༢. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༡. ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཏཾ ཨུ་དྡེ་སེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཉྩ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཝི་སི་ཊྛཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་བྦ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ས་ངྒ་ཧ་སཱ་མ་ཉྙཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ཝི་སེ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ བྷེ་ད་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཙ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ཝི་སེ་སཱ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ག་ཎ་ནཱ སུ་དྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་སྶ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཏཱི་སུ ས་ངྒ་ཧེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན དྭཱི་ཧི ཝཱ ཡེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ ‘‘ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ སི་ཡུཾ, ཏེ་སཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝཱ ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨུ་དྡེ་སེ་པི ཡཾ ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཎ་ནྟེ་སུ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཾ, ཏཾ ཏཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་ཏྠ ཧི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ཚ་ཊྛ་ན་ཡེ ཙ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨི་ཏ་རེ་སུ ཙ ཡཾ ཡཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ནི་དྡྷཱ་རི་ཏཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ནི་ཡཱ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན…པེ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ, ‘‘ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ནཱ’’ཏི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡེ་ན ཡེ་ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དི་ས་ངྒ་ཧེ་སུ ཏེ་ན ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཊཾ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན པ་ན ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི, ན ཙ སོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཉྩ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ན ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ག་ཧི་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཡ་མ་ཏྠོ.
ཡ་དི ཙ སོ ཨེ་ཝ ཏེ་ན ས་ངྒ་ཡ྄ཧེ་ཡྻ, ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ – ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཙ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི. ན ཧི སོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཙཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ན ཨེ་ཀ་དེ་སཱ ཝི་ཡ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ, ས་མུ་དཱ་ཡོ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ. ཡ་ཐཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ, ས་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ. ས་མུ་དཱ་ཡ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ན་ཉྷི ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ན ཝི་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི, ཡེ་ན ཏེ ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ས་མུ་དཱ་ཡོ ཙ ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་གོ ཝི་ས་བྷཱ་གོ ཙ སི་ཡཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ན ས་མུ་དཱ་ཡོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ནཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ. ཡ་ཐཱ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཝི་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཙ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་ཀ་དེ་ས་སྶ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝ་ཛྫ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ནེ་ཝ. ན ཧི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་གཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་ས་བྷཱ་གཾ, ནཱ་པི ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཝི་ས་བྷཱ་གཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་པི ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏོ ཨ་ཏྟེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟེ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ན་ཏྠི, ཡེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ སི་ཡུ་ནྟི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡཾ པ་ན ‘‘དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི (དྷཱ་ཏུ. ༢༥), ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀེ་ན ཁ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི (དྷཱ་ཏུ. ༢༦) ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏེ་ན ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ས་མུ་དཱ་ཡ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཾ, ས་མུ་དཱ་ཡ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ན་བྷེ་དེ་ཧི པ་ན དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ག་ཎེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ནྣ་ཏཾ, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནེ་ན ག་ཎེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ནི་ར་པེ་ཀྑཱ་ནཾ ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་ག་ཎ་ནེ་ཧི ག་ཎ་ན་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ, དུ་ཏི་ཡཱ་ད་ཡོ པ་ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ག་ཎ་ནཱ་དི་ད་སྶ་ནཱ་ནི ཀ་ཏྟུ་ཀ་ར་ཎ་ཀ་མྨ་ཏྟ་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ. ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ག་ཎེ་ཏ་བྦཱ་ག་ཎེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཏཾ་ཏཾ་ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝོ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནེ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཏཾ་ཏཾ་ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི.
ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ས་དི་སཱ་ནི པ་ན ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠི, ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ས་དི་སཱ་ནི ཏེ་ཧི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཉྩ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནི ཨ་ནུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཡེ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫཱ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི. ན ཧི ཨེ་ཀ་དེ་སོ ས་མུ་དཱ་ཡ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ་ཏི ད་སྶི་ཏ་མེ་ཏ་ནྟི.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཁ་ནྡྷ་པ་དེ་ནཱཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ད་ས་ངྒ་ཧེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཀེ་ན་ཙི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏཾ པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་སུ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི…པེ… ས་ངྒ་ཧི་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ, སོ ཙ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཏྟ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨེ་ཝ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ. སོ ཙཱཏི་ཨཱ་དི ཙ ན ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀཱ་པེ་ཀྑ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོཏི ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ སི་ཡཱ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཡུ་ཏྟོ. སི་ཡཱ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘སོ ཨེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི, ཏཾ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སོ ཙ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཙ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ. ན ཧི སཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ཨ་ཏྠི. ཡ་དི སི་ཡཱ, ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ. ཏེ་ན ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ངྒ་ཧེ་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སོ ཝཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ སི་ཡུཾ, ཨ་ཏྠི ཙ ཏེ་སཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨེ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི པ་དཱ་ནི ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི, ཏཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་ཝཱ་རི་ཏཾ. ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩ ས་ཏི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟེ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ ས་ཏི ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ཏ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ. ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ ཡ་དི་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་སྶ ཨ་ཏྟེ་ཀ་དེ་ས་ས་བྷཱ་ག་སྶ ཙ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙ་སྶ པ་ན ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ ཙེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཁ་ནྡྷ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་དུ་ཀཱ་དི་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟེ ས་ཏི ན ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ཧི དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟི་ཀོ, ཏ་སྨཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ, ག་ཧི་ཏཱ་ན་ཉྩ ག་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ པུ་ན་དེ་ཝ ས་པྤ་ཊི་གྷནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟེ་ན ས་པྤ་ཊི་གྷ་ས་དྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཱ ད་སྶི་ཏཱ. པུ་ན་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝི་སི་ཊྛཾ ས་ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ནི་ད་སྶ་ན་དུ་ཀ་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝེ་ཀཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཨི་དཾ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ན ཧི ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྒ་ཧེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ད་སྶི་ཏོ་ཡཾ ན་ཡོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཏ་སྶེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཡེ་ཀ་དེ་སཱ་ན་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཙ ཏ་ད་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཧི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ན ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན་ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.