༧. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་དི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. ས་ཏྟ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཝཱི་རཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ, ཝི་དྷི་ནཱ ཝཱ ཨཱི་ར་ཡི་ཏ་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ, ཏ་དེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ར་མྦྷོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ས་དྡོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.
༦༢. དུ་ཏི་ཡེ མ་ཧ་ཏཱི ཨི་ཙྪཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི མ་ཧི་ཙྪོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ. མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡོ ལོ་བྷོ མ་ཧཱ་ལོ་བྷོ མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ བ་ཧཱུ་ན་ཉྩ ཨ་བྷི་གི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ག་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཙྪཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ཨི་ཙྪཱ་ག་ཏཱཏི ཨི་ཙྪཱ་པ་ཝ་ཏྟཱ. མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱཏི མ་ཧཱ་ཨི་ཙྪ་ཏཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནཱ་ཡཾ རཱ་གོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༦༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་པྤ-ས་དྡོ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠོ ‘‘ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤཱ་ཏ་ངྐོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༣༠༤) ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ནི་ཙྪ་སྶཱ’’ཏི. ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊ་སྶ ཧི ཨ་ཀྑི་རོ་ག་ཀུ་ཙྪི་རོ་གཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. བྱ་ཉྫ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཏྟ་ཀེ་པི ཨ་པྤ་ས་དྡ་སྶ དི་སྶ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ཏྠོ པ་ན ནི་ར་ཝ་སེ་སོ ས་བྦ་སོ པ་ཙྩ་ཡི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན དཱི་པེ་ཏུཾ – ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྲ ཨ་ཏྲ ཨི་ཙྪཱ. ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ་ཡ པཱ་པཱ ལཱ་མི་ཀཱ ནི་ཧཱི་ནཱ ཨི་ཙྪཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ. ཡཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎེ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ན མ་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ. ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱཏི ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་རེ་སཾ པ་ཀཱ་ས་ནཱ. ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱཏི ཨི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སཱི་ལ་དྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཏཱ་དི་ས་སྶ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་པི ཧོ་ཏི, སཱ་པི ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་སྶ་ནྟ་པྤ་ཡོཏི དུ་ཏྟ་པྤ་ཡོ.
ཨ་ཏི་ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝནྟི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ད་སྶ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མ་ངྒ་ལ་དི་ཝ་སོ, སུ་མྦྷ་ཀ་སི་ནི་དྡྷ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རོ ཨ་ཡྻོ པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཐོ་ཀཾ བ་ཧི ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨུ་མྨུ་ཛྫཱིཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨུ་མྨུ་ཛྫི. ཡ་དི ཐེ་རོ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཱུ’’ཏི ཨི་ཙྪེ་ཡྻ, ན ནཾ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘བ་ཧི ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ན ཏ་ཐཱ་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ན ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ.
ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་པ་དྷཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཨི་ཙྪཱ་པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན་པི པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨི་ཙྪཱ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པ་རོ་པི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨ་པྤི་ཙྪོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོཏི པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨི་ཙྪཱ་ར་ཧི་ཏོ. དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོཏི དྷུ་ཏ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨི་ཙྪཱ་ར་ཧི་ཏོ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོཏི བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨི་ཙྪཱ་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོཏི ‘‘ཨ་རི་ཡོ’’ཏི ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨི་ཙྪཱ་ར་ཧི་ཏོ. དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སནྟི ཨ་པྤཾ ཝཱ ཡཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ བ་ཧུཾ ཝཱ་ཏི དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སནྟི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟཱ ཡཱ་པེ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀ་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ. ཡ་དི ཧཱིཏི་ཨཱ་དི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཝ་ར་ཎཾ. པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝཱཏི ཡཱ་པ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ.
ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ནཱ་ཉྙཱ་སཱིཏི སོ་སཱ་ནི་ཀ་ཝ་ཏྟེ ས་མྨ་དེ་ཝ ཝ་ཏྟི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་པི བྷི་ཀྑུ ན ཨ་ཉྙཱ་སི. ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞནྟི ཨ་ཝི་ཙྪེ་དཾ. དུ་ཏི་ཡོ མཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱཏི དུ་ཏི་ཡོ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ་པི ཡ་ཐཱ མཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ས་ཊྛི ཝ་སྶཱ་ནི ནི་ར་ནྟ་རཾ སུ་སཱ་ནེ ཝ་སཱ་མི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ ཨ་ཧོ སོ་སཱ་ནི་ཀུ་ཏྟ་མོ. ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱཏི ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ. དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཛ་ན་པ་དཾ ཁོ་བྷེ་ཏྭཱཏི ལོ་མ་ཧཾ་ས་ན་སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་དཱ་ན་ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཾ ཨི་ཏ་ར་ཉྩ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨ་པྤཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཀོ་ལཱ་ཧ་ལ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཁོ་བྷེ་ཏྭཱ? ཡ་དི ཐེ་རོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ, པུ་བྦེ་ཝ ཛ་ན་པ་དཾ ཁོ་བྷེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཡྻ. ག་ཏོཏི ‘‘ཨ་ཡཾ སོ, ཡེ་ན ར་ཏྟི་ཡཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ པུ་རཱ་རུ་ཎཱ་ཝ ག་ཏོ.
ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཝི་ཡཱཏི པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་ས་དཱ་ཡེ སཱ་མ་གྒི་ཝཱ་སཾ་ཝུ་ཊྛཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ, ན་ནྡི་ཡོ, ཀི་མི་ལོ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཝི་ཡ. ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཧི ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ཝོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པཱི་ནཾ པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨོ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༢༨) པུ་ཊྛེ་ན ‘‘ཨི་དྷ པ་ན མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ, ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༣༢༨) ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཱ་སུ ཨི་ཏ་རེ ཐེ་རཱ ན ཨི་ཙྪིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ པ་ཀྐ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཀི་ནྣུ མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཝ་མཱ་རོ་ཙི་མྷ ‘ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཨི་མཱ་ས་ཉྩ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ མ་ཡཾ ལཱ་བྷི་ནོ’ཏི? ཡཾ ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཁཱ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི? གྷ་ཊཱི་ཀཱ་རོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཀི་ཀི་སྶ ར་ཉྙོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི? ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘གྷ་ཊཱི་ཀཱ་ར་ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེཏི ‘‘ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྠེ. བ་ལ་ཝ་ཨ་ལོ་བྷེ་ནཱཏི ད་ལ༹ྷ་ཏ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀེ་ན ཨ་ལོ་བྷེ་ན.
༦༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ས་ནྟུ་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ. ཏཾ པ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛེ པུ་གྒ་ལེ…པེ… ལོ་བྷོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི.
༦༥-༦༧. པ་ཉྩ་མེ ཏུ་སྶ་ནཾ ཏུ་ཊྛི, ས་མཾ, ས་ཀེ་ན, ས་ནྟེ་ན ཝཱ ཏུ་ཊྛི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་ནྟུ་ཊྛི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ. ཡ་སྶ ས་ནྟོ་ས་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ ‘‘ས་ནྟུ་ཊྛོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ – ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཀེ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཀ་པྤི་ཡེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ནྟུ་སྶ་ནེ་ན ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་ཏ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཧཱི་ནཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཎཱི་ཏ་མྤི ཨི་ཏ་རཾ ཧཱི་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ. ཨ་པེ་ཀྑཱ་སི་དྡྷཱ ཧི ཨི་ཏ་ར་ཏཱ. ཨི་ཏི ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཧཱི་ནེ་ན ཝཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ནྟུ་སྶ་ཏི, སོ ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ལོ་བྷོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སོ, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ལཱ་བྷཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ལཱ་བྷོ, ཡོ ཡོ ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷོ, ཏེ་ན ས་ནྟོ་སོ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. བ་ལནྟི ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ. སཱ་རུ་པྤནྟི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཏཱ.
ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་པ་ཏྠ་ནཱ ནཱ་མ སི་ཡཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་རོ་ཏི ཏ་ཏོ ཝི་ནི་ཝེ་ཙི་ཏ་མེ་ཝ ས་ནྟོ་ས་སྶ ས་རཱུ་པཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལཱ་དཱི་ནཾ ག་རུ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ཕཱ་སུ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧཾ ས་རཱི་ར་ཁེ་དཱ་ཝ་ཧ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ན ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་བྷོ་གོ ས་ནྟོ་ས་ཝི་རོ་དྷི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. མ་ཧ་གྒྷ་ཙཱི་ཝ་རཾ བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཉྙ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ན་ཡེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ན ས་ནྟོ་ས་ཝི་རོ་དྷཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏེ་སཾ…པེ… དྷཱ་རེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ་པི ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་པི-ས་དྡ་གྒ་ཧ་ཎེ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀནྟི གོ་མུ་ཏྟ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏནྟི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ས་ནྟུ་ཊྛཱི་སུ བྷི་ཀྑཱུ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ‘‘པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༧༣, ༡༢༨) བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ས་ཏྠཾ. པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི པ་ར་མེ་ན ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏེ་ན ས་ནྟོ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཝ ཨ་གྒོཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ སཱ་རུ་པྤཾ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ནྟུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་གྒོ. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མེ་སུ ན་ཏྠི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༦༨-༦༩. ཨ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མེ་སུ ན ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༧༠. ད་ས་མེ པཱ་པ་མི་ཏྟཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ས་དི་སཱ. ཏེ ཧི ཧཱི་ནཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ་ཡ, དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱ ས་མྤཱ་པ་ཀ་ཏཱ་ཡ ‘‘པཱ་པཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནནྟི ཡོ པཱ་པ་མི་ཏྟ་སྶ ཁ་ནྟི རུ་ཙི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་ཏཾ་ས་མྤ་ཝ་ངྐ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རོ, ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ‘‘པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དི་པཱ་པ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ པུ་གྒ་ལཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ པཱ་པཱ པུ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ, ཏེ ཡ་སྶ མི་ཏྟཱ ས་ཧཱ་ཡཱ, སོ པཱ་པ་མི་ཏྟོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཡེ ཏེ པུ་གྒ་ལཱ ཨ་སྶ་དྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་དི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.