༡༨. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ
དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༧༠-༢. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ནི་སཾ་སཱ་ཡ ཐི་ར་ཏ་རཱ་ཡ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཐི་ར་ཏ་རཱ སི་ཁ་པྤ་ཏྟཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠ་མཱ་ར་བྷ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་དྷིཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀཱ པ་ཉྙཱཏི ས་རཱུ་པ་པུ་ཙྪཱ. ཀོ ཙ་ཏྠོཏི ཨི་མི་སྶཱ ཀོ ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱཏི པ་དཾ ཀཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡༡༧༣-༤. པ་ཉྙཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱཏི ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་མེ་ཝ པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན བ་ཧུ་ཝི་དྷོ པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི. པུ་ཉྙ་ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་ཡུ་ཏཱཏི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་ཉྙ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཏྠི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་དི་ཝ་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཾ སེ་ས་ཀུ་ས་ལ་པ་ཉྙཾ. ཛཱ་ན་ནཱ ཝཱ པ་ཀཱ་ར་ཏོཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀི་མི་དཾ པ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ན་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ མ་ན་སི ནི་དྷཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སི་ཊྛཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ན་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཉྙཱ་ནཾ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀི་མ་ནྟ་ར’’ནྟི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མཱ་ཧ ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཉྙཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཛཱ་ན་ན་ཏྟེ ས་མེ་པི ཙཱཏི ཝི་ས་ཡ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རེ ས་མཱ་ནེ་པི.
༡༡༧༥. ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟཾ་ཝཱཏི ‘‘ནཱི་ལ་པཱི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཉྙཱ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱ་ན་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧེ་སཱ པུ་ན ས་ཉྫཱ་ན་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ར་སཱ. མ་ཏྟ-ས་དྡེ་ན ཝི་སེ་ས་ནི་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཏྠེ་ན ཝི་ཛཱ་ན་ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རེ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཨེ་ཝ-ཀཱ་རེ་ན ཀ་དཱ་ཙི་པི ཨི་མི་སྶཱ ཏེ ཝི་སེ་སཱ ན ས་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་རེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ནེ་ཝ ས་ཀྐོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ས་ཉྙཱ ཀུ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི.
༡༡༧༦. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ན ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ ཝི་ཡ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་ཀ་སྶ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་སཾ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཏཱ་དི་སཾ ཝི་སེ་སཾ ཛཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀ་ཐཾ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? པ་ཉྙཱ་ཡ ད་སྶི་ཏ་མ་གྒེ་ན. ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་གུ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཏཾ པ་གུ་ཎ་སྶ ག་ནྠ་སྶ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནེ ཉཱ་ཡཱ་ག་ཏཱ་པི ཝཱ་རཱ ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུནྟི ཙ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ.
༡༡༧༧. ཨུ་སྶ་ཀྐི་ཏྭཱཏི ༢༢༠ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་དི་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏུ་མེ་ཝ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ས་མྦོ་དྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ. སཱ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏུ་ཉྩ ས་ཀྐོ་ཏི. བཱ་ལ་གཱ་མི་ཀ་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཛཱ་ན་ན་མི་ཝ ཙ ནེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛཱ་ན་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་ཕ་ལ་ཀེ ཋ་པི་ཏཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་རཱ་སིཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝོ་ཧཱ་ར་བུ་དྡྷི བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀོ, ཨེ་ཀོ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ, ཨེ་ཀོ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ་ཏི ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ པ་སྶ་མཱ་ནེ་སུ བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཏྟ་དཱི་གྷ་ར་སྶ་ཙ་ཏུ་ར་སྶ་པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཱ་ཝ་ཧཾ ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏ’’ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་སོ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨ་ཡཾ ཚེ་ཀོ མ་ཧཱ་སཱ་རོ, ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊོ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཌྜྷ་སཱ་རོ, ཨ་ཡཾ པཱ་ད་སཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ན ཝི་བྷཱ་གཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ས་བྦེ་པི ཏེ པ་ཀཱ་རེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ན་ནྟོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ཧ་ཏྠེ་ན དྷཱ་ར་ཡི་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ན་ག་རེ ཝཱ པ་བྦ་ཏེ ཝཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝཱ ཀ་ཏོ’’ཏི་པི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏོ’’ཏི་པི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ ཨ་ས་ཉྫཱ་ཏ་ཝོ་ཧཱ་ར་བུ་དྡྷི་ནོ བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཎྷཱ་ཏི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ གཱ་མི་ཀ་པུ་རི་ས་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ན་མི་ཝ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ཝི་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ, པ་ཉྙཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ད་སྶ་ན་མི་ཝ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི.
༡༡༧༨-༨༠. ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནནྟི ས་ཀོ བྷཱ་ཝོ, ས་མཱ་ནོ ཝཱ བྷཱ་ཝོ ས་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནཾ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནཾ. གྷ་ཊ་པ་ཊཱ་དི་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་སྶ བཱ་ཧི་ར་ནྡྷ་ཀཱ་ར་སྶ དཱི་པཱ་ལོ་ཀོ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་སྶ ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཱ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཧི ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀོ ཧ་ད་ཡ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྨོ་ཧ་ན་ནྡྷ་ཀཱ་ར་སྶ, ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ར་སཱ མ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏི, ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ ས་ཡཾ ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ས་མྨོ་ཧཾ པ་ཙྩུ་པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ས་མཱ་དྷི ཏ་སྶཱ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༥; ༤.༩༩; ༥.༡༠༧༡; ཨ. ནི. ༡༡.༢) སུ་ཏྟ་པ་ད་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་དྷཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི.
༡༡༨༡-༢. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ནཱ་མ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀོ ས་བྷཱ་ཝོ, ན ཏེ་ན་སྶཱ ཀོ་ཙི ཝི་བྷཱ་གོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཀ་དྷཱ ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི. ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ཊྚཾ, ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠ ཝཱ ཝི་དི་ཏཱ་ཏི ལོ་ཀི་ཀཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ལོ་ཀི་ཀཱ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ནེ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡཱ, ཀ་ཏ་མཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ལོ་ཀི་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ལོ་ཀི་ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་མ་གྒ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མུ་དཱ་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ་སུ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི མ་གྒ-གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་མྤི ཝཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ མ་གྒ་ས་མ་ཉྙཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ལོ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རཱ ཨུ་ཏྟི་ཎྞཱ་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི ཧི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར-གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. སུ་ཏ་མ་ཡཱ་དི་ཏོཏི་ཨཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༡༡༨༣-༥. ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཙི་ནྟཱ་ཡཱཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ནེ པ་རོ་པ་དེ་སེ་ན ཝི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པཱ་ཡ་ཙི་ནྟཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ. བྷཱུ་རི་པ་ཉྙེ་ནཱཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙེ་ན, པ་ཏྠ་ཊ་ཏཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མཱ་ན་པ་ཉྙེ་ན ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཏོ པ་ན སུ་ཏྭཱ་ནཱཏི པ་ར་ཏོ ཨུ་པ་དེ་སཾ སུ་ཏྭཱ. སུ་ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ནི་པྥ་ནྣཱཏི ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་ཧེ་ཏྭ་ཏྠ་མི་དཾ ཝི་སེ་ས་ནཾ, སུ་ཏེ་ནེ་ཝ ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ་པི ཏ་ཐཱ ཝཱཏི པ་ར་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་སུ་ཏྭཱ ཝཱ. ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟཱཏི ཨི་དཾ སི་ཁཱ་པ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟཱ་ཝ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ་ཏི. ཏི་སྶོ་པི པ་ནེ་ཏཱ པ་ཉྙཱ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ? ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ ཝི་ཛྫཱ་ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ ཝཱ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝཱ, ཝེ་ད་ནཱ, ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝཱ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཁ་ནྟིཾ དི་ཊྛིཾ རུ་ཙིཾ མུ་དིཾ པེ་ཀྑཾ དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟིཾ པ་ར་ཏོ ཨ་སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ སུ་ཏ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ…པེ… སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཏ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ. ས་བྦཱ་པི ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༦༨).
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙི་ནྟཱ་མ་ཡ་སུ་ཏ་མ་ཡ་པ་ཉྙཱ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་པ་ཉྙཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ, ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ པ་ཉྙཱ, པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ སུ་ཏ་མ་ཡཱ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ པ་ཉྙཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟཱ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
༡༡༨༦. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶཱཏི ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་བྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶ ཝ་སེ་ན. ན་ནུ ཙེ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཀ་སྨཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཨཱ་ཧ་ཊཱ་ཏི? ཝི་པ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ་པྤ་བྷེ་དེ ནི་དྡི་སི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཉྙཱ་པི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ, པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཧ པཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཉྙ་མྤི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨི་དྷེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱི་སུ ཉཱ་ཎནྟི ‘‘ཨ་ཏྠེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, དྷ་མྨེ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཏ་ཏྲ དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༡༨) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ. ཏཱི་སུ་པཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཏཱི་སུ་པི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ གོ་ཙ་ར་ཀི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨི་མཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏཱི་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎཾ. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཧི པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎ’’ནྟི, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ ‘‘ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༧༡༨) ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧ་གྒ་ཏ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་པི ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཏི་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ, སི་ཡཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ, སི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་པི པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀ་པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ན –
‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ…པེ… དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ, ཡཾ ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ར་བྦྷ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཧོ་ཏི. ཡེ ཝཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ཏྠི ཨ་རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ. ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཏེ་སཾ ཝི་པཱ་ཀེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཡཱ་ཡ ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྲ དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཏཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘ཨི་མཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཱ་ནཱི’ཏི, ཏེ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༢༥) –
ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀྐ་མེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ སཱ་ཝ་སེ་སོ པཱ་ཋོ ཀ་ཏོ. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ཨ་ཏྠེ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ ཧི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ཝ་ཏྟཱ, ན ས་བྦ་ཉེ་ཡྻེ་ཏི ཡ་ཐཱ་ད་སྶི་ཏ་ཝི་ས་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཏཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏ་པྤ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་བྦཱ་ནེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཏྠོཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ཧེ་ཏུ་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་རཱི་ཡ་ཏི ཨ་དྷི་ག་མཱི་ཡ་ཏི ས་མྤཱ་པུ་ཎཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྷ་མྨོ་ཏིཔི ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སོ ཧི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏཾ ད་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་རུ་ཏྟཱིཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱ་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ མཱ་ག་དྷི་ཀ་བྷཱ་སཱ, ཡཱ་ཡ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་བྷཱ་ནནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎ་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ‘‘དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎཾ…པེ… ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༡༡༨༧. ཡ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ་ཝ, པ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྷེ་ད་ཏོ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་དི་ཀེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣནྟི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཧེ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ས་མུ་པྤ་ནྣཾ. ཏཾ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ཨི་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་ས་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ, སེ་སཱ ཨ་བྱཱ་པཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་རི་ཡཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟི་ཝ་སེ་ན, ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦུ་ཏི་ས་ནྟི་ཝ་སེ་ན, བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་བྷཱུ་ཏོ ཁ་ནྡྷཱ་དི་པ་ར་མ་ཏྠ་དྷ་མྨོ ཨི་མཱ་ཡ ཨ་ཡཾ དཱི་པི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ཨ་ཏྠ་ས་མ་ཉྙཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ, བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ ཙ ས་ཀ་ས་ཀ་ཧེ་ཏུ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ, བྷཱ་སི་ཏ་པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ, སེ་སཾ ས་ཀ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ་ཝ ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྠོ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏྠོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. བྷཱ་སི་ཏ་ནྟི པཱ་ལི༹་དྷ་མྨ་མཱ་ཧ. སེ་སཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཉྩ་ཀེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྟ་བྦོ ཨ་ཏྠོ, བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ ཉཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ, ཨི་ཏ་རོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒོ ས་མྤཱ་པ་ཀོ ཧེ་ཏུ, བྷཱ་སི་ཏཾ ཉཱ་པ་ཀོ ཧེ་ཏུ, ཨི་ཏ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀི་རི་ཡཱ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ན ཝུ་ཏྟོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཝི་པཱ་ཀཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ? ན, པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་མྤི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི? ནཱ་ཡཾ དོ་སོ ཨ་པྤ་ཊི་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཝི་པཱ་ཀ་སྶ པ་ན པ་དྷཱ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ ཏེ་སཾ ཝུ་ཏྟོ, ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ནཱ་ཡཾ དོ་སོ ཨ་པྤ་ཊི་སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ པ་ན ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝོ ན ཡུ་ཏྟོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷེ་ད་མ་ཀ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ དྷ་མྨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༡༡༨༩. ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ནི་རུ་ཏྟི, ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ནི་རུ་ཏྟཱི་ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ བོ་དྷ་ནེ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ པ་ཊི་ནི་ཡ་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་རོ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱ ཧི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ པ་ཊི་ནི་ཡ་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨི་ཏ་རཱ བྷཱ་སཱ པ་ན ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་སཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ་ཧུ –
‘‘ནི་རུ་ཏྟི མཱ་ག་དྷཱ བྷཱ་སཱ, ཨ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་མ་ས་མྨུ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་པ་རེ པ་ན – ཡ་དི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི པ་ཉྙ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་བྷི་ལ་པི་ཏ་བྦཱ, ན ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ‘‘ཏ་ཏྲ དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི ཨི་དཾ ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ཨ་བྷི་ལ་པི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་བྷི་ལཱ་པོ. ན ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨ་བྷི་ལ་པི་ཏ་བྦཾ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཐ ཕ་སྶཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི བོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ ཨ་བྷི་ལ་པི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་ན་མྤི བོ་དྷེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏེ་ས་མྤི ནི་རུ་ཏྟི་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཕ་སྶོ་ཏི ཙ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི, ཕ་སྶཱ ཕ་སྶ་ནྟི ན ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༧༡༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་ཀཱ་ར་ས་ཧི་ཏོ ས་དྡོ ནི་རུ་ཏྟཱི་ཏི ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ, ‘‘ཏཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ས་དྡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ, ན པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༧༡༨) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་རུ་ཏྟི་ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ པ་ར་ཏོ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཛོ་ཏི་པཱ་ལཏྠེ་རཱ་ད་ཡོ པ་ནཱ་ཧུ – ‘‘ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ས་དྡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ན་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཉྙཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཐཱ པ་ན དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ མ་ནུ་སྶཱ་དི་ས་དྡ་བྷེ་ད་ནི་ཙྪ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ་ཏཾ་ས་དྡ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ནི་ཙྪ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏཾ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ན ཀོ་ཙི པཱ་ལི༹་ཝི་རོ་དྷོ, ཏཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ས་དྡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ན ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཏ་མྤི ཧི ཉཱ་ཎཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟིཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟ་མེ་ཝ ཏཾ་ཏཾ་ས་དྡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཏཾ་ཏཾ་པ་བྷེ་ད་ནི་ཙྪ་ཡ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་རུ་ཏྟིཾ བྷི་ནྡ་ནྟཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙ པ་བྷེ་ད་ག་ཏ་མྤི ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༡༡༩༠. ཏི་ཝི་དྷནྟི ཨི་དཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོཏི ཨི་མཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ན་ནུ ཙ ཏཱི་ཎི ཉཱ་ཎཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཀ་སྨཱ པ་ན ‘‘ཏེ་སུ…པེ… མ་ཏ’’ནྟི ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? སཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཏཱི་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཉྷི ཉཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཉཱ་ཎཾ ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཨི་དྷ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི. ཉཱ་ཎ་མ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ སཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ན པ་བྷེ་དཾ ཧེ་ཊྛཱ ཉཱ་ཎ་ཏྟ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ས་མ་ཏྠོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཀི་ཉྩཱ་པི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དེ་ས་ནཱ པ་ན དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶེ་ཝ ཝི་ས་ཡོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་མཱ་སུ པ་ན པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ ཏི་སྶ་ནྣཾ སེ་ཁཱ་སེ་ཁ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན་པི. ཏ་ཐཱ ཧི སཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་བྷཱ་ཝཱ་པི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ སཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ, སེ་སཱ ཏི་སྶོ ལོ་ཀི་ཡཱ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ལཱ་བྷོ ཏཱ་ས་མ་ས་མྨོ་ཧཱ, སེ་ཁཱ་སེ་ཁ་པ་ཐ་ཀྑ་ཎེ;
ཨ་ཏྠ་པ་ཉྙཱ ཡ་ཐཱ་ལ་མྦཱ, སཱ དྭི་དྷཱ་ཉྙཱ ཏུ སཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
༡༡༩༡. ཨི་མཱ པ་ན ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པ་ཉྩ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་རི་ཡ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནཾ, པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ག་ཎྛི་པ་ད་ཨ་ཏྠ་པ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ པ་རི་པུ་ཙྪཱ པ་རི་ཏོ ས་བྦ་ཏོ ཉཱ་ཏུཾ པུ་ཙྪཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ས་ཝ་ནཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ཧ་ཎཾ, ཨ་དྷི་ག་མོ མ་གྒུ་པྤ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་དྷི་ག་མོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒུ་པྤ་ཏྟཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༧༡༨) ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ སེ་ཁ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་བྷེ་ད་ག་མ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝི་ས་ཡཾ, ཨ་སེ་ཁ་བྷཱུ་མི་ཡཾ བ་ཧུ་ཝི་ས་ཡ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ཁེ་ན པ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཧི ཨི་མཱ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ག་མོ་ཏི. པུ་བྦ་ཡོ་གོ ཝི་ཡ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི ཨ་ར་ཧ་ཏོ་པི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ད་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ན ན ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ད་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. པུ་བྦ་ཡོ་གོ ནཱ་མ པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ས་མཱི་པཾ, ཏཱ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ཡོ་གོ. ཨ་དྷི་ག་མ་པུ་བྦ་ཡོ་གཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཝི་ས་དཾ ཀ་རོ་ནྟི, སེ་སཱ་ནི པ་ན སུ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༡༡༩༢-༤. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ བྷཱུ་མི, སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ དྭེ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ མཱུ་ལཾ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཨི་མཱ པ་ཉྩ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ས་རཱི་རཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཙ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ དྭེ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ས་རཱི་ར་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྩ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ས་མྤཱ་དེ་ནྟེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སཱུཏི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ. བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཙཱཏི ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་སུ. སཱི་ལཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷིནྟི མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉྩ. ས་ཏི ཧི སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཾ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཡཾ པ་ཉྙཱ མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ནཱ་ས་ཏཱི་ཏི. དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩཱཏི ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ས་རཱི་ར་བྷཱུ་ཏཱ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ. ཨི་མི་སྶཱ ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ པཱ་ད་པཱ་ཎི་སཱི་ས་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨི་མཱ པ་ཉྩ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ན ས་མུ་དཱ་ཡཱུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ན་ཡེ་ན ས་རཱི་ར་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཛ་ན་ནཱ་དི་ཏོཏི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི.
༡༡༩༥-༦. ‘‘བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷཱུ་མཱི་སུ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི མཱུ་ལེ་ཧི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་སུ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་ས་རཱི་ར་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ. ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་དི་ཀནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན ཏ་དེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་དི-གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ.
༡༡༩༧-༡༢༠༠. ཧཱི་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཧཱི་ནཾ, ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ པ་ཎཱི་ཏཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཧཱི་ནཾ, ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ. དུ་པྤ་རི་གྒ་ཧ་བྷཱུ་ཏ་སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན དཱུ་རཾ, ཨི་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ས་ནྟི་ཀནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་བྷི་ནྣཾ ས་བྦཾ ཏཾ རཱུ་པ་རཱ་སི་ཝ་སེ་ན བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ‘‘རཱ་ས་ཊྛེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་ཏྟེ་པི ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་བྷི་སཾ་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ’’ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཀེ་ཀེ་སུ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ‘‘ས་མུ་དྡོ མ་ཡཱ དི་ཊྛོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་པི དི་སྶ་ན་ཏོ ཁ་ནྡྷ-ས་དྡོ རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཾ ཏཾ ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཡེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏཱ. ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒ་ཏོ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༩༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་དྷཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ རཱ་སི་ཀ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༩) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་ས་ངྑ་ཏཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ནི་པྥ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི.
༡༢༠༢-༥. ཨེ་ཝཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ བྷཱུ་མི་བྷཱུ་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སཱི་ལ་ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཾ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཾ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཙ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་ངྑེ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་པི ཏེ་ན ཏེ་ན མུ་ཁེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ཏི་པ་པ་ཉྩཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཨེ་ཀཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨེ་ཀཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ལོ་ཀི་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ན. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ན ནེ་ཝ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ, ན ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་སྶ པ་རི་གྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷེཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷེ. སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་དི་ཝི་རོ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཝི་ཀཱ་རཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ རཱུ་པཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ན་མ་ན་ཏོ ནཱ་མཾ ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་རི་ག་ཎྷ་ཏཱིཏི པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི.
༡༢༠༦-༩. ཏཱ་ལ་སྶ ཀ་ནྡཾ ཏུ ཡ་མ་ཀནྟི དྭཱི་ཧི བཱི་ཛེ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཡ་མ་ཀ་ཏཱ་ལ་ཀ་ནྡཾ. ཏ་ཉྷི ཡ་མ་ཀཾ བྷི་ནྣ་ས་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་བྷི་ནྣཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཏི. ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ དུ་ཝི་དྷ་བྷཱ་ཝེ སི་དྡྷེ ‘‘དྭི་དྷཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནཱ་མ་ཏོ རཱུ་པ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ, ས་ནྟཱ་ནཱ་དི་གྷ་ན་བྷེ་ད་སྶ ཙ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ཝི་ནཱ ས་མཱུ་ཧེ་ཀ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི པ་ཝ་ཏྟོ ས་མྨོ་ཧོ ས་ཏྟ་ས་མྨོ་ཧོ, ཏ་སྶ གྷཱ་ཏ་ཏྠཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏྠཾ. བ་ཧུ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནཱཏི ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་དྷ ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ‘‘རཱུ་པ་ཉྩ ཧི་དཾ, མ་ཧཱ་ལི, ཨ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠; སཾ. ནི. ༣.༥༩) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན. ཏནྟི ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ.
༡༢༡༠-༢. ཨ་ངྒ་ས་མྦྷཱ་རཱཏི ཨ་ངྒ་ས་མྦྷཱ་ར་ཧེ་ཏུ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ས་ཏི ཨེ་ཝ ཏ་སྨི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡོཏི ཝོ་ཧཱ་རོ. ཁ་ནྡྷེ་སཱུཏི པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ས་ནྟེ་སུ ཏེ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ས་ཏྟོ་ཏི ས་མྨུ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཨ་ཀྑ་ཙ་ཀྐ་པ་ཉྫ་ར་ཨཱི་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ངྒ་ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ རཱ་སི ཧུ་ཏྭཱ ས་ཎྛི་ཏེ་སུ ‘‘ར་ཐོ’’ཏི ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ངྒེ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནེ ར་ཐོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་གྒ་ལོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཛཱི་ཝོ’’ཏི ཝཱ ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཾ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘ཨ་སྨཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ཝཱ གཱ་ཧ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏོ ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ཏོ ཧི ད་སྶ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཡཾ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀ་ཐ་ཉྩ་ར་ཧི ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟེ ག་མ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠ་ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ དཱ་རུམ་ཡཾ ཡ་ནྟཾ ནི་ཛྫཱི་ཝཾ ཛཱི་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཛཱི་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ནི་རཱི་ཧ་ཀཾ ནི་བྱཱ་པཱ་རཾ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན དཱ་རུ་ར་ཛྫུ་ས་མཱ་ཡོ་གེ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཏཾ དཱ་རུ་ཡ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏི་པི ཏི་ཊྛ་ཏི་པི, ས་ཛཱི་ཝཾ ས་བྱཱ་པཱ་རཾ ཝི་ཡ ག་མ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟ་མི་ཝ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མྤི ཀི་ཉྩཱ་པི ནི་ཛྫཱི་ཝཾ ནི་རཱི་ཧ་ཀ་ཉྩ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙས་ངྑ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་སྶ ས་མཱ་ཡོ་གེ ས་ཛཱི་ཝཾ ས་བྱཱ་པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཏི་ཊྛ་ནྟ་ཉྩ ཁཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི.
༡༢༡༣. ས་ཙྩ་ཏོཏི བྷཱུ་ཏ་ཏོ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཡ་ནྟ་མི་ཝ སུ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཱ་དི་ནཱ. པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཡ་ནྟ་མི་ཝ སུ་ཉྙ་ནྟི ཝཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཀྑ་སྶ པུ་ཉྫོཏི ནི་ཙྩཱ་ཏུ་ར་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་སྶ རཱ་སི. ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་སཱ་དི་སོཏི ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ས་མོ.
༡༢༡༥. ཡ་མ་ཀནྟི ཡུ་ག་ལ༹ཾ. སོ ཙ ཡ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་བྷོ ཨ་ཉྙོ་ཉྙ་ནི་སྶི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་སྨིཾ ཨུ་བྷོ བྷི་ཛྫ་ནྟི. ན ཧི ཀ་དཱ་ཙི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ མ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ, ཨ་རཱུ་པེ ཝཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝ་ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ་སུ པ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི. སོ པ་ནཱ་ཡཾ བྷ་ངྒོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ, པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ་ནེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྩ་ཡཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱ་པི ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་སྨིཾ ཨུ་བྷོ བྷི་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༢༡༦-༩. ནི་ཏྟེ་ཛནྟི ཏེ་ཛ་ཧཱི་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཏཾ ནི་ཏྟེ་ཛཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན བྱཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་དྡ་ཧ་ནུ་སྶཱ་ཧ་ནཱ་དཱི་སུ ནཱ་མཾ ནི་ཏྟེ་ཛ་ནྟི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ནཱ་པི རཱུ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ར་ཎཱ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་སུ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘‘ཏ་ཐཱ རཱུ་པ་མྤི ནི་ཏྟེ་ཛ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷུ་ཉྫཱ་མཱི་ཏི…པེ… ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༡༢༢༠-༡. ནཱ་མཾ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་སེ་ན་པི ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་ཏྟེ་ཛ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. རཱུ་པ་ཉྷི ག་མ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ནཱ་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ནཱ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་སུ རཱུ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ནྣི་སྶཱ་ཡ ཙ་སྶ ཨ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་པི པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ, ནི་བྱཱ་པཱ་ར་ཏཱ ཙ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ ས་མུ་དི་ཏ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཾ ཨ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ སཱ་མ་གྒི་ཡ་མྤི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ན ཧི པ་ཙྩེ་ཀཾ ད་ཊྛུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་མུ་དི་ཏཾ ད་ཊྛུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ཧ་ད་ཡེ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མ་སྶ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི ཧི ཨ་སི་དྡྷོ ཨ་ཏྠོ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་མཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨུ་པ་མཱ་ཡ་པི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཝི་ཉྙཱུ པུ་རི་སཱ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༥༨; ཨ. ནི. ༨.༨; ༡༠.༩༥; ཛཱ. ༢.༡༩.༢༤). ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་པཱི་ཋ་ས་པྤཱི་ནཾ ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ ཙ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཙ དི་སཱ པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་སྶུ. ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ པཱི་ཋ་ས་པྤིཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ཎེ, ས་ཀྐོ་མི པཱ་དེ་ཧི པཱ་ད་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ, ན་ཏྠི ཙ མེ ཙ་ཀྑཱུ་ནི, ཡེ་ཧི ས་མཾ ཝི་ས་མཾ པ་སྶེ་ཡྻ’’ནྟི. པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཛ་ཙྩ་ནྡྷཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ཎེ, ས་ཀྐོ་མི ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ, ན་ཏྠི ཙ མེ པཱ་དཱ, ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་མེ་ཡྻཾ པ་ཊི་ཀྐ་མེ་ཡྻཾ ཝཱ’’ཏི. སོ ཏུ་ཊྛ་ཧ་ཊྛོ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ པཱི་ཋ་ས་པྤིཾ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི, པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་སྶ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཝཱ་མཾ མུ་ཉྩ, ད་ཀྑི་ཎཾ ག་ཎྷ, ད་ཀྑི་ཎཾ མུ་ཉྩ, ཝཱ་མཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ་པི ནི་ཏྟེ་ཛོ དུ་བྦ་ལོ ན ས་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ན ས་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, ན ཙ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ག་མ་ནཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནཱ་མ་མྤི ནི་ཏྟེ་ཛཾ ན ས་ཀེ་ན ཏེ་ཛེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ ཀི་རི་ཡཱ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, རཱུ་པ་མྤི ནི་ཏྟེ་ཛཾ ན ས་ཀེ་ན ཏེ་ཛེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ ཀི་རི་ཡཱ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཙ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི ཝཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ན ས་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ཛཱ་ཡ་རེ,
ནོ་པི ས་ཀེ་ན བ་ལེ་ན ཏི་ཊྛ་རེ;
པ་ར་དྷ་མྨ་ཝ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནོ,
ཛཱ་ཡ་རེ ས་ངྑ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་དུ་བྦ་ལཱ.
‘‘པ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙ ཛཱ་ཡ་རེ, པ་ར་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ;
ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙ, པ་ར་དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་མེ པ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༦༧༧);
༡༢༢༢-༣. ཨི་དཱ་ནི ནཱ་ཝཱ་ཡ་ནྟི་ཀཱུ་པ་མཱ་ཡ་པི ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ. ཡ་ནྟཱིཏི ག་ཙྪ་ནྟི. མ་ནུ་སྶེ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ནེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ ནི་ཡཱ་མ་ཀ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་དི་མ་ནུ་སྶེ ཨ་པ་སྶཱ་ཡ. ན ཧི ཏེ་སཾ ཨ་ར་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་ཎྛཱ་པ་ན་ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝི་ནཱ ནཱ་ཝཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་དེ་སཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་བྷོ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཎྞ་ཝེ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨུ་བྷོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་སྶི་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡༢༢༤. ས་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ཧི ཨ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ས་ཏྟ་གྒཱ་ཧཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ. ནཱ་མ…པེ… ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མཾ, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ. ཨི་དཾ རཱུ་པཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ རཱུ་པཾ, ན ཨི་ཏོ བྷི་ཡྻོ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་མུ་ཁེ་ན ཏ་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་མ་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏཾ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ནྟི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཏོཏི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ, ཛ་རཱ་པི དུ་ཀྑཱ, བྱཱ་དྷི་པི དུ་ཀྑོ, མ་ར་ཎ་མྤི དུ་ཀྑཾ, ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་མྤི དུ་ཀྑཾ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༤; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; པ་ཊི. མ. ༢.༣༠). ཨ་ནྟ་དྭ་ཡནྟི ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ, ཏ་སྶ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཉྩ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ ཧི ས་ཏྟོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ཏོ་ཝ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ ན་ཏྠཱི་ཏི་པི ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི. སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི མ་ལཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི མ་ལཱ་ནི. ཨ་སེ་སཾ ནི་སྶེ་ས་ཏོ ནཱ་སཾ ཝི་ནཱ་སཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ ཨུ་པེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏཾ དི་ཊྛི་མ་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏོ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.