(༡༥) ༥. ཏི་ཀ་ཎྜ་ཀཱི་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༡. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི, སོ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པྤ་པུ་ཉྙཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཏི. སོ་པི ཏ་སྨིཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟེ་པི ག་ཎྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ་སྶ ཨི་ཏ་རོ ཐོ་ཀཾ ཀུ་པི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ངྐུ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ད་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ པ་ན ཨེ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ དྭེ ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ པུ་བྦེ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨཱ་ས་ན་ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་མྤི ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི པུ་གྒ་ལོ སཾ་ཝཱ་སེ་ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. ཨཱ་དྷེ་ཡྻ་མུ་ཁོཏི ཨཱ་དི་ཏོ དྷེ་ཡྻ་མུ་ཁོ, པ་ཋ་མ་ཝ་ཙ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋ་པི་ཏ་མུ་ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ སཱ་རུ་པྤཾ་ཡེ་ཝ བྷི་ཀྑུཾ ‘‘ཨ་སཱ་རུ་པྤོ ཨེ་སོ’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ས ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏི, པུ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ས་བྷཱ་གེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘སཱ་རུ་པྤོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་སུ་ཀེ་ན ནཱ་མ ‘‘ཨ་སཱ་རུ་པྤོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི པུ་རི་མ་བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝ ཀ་ཐཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་པ་རོ་པི་སྶ དུ་སྶཱི་ལཾ ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏི. ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ‘‘ཨ་སཱ་རུ་པྤོ ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནཱ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པུ་རི་མཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་པ་རོ ཝ་ཎྞ་མྤི ཀ་ཐི་ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཝ་ཎྞ་མྤི ཀ་ཐི་ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་དྷེ་ཡྻ་མུ་ཁོཡེ་ཝ ནཱ་མ ཨཱ་དྷཱ་ཏ་བྦ་མུ་ཁོ, ཡཾ ཡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཋ་པི་ཏ་མུ་ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ལོ་ལོཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལ་པྤ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ལུ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ལོ་ལོ. ཨི་ཏྟ་ར་བྷ་ཏྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷཱ་ཝ བྷ་ཏྟི་པེ་མཾ. ས་དྡྷཱ་པེ་མ་མྤི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་སཱ་དོ ས་དྡྷཱ་པ་སཱ་དོ. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ ལོ་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྟ་ར་ས་དྡྷཱ་དི་ཏཱ་ཡ པུ་གྒ་ལོ ལོ་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཧ་ལི་དྡི་རཱ་གོ ཝི་ཡ, ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི ཀོ་ཊྚི་ཏ་ཁཱ་ནུ་ཀོ ཝི་ཡ, ཨ་སྶ་པི་ཊྛི་ཡཾ ཋ་པི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནེ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཀུ་པྤ་ཏི. མ་ནྡོ མོ་མཱུ་ཧོཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནྡོ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ མོ་མཱུ་ཧོ, མ་ཧཱ་མཱུ་ལ༹ྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢-༣. ཨཱ་ར་བྷ་ཏི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༢-༣. དུ་ཏི་ཡེ ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྦྷ-ས་དྡོ ཀ་མྨ་ཀི་རི་ཡ་ཧིཾ་ས་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཀོ་པ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ས་མྦྷོ་ཏི, ས་བྦཾ ཨཱ་ར་མྦྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༧༤༩) ཀ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘མ་ཧཱ་ར་མྦྷཱ མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ, ན ཏེ ཧོ་ནྟི མ་ཧ་པྥ་ལཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༢༠; ཨ. ནི. ༤.༣༩) ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. ‘‘ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཨུ་དྡི་སྶ པཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༥༡) ཧིཾ་ས་ནེ. ‘‘ཨཱ་ར་མྦྷ་ཐ ནི་ཀྑ་མ་ཐ, ཡུ་ཉྫ་ཐ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༨༥; ནེ་ཏྟི. ༢༩; པེ་ཊ་ཀོ. ༣༨; མི. པ. ༥.༡.༤) ཝཱི་རི་ཡེ. ‘‘བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༠, ༡༩༥; མ. ནི. ༡.༢༩༣) ཀོ་པ་ནེ. ‘‘ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༤༢; པུ. པ. ༡༩༡) ཨ་ཡཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཙེ་ཝ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཏྠ་སྶཱཏི ཡ་སྨིཾ ཨ་སྶ, ཡཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་སེ་སཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ, ཕ་ལ་པྤ་ཏྟ་སྶ པ་ན ནི་རུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨི་དྷ མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཕ་ལ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱི ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ པ་ནེ་ས དེ་སེ་ཏུཾ ས་བྷཱ་ག་པུ་གྒ་ལཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ན ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝི་ན་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཨ་ཀོ་ཝི་ད་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ན ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ཀ་ཏ་རོ སོ པུ་གྒ་ལོ? ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ. སོ ཧི ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ མེ་ཏྟེ་ཡྻ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ་པི པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ན པཱུ་རེ་ཏི. སོ ཧི ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ནཱ་མ ག་ཏི ཨ་ནི་བ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ཧི མེ་ཏྟེ་ཡྻ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ་ཝ.
སཱ་དྷཱུཏི ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཱ་ཝ ཨ་པ་ར་དྡྷཾ ཝ་ཏ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཡཱ་ཙཱ་མ, དེ་སེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཡ, ཝུ་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ་ན, ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཝི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྦྷ་ཛེ ཨཱ་ས་ཝེ པ་ཧཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ནྟེ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཛེ ཨཱ་ས་ཝེ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙ་ཉྩ ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱུ་ཏི. ཨ་མུ་ནཱ པ་ཉྩ་མེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཉྩ་མེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པུ་གྒ་ལེ་ན. ས་མ་ས་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ས་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨཱ་ར་བྷ་ཏི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤-༦. ཏི་ཀ་ཎྜ་ཀཱི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༤-༦. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེཏི ཨ་མ་ནུ་ཉྙེ ཨ་ནི་ཊྛེ. ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱིཏི ཨི་ཊྛཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ. ཨི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི ཨུ་པ་ནེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིནྟི ཨ་ནི་ཊྛེ ས་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ. མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏཱིཏི མེ་ཏྟཾ ཧི་ཏེ་སི་ཏཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟོ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཕ་ར་ཏི. དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱིཏི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཙི་ནྟ་ནེ་ན དྷཱ་ཏུ་ཏོ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ནྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཉྩཱ་ཏི ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ས་བྦ་སྨིཾ པ་ན ཏ་སྨིཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ན ཀིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ག་ཏེ་སུ ནེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི, ན དོ་མ་ན་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱཏི ཨི་ཊྛེ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ནི་ཊྛེ ཨ་དུ་སྶ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནེ་ན མོ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་མོ’’ཏི. ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཚ་ལཱ༹་ར་མྨ་ཎཱ་པཱ་ཐེ པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ‘‘ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཡ ཏ་ཏྲ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་མོ ཝཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྩ་མཾ ཚ་ཊྛ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཏི་ཀ་ཎྜ་ཀཱི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧-༡༠. ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༧-༡༥༠. ས་ཏྟ་མེ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩནྟི ཨ་ནཱ་ད་རཾ ཀ་ཏྭཱ. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ས་མྤ་ནྣཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ས་ཀྐ་རི་ཏྭཱ སུ་ཙིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏཱི’’ཏི, ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཱ་དི་དོ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ སུ་ཙི་ས་མྤ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏྭཱཏི ན ཙི་ཏྟེ ཀ་ཏྭཱ, ན པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱུ་ཛེ་ནྟོ ཧི པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུཾ ཙི་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏི, ན ཏ་ཏོ བ་ཧི ཀ་རོ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝི་ཀ་ར་ཎཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཀི་རི་ཡཱ, ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཀི་རི་ཡཱ. ཨ་གཱ་ར་ཝེ་ན དེ་ཏཱིཏི པུ་གྒ་ལེ ཨ་ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཨ་ས་ཧ་ཏྠཱཏི ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠེ་ན དེ་ཏི, དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རོ་དཱི་ཧི དཱ་པེ་ཏི. ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ དེ་ཏཱིཏི ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ ཝི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ནི་ར་ནྟ་རཾ དེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ དེ་ཏཱིཏི ཨུ་ཙྪི་ཊྛཱ་དི་ཚ་ཌྜ་ནཱི་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཚ་ཌྜེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝི་ཡ དེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་མ་སྶ དཱ་ན་སྶ ཕ་ལ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་དི་ཊྛི ཨ་ཏྠི, སོ ཨཱ་ག་མ་ན་དི་ཊྛི་ཀོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་དི་ཊྛི་ཀོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཏ་སྶ ནཱ་མ ཕ་ལཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཊྛ་མཱ་དཱི་སུ ན་ཏྠི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་དཱ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏི་ཀ་ཎྜ་ཀཱི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.