༥. ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༨. པ་ཉྩ་མེ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ, ཝི་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཁ་ཡེ དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘‘ནི་ཀྑ་ནྟོ པ་ཋ་མོ ཡཱ་མོ’’ཏི ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཀ་ནྟ་ཏ་རོ. ཏཱ་དི་སོ ཙ སུ་ནྡ་རོ བྷ་དྡ་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ནྡ་རེ དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཀོཏི དེ་ཝ་ནཱ་ག་ཡ་ཀྑ་ག་ནྡྷ་བྦཱ་དཱི་སུ ཀོ ཀ་ཏ་མོ? མེཏི མ་མ. པཱ་དཱ་ནཱིཏི པཱ་དེ. ཨི་དྡྷི་ཡཱཏི ཨི་མཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ དེ་ཝི་དྡྷི་ཡཱ. ཡ་ས་སཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་དི་སེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན. ཛ་ལནྟི ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནོ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ནཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཀ་ནྟེ་ན ཀ་མ་ནཱི་ཡེ་ན ཨ་བྷི་རཱུ་པེ་ན. ཝ་ཎྞེ་ནཱཏི ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞེ་ན ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་ཡ. ས་བྦཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡཾ དི་སཱཏི ད་ས དི་སཱ པ་བྷཱ་སེ་ནྟོ, ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ་ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་རཱུ་པེཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་རཱུ་པེ ས་མྤ་ནྣ་རཱུ་པེ. ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནེཏི ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནེ. ཨི་དྷ པ་ནཱཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་དེ. ཏེ་ནཱཏི སུ་ནྡ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྟཱ. ཁ་ཡེ ཝཱ ཨི་དྷ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ས་དྡོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཏེ་ན ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སཱུཏི ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ཨ་ཀྑ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཙྪ་ཝཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཚ་ཝི་ཡ’’ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༩༩; སུ. ནི. ༥༥༦). ས་ཉྙཱུ་ལ༹ྷཱཏི ས་མྦ་ནྡྷི་ཏཱ, ག་ནྠི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཎྞཱཏི གུ་ཎ་ཝ་ཎྞཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཐུ་ཏི་ཡ’’ནྟི, ཐོ་མ་ནཱ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ལ་ཝ་གྒེཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཀུ་ལ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཙྪོ ཝི་པྤ་ས་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཎྞི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཝ་ཎྞོ, ཚ་ཝི. ཝ་ཎྞ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ཊྛེ་ན ཝ་ཎྞོ, ཐུ་ཏི. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ས་ངྐ་ར་ཏོ ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཝ་ཎྞོ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཀུ་ལ་ཝ་གྒོ. ཝ་ཎྞཱི་ཡ་ཏི ཉཱ་པཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝ་ཎྞོ, ཉཱ་པ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཝ་ཎྞ་ན་ཏོ ཐཱུ་ལ་ར་སྶཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝ་ཎྞོ, ས་ཎྛཱ་ནཾ. མ་ཧ་ནྟཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནྟི ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦ་ཏོ པ་མི་ཏ་བྦ་ཏོ ཝ་ཎྞོ, པ་མཱ་ཎཾ. ཝ་ཎྞཱི་ཡ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཎྞོ, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཝ་ཎྞ་ས་དྡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སོཏི ཝ་ཎྞ་ས་དྡོ. ཚ་ཝི་ཡཱ ད་ཊྛ་བྦོ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་སྶ་པི ཚ་ཝི་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ. ཚ་ཝི་ག་ཏཱ པ་ན ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་པ་རེ.
ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ཨེ་ཀ་དེ་ས་མྤི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱཏི ཀ་པྤ-ས་དྡོ ནི་པཱ་ཏོ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཝ་ལ་ས་དྡོ ཙ བ་ཧུ་ལ་ཝཱ་ཙཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་ས་མ་ཏྟཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏྠོ ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལ་ས་དྡོ སི་ཡཱ, ཨ་ན་ཏྠ་ནྟ་རེ་ན པ་ན ཀ་པྤ་ས་དྡེ་ན པ་ད་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཀ་ཏཾ ‘‘ཀེ་ཝ་ལཱ ཨེ་ཝ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཝཱ ཀ་པྤ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱ. ཨ་བྱཱ་མི་སྶ་ཏཱ ཝི་ཛཱ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ས་ངྐ་རོ སུ་དྡྷ་ཏཱ. ཨ་ན་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ ཏཾ་པ་ར་མ་ཏཱ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤནྟི ཀེ་ཝ་ལཾ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ཝ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏྟཱ, ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀེ་ཝ་ལཱི, ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ནི་རོ་དྷོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ.
ཀ་པྤ-ས་དྡོ པ་ནཱ་ཡཾ ས་ཨུ་པ་ས་གྒོ ཨ་ནུ་པ་ས་གྒོ ཙཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་པ་དེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཨོ་ཀ་པྤ་ས་དྡ་མ་ཏྟཾ ནི་ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་པྤ་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རེ ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་པ་དཾ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ སི་ཡཱ. ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧཱིཏི ཝི་ན་ཡ་སི་དྡྷེ་ཧི ས་མ་ཎ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ཧི. ནི་ཙྩ་ཀ་པྤནྟི ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ. པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ནཱ་མཾ. ནཱ་མ་ཉྷེ་ཏཾ ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ, ཡ་དི་དཾ ཀ་པྤོ་ཏི. ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶཱུཏི ཀ་ཏྟ་རི་ཡཱ ཚེ་དི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ. དྭ་ངྒུ་ལ་ཀ་པྤོཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ དྭ་ངྒུ་ལ་ཏཱ་ཝི་ཀ་པྤོ. ལེ་སོཏི ཨ་པ་དེ་སོ. ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཕ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ ཨོ་བྷཱ་ས་སྶ ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཕ་ར་ཎ་མྤི སི་ཡཱ, ཨ་ཡཾ པ་ན ས་བྦ་སྶེ་ཝ ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ས་མ་ནྟ་ཏྠོ ཀ་པྤ་ས་དྡོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ’’ཏི.
ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཕ་རི་ཏྭཱཏི ཝ་ཏྠ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་རཱི་ར་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཕ་རི་ཏྭཱ. དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྷི ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ. ཏ་ཏོ བྷི་ཡྻོ་པི ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དི་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ པ་བྷཱ.
ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.