(༡༤) ༤. པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒོ
༡. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཾ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷི་ཡཱ་ནི. བྷ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡེ་ཧཱིཏི ཡེ་ཧི སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི, ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཝཱ. ན་ནུ ཙ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ་པི ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི, ཀ་སྨཱ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་ཡེ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶཱ་ཏི ཨི་དཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་སུ ཨ་རི་ཡེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་སཱུཏི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་སུ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ག་ཧི་ཏནྟི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ག་ཧི་ཏཾ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཏོ པ་ར་ཉྷི ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ཨ་རི་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ན་ནུ ཙ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ པ་ཧཱི་ནཱ་ནི་པི ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྠི དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡེ་སུ ཙ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་སྨཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་བྦེ་སཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པ་ཊི་བྷཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༢. དུ་ཏི་ཡེ པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཉཱ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་མྤི, ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཊི་བྷཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ. པུ་ཙྪཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ སཱི་གྷཾ བྱཱ་ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནོ་མུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ནོ་མུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཋ་མོ ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ པེ་ཀྑ་ཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ པ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ པུ་ཙྪཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ་པི ཙ ཡུ་ཏྟཾ ན པ་ཀྑེ་ཏི ཙ་ཏུ་ནི་ཀཱ་ཡི་ཀ་པི་ཎྜ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ པ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ པ་ཉྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི ནཱ་ག་མེ་ཏི, ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ པ་ན་སྶ ཝཱི་མཾ་སི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ན ལ་ག་ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ པུ་ཙྪཱ་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཡུ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་ཏི, ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཙ ནཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ པ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ སཱི་གྷ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི, ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎོ ཙ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ནེ་ཝ ཡུ་ཏྟཾ པེ་ཀྑ་ཏི, ན ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ནི་མུ་གྒོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
པ་ཊི་བྷཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣-༤. ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༣-༤. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་གྒྷ་ཊ་ནཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཎུ་གྒྷ་ཊ་ནཾ, ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་ཝེ་ལཱ་ཡཱཏི ཨུ་དཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ. དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་སྶ ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༣༥༥) ན་ཡེ་ན སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་པ་ཉྩི་ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠེ བྷཱ་ཛི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་ཧི ནེ་ཏ་བྦོ་ཏི ནེ་ཡྻོ. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི. བྱ་ཉྫ་ན་པ་ད་མེ་ཝ པ་ར་མཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ད་པ་ར་མོ. ན ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝཱ མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥-༨. སཱ་ཝ་ཛྫ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༥-༨. པ་ཉྩ་མེ སཱ་ཝ་ཛྫོཏི ས་དོ་སོ. སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ནཱཏི ས་དོ་སེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ས་དོ་ས་ཏྟཱ གཱུ་ཐ་ཀུ་ཎ་པཱ་དི་བྷ་རི་ཏོ པ་དེ་སོ ཝི་ཡ ‘‘སཱ་ཝ་ཛྫོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན བ་ཧུ་ལནྟི ཡ་སྶ སཱ་ཝ་ཛྫ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ. སོ ‘‘སཱ་ཝ་ཛྫེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་པྤཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀོ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཡོ གཱ་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནི་ག་མ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ར་ཧ་ཙི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, སཱི་ལཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨེ་སུ སཱ་ཝ་ཛྫ་སྶེ་ཝ བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སྶ ཨ་པྤ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཝ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི རཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ན་སྶུ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་པཱ་ཊ་ལཱ་ནི པ་ཏི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་པཱ་ཊ་ལཱ་ནི རཱ་སི་ཀ་ཏཱ་ན་སྶུ, ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཏ་ཧཾ ཏ་ཧཾ དུ་གྒ་ནྡྷཱ་ནི བ་ད་ར་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི པ་ཏི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཏ་ཏི་ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ན ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨ་སྶ ནི་དྡོ་ས་ཏྟཱ ཙ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་བྷ་རི་ཏ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་ཏི ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ. ཚ་ཊྛཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
སཱ་ཝ་ཛྫ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩-༡༠. དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༩-༡༤༠. ན་ཝ་མེ ཨ་པྤ་ཉྩ བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཐོ་ཀ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ས་ཧི་ཏ་ཉྩཱཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ པ་ན ན ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཏི. པ་རི་སཱ ཙ་སྶ ན ཀུ་ས་ལཱ ཧོ་ཏཱིཏི སོ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣ་པ་རི་སཱ ཙ་སྶ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ སི་ལི་ཊྛཱ་སི་ལི་ཊྛཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ བཱ་ལ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ ཨེ་ཝཾ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བཱ་ལ་པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཙ དྭེ་ཡེ་ཝ ཛ་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ, ན ཨི་ཏ་རེ. ཨི་ཏ་རེ པ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ. ད་ས་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.