༦. ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦. ཚ་ཊྛེ བེ་ལུ་ཝ་གཱ་མ་ཀེཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ བེ་ལུ་ཝ་གཱ་མ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ར་པྤ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱཏི མ་ཧཱ་སཱ་ར་མ་ཧ་པྤ་ཏྟ་ཀུ་ལ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ད་ས་མེ ཋཱ་ནེཏི ཨ་ཉྙེ ཨ་ཉྙེ་ཏི ད་ས་ག་ཎ་ན་ཊྛཱ་ནེ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ན་ག་རེ ཛཱ་ཏོ བྷ་ཝོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་རོ. ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མོཏི པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟེ ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་རཱ་མོ, ན ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ.
པ་ཀ་ཏ་ཏྠ་པྤ་ཊི་ནི་དྡེ་སོ ཏ-ས་དྡོ་ཏི ཏ་སྶ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པ་ཀ་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ སུ་པཱ་ཀ་ཊོ ཙ, ཏཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡོ སོ…པེ… ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏི་པི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་དྡཱ་ནཾ ཨི་དྷ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝེ ཏེ་ན ཏེ་ན ཝི་སེ་སེ་ན ནེ་སཾ ཝི་ས་ཡ་ཝི་སེ་སེ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན, ཝི་ཛྫཱ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཝི་ཛྫཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཏ་ད་ཏྠཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏེ་སཾ ཏེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡཾ ཛཱ་ན་ཏཱ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན, ས་བྦ་ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ཧི. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་དཱི་ཧཱིཏི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ཧི. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ. དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱཏི དེ་སེ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ དེ་སེ་ཏ་བྦ་པྤ་ཀཱ་རཾ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡ་ཙ་རི་ཏཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཾ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་སྶ་ཏཱ. ཨ་རཱི་ནནྟི ཀི་ལེ་སཱ་རཱི་ནཾ, པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མཱ་རཱ་ནཾ ཝཱ སཱ་ས་ན་སྶ ཝཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ པ་ན ཧ་ན་ནཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ན་ཏཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ. ཀེ་སི་ཝི་ན་ཡ་སུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ན་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏཱ. ས་ཝཱ་ས་ནཱ་ན་མཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁཱི་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ. ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དི་བྷེ་དེ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དི་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་ཝ་བོ་དྷ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན.
ཨ་ཐ ཝཱ ཏཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཛཱ་ན་ཏཱ. ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ཀ་མྨཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏོ ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱ. ད་ཝཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ. ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཧཱ་ནི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀྑ་ཡ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་བ་ལ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་མྨུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མེ་ཙྩ ས་མྦྷུ་ཡྻ ཀ་ཏཾ. སྭཱ་སྶ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ’’ནྟི. ཏེ ཙ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་དྷཱ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ‘‘ཙེ་ཏ་ཡི་ཏཾ ཀ་པྤ་ཡི་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྠ་མཱ་ཧ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏནྟི ཙ ཛྷཱ་ན་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་ལླི་ངྒེ་ཏི. ཡ་ཉྷི ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཡཾ ཁོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཐ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ད་ཡོ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཏཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཾ པཱ་པེ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནྣཱ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ར་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན རཱ་གོ. ན་ནྡ་ན་ཊྛེ་ན ན་ནྡཱི. ཏ་ཏྠ སུ་ཁུ་མཱ ཨ་པེ་ཀྑཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡཱ ནི་ཀ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠེ ག་ཧེ་ཏ་བྦེ ས་ཏི. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀ་ཏྟ་བྦོཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པི ཨ་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀ་ཏྟ་བྦོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཏེ་སུ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱ ལ་དྡྷ་བྦ་སྶ ཨ་ལ་དྡྷ་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ་ན་པི ལ་དྡྷ་བྦ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ས་ཏི ཏེ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་མྤི ལ་དྡྷ་བྦ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ར་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ར་སོ.
ཨ་ཉྙཱ་པི ཀཱ་ཙི སུ་ག་ཏི་ཡོཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨ་ཉྙཱ་པི ཀཱ་ཙི དུ་གྒ་ཏི་ཡོཏི ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡ་མཱ་ཧ.
ཨ་པྤཾ ཡཱ་ཙི་ཏེ་ན བ་ཧུཾ དེ་ནྟེ་ན ཨུ་ལཱ༹་ར་པུ་རི་སེ་ན ཝི་ཡ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏེ་ན ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པི དྷ་མྨཱ པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཝཱ་ཀྱ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་ཉཱ་ཡེ་ན. པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, ཏེ་ན…པེ… ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ས་མྨ་ད་ཀྑཱ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན. ཨ་མ་ཏུ་པྤ་ཏྟི་ཨ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨ་མ་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ, ས་བྦཱ་ནི་པི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀ་ར་སཱ་པི ཨ་མ་ཏཱ་དྷི་ག་མ་སྶ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་བྷཱུ་མི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་བྷཱུ་མཱི་ཏི དྭེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡོ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཧེ་ཊྛི་མཱ་པི དྭེ བྷཱུ་མི་ཡོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི. པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི ཨ་གྒྷོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྩ་ས་ཏཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ནཱ་ག་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.