༥. བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀ་ཏོ བ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱཏི ‘‘ས་བྦཱ་པི…པེ… མཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན བ་ཧི པི་ཊྛི་ཏོ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀ་ཏོ བ་ཧི པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ མཱ་ཏི་ཀཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ངྒ་ཧོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷོ་ཝ, སོ ཀ་སྨཱ ‘‘ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ས་ངྒ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཏྠ་སྶ ས་དྡ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་དྡེ་སུ ས་ངྒ་ཧ་ས་དྡོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠོ་པི ཝཱ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རི་ཏ་ཝི་སེ་སོ སཱ་མ་ཉྙེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏཾ པ་ཏྟོ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ན ཀོ་ཙི དོ་སོ. ནི་དྡྷཱ་རི་ཏེ ཧི ཝི་སེ་སེ ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཏཱ སི་ཡཱ, ན ཏ་ཏོ པུ་བྦེ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ས་དྡ་སྶ སཱ་པེ་ཀྑ་ས་དྡ་ཏྟཱ ‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཛཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོཏི རཱུ་པ་ཀ་ཎྜེ ཝུ་ཏྟོ ས་ཛཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ‘‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ, ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཨི་མེ དྭེ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ སཱ་མ་ཉྙེ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡ་ཨུ་དྡེ་སཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ. ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཧི ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ས་དྡ་སྶ ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛོ ཡོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་སོ, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ‘‘ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝི་སེ་ས་ནེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ད་ས་མཱ་ཝ་སཱ་ནེ་སུ ན་ཡུ་དྡེ་སེ་སུ ཚ་ཊྛ་ཝ་ཛྫེ་སུ. ཏེ་སུ་པི ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྭཱི་ཧི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟི་མ་པ་ད་ས་དི་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་སུ ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ, ས་ཏྟ་མཱ་དཱི་སུ ཙ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཧ་ཡོ་གེ ད་ཊྛ་བྦོ, ན དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡེ་སུ ཝི་ཡ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་སེ་ས་ནེ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་རེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ནྟ་ར་སྶ ཝི་སེ་ས་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཨེ་ཏེ་སུ དྷ་མྨ་ནྟ་རེ་ན དྷ་མྨ་ནྟ་ར་སྶཱ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་དཱི་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་དི་པ་དེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་ཧི པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ན་ཡཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ. ཝི་སེ་ས་ནེ ཨེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ན་ཉྷི ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་སེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སེ་སེ་ནྟཱི་ཏི.
ཝི་ཀ་པྤ་ཏོཏི ཝི་ཝི་དྷ་ཀ་པྤ་ན་ཏོ, ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦེ ཙ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ, ཏེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཧི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཏ་རེ ས་བྦེ་ས་ནྟི. ཏ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ པ་ས་ཊཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཙཱ་ཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་པི པ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཝཱ་ཏི ཏེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ས་ངྒ་ཧཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཨུ་དྡི་ཊྛོ. ‘‘ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཙ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཡེ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཡོ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཙ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ པ་ན ཨ་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡེ་ནེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ཧི ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཉྩ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ན་ཉྙ་བྱཱ་པ་ཀ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ན་ཏོ ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ བྷེ་ད་དཱི་པ་ཀེ་ཧི ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ན སུ་ཁཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་པ་རཱི་ཏེ་ཧི སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ས་དྡེ་ཧེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡོ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝེ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ནི་ར་པེ་ཀྑོ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཀཱ་སེ་ཡྻ, ཨི་ཏ་རོ ཙ ས་མཱ་དྷི་ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཏི དྭི་དྷཱ བྷི་ནྣཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་ཝི་ས་ཡཱ ཙཱ་ཏི ཨི་དྷ ཨུ་དྡེ་སཾ ན ཨ་ར་ཧ་ཏི. ཨ་བྷི་ནྣཱ་པི ཝཱ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ནི་སྶ་ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ཙ སཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ན ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.