༤. སུ་མ་ན་ཝ་གྒོ
༡. སུ་མ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ཏ་ཀྐ་ཀཱུཏི ས་ཏ་སི་ཁ་རོ, ཨ་ནེ་ཀ་ཀཱུ་ཊོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཏ་སྶ མ་ཧཱ་མེ་གྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. སོ ཧི མ་ཧཱ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ས་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨེ་ཏྠ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ. སོ ཧི པ་ཋ་མཾ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘ད་སྶ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དི་པི ཏཾ གོ་ཏྲ་བྷུ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་སྶ་ཏི, དི་སྭཱ པ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ན ཏཾ ‘‘ད་སྶ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཡ་ཉྷི ཏཾ ཉཱ་ཎཾ. མ་གྒ་སྶ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ད་སྶ་ནཾ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་རི་ཉྙཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ ཏ་ད་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི ན་ཏྠེ་ཏྠ གོ་ཏྲ་བྷུ་སྶ ད་སྶ་ན་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
སུ་མ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཙུ་ནྡཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ ‘‘ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༥.༡༧༩) ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནཱི་ཏི པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི ཧི པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནི པི་ཡཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་པི ཨ་རི་ཡཱ ཏཱ་ནི ན ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཙུ་ནྡ, སཱི་ལཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཨ་གྒེ ཏེ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནཱི་ཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནཱི’’ཏི.
ཙུ་ནྡཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཨུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ལཱཏི ར་ཏྟི་ཡཱ ཝི་བྷཱ་ཡ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ སཱ་མི་ཀེ པ་རི་ཛ་ནེ སེ་ཡྻཱ་ཡ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏེ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ལཱ. སཱ་མི་ཀཾ དི་སྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་གྒི་ད་ཌྜྷཱ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནི་ཡོ. ཀིཾ་ཀཱ་རནྟི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀིཾ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ པ་ཊི་སྶུ་ཎ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི ཀིཾ་ཀཱ་ར་པྤ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནི་ཡོ. མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོ. པི་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ད་ནྟི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོ.
ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏ་ཏྲ ཀ་མྨེ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཎྞཱ་ཀ་པྤཱ་ས་སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ. ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུནྟི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀཱ་ཏུ་མྤི པ་རེ་ཧི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཨུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤-༥. སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤-༣༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀནྟི ཨ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏཱ་ཡ སཱ་མཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ཡཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ‘‘དཱ་ནཾ ནཱ་མ སཱ་དྷུ སུ་ནྡ་རཾ, བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ས་ཏྠ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏཱིཏི ཡཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་ར་སྶ དེ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱཏི ཏ་བྦི་ས་ཡཾ ལོ་བྷཾ སུ་ཊྛུ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟོ ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཏེ་ན ཨ་ན་དྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ ན དཱ་སོ ན ས་ཧཱ་ཡོཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཙ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཏ་ཎྷཱ་དཱ་ས་བྱ་སྶ ཨུ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཏ་སྶ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏོ. སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་དཱ་ས་བྱ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ དཱ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ དཱ་ཡ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ, སོ དཱ་ནེ པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དེ་ན དཱ་ན་དཱ་སོ, དཱ་ན་ས་ཧཱ་ཡོ, དཱ་ན་པ་ཏཱི་ཏི ཏི་པྤ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཏ་ད་སྶ ཏི་པྤ་ཀཱ་ར་ཏཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དཱ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན དཱ་ནཾ, ཨ་ནྣ་པཱ་ནཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ དཱ་སོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་རེ་སཾ དཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་ནྣ་པཱ་ན་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི. ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་སྶ པ་རེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཙ ས་མ་ས་མཾ ཋ་པ་ན་ཏོ. པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི ས་ཡཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ ཨ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟཱ་པ་ན་ཏོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཎཱི་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ནི་ཧཱི་ནཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་དཱ་སོ ནཱ་མ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་ནི་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཡོ ཡཱ་དི་སཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ པ་རེ་སཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་ས་ཧཱ་ཡོ ནཱ་མ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་ཧཱི་ནཱ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ས་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་ཧཱི་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ པ་ཎཱི་ཏཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་པ་ཏི ནཱ་མ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ.
ནི་ཏྟེ་ཛ་བྷཱུ་ཏོ ཏེ་ཛ་ཧཱ་ནི་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. ས་ཧ བྱ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ཧ་བྱོ, ས་ཧ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་ཧ་བྱ་ཏཱ, ས་ཧ་པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ’’ཏི. ཨ་སི་ཏ་སྶཱཏི ཝཱ ཨ་བ་ནྡྷ་སྶ, ཏ་ཎྷཱ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨ་བ་ནྡྷ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦-༧. ཀཱ་ལ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦-༣༧. ཚ་ཊྛེ ཨཱ་རཱ་མ་ཏོཏི ཕ་ལཱ་རཱ་མ་ཏོ. པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱིཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. བྷཱ་སི་ཏ་ཉྙཱུཏི བྷི་ཀྑཱུ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋི་ཏཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ནྟི, ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ‘‘བྷི་ཀྑཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི ནཱ་མ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཨུ་དྡྷི་སྶ ཨ་རི་ཡཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨེ་སཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྲ ཡེ ‘‘མ་ཡཾ པ་ཙཱ་མ, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི, པ་ཙ་མཱ་ནེ པ་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཀུ་ཧིཾ ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི, ཏེ བྷཱ་སི་ཏ་ཉྙཱུ ནཱ་མ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ. ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེཏི དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ན་ཙི་ཏྟོཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཙི་ཏྟོ. ས་ཏྟ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཀཱ་ལ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ས་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱིཏི ‘‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ སུ་ཁཱི ཧོ་ནྟུ ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཨ་པི་ཙ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ གེ་ཧཾ ཨ་ཉྙེ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝི་ས་ནྟཱ་པི ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི ནཱ་མ. ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟིནྟི པ་ཎི་པཱ་ཏ་སཱི་ལཾ. ཀོ་དྷ་མཱ་ན་ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ར་ཧི་ཏནྟི ཀོ་དྷ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ ཡོ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཏེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སོ་ར་ཙྩེ་ནཱཏི ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སོ་ར་ཙྩཾ? ཡོ ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སོ་ར་ཙྩཾ. ས་བྦོ་པི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ སོ་ར་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏེ་ན སཱི་ལ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན སོ་ར་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་ཁི་ལནྟི ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སཱ་ཁ་ལྱཾ? ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཐ་དྡྷ་ཀཱ ཀ་ཀྐ་སཱ ཕ་རུ་སཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏ་ཏྠ ས་ཎྷ་ཝཱ་ཙ་ཏཱ ས་ཁི་ལ་ཝཱ་ཙ་ཏཱ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙ་ཏཱ, ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སཱ་ཁ་ལྱ’’ནྟི (དྷ. ས. ༡༣༥༠) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ས་མྨོ་ད་ཀ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཁི་ལ་ནྟི ས་མྨོ་ད་ཀ’’ནྟི.
ས་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩-༡༠. པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩-༤༠. ན་ཝ་མེ བྷ་ཏོཏི པོ་སི་ཏོ. ཏཾ པ་ན བྷ་ར་ཎཾ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སུ་ཁ་པ་ཙྩ་ཡཱུ་པ་ཧ་ར་ཎེ་ན དུ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པ་ཧ་ར་ཎེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མུ་ཁེ་ན སི་ངྒྷཱ་ནི་ཀཱ་པ་ན་ཡ་ན་ན་ཧཱ་པ་ན་མ་ཎྜ་ནཱ་དི་ཉྩ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཁེ་ཏྟཱ་དིཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ར་ཀྑི་ཏཾ ཏེ་སཾ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཋི་ཏི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ…པེ… ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱཏི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. ཡ་སྨཱ དཱ་ཡ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ ཡོ་གྱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ དཱ་ཡ་སྶ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཏྟ་ནཱ དཱ་ཡ་ཛྫཱ་ར་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ཡ་ཛྫཱ་ར་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཝཱ་དེ ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣེ དཱ་ར་ཀེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་པུ་ཏྟེ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ དཱ་ཡ་ཛྫཱ་ར་ཧཱ ན ཧོ་ནྟི. ཨོ་ཝཱ་དེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ པ་ན ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀ་སྶ སཱ་མི་ཀེ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི མ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ད་ས་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
སུ་མ་ན་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.