༡༩. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༦༣. ཙེ་ཏ་སཱ ཕུ་ཊོཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་རི་ཏོ. ཙི་ཏྟེ་ན ཕ་ར་ཎ་ཉྩ ས་མུ་དྡ་སྶ དྭི་དྷཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘དུ་ཝི་དྷཾ ཕ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི. པུ་རི་མེ་ན ཨ་ཏྠེ་ནཱཏི ‘‘ས་མྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝི་ཛྫཾ བྷ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན. པ་ཙྪི་མེ་ནཱཏི ‘‘ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་གེ ཝི་ཛྫཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ན.
༥༦༤. མ་ཧ་ཏོ སཾ་ཝེ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རོ ན་ཡོ. ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཝེ་ད་ན་ཏོ མ་ཧ་ཏོ སཾ་ཝེ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཏྠཱ་ཡཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་ཏྠ ས་ཏི་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཊྛཱ་ནི་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡ ཙ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ. ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ.
༥༨༤. པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སོ་ལ༹་ས་སུ པ་དེ་སུ པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི, སེ་སཱ་ནི དྭཱ་ད་ས པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ས་པྤུ་རི་ས་སཾ་སེ་ཝོཏི ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ བྷ་ཛ་ནཾ. ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནནྟི ཏེ་སཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སཱི་ལཱ་དི་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་དཱི་པ་ཀ་སྶ ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ས་ཝ་ནཾ. ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི སུ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་ག་ཏ་སྶ སཱི་ལཱ་དི་པྤ་ཊི་པ་དཱ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཾ.
ཚ་ནྣཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནནྟི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་དི་བྦ་སོ་ཏ་ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ. ཏེ་ས་ཏྟ་ཏཱི་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ནནྟི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པཱ་ལི༹་ཡཾ (པ་ཊི. མ. ༡.༡-༢ མཱ་ཏི་ཀཱ) ‘‘སོ་ཏཱ་ཝ་དྷཱ་ནེ པ་ཉྙཱ སུ་ཏ་མ་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, སུ་ཏྭཱ་ན སཾ་ཝ་རེ པ་ཉྙཱ སཱི་ལ་མ་ཡེ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ. ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཏེ་ས་ཏྟ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ་ས་ཊྛི་ཉཱ་ཎཱ་ནི སཱ་ཝ་ཀ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི, ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟེ ཉཱ་ཎཾ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱི་རེ ཉཱ་ཎཾ, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༦༨-༧༣ མཱ་ཏི་ཀཱ) ཨི་མཱ་ནི ཚ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི.
ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏཱི་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ –
‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་མྤི ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཎཾ…པེ… ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཉཱ་ཎཾ, ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་མྤི ཁ་ཡ་དྷ་མཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཉཱ་ཎ’’ནྟི –
བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་དཱ་ན་ཝ་གྒེ (སཾ. ནི. ༢.༣༤-༣༥) ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་ཏྟ ས་ཏྟ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎནྟི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཉཱ་ཎཾ. པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཧི དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ‘‘དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཚ་བྦི་དྷ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཁ་ཡ་དྷ་མྨནྟི ཁ་ཡ་ག་མ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཝ་ཡ་དྷ་མྨནྟི ཝ་ཡ་ག་མ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨནྟི ཝི་ར་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨནྟི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ལཱ་བྷོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལཱ་བྷོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ལཱ་བྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. པུ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཕུ་ས་ནཱཏི ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཕུ་ས་ནཱ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ནི་པྥཱ་ད་ནཱ.
ས་ཏྟ་ནྣ་ཉྩ སེ་ཀྑཱ་ནནྟི ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི སེ་ཀྑ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་སྶ ཙཱཏི ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ སུ་ནྡ་ར་ཊྛེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ. ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣ་མྤི པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡ.
ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི་པི ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ ནཱ་མ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏ་ད་སྶ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཡཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘མ་ཧ་ནྟེ ཨ་ཏྠེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ ཙ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ན ཧེ་ཏུ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, ནི་སྶ་ཡ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, པ་བྷེ་ད་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, ཀི་ཙྩ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, ཕ་ལ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ, ཨཱ་ནི་སཾ་ས་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ. པ་ཙྩ་ཡོ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་དྡྷཱ་ས་ཏི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ད་ཡོ. ནི་སྶ་ཡོ སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ནི་ཡ་ཏ་ཏཱ ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཙ པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སཱ. པ་བྷེ་དོ ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝཱ་རི་ཏྟཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གོ. ཀི་ཙྩཾ ཏ་ད་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་དྷ་མ་ནཾ. ཕ་ལཾ ས་གྒ་ས་མྤ་དཱ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་དཱ ཙ. ཨཱ་ནི་སཾ་སོ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཏཱ་དི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༩) ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཱདཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༦༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ན་མྤི མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ པ་ན མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ བ་ཧུ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ ས་ཀ་ལ་ཡཱ་ན་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༡༨༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་སུ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒཱདཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༣༥༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱདཱི་སུ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༣༥༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན, སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནཾ མ་ཧ་ཏོ ཧི་ཏ་སྶ མ་ཧ་ཏོ སུ་ཁ་སྶ མ་ཧ་ཏོ ཨ་ཏྠ་སྶ མ་ཧ་ཏོ ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ནི་པྥ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ནྟ་པ་ཎཱི་ཏ་ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་མྦྷཱ་ར་ཏོ མ་ཧཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀི་ཙྩ་ཏོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཱ་དི་མ་ཧ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏོ ཙ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ས་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ ག་ཎྷཱ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་སུ་པི ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ན ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏཱུ་སཱུཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ…པེ… ཨ་ཡཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ སོ་ལ༹་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, དྭེ ཙཱ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏཱུ་སུ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི དྭི་ནྣ་ཉྩ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ་ཝ, ན ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ. བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཝི་ས་ཡོ་ཝ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ‘‘ཨི་མཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཨི་མ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཁ་ནྡྷོ སེ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ལོ༹, ཨི་མ་སྶ མ་ཊྛོ, ཨི་མ་སྶ ཁ་རོ, ཨི་མ་སྶ བ་ཧ་ལ་ཏ་ཙོ, ཨི་མ་སྶ སུ་ཀྑ་ཏ་ཙོ. ཨི་མ་སྶ པ་ཏྟཾ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ. ཨི་མ་སྶ པུ་པྥཾ ནཱི་ལཾ, པཱི་ཏཾ, ལོ་ཧི་ཏཾ, ཨོ་དཱ་ཏཾ, སུ་ག་ནྡྷཾ, དུ་གྒ་ནྡྷཾ, མི་སྶ་ཀ་ག་ནྡྷཾ. ཕ་ལཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ, མ་ཧ་ནྟཾ, དཱི་གྷཾ, ཝ་ཊྚཾ, སུ་ཝ་ཎྞཾ, དུ་བྦ་ཎྞཾ, མ་ཊྛཾ, ཕ་རུ་སཾ, སུ་ག་ནྡྷཾ, དུ་གྒ་ནྡྷཾ, མ་དྷུ་རཾ, ཏི་ཏྟ་ཀཾ, ཨ་མྦི་ལཾ, ཀ་ཊུ་ཀཾ, ཀ་སཱ་ཝཾ. ཀ་ཎྚ་ཀོ ཏི་ཁི་ཎོ, ཨ་ཏི་ཁི་ཎོ, ཨུ་ཛུ་ཀོ, ཀུ་ཊི་ལོ, ཏ་མྦོ, ནཱི་ལོ, ལོ་ཧི་ཏོ, ཨོ་དཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སཱུཏི ‘‘ཨི་དཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ…པེ… ཨི་དཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, དྭེ ཙཱ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སཱུཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་བྷེ་ད་ཏོ ས་ནྟཱ་ན་བྷེ་ད་ཏོ ཙ ནཱ་ན་པྤ་བྷེ་དེ་སུ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒེ་སུ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཨ་ངྒཱ་ནི ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ས་ངྑཱ་ར་པི་ཊ་ཀེ ‘‘དྭཱ་ད་ས པ་ཙྩ་ཡཱ དྭཱ་ད་ས པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ཊཱི. ༡.༡.༡༡༠).
པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་མ་ནུ་པ་ལ་བྦྷེ་སཱུཏི ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་སུ སུ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝེ་སུ. མ-ཀཱ་རོ ཧེ་ཏྠ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ.
པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨ་ཏྠེ་སཱུཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ཨ་ཏྠེ་སུ. དྷ་མྨེ་སཱུཏི དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ཡཱ་དི་ནཱ་ནཱ་དྷ་མྨེ་སུ. ནི་རུ་ཏྟཱི་སཱུཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ནཱ་ནཱ་ནི་རུ་ཏྟཱི་སུ. པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་སཱུཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དི་ཝི་ས་ཡེ་སུ ཨི་མཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ན་ཏོ པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ.
པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་སཱུཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལ་སྶ པུ་ཐུ་ཏྟཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཡཾ པ་ན ཨ་བྷི་ནྣཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན པུ་ཐུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ – ‘‘པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཛ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ དྷ་མྨེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱ’’ཏི. ཏེ་ན་སྶ མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པུ་ཐུ་ཏྟཾ པ་རི་དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཝི་པུ་ལེ ཨ་ཏྠེཏི མ་ཧ་ནྟེ ཨ་ཏྠེ. མ་ཧ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཧི ཝི་པུ་ལ་ས་དྡོ. ག་མྦྷཱི་རེ་སཱུཏི ས་སཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཨ་ནུ་པ་ཙི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་པྤ་ཏི་ཊྛེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝི་ས་ཡ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ.
ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ པ་རེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ན སཱ་མ་ནྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ་ཏི ཨ་ས་མ་ནྟ་པ་ཉྙཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ. ཀེ་ཙི ‘‘ཨ་ས་མ་ཏྠ་པ་ཉྙཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ན་ཏྠི ཨེ་ཏི་སྶཱ ཀཱ་ཡ་ཙི ས་མ་ཏྠ་ནྟི ཨ་ས་མ་ཏྠཱ པ་ཉྙཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཏྠ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོཏི ཨ་ཏྠ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་བྷི་ས་མྦྷ་ཝི་ཏུནྟི ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཡཱ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི་པི ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ་ཏི ཨ་ས་མ་ནྟ་པ་ཉྙཱ. ཨི་དཱ་ནི པུ་གྒ་ལ་ནྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མ་ནྟ་པ་ཉྙཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ, ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ.
‘‘པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀུ་ས་ལོ ཨ་བྷི་ནྣ་ཉཱ་ཎོ ཨ་དྷི་ག་ཏ་པྤ་ཊི་ས་མྦྷི་དོ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ ད་ས་བ་ལ་དྷཱ་རཱི པུ་རི་སཱ་ས་བྷོ པུ་རི་ས་སཱི་ཧོ པུ་རི་ས་ནཱ་གོ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙོ པུ་རི་ས་དྷོ་ར་ཡ྄ཧོ ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎོ ཨ་ན་ནྟ་ཏེ་ཛོ ཨ་ན་ནྟ་ཡ་སོ ཨ་ཌྜྷོ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ བ་ལ་ཝཱ ནེ་ཏཱ ཝི་ནེ་ཏཱ ཨ་ནུ་ནེ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱ ཝི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏཱ པེ་ཀྑ་ཏཱ པ་སཱ་དེ་ཏཱ. སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱ, ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱ, ཨ་ན་ཀྑཱ་ཏ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, མ་གྒ་ཉྙཱུ མ་གྒ་ཝི་དཱུ མ་གྒ་ཀོ་ཝི་དོ. མ་གྒཱ་ནུ་གཱ་མཱི ཙ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི པ་ཙྪཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ.
‘‘སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ན་ཏྠི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཨ་ཕ་སྶི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཡཾ ཀི་ཉྩི ནེ་ཡྻཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི ཏཾ ས་བྦཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཏྟ་ཏྠོ ཝཱ པ་ར་ཏྠོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠོ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ག་མྦྷཱི་རོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ གཱུ་ལ༹ྷོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ནེ་ཡྻོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ནཱི་ཏོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཝོ་དཱ་ནོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ པ་ར་མ་ཏྠོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ནྟོ་བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ས་བྦཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི, ས་བྦཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི, ས་བྦཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི. ཨ་ཏཱི་ཏེ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ནེ་ཡྻཾ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ནེ་ཡྻཾ. ནེ་ཡྻ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཡྻཾ, ནེ་ཡྻཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནེ་ཡྻ་པ་ཐོ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ ཏེ དྷ་མྨཱ, ཡ་ཐཱ དྭི་ནྣཾ ས་མུ་གྒ་པ་ཊ་ལཱ་ནཾ ས་མྨཱ ཕུ་སི་ཏཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛི་མཾ ས་མུ་གྒ་པ་ཊ་ལཾ ཨུ་པ་རི་མཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མཾ ས་མུ་གྒ་པ་ཊ་ལཾ ཧེ་ཊྛི་མཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནེ་ཡྻ་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ནེ་ཡྻཾ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ནེ་ཡྻཾ, ནེ་ཡྻ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཡྻཾ, ནེ་ཡྻཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནེ་ཡྻ་པ་ཐོ ན་ཏྠི. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ ཏེ དྷ་མྨཱ. ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཨཱ་ཀ་ངྑ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ, ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ས་བྦེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ ཨཱ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནུ་ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙ་རི་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑེ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ སྭཱ་ཀཱ་རེ དྭཱ་ཀཱ་རེ སུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ བྷ་བྦཱ ས་བྦེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནྟོ་བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཡེ ཀེ་ཙི མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ནྟོ་བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཡེ ཀེ་ཙི པ་ཀྑི་ནོ ཨ་ནྟ་མ་སོ ག་རུ་ལ༹ཾ ཝེ་ན་ཏེ་ཡྻཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་སྶ པ་དེ་སེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡེ་པི ཏེ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་མཱ པ་ཉྙཱ་ཡ, ཏེ་པི བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་དེ་སེ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཉྙཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡེ་པི ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཎྜི་ཏཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པ་ཎྜི་ཏཱ ས་མ་ཎ་པ་ཎྜི་ཏཱ ནི་པུ་ཎཱ ཀ་ཏ་པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ ཝཱ་ལ་ཝེ་དྷི་རཱུ་པཱ, ཝོ་བྷི་ནྡ་ནྟཱ མ་ཉྙེ ཙ་ར་ནྟི པ་ཉྙཱ་ག་ཏེ་ན དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི, ཏེ ཏེ པ་ཉྷཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༥) –
ཨཱ་དི་ནཱ ནི་དྡི་ཊྛ་པཱ་ལི༹ཾ པེ་ཡྻཱ་ལ་མུ་ཁེ་ན སཾ་ཁི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་ད་ཀུ་ས་ལོ པ་བྷི་ནྣ་ཉཱ་ཎོ…པེ… ཏེ པ་ཉྷཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པ་བྷི་ནྣ་ཉཱ་ཎོཏི ཨ་ཏྠཱ་དཱི་སུ པ་བྷེ་ད་ག་ཏ་ཉཱ་ཎོ. ‘‘པ་བྷེ་ད་ཉཱ་ཎོ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, སོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ཏེ པ་ཉྷནྟི ཏེ ཏེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ པ་ཉྷཾ. ནི་དྡི་ཊྛ་ཀཱ་ར་ཎཱཏི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨུ་པ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མཱི་པེ ཁི་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི.
བྷ་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་རི. ཀིཾ? རཱ་གཱ་དིཾ. ཨུ་པ་ས་གྒེ ས་ཏི་པི ཏ་དེ་ཝ པ་དཾ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝི་ནཱ་པི སོ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཏྟཱ དྷཱ་ཏཱུ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏཱི’’ཏི. ཀཱ་ར་ཀ་བྱ་ཏྟ་ཡེ་ན ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ རཱ་གཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏཱིཏི སཱ སཱ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝ་ཛ྄ཛྷཾ རཱ་གཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, མ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི སཱ སཱ ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ ཏཾ ཏཾ རཱ་གཾ བྷ་ཝི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི མ་དྡཱི་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ. ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ‘‘ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ་ཏི ཙ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སི་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. པ་ཉྙཱ ཙེ སི་དྡྷཱ, རཱ་གཱ་བྷི་བྷ་ཝོ ཙ སི་དྡྷོ ཨེ་ཝཱ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
རཱ་གཱ་དཱི་སུ པ་ན ར་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ རཱ་གོ. དུ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ དོ་སོ. མུ་ཡ྄ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ མོ་ཧོ. ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཀོ་དྷོ, ཨུ་པ་ན་ནྡྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ. པུ་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀོ་དྷོ, ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ནཱ་ཧོ. པ་ར་གུ་ཎ་མ་ཀྑ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ མ་ཀྑོ, ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ལཱ་སོ. པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཁཱི་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨི་སྶཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི་ནི་གྒཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་པཱ་པ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ མཱ་ཡཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཐ་མྦྷོ, ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཱ་ར་མྦྷོ. ཨུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ མཱ་ནོ, ཨ་བྦྷུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨ་ཏི་མཱ་ནོ. མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ མ་དོ, པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཝོ་སྶ་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་མཱ་དོ. བྷ་ཝ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི ཨ་རི་ནྟི བྷཱུ་རི ཨ་ས་རཱུ་པ་ཏོ པ་ར་སྶ ཨ་ཀཱ་ར་སྶ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་རིཾ མ་དྡ་ནི་པ་ཉྙཱ་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ’’ཏི. བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཐཱ་ཝ་ར་ཛ་ངྒ་མ་ནྟི བྷཱུ་རི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི ཡ་ཐཱ ‘‘བྷཱུ་མཱི’’ཏི བྷཱུ་རི ཝི་ཡཱ་ཏི བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ ཝི་ཏྠ་ཏ་ཝི་པུ་ལ་ཊྛེ་ན ས་བྦཾ ས་ཧ་ཏཱ་ཡ ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝི་ས་མཱ་ཡཱཏི ཝི་ཏྠ་ཏ་ཝི་པུ་ལ་ཊྛེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ས་མཱ་ཡ. ཝི་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦེ ཝི་ས་ཡེ ཝི་ཏྠ་ཏཱ་ཡ, ན ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ. ཝི་པུ་ལཱ་ཡཱཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི པུ་གྒ་ལོ. ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘བྷཱུ་རི་པ་ཉྙ་སྶ པ་ཉྙཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙ་པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ་ས་དྡ་སྶ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་པི་ཙཱཏི པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ་མེ་ཏནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ. ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཨ་དྷི་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ. བྷཱུ་རཱིཏི བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཏྠེ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཀེ ར་མ་ཏི ས་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན, དི་ཊྛི ཝི་ཡ ན ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ཏི བྷཱུ་རི. མེ་དྷཱཏི ཨ་ས་ནི ཝི་ཡ སི་ལུ་ཙྩ་ཡེ ཀི་ལེ་སེ མེ་དྷ་ཏི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི མེ་དྷཱ, ཁི་པྤཾ ག་ཧ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཝཱ མེ་དྷཱ. པ་རི་ཎཱ་ཡི་ཀཱཏི ཡ་སྶུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ས་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཙ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷེ པ་རི་ཎེ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཎཱ་ཡི་ཀཱ. ཨི་མེ་ཧེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
པ་ཉྙཱ་བཱ་ཧུ་ལླནྟི པ་ཉྙཱ བ་ཧུ་ལཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་བ་ཧུ་ལོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ པ་ཉྙཱ་བཱ་ཧུ་ལླཾ. ཏ་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ཡ བཱ་ཧུ་ལླཾ པ་ཝ་ཏྟི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ་ག་རུ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཉྙཱ་ག་རུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ, ཨ་རི་ཡོ ཝཱ. པ་ཉྙཱ ག་རུ ཨེ་ཀ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ག་རུ་ཀོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་རི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཙ་རི་ཏོ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་རི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཙ་རི་ཏོ. ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཁ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གཱ པ་ཉྙཱ ཨཱ་ས་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་ནྣི་ནྣོ་ཏི པ་ཉྙཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ. ས་མུ་སྶི་ཏ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ དྷ་ཛོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་དྷ་ཛོ. པ་ཉྙཱ་ཀེ་ཏཱུཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཉྙཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ. པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་ཙ་ཡོ, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ ཝཱ བ་ཧུ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝི་ཙ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ. ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཙི་ན་ནཾ བ་ཧུ་ལཾ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་ཝི་ཙ་ཡ་བ་ཧུ་ལོ. ཨོ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ བ་ཧུ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨོ་ཀྑཱ་ཡ་ན་བ་ཧུ་ལོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་མྨཱ་པེ་ཀྑ་ནཱ ས་མྤེ་ཀྑཱ, ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཡ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ, ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ དྷ་མྨོ པ་ཀ་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨོ. ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ནཾ ཝཱ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ན་དྷ་མྨོ ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་མྤེ་ཀྑཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨོ. ས་བྦཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཎ་སཱི་ལོ་ཏི ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རཱི.
ཏ་ཙྩ་རི་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཾ-ས་དྡེ་ན པ་ཉྙཱ པ་ཙྩཱ་མ་ཊྛཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཙ་རི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ པ་ཉྙཱ ཙ་རི་ཏཱ ག་རུ་ཀཱ བ་ཧུ་ལཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཏ་ཙྩ་རི་ཏོ ཏ་གྒ་རུ་ཀོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལོ. ཏ་སྶཾ པ་ཉྙཱ་ཡཾ ནི་ནྣོ པོ་ཎོ པ་བྦྷཱ་རོ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ནྣི་ནྣོ ཏ་པྤོ་ཎོ ཏ་པྤ་བྦྷཱ་རོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ. སཱ པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཏ་ད་དྷི་པ་ཏི, ཏ་ད་དྷི་པ་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ ཏ་དཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ. པ་ཉྙཱ་ག་རུ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ཀཱ་མཾ སེ་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ག་རུ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༡༤) ཝི་ཡ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཙྩ་རི་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨི་མི་སྶཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན་པི ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ཡ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ད་སྶི་ཏ་བྦ་ནི་ག་མ་ནཾ.
སཱི་གྷ་པ་ཉྙཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ སཱི་གྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ པ་ཉྙཱ, ཡཱ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ད་ནྡྷཱ་ཡ་ནྟཱི ཨ་ཝི་ཏྠཱ་ཡ་ནྟཱི ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མྤཱ་པེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘སཱི་གྷཾ སཱི་གྷཾ སཱི་ལཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ སཱི་གྷཾ སཱི་གྷནྟི བ་ཧཱུ་ནཾ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟཾ. སཱི་ལཱ་ནཱིཏི ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝཱ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་ནི, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ ཏ་སྶ ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཏི་ཝི་དྷ་སཱི་ལཱ་ནི. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རནྟི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ རཱ་ག་པྤ་ཊི་གྷ་པྤ་ཝེ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ ཐ་ཀ་ནཾ. བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ པ་མཱ་ཎ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝཾ. ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི དི་ཝ་ས་སྶ ཏཱི་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཙ ཛཱ་ག་ར་ཏི ན ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ག་རོ, ཛཱ་ག་ར་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཀ་མྨཾ ཝཱ ཛཱ་ག་རི་ཡཾ, ཛཱ་ག་རི་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ཏཾ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷནྟི སེ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་སེ་ཀྑཾ ཝཱ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ. ཨེ་ཝ་མི་ཏ་རེ་པི ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷནྟི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཙ སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑཱ་ནཾ ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཉྙཱ ཙ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷནྟི ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. སཱི་གྷ་པ་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་ས་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ ལ་ཧུ་པ་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སོ, ཏ་ཐཱ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སོ. ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སོ པ་ན ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ. ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སོ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན, ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ནི་དྡེ་སོ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཏུ་རི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ སཱི་གྷ་ཏཱ. ཨ་ད་ནྡྷ་ཏཱ ལ་ཧུ་ཏཱ. ཝེ་གཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཁི་པྤ་ཏཱ.
ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོཏི པཱི་ཏི་བ་ཧུ་ལོ. སེ་ས་པ་དཱ་ནི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨ་ཐ ཝཱ ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོཏི མཱུ་ལ་པ་དཾ. ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོཏི ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་ས་པ་དཾ. ཏུ་ཊྛི་བ་ཧུ་ལོཏི ནཱ་ཏི་བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ ཏུ་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན. པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོཏི བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་ཡཱ པ་མུ་དི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན. སཱི་ལཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱིཏི ཧ་ཊྛ་པྤ་ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒཱུ་ད་གྒོ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནོ སཱི་ལཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏི. པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཧི པ་ཉྙཱ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཕུ་ལླི་ཏཱ ཝི་ཀ་སི་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཏི.
ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱིཏི ‘‘ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝེ་གཱ་ཡི་ཏེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, པ་ཊི་པ་ཀྑ་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་སྶ སཱ་ཏི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཨི་ནྡེ་ན ཝི་སྶ་ཊྛ་ཝ་ཛི་རཾ ཝི་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི ཨ་ད་ནྡྷཱ་ཡ་ནྟཱི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་ག་སཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱཏི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ན་ཏོ ཁ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. བྷ་ཡ་ཊྛེ་ནཱཏི བྷ་ཡཱ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཙ. ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ཏུ་ལཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཏུ་ལེ་ཏྭཱ. ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱཏི ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཏཱི་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱཏི ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ. ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱཏི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་རེ་ཏྭཱ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱཏི བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན ཕུ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ. རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷེཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷ་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ. ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱིཏི ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, པུ་ན ‘‘རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཉཱ་ཎ་སྶ ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ས་ཝི་སེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ‘‘ཁི་པྤཾ ཀི་ལེ་སེ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ པ་ན ཀི་ལེ་སེ ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ, ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཧི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ན་མྤི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཨི་དྷ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱིཏི ས་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ན ཝཱ་སེ་ཏི. པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཝི་ནོ་དེ་ཏཱིཏི ཁི་པ་ཏི. བྱ་ནྟིཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཝི་ག་ཏ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ པ་ཏྭཱ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་མ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་མ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ མ་ར་ནྟཱུ’’ཏི པ་རེ་སཾ མ་ར་ཎ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ. ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཝི་ཧིཾ་སི་ཡ་ནྟཱུ’’ཏི པ་རེ་སཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ. པཱ་པ་ཀེཏི ལཱ་མ་ཀེ. ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེཏི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ. ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ ནཱ་མ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ ཧོ་ཏི, པ་ཊི་པ་དཱ ཙ་སྶ ན ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཀ་མྷི ཨཱ་ས་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ དུ་ཀྑཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ ས་ངྑ་ཏཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎ་མུ་ཁེ་ན ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་བྦེ་ག་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་བྦེ་ག་བ་ཧུ་ལོཏི ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. པ. ༢༧༧) ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་བྷི་ཎྷ་པྤ་ཝ་ཏྟ་སཾ་ཝེ་གོ. ཨུ་ཏྟཱ་ས་བ་ཧུ་ལོཏི ཉཱ་ཎ་བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ བ་ཧུ་སོ ཨུ་ཏྲ་སྟ་མཱ་ན་སོ. ཏེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་མཱ་ཧ. ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་བ་ཧུ་ལོཏི ས་ངྑཱ་ར་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝི་ས་ངྑཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་བ་ཧུ་ལོ. ཨི་མི་ནཱ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་མཱ་ཧ. ཨ་ར་ཏི་བ་ཧུ་ལོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཨ་པ་རཱ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ. བ་ཧི་མུ་ཁོཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་མུ་ཁོ. ཏ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁོ. ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ནི་བྦེ་དྷོ, སོ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ, ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ, སཱ ཨེ་ཝ པ་ཉྙཱ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ. ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦནྟི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ཨ་ནྟཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཝི་དྡྷ་པུ་བྦཾ. ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནྟ་ཀ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷནྟི ལོ་བྷ་རཱ་སིཾ, ལོ་བྷ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཝཱ.
ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.