧) ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་པི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཝཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ‘‘ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, སོ་ཀཱ་ད་ཡོ ན ཝུ་ཏྟཱ, པུ་རི་མ་སྨིཾ ཝཱ་ར་དྭ་ཡེ རཱུ་པཾ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཝཱ་ར་ཏྟ་ཡེ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ས་བྦ…པེ… ར་ཎ་ཏོཏི ས་བྦ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་ས་བྦ་བྷ་ཝ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་ས་བྦ་བྷ་ཝ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ. ས་མཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ས་མཱ་ནོ པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏོ ཙ. ཏ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧ་ར་ཎནྟི ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ. ཨ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ.
ག་ཏི་སཱུ་ཙ་ཀོཏི ཧི-ས་དྡཾ ལོ་ཀེ ག་ཏི་ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཝི་ག་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི-ས་དྡོ པ་ཊི་སེ་དྷ་དཱི་པ་ཀོ་ཏི དྭེ པ་ཊི་སེ་དྷཱ པ་ཀ་ཏིཾ ཉཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ག་ཏ་ཏཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ཏི ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཏི་དྷཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ པ་ཉྩ་དྷཱ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་དྷཱ, ཕ་སྶ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ ཏེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཏེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཛྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ. ཡ་ཐཱ ས་མཱ་དྷི, ཨེ་ཝཾ ཝཱི་རི་ཡ་མྤི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་མྤི ཧི ཨ་དྷི་པ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཚ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཏྠོཏི པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨོ. ཀ་ཏྠ་ཙཱིཏི ཀི་སྨི་ཉྩི ཝཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ན ན ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠ་ཏོ’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ. ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ཏཾ. ཏ་སྨཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཙ ཏཾ ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨི་མ་སྶ ཙ ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཙ. ཏེ་སནྟི ཏེ་སཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ. ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ་མ་ཉྙེ་ན…པེ… ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སཱུ་ཙ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་སི་དྡྷི་མཱ་ཧ, ‘‘ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཨ་ཏྠཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨ་ས་མྦྷ་ཝེ ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཏོ སི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ནཱ་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏྠཱཏི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ. ཨ་ཏཱི་ཏ་དྡྷཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་དྡྷ་ཏྟ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏཾ་དེ་ས་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏྠནྟི མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏྠཾ. སོ ཙ ཨུ་བྷི་ནྣཾ དེ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་བྷཱ་སི་ཏཱ དེ་ས་ནཱ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ སཾ་ས་ནྡ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་མ་སྶཱཏི ཨི་མ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་སྶ.
ཨ་པ་རཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ, ཨ་པ་རི་ཀི་ལི་ཊྛུ་པ་པ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ, ཨ་སུ་ཙི་ཨ་མ་ཀྑི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ་ནཾ, ས་བྦེ་ས་ཉྩ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཙ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཡོ་ནི་ཡཱ པ་དྷཱ་ན་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ངྒ་ཧ་ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཡོ་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝ སཾ་སེ་ད་ཛ་ཡོ་ནི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧ་སྶ ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ་པི ཕ་སྶ་སྶ ས་ཏི་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ སོ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཝི་ཡ ན སཱ་ཏི་ས་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙེ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཀེ་ས་ཉྩཱིཏི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ. ‘‘པ་ཙྪི་མ…པེ… ས་དཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་ཏ་ར་ཡོ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པྤ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཙཱ་ཧ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ས་ཧུ་པྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ན་ཏོ’’ཏི.
པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༤. ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཉྷི ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཡ་མ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. བྷ་ཝོ པ་ན ཡ་སྨཱ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ར་མྤི བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན སོ ཏ་སྶཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. བྷ་ཝེཏི བྷ་ཝ་པ་དེ, བྷ་ཝེ ཝཱ ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦེ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སཱུཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་བྱཱ་པི་བྷཱ་ཝ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི ཨ་ཡཱ་ཝ་བྷཱ་ཝི་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ, པ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེཏི་ཨཱ་དི མ་གྒ་སོ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ པ་རི་ཧཱ་རཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. སོ ཁ་ཎོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏ་ངྑ་ཎི་ཀོ, ན ཏ་ངྑ་ཎི་ཀོ ཨ་ཏ་ངྑ་ཎི་ཀོ, ཏ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝཱ, ཨ་ཡཱ་ཝ་བྷཱ་ཝི་ཀ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཧེ་ཏཱུ ཧོ་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན ཧི…པེ… ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ་པི ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ’’ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ན ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ, པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶཱཏི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ. ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་དེ་སོཏི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་དེ་སོ. ཀོ པ་ན སོ་ཏི? ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ནཱ་མཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཉྩ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཙ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཡོ བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན བྷ་ཝ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི་པི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ས་ངྐཱ ཨེ་ཝ ནེ་སཾ ཏ་སྶཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཝི་སེ་སེ ས་ཏཱིཏི སཱ་ས་ངྐཾ ཝ་ད་ཏི.
ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༦. པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶཱཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝི་ནོ. ཝི་སུཾ ཋི་ཏ་སྶཱཏི བྷ་ཝེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ. ས་པྤ་དེ་ས་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ ཨི་དྷ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ནི་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ ཙ. པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན.
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ…པེ… ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ སི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ ཙ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཉྩེ་ཏྠ ན པ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ག་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པ་ཙ་ཡཱ་དཱི་ནནྟི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཙི་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པ་ཙ་ཡཱ་དཱི་ནི.
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ངྑཱ་རཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༧. ཡ་དི་པི སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ག་ཏ་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཐཱ་པི སཱ་མ་ཉྙ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ན་ཡ་ག་ཏོ ཝི་སེ་སོ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ནཱ་མ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཏ་སྶཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་མ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ…པེ… ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི. ‘‘ཡ་དེ་ཝ པ་ན ནཱ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏོ་པི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི ད་སྶི་ཏོ་ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་དྷཱ་པཱིཏི ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཨི་དྷཱ་པི. ན སི་ཡཱཏི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ན སི་ཡཱ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཙོ་དི་ཏཾ ཝི་སེ་ས་ཙོ་དི་ཏ་མེ་ཝ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ. སོཏི བྷ་ཝོ. ཏེ་ནཱཏི ས་བྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཎེ་ན.
ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ་པི བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་ས་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ’’ཏི. ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཝ་ས་དྡོ…པེ… ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ’’ཏི. ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ནཱ་མ་ས་དྡོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་བོ་དྷ་ཀོ’’ཏི. ན ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ ཀཱ་ར་ཎཾ མ་གྒི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ན བྷ་ཝ-ས་དྡོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་བོ་དྷ་ཀོ, ན ནཱ་མ-ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཧི ཨེ་ཏཱ ནི་རུ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱཏི བྷ་ཝ་ས་དྡོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་བོ་དྷ་ཀོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན. ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨ་ཝི་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ, ན པ་ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ’’ཏི ཝི་སེ་སི་ཏཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ས་མྦྷ་ཝེ་ནེ་ཝ.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༨-༩. ཏནྟི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ. ཨི་ཏ་ར་སྶཱཏི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ. ཏ་ཎྷཱ་ག་ཧ་ཎེ་ནཱཏི ‘‘ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་ག་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ཀ་སྨཱ པུ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་མེ ཝི་ཡ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཧི ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་པི ནཱ་མེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ནཱ་མ་སྶ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ན བྷ་ཝ་ས་ངྒ་ཧོ་པི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ན་ཏྠེ་ཝ ཝི་སེ་སོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནཱ་མེ ཝི་ཡ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཎྷཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ, དི་ཊྛི. བྷ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱཏི དུ་ཝི་དྷ་སྶ་པི བྷ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ བྷ་ཝ་ནི་དྡེ་སེ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ, ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་སུཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏོ བྷི་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཝི་བྷ་ཏྟོ.
༢༥༢. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན, པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ.
༢༥༤. པ་ཉྩ་ནྣནྟི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ. ཝ་ཏྠུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པཾ. པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོཏི པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ. པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོཏི པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཚ་ཊྛ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་ད་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ.
༢༦༤. ཡ་སྶཱཏི ‘‘ཡ་སྶ ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་སྶཱ’’ཏི པ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.
༢༨༠. ཏ་སྶཱཏི ‘‘བ་ལ་ཝ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༢༨༠) པ་ད་སྶ. ཏེ་ནཱཏི ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི པ་དེ་ན. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜཱ་དཱི་སཱུཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༦. ས་བྱཱ་པཱ་རཱ་ནཱིཏི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཱ་ནི, ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཧཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཱ.
ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཝ་ད་ཏི, ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ པ་ན ‘‘ན ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༣༠༦) ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ན ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༤. ཀུ་ས་ལ་ཕ་ལེཏི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ སཱ་དུ་ར་ས་ཝི་ས་རུ་ཀྑ་བཱི་ཛ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཡ་དི་པི ‘‘ས་ངྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནི པ་ན ན ལ་བྦྷ་ནྟི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༣. ཀ་མྨཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཀ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༢༣), ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༢༣), ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༣.༡༠༣) པ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ’’ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ནྭཱ་དེ་སོ་པི པ་ཙྩ་ཡ་ས་དྡཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ‘‘ཨེ་སཱ’’ཏི པུ་ལླི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་སཱ་ཏི…པེ… ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.
‘‘མ་ན་སི་ཀཱ་རོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫཱ་ན་མྤི ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་ནི པ་ན…པེ… ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ན་ཝཱ་དི་བྷེ་དཱ་ནནྟི ན་ཝ་ཨ་ཊྛ་ས་ཏྟ་ཚཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་བྷེ་དཱ་ནཾ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནནྟི པུ་རི་མ་ན་ཡེ པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ. ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀེ ཙཱ’’ཏི ཙ-ས་དྡེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ཙཱ་ཏི ས་མུ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ས་ལ…པེ… ཝ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི. མཱུ་ལ་པ་དེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི མཱུ་ལ་པ་ད་སྶ ཨེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ན་ཡ་སྶཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ, ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ན་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན. དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་དེཏི དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷེ་དེ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་མེ་ཝ ‘‘ཏཾ་ཏཾ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི.
ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.