(༡༠.) ད་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ
པ་ཋ་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠༩. ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ, ན་ཏྠི ཋཱ་ན་ནྟི ཝཱ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨེ་ས ‘‘ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ན་ཡོ. ཏ་ད་ཏྠ་ནི་ག་མ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ‘‘ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ནྟི. ཨ་སུ་ཁེ སུ་ཁ་ནྟི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ་ཝ ཨི་དྷ སུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པ་ག་མ་ན་སྶ ཋཱ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ…པེ… ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པ་དྷཱ་ན་དི་ཊྛི་མཱ་ཧ. བྷེ་དཱ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ སཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཾ, བྷེ་དཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ.
ལི་ངྒེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ ཙ སོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་པྤ་བ་ནྡྷོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་བ་ནྡྷོ ཙ, ནཱ་ཉྙོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ལི་ངྒ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོཏི ཉཱ་པ་ནི་ཙྪཱ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཀ་ཐཱ.
ས་ངྒཱ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ས་པ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶེ་ཝ ཏཾ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་ཐཱ ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཝི་ཙྪེ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཙཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ. སཱ ཧི ཙ་ཛི་ཏ་བྦཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཛ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ས་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ ཏ་སྶ ཙ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་སྶ ཏཾ ས་ཀཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶེ་ཝ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ས་ཎྛ…པེ… ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝ མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཀ་པྤ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཀ་ཐཱ. ཨ་ཊྛ. ༦༥༤-༦༥༧) ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ་ཏི ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཡཾ སོ ཨེ་ཀཾ ཀ་པྤཾ ཨ་སཱི་ཏི་བྷཱ་གེ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཏཾ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝཱཏི པ་ན ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ན་ཏྠི ཝི་རོ་དྷོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཎྛ་ཧ་ནྟེཏི ཨི་དཾ སྭེ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཡ ཨ་བྷཱུ་ཏ་པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཀ་པྤཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤ་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཝི་རོ་དྷ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.
པ་ཀ་ཏ་ཏྟོཏི ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ. ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོཏི ཨ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ.
ཀིཾ པ་ན ཏནྟི ཡོ སོ ‘‘ནི་ཡ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཏཾ ཀིཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶེ་ཝ པ་ན ཡ་ཐཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་སྶ ནི་ཡ་ཏ་སྶ མི་ཙྪ་ཏྟ་ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཡ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པུ་ཙྪི་ཏ་ཉྩ ནི་ཡཱ་མ་ཀ་ཧེ་ཏུཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ‘‘ནི་ཡ་ཏོ’’ཏི ‘‘ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ཀོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཛཱ་ཏ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏ་སྶ ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ ནི་ཡ་ཏ་ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ཀཾ, ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་བྷེ་དཾ ནཱ་མ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡཱ་མ་ཀོ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཙ ནི་ཡ་ཏོ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀི་ཙྩཾ, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ པ་ན པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དི ཧི ཏ་སྶ་པི པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ སི་ཡཱ, སོ ཙ ནི་ཡཱ་མ་ཀོ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པུ་བྦེ ཨེ་ཝ ནི་ཡ་ཏོ སི་ཡཱ, ཏ་ཉྩ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཏ་སྨཱ་སྶ པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ནཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཙྩ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི.
པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ, ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ནི་ཡ་མེ ས་ཏི ས་ཏྟ་མ་བྷ་ཝཱ་དི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ཏི ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཨ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ཀཾ ནི་ཡ་མེ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ན་ཏྠཱི་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཏཱ ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་ཏཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. སཱ ཙུ་པ་རི་མ་གྒེ་ཧི ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྟ་མ་བྷ་ཝཱ་དི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཏེ་ན ཝི་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ ཁེ་པེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ནི་ཡ་མེ་ཏཱིཏི ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ནི་ཡཱ་མ་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཙ ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏ’’ནྟི.
ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠཱིཏི ‘‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་དི་སོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ (མ. ནི. ༡.༢༨༥; ༢.༣༤༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡; ཀ་ཐཱ. ༤༠༥) ཨི་མི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཏྠེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཉྙེ ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མ་ས་མཱ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ནོ་ཏི ཝ་དེ་ཡྻ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༡༦༡) ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༢༩) ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཙ བུ་དྡྷ་ཀྑེ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཾ ཨི་མཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
‘‘ཡོ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི མཱ་ཏི་ཀཱ, ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨེ་སུ ཙ སཱ་ས་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཝཱ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཏ་སྨཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ, ཏཱ་སུ ཙ སཱ་ས་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨོ་ས་ཀྐི་ཏཾ ནཱ་མཱཏི པ་ཙྪི་མ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སཱི་ལ་བྷེ་ད་དྭ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ན་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཱཏི ར་སྨི་ཡོ. ཀཱ་རུ་ཉྙནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ན་ཀཱ་རུ་ཉྙཾ.
ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟཱཏི དྭཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་དོ་ས་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཝི་ཝཱ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ དྭེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི. ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཏེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ, ཡེ་ན དུ་ཏི་ཡ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ནི་པྥ་ནྣཱ་ན་ཉྷི དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སོ ན ས་ཀྐཱ དྷཱ་རེ་ཏུ་ནྟི. ས་མཾ ཨུ་དྡྷཾ པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་པཱ་དི་ཀཱ, ཨུ་ད་ཀ་སྶོ་པ་རི ས་མཾ གཱ་མི་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭི་ནྣ་མྤཱིཏི དྭེ་པི, དྭི་ནྣ་མྤི ཝཱ ས་རཱི་ར་བྷཱ་རཾ. ཚཱ་དེ་ནྟནྟི རོ་ཙ་ཡ་མཱ་ནཾ. ས་ཀིཾ བྷུ་ཏྟོ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་མྤི ཨཱ་ལོ་པཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏྭཱ་ཝ མ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ནཱཏི དྷ་མྨེ་ན ནཱ་མ པ་ཐ་ཝཱི ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, སཱ ཀིཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པུ་ན ཐེ་རོ ‘‘ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ནྟཾ ཨ་བྷི་མ་ཏ་ཉྩ ལོ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ག་རུ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ཊ་བྷ་ངྒ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏི་བྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ དི་ཊྛཾ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨོ ཙ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨ་བྷི་མ་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ག་མྦྷཱི་རཱ་པྤ་མེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་རུ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་བྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ པ་ཐ་ཝཱི་ཙ་ལ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་ཀ་ཊཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཀ་སྶཱཏི ཨེ་ཀ་སྨཱ, ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ ས་ཀ་ཊ་སྶ ར་ཏ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཀ་ཊ་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་སཱ་རི་ཏནྟི པ་ཝེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་ཊཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱཏི ཨ་ཀི་ཏྟི་མ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱཏི མ་ཧ་ནྟེ་ཧི པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་ད་ཡོ མ་ཧ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་པི མ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝ. ཀོ ཙ ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡོ? ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ཝི་ས་ཡོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟོ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏྭ་ནྟ་རེ་སུ་པི དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ས་མ་ངྒི་ཏཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ས་ནྟ་ཏི་ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ. ཝི་པཱ་ཀཱ་ར་ཧནྟི དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཝི་པ་ཙྩ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཙ་ལ་ཏཱིཏི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི. སུ་ན་ཁེ་ཧི ཝ་ཛ་ན་སཱི་ལོ སུ་ན་ཁ་ཝཱ་ཛི་ཀོ.
པ་ཋ་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དུ་ཏི་ཡ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༠. ག་ཏི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མྤ་ནྣཱ ག་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནཱ་དི་སུ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལོ པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀཱ་དི་སུ་མ་ནུ་སྶ་ཀཱ་ལོ ཙ ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི.
ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཀུ་ས་ལ་སྶེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་སོཏི ཨི་དཾ ཡ་དི་པི ཀོ་ཙི ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དི་པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ ཋི་ཏཾ བཱ་དྷེ་ཡྻ, ཏཾ པ་ན བཱ་དྷ་ནཾ བཱ་དྷ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨི་སྶཱ་དི་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཝི་པ་རཱི་ཏ་གྒཱ་ཧེ་ན ཛཱ་ཏཾ. སཱ པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ, ན དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཀྐ་ཊོ བྷ་ཏྟ་པུ་ཊཾ བ་ནྡྷ་ཊྛཱ་ནེ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་ཉྙཱུ་པི བྷོ་གེ. སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཡ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
‘‘པ་ཙྩ་རཱི’’ཏི་པི ཨུ་ལུ༹་མྤ་སྶ ནཱ་མཾ, ཏེ་ན ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏཱ ‘‘མ་ཧཱ་པ་ཙྩ་རཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ མ་ར་ཎཾ ཐ་ལེ མ་ར་ཎ་ཉྩ ཨེ་ཀ་མེ་ཝཱཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ས་ཀྐེ་ན ‘‘ས་མུ་དྡཱ་ར་ཀྑཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ས་ཙྩཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ, ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ ན ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་ད་ཀེཏི ནཱ་ག་དཱི་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཐ་ལེཏི ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ.
ཐེ་རོ ན དེ་ཏཱིཏི ཀ་ཐ་མ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་ན ཉཱ་ཏོ, ཀེ་ན་ཙི ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏཾ སི་ཡཱ་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ན ཨ་དཱ་སི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘མ་ཡ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ར་སྶཱཏི ཨ་པ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ…པེ… ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེཏི ནི་ཀྐཱ་ར་ཎེ, ཨ་ཡུ་ཏྟེ ཝཱ ན་སྶ་ན་ཊྛཱ་ནེ. ཏུ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑེ་ཡྻཱ་སི, མ་ཡཾ པ་ན མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྟཱ ཀིཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཀ་རི་སྶཱ་མ, མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཙ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཏྟཱ ཝཱ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ད་ཏི.
ས་མྨཱ་པ་ཡོ་ག་སྶ ག་ཏ་མ་གྒོཏི ས་མྨཱ་པ་ཡོ་གེ་ན ནི་པྥཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱུ་ཏོ་པ་མཾ ཀ་ཐ་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མ་ནུ་སྶཱཏི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀཱ་དི་ནི་ཡུ་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ.
དུ་ཏི་ཡ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༡. ཨ་ཉྩི་ཏཱཏི ག་ཏཱ. པེ་ཙྩཱཏི པུ་ན, མ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, སཱུ་ར་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ. དི་བྦ་ནྟཱིཏི ཀཱི་ལ༹་ནྟི.
ས་ཉྫཱི་ཝ་ཀཱ་ལ༹་སུ་ཏྟ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་རོ་རུ་ཝ་མ་ཧཱ་རོ་རུ་ཝ་ཏཱ་པ་ན་མ་ཧཱ་ཏཱ་པ་ན་ཨ་ཝཱི་ཙི་ཡོ ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི དྭཱ་རཱ་ནི, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ གཱུ་ཐ་ནི་ར་ཡཱ་ད་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ སོ་ལ༹་ས ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡེ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི.
ས་ཀྐ་སུ་ཡཱ་མཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཛེ་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ. པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཝ་རུ་ཎ་ཨཱི་སཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཊྛཱ་ན་ནྟ་ར་ཀཱ་ར་ཀོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༢. ཀ་པྤོཏི དྭེ་དྷཱ་བྷཱུ་ཏ་གྒོ. ཨེ་ཏྠ ཙ བཱི་ཛཱ་དི་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དི་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཉྩ་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༡༣. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཡ་ཐཱ གཱུ་ཐཱ་དཱི་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་སོ, ཡཾ གཱུ་ཐཱ་དཱི་ཧེ་ཝ སཾ་ས་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་སྶེ་ཝེ་ས ས་བྷཱ་ཝོ, ཡཾ དུ་སྶཱི་ལཱ་ད་ཡོ དུ་སྶཱི་ལཱ་དི་ཀེ་ཧེ་ཝ སཾ་ས་ནྡ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་པི ཨཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨཱ་ཝུ་སོ ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ཨ་མྷེ ས་བྷཱ་གཱ་ས་བྷཱ་གེ ཝི་དི་ཏྭཱ ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པ་ཎཱི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ནྟི ཏ་སྶ པ་ཡོ་གཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་དྷཱ་ཏུ་ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
པ་ཉྩ་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཚ་ཊྛ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་རི་ཏནྟི ཨི་དྷ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ སུ་ཙ་རི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་ར་ཛཾ ཨ་ཀྑཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཨ་པྤ་ར་ཛཾ ཨ་ཀྑི་མྷི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱཏི་པི ས་དྡ་ཏྠོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་ས་ཡ་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ནཱ ཡེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི པ་རོ་པ་རེ་ཧི ས་ཏྟཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པཱ་ས་ཡཱ་དི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཛཱ་ན་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་སུཾ བ་ལ་ཏཱ ཙ སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི.
༨༡༥. ཡ་ད་རི་ཡཱཏི ཡེ ཨ་རི་ཡཱ. ཨཱ་ཝ་སིཾ་སཱུཏི ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་སིཾ་སུ. ཀེ པ་ན ཏེ? ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ར་ཀྑོ ཙ་ཏུ་རཱ་པ་སྶེ་ནོ པ་ནུ་ཎྞ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩོ ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ ཨ་ནཱ་ཝི་ལ་ས་ངྐ་པྤོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༣༤༨; ཨ. ནི. ༡༠.༡༩) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ན་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩ་པ་ནོ་ད་ན་ཨེ་ས་ནཱ་ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཛྫ་ནཱ་ནི ‘‘ས་ངྑཱ་ཡེ་ཀཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༦༨) ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་པ་སྶེ་ནེ་སུ ཝི་ནོ་ད་ན་ཉྩ མ་གྒ་ཀི་ཙྩཱ་ནེ་ཝ, ཨི་ཏ་རེ ཙ མ་གྒེ་ནེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏ་ཉྷི སུ་ཏྟཾ…པེ… དཱི་པེ་ཏཱི’’ཏི.
༨༡༦. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་ནེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་ས་ཡ་ནེ་ན ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ཨཱ་ཙི་ཎྞ་ས་མཱ་ཙི་ཎྞཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷ་ཝ་སྶ་པི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཏྟཱ, རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་མཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ…པེ… ས་ངྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༨༡༨. ‘‘པ་ཎཱི་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ, ཨི་ཏ་རེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་མུ་དི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ’’ནྟི.
༨༡༩. པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་པ་ཛ་ཧ་ན་ཀྐ་མོ པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ, ཡ་སྶ པ་ཧཱ་ནེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ཏེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཝཱ པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ.
༨༢༠. མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི.
༨༢༦. ནི་བྦུ་ཏི་ཚ་ནྡ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ. ཡ་སྨིཾ བྷ་ཝ་ངྒེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཏཾ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཏ་སྶ པཱ་ད་ཀཾ.
ཚ་ཊྛ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ཏྟ་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢༨. ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་བུ་དྡྷོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ་མྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏི ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྫཱུ་སཱ, ས་མཱ་དྷི ཝཱ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ. ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏུནྟི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏུཾ. ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་མོ ཨེ་ཝ ཨ་པ་ག་མ་ཝི་མོ་ཀྑོ.
ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་དི་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་པ་ཀྑ་ནྡ་ནཱ་ནི ‘‘ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ད་སྶི་ཏཱ་ནི, ཏེ་ཧི པ་ན ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨ-ས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཝོ་དཱ་ནཾ པ་གུ་ཎ་ཝོ་དཱ་ནཾ. ཏ་དེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཨ་དྷི་ག་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཝོ་དཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཨི་མཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ པ་ན ‘‘ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི པཱ་ལི༹ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཏེ ‘‘ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༡༧) ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏ་བྦཱ.
ས་ཏྟ་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ད་ས་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣༡. རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཙེ་ཏ་སོ ཝི་མུ་ཏྟི་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་དྷི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི. པ་ཉྙཱ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཀ་མྨ་ནྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ནྟ་ར་མེ་ཝཱཏི ཀ་མྨ་ནྟ་ར་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ནྟ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཏ་ནཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་དྷ་མྨེ ནི་ར་ཡཱ་དི་ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་ད་མེ་ཝཱ’’ཏི. ཨ་པྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མ་བ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ, ཏཾ་ས་དི་སཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ཝི་ཀུ་བྦི་ཏུཾ. ཨེ་ཏེ་ན ད་ས་བ་ལ་ས་དི་ས་ཏ་ཉྩ ཝཱ་རེ་ཏི, ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཡ ཝཱ ཨ་པྤེ་ཏུཾ ཝི་ཀུ་བྦི་ཏུ་ཉྩ. ཡ་དི་པི ཧི ཛྷཱ་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ས་ཏྟ་མ་བ་ལ་ནྟི ཏ་སྶ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་པི ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཛྷཱ་ནཱ་དི་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ཝི་ཡ ན ས་བྦཾ བ་ལ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཉྷི ཛྷཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཏུཾ ཨི་དྡྷི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཀུ་བྦི་ཏུ་ཉྩ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཀ་སྶ་ཙི བ་ལ་སྶ ཛྷཱ་ན་ཨི་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ད་ས་མ་བ་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཉཱ་ཎ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.