༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཨེ་ཝཾ ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏཱ, ཏཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་ཏཱ་དི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝ་ཏྟུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ་ན ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་ཏྠ-ས་དྡ་སྶ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛ་ནཱ ཚ་བྦི་དྷ་བྷེ་དེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ས་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
པཱུ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟོཏི ད་ས་ཝི་དྷ་ཏཱ་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ན ན་ཝ་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ཝི་ཡ ན་ཡ་དཱ་ན་ཏྠཾ. ཀ་སྨཱ? ཏ་ཏྠ ན་ཡ་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ. བྷི་ནྡི་ཏ་བྦ་སྶ ཧི བྷེ་ད་ནཾ ན་ཡ་དཱ་ནཾ, ཏ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྠི སུ་ཁཱ, ཨ་ཏྠི དུ་ཀྑཱ’’ཏི ཨི་ད་མྤི པཱུ་ར་ཎ་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ན་ཡ་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ.
པུ་བྦེ ག་ཧི་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ག་ཧ་ཎ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན, ན པུ་རི་མ་ག་ཧི་ཏེ ཋི་ཏེ ཨ་ཉྙུ་པ་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན. ཝ་ཌྜྷ་ན-ས་དྡོ ཝཱ ཚེ་ད་ན་ཏྠོ ཀེ་ས་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡཱ་ཏི པུ་བྦེ ག་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཚི་ནྡ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ, དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་བྷ་ཡེ་སཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཾ, ཏེ་ན ན་ཡ་ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ནཱི་ཧཱ་རོ. ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ན་ཡོ ཝཱ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ནཱི་ཧཱ་རོ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟོ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ནཱི་ཧཱ་རོ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ནཱི་ཧཱ་རོ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏི་ཀ་མཱུ་ལ་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀེ་སུ དུ་ཝི་དྷ་ཏི་ཝི་དྷ་བྷེ་དཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧི ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཉྙེ བྷེ་དཱ ཨ་ཝི་སི་ཊྛཱ, ཏ་ཐཱ་པི པ་ཉྙཱ་པྤ་བྷེ་ད་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཉཱ་ཏི་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨི་མ་ཉྩ པཱ་ལི༹ཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟ་སྶ དྷ་མྨུ་པ་སཾ་ཧི་ཏ་པཱ་མོ་ཛྫ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝཱ་ར་སྶ ག་ཧི་ཏ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ན་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ དུ་ཝི་དྷ་ཏི་ཝི་དྷ་བྷེ་ད་ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏ་རེ་པི བྷེ་དཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཝི་སེ་སེ་ན ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ཝི་སི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ དུ་ཝི་དྷོ ཙ. ན ཙ ཨེ་ཀ་དུ་ཝི་དྷོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཏི་ཝི་དྷོ་པི. ནཱ་པི ཨེ་ཀ…པེ… ན་ཝ་ཝི་དྷོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ད་ས་ཝི་དྷོ་པཱི་ཏི ཧི ཨེ་ཝ་ཉྩ ཏེ བྷེ་དཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀོ བྷེ་དོ ཝི་སི་ཊྛོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་པེ་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནེ, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་པེ་ཀྑ་མཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་བྷེ་དེ ཝི་སེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཏེ་པི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ས་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ནཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཉྙ་པྤ་བྷེ་ད་ནི་ར་པེ་ཀྑཱ ཀེ་ཝ་ལཾ བ་ཧུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ས་བྦེ་ཧི ཏེ་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧི ‘‘བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ད་སྶེ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡོ རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ས་ཝི་ས་ཡེ བྷ་ག་ཝཱ་པི མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏོ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ དེ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཀེ ཝ་ཏྭཱ ཏི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏི་ཀཱ དུ་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ཏི ཡུ་ཏྟཾ, དུ་ཀཱ པ་ན ཀ་ཐཾ ཏི་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ཏི? པ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟེ་པི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཏི་ཀེ ཨ་པེ་ཀྑ་ཀཱ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཝ་སེ་ན དུ་ཀཱ་ནཾ ཡོ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ.
ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ཏི. ན ཧི ས་མཱ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཙྪི་མོ དྷ་མྨོ པུ་རི་མ་སྶ ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཙ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི, ཏ་ཉྩ ན ཡུ་ཏྟཾ. ན ཧི ‘‘ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ’’ཏི ཀ་ཏྠ་ཙི སུ་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི སོ ཙ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ སི་ཡཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི སཱ ཨི་དྷ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ན ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡཱ. པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྩ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྠི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པུ་ན ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝེ་ད་ནཾ ཝི་ནཱ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ཏ་དུ་པྤཱ་དི་ཀཱ སཱ ཏ་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟཱ་ཏི, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་སྶ པ་ར་ཏོ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ ལ་བྦྷ་ནྟི.
ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཏེ་སཾ ས་ཡ་མེ་ཝ མ་ནོ་དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. ས་བྦ་བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ནོ ཧི མ་ནོ་དྭཱ་རཾ, ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ཙ ཏ་ཏོ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ, པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀཱ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཏྠི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་ནཱ་ཝཱི་ཐི་ག་ཏཱ་ནཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་སྶ་པི ནཱ་ནཱ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ས་མཱ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ཀ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ, ན པ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ཧི ས་མཱ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཧི ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏི་དྷཱ་པི ཙ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཏཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝ་ད་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ནི་དྡེ་སེ་པི ཙ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པུ་བྦ་ངྒ་མ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ སུ་ཁ་ནྟི ཙི་ཏྟ་ས་མྦ་ནྡྷོ ཀ་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ན ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ཏི་ཀ་བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ དྭཱ་ར་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན, ཏིཾ་ས་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ དྭཱ་ར་བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན, བ་ཧུ་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ དྭཱ་ར་ཏི་ཀ་བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན དཱི་པི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ‘‘ཏེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ དཱི་པ་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཏཱ ཙ བྷཱུ་མི་ཡོ ཏིཾ་ས་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ས་ཡ་མེ་ཝཱ་ག་ཏཱ, ན ཙ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ཝི་ཡ དྭཱ་རཾ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་བྱ་ཏྟཱ ཙ ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་ནཱ་ས་མཱ་ན་ཝཱི་ཐཱི་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ་ཏི ཏིཾ་ས་ཝི་དྷེ…པེ… སུ་ཁ་དཱི་པ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཏིཾ་ས་ཝི་དྷ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ དཱི་པ་ཡིཾ་སུ, ན་ནུ དྭཱ་ར་ཏི་ཀ་བྷཱུ་མཱི་ནཾ ཨཱ་མ་ཊྛ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ཋ་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི? ན, དཱི་པེ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ. ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་བྷེ་དོ ཧི དྭཱ་ར་སྶ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་ཏྟཱ དཱི་པ་ནཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ཨཱ་མ་ཊྛ་དྭཱ་ར་ཏི་ཀཱ ན བྷཱུ་མི་ཡོ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ, ཏིཾ་ས་ཝི་དྷ་བྷེ་དེ ཨཱ་མ་ཊྛ་དྭཱ་ར་བྷཱུ་མི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ ཙ ཋ་པི་ཏཱ, ཏེ ཙེ་ཏྠ ཏི་ཀཱ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ར་ཧི་ཏཱ ཀེ་ཝ་ལཾ བྷཱུ་མཱི་ཧི ས་ཧ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ་ཝ. ཏེ་ནེ་དཾ དཱི་པ་ནཱ་ཡ ཋཱ་ནཾ, ཏ་ད་ཏི་ཀྐ་མེ པ་ན ཋཱ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་དྡྷཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དཱ་ནཾ དེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༢༣) ནཱ་ནཱ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཀ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་ད་ཡོ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ཏི ཝི་ཡ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ལེ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ་ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་རི་ཀ་མྨཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཱ་ནཱ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ག་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ལེ་སོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི, བ་ལ་ཝ་བ་ལ་ཝཱ་ནཾ པ་ན པ་རི་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི. ‘‘ཝཱ་ལ་ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཧི ཨཱ་དི, ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ ཝཱ ཀོ་ཊི. ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཙ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི. པ་རི་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཝཱ ན བ་ལ་ཝ་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ད་སྶ་ན་ནྟི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. གྷཱ་ནཱ་དི་དྭཱ་རེ་སུ ཏཱི་སུ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ ཨི་དྷ ས་མཱ་ན་ཝཱི་ཐི ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ ཧི ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ གྷཱ་ཡ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏ་ད་ལཱ་བྷོ དཱི་པི་ཏོ་ཏི. ཡ་དི་པི ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, པུ་རི་མེ་ན པ་ན ས་ཝ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཏཾ ཕུ་ས་ནཾ ས་ཡ་མེ་ཝ མཱུ་ལུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཀོ་ཊི་ཏཱ ན ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ས་མྤ་ཏྟི་ག་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ, ས་མྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟནྟི ཁུ་དྡ་ཀ་ཉྩེ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་ཉྩ ཝ་ཏྟཾ, པུ་བྦེ ཝཱ ཀ་ཏཾ ཝ་ཏྟཾ, པ་ཙྪཱ ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ཝ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨཱ་དི་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨཱ་ཧ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི་པི པ་ན ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ད་སྶ་ན་སཾ་ཝེ་ག་ཝ་ཏྠུ་ད་སྶ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ན ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནཱ. ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་སྶ. ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་རཱ་མ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་རཱ་མ་ཊྛ་སྶ, པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཐཱ་མ་ག་ཏ་སྶ, ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དི་ཀ་སྶ ཝཱ. པ་རི་གྒ་ཧེ ཋི་ཏོཏི ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མོ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཀི་ཙྩེ་ན པཱ་ཀ་ཊེ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ.
ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནེ་ན ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་དི་མྷི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ, ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཝཱ ས་བྦཾ ས་མྨ་ས་ནཾ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏེ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧཱ་དི ས་བྦཾ ས་མྨ་ས་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱཏི ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཡཾ ཀི་ཉྩི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཧི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘‘རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ལེ་ས’’ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཀིཾ་ནི་སྶི་ཏནྟི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཝི་ཡ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ནི་སྶི་ཏ་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
ཛཱ་ཏི…པེ… བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཡ་ཏོ དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ་སཾ བྷ་ཡ་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་སྶ, ཏ་སྶ ཝཱ ད་སྶ་ན་སྶ དྭཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་སྶ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎེཏི ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦ་སྨིཾ རཱ་གཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎེ. ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཀ་དེ་ས་སྶ པ་རི་གྒ་ཧ་མུ་ཁེ་ན དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧཾ ད་སྶེ་ཏི.
མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་མྥ་སྶ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་སྶེ་ཝ ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཕ་ལ་ས་ངྐ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན སོ་ཏཱུ་ནཾ ས་མྨོ་ཧ་ཛ་ན་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛ་ནྟི ནི་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི, ན པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཡ་ཐཱ ‘‘ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༠༤; ༣.༤༢༠, ༤༢༥-༤༢༦; སཾ. ནི. ༤.༦༠) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ས་ཡཱ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཕ་སྶ་སྶ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ, ན ཏ་ཐཱ ཕ་སྶོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ས་ཡཱ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ན ཀ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.