(༩) ༤. ཐེ་ར་ཝ་གྒོ

༡-༨. ཝཱ་ཧ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༡-༨༨. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ནཱཏི ནི་མྨ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན. ཙེ་ཏ་སཱཏི ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭེ མ་རི་ཡཱ་དཱ ཀི་ལེ་ས་མ་རི་ཡཱ་དཱ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་རི་ཡཱ་དཱ ཙ. ས་ཙེ ཧི་སྶ རཱུ་པཱ་དི་ཀེ ཨཱ་ར་བྦྷ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཀི་ལེ་ས་མ་རི་ཡཱ་དཱ ཏེ་ན ཀ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏེ་སུ པ་ན་སྶ ཨེ་ཀོ་པི ན ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཀི་ལེ་ས་མ་རི་ཡཱ་དཱ ན་ཏྠི. ས་ཙེ པ་ན་སྶ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ནཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་རི་ཡཱ་དཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏེ པ་ན་སྶ དྷ་མྨེ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་རི་ཡཱ་དཱ་པི ན་ཏྠི. ཨི་དྷ པ་ན ཀི་ལེ་ས་མ་རི་ཡཱ་དཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀི་ལེ་ས་མ་རི་ཡཱ་དཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ན་ཏྠི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.

ཝཱ་ཧ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༩-༡༠. ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༩-༩༠. ན་ཝ་མེ (སཾ. ནི. ཊཱི. ༡.༡.༡༨༡) ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ནཱ་མ་ཀཱ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ. ཏ་ཏོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀོ་ཡཾ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ’’ཏི པུ་ཙྪཱ. སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་སྨཱ ཙ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪཱ. ཨ་ཡཾ ཀི་རཱཏི་ཨཱ་དི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཏཱ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏྟཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཙ མཱ ནོ ཀ་སྶ་ཙི…པེ… ཝ་སིཾ་སུ. ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ན་ཏོ. ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ད་ཡིཾ་སུ པ་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཐེ་རེ་ཧི ཙ ཨ་དཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ. པུ་བྦེ་པི…པེ… མ་ཉྙེཏི ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རཱ་ནཾ ཀོ་ཧ་ཉྙེ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ས་ངྐ་ཏི ཨ་ཝ་ཎེ ཝ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཡ, སུ་པ་རི་སུ་དྡྷེ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལེ ཛ་ལླཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ.

ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ ‘‘པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ. མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. མཱ་ཧེ་ཝནྟི མཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, མཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎི. ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཡོ ཨུ་པྤཱ་དོ ས་དྡྷཱ་ཡོ, ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ག་མ་ཀ་རོ’’ཏི. ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀོཏི ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཡི་ཏ་བྦོ, ས་དྡྷེ་ཡྻོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་དྡྷཱ་ཏ་བྦ་ཝ་ཙ་ནོ ཝཱ’’ཏི.

པཱི་ལ༹་ཀཱ ནཱ་མ བཱ་ཧི་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷི་ནྡ་ནྟི, ཨི་མཱ པ་ན པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཏཱ་ཧི པི་ལ༹་ཀཱ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་རུ་ཎ་བེ་ལུ་ཝ་མ་ཏྟི་ཡོཏི ཏ་རུ་ཎ་བི་ལླ་ཕ་ལ་མ་ཏྟི་ཡོ. ཝི་ས་གི་ལི་ཏོཏི ཁི་ཏྟ་པ་ཧ་ར་ཎོ. ཏ་ཉྩ བ་ལི༹་སཾ ཝི་ས་ས་མ་ཉྙཱ ལོ་ཀེ. ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཏི པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷོ.

བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེཏི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ལོ་ཀེ. ཝ་རཱ་ཀོཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཧཱི་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཀེ་ཙི. པི་ཡ་སཱི་ལཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན པེ་ས་ལཱ་ཏི པ་ད་སི་དྡྷཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་བ་ར་ཀྑཱི་ནཱིཏི བྱཱ་དྷི་བ་ལེ་ན པ་རི་བྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཀ་བ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི. ཡ་ཏྟ་ཀནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཏ་ཡཱ ཨ་པ་ར་དྡྷཾ, ཏ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ནཱ་མ པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་བྱཱ་པཱ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཏྭ་ཉྩ དི་ཊྛི་ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཝ་ཉྩ ཏེ ཨི་དཾ ཨ་པ་ར་དྡྷ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.

ཨ་དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཀོ. གི་ལི་ཏ་ཝི་སོ ཝི་ཡ ཝི་སཾ གི་ལི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཝི་ཡ. ཀུ་ཋཱ་རི་ས་དི་སཱ མཱུ་ལ་པ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཊྛེ་ན. ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠེཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི ཝ་ད་ཏི སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཙེ་ལཾ ཀོ་ར་ཀྑ་ཏྟི་ཡཾ. ཡོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ཡ པ་སཾ་སི་ཏ་བྦོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, ཏཾ ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཝི་ཙི་ནཱ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཙི་ནོ་ཏི པ་ས་ཝ་ཏི. པ་སཾ་སི་ཡ་ནི་ནྡཱ ཏཱ་ཝ ས་མྤ་ནྣ་གུ་ཎ་པ་རི་དྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཊུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ, ནི་ནྡི་ཡ་པྤ་སཾ་སཱ པ་ན ཀ་ཐཾ ཏཱ་ཡ ས་མ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི? ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎ་ས་མཱ་རོ་པ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རེ་ས་ཉྩ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་སཾ་སི་ཡེ་ན ཏ་སྶ ས་མ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཙ. ལོ་ཀེ་པི ཧི ཨ་སཱུ་རཾ སཱུ་རེ་ན ས་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ ཧོ་ཏི, པ་གེ་ཝ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣེ་ན ས་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ་ཏི.

ས་ཀེ་ན དྷ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན. ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ ཨ་པ་རཱ་དྷོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ཏྟཱ ས་པྤ་ཏི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཙ ཏ་སྶ. ཨ་ཡཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཀ་ལི ཀ་ཏཱུ་པ་ཙི་ཏ་སྶ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཏི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཙ.

ནི་ར་བྦུ་དོཏི ག་ཎ་ནཱ་ཝི་སེ་སོ ཨེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ར་བྦུ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ནི་ར་བྦུ་དཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་མ་རི་ཡ་ག་ར་ཧཱི ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ན གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏོ་པི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏཱིཏི ཀོ ཨ་ཡཾ བྲ་ཧྨཱ, ཀ་སྨཱ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱ་ཏི? ཨ་ཡཾ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ས་ཧ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་ཏྠ ས་ཧ་མྤ་ཏི བྲ་ཧྨཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི. སོ པ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘པ་དུ་མ་ནི་ར་ཡཾ ཀི་ཏྟེ་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ.

མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ མཱ་ག་དྷ་ཀོ པ་ཏྠོ, ཏེ་ན. པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ན་སྶཱཏི ནི་ར་ཡ་དུ་ཀྑེ་ན པ་ཙྩི་ཏ་བྦ་པྤ་དེ་ས་སྶ ཨེ་ཏཾ ཨ་བྦུ་དོ་ཏི ནཱ་མཾ. ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་ས་གུ་ཎི་ཏཾ ཨ་བྦུ་ད་ཨཱ་ཡུ་མྷི ཏ་ཏོ ཨ་པ་རཾ ཝཱི་ས་ཏི་གུ་ཎི་ཏཾ ནི་ར་བྦུ་དཱ་དཱི་སུ ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་ཉྩ ག་ཎ་ནཱ ཨ་པ་རི་ཙི་ཏཱ་ནཾ དུ་ཀྐ་རཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཏཾ སུ་ཀ་རཾ ས་ངྑཱ་ཏུ’’ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན་པི ཨི་མཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནི ལ་དྡྷཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་པ་རེ ‘‘སཱི་ཏ་ན་ར་ཀཱ ཨེ་ཏེ’’ཏི. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཨ་བ་བཱ་དཱི་སུ པ་དུ་མ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ས་བྦེ་སུ ནི་ར་ཡེ་སུ. ཨེ་ས ན་ཡོཏི ཧེ་ཊྛི་མ་ཏོ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཝཱི་ས་ཏི་གུ་ཎ་ཏཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ད་ས་མེ ན་ཏྠི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.

ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ཐེ་ར་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.