༡༢. དྭཱ་ད་ས་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ

པ་ཉྙ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨེ་ཏྠཱཏི ཡ་ཐཱ་ཨུ་དྡི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་དྡེ་ས་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝཱཏི ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོཏི པ་ར་མ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ ས་ཀ་ས་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ. པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏི པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱུ་ཏཱ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི པ་ཀཱ་རེ་ན ཉཱ་པེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྟུ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶཱ ཨ་བྷི་དྷཱ་ཡ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཎྞ་ཏྟི་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ས་ངྑཱ…པེ… ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༣༡༣-༡༣༡༤) ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ནཱ་མཾ…པེ… ཨ་བྷི་ལཱ་པོ’’ཏི (དྷ. ས. ༡༣༡༣-༡༣༡༤) ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ས་ངྑཱཏི ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ངྑཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ. ས་མ་ཉྙཱཏི ས་ངྐེ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ. པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨ་ས་ངྐ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ན་ཏཱ. ཝོ་ཧཱ་རོཏི པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་ཏཱ, ཀ་ཐ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ ཝཱ. ཨ་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ན་མ་ཏཱི་ཏི ནཱ་མཾ. ཏཾ པ་ན ཨ་ནྭ་ཏྠ་རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ, སཱ་མ་ཉྙ་གུ་ཎ་ཀི་ཏྟི་མ་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ. ནཱ་མ་ཀ་མྨནྟི ནཱ་མ་ཀ་ར་ཎཾ. ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻནྟི ནཱ་མ་ཋ་པ་ནཾ, ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻནྟི ཝཱ སེ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མཾ. ཨ་ཀྑ་ར་དྭཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟི ཀ་ཐ་ནཾ ནི་རུ་ཏྟི. བྱ་ཉྫ་ནནྟི པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་བྷི་ལཱ་པོཏི ཨ་བྷི་ལཱ་པ་ནཾ.

ཨ་ཧནྟི རཱུ་པཱ་དི་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་བུ་དྡྷི་ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ནྟཱ་ན་མུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ད་ཉྙཱ་ན་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་བྦ་ཙ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧ་ནྟི ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ‘‘ཨ་ཧ་ནྟི…པེ… ཀ་ཏྭཱ’’ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི.

ཡ་སྨཱ ‘‘ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ’’ཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ’’ཏི ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ པ་ཉྙ་ཏྟི’’ནྟི་ཨཱ་དི.

ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཏ་ཛྫཱ, ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཡ ཀེ་ཝ་ལཾ ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པི ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝོ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶཱ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ག་ཎྛི་པ་ད་ཀཱ་རེ་ནཱ་པི ཧི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཝ་ཏཱི པ་ཉྙ་ཏྟི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཏིཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྠ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡེ་ན པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ས་བྦོ་པི པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཨ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མེ་ཝ བྷ་ཛ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧི པ་ཉྙ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཨེ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙ་ཏྟི. ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ཏི, རཱུ་པ་ས་དྡ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན བཱ་ཧི་རཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. པ་ཐ་ཝཱི་ཏེ་ཛོ་ཝཱ་ཡུ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་པི ལ་བྦྷ་མཱ་ན་བྷེ་དོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཡ་སྨཱ པ་ཐ་ཝཱ་དི་ཀཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ས་མྦྷཱ་ར་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱུ་ཧ་མེ་ཝོ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏི, གྷ་ཊཱ་དི་ཀཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧེ་སུ ས་བྦེ་ས་མེ་ཝ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱུ་ཧ་མེ་ཝོ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱུ་ཧ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་ཐ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ས་མཱུ་ཧ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ས་མཱུ་ཧ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ. དི་སཱ་ཀཱ་སཱདཱི་སུ དི་སཱ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ན་མུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དི་དི་སཱ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་ས-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་དྷ་མྨེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀཱུ་པ་གུ་ཧཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀཱ་ལ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ་ནྡཱ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དི་ཀ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཎྷཱ་དི་ཀཱ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ནི་མི་ཏྟ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཐ་ཝཱི་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་ཀཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་བྷཱ་ཝ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛྷཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ནི་རོ་དྷ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན ནི་རུ་དྡྷཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ནི་རོ་དྷ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨཱ་དི-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཁ་ཡཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏཾ ཏཾ དྷ་མྨ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སཱ་པི ཧི དི་སཱ་ཀཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་པ་ཉྙ་ཏྟིཡེ་ཝཱ་ཏི.

སཱཏི ཨ་ཡཾ དྭི་དྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཏ་ཛྫཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཏྠཾ ཛོ་ཏ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ‘‘ཚ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནནྟི ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ. ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ. ནཱ་མ་མ་ཏྟནྟི ནཱ་མ་མ་ཏྟ་ཝ་ནྟཾ. སོ་ཏ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་རནྟི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ སོ་ཏ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ, ཏ་ད་ནུ་སཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏ་ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ན. མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་པི ཧི སོ་ཏ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏཱ. ག་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་ས་ངྐེ་ཏེ་ནཱཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ, ཨི་ད་མི་མ་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ས་མྦ་ནྡྷ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྐེ་ཏེ་ན. ཡཱ་ཡཱཏི ཡཱ་ཡ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཀ་ཏྟུ་བྷཱུ་ཏེ་ན. མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝཱ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཡཱ་ཡ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏྟུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏཱིཏི ས་མྨུ་ཏི་པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –

‘‘ཨ་ཏྠཱ ཡ་སྶཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན, ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི ཏ་ཏོ པ་རཾ;

སཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ནི་མྨི་ཏཱ’’ཏི.

ཀ་ཏ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ནཱ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ‘‘གྷ་ཊོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ས་དྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན དྭེ དྭེ ཛ་ཝ་ན་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏོ ས་དྡ་ས་མུ་དཱ་ཡ་མཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཀོ, ཏ་ཏོ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ས་མུ་དཱ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཏྠཱ་ཝ་བོ་དྷོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ.

ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཚ་ཀྐ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནནྟི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ. ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ, ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ཏོ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི པ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཉྩ་མ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནནྟི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་དི་པ་ཉྩ་མ་ས་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ. ཨཱ་དི-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཊྛ་མ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་དི་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་པུ་རི་སཱ་དཱི་ནནྟི ས་ཏྭ་ར་ཛ་ཏ་མཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠཱ པ་ཀ་ཏི་ཨ་ངྒུ་ཊྛཱ་དི་པ་རི་མཱ་ཎོ ཀཱ་ར་ཀོ ཝེ་ད་ཀོ ཨ་ཏྟཱ པུ་རི་སོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་པུ་རི་སཱ་དཱི་ནཾ. ཨཱ་དི-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀུ་སུ་མཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཧི ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ. སེ་སེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠེ་ཝཱཏི ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.

‘‘ཀུ་ས་གྒེ་ནུ་ད་ཀ་མཱ་དཱ་ཡ, ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ མི་ནེ;

ཨེ་ཝཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཱ ཀཱ་མཱ, དི་བྦ་ཀཱ་མཱ་ན ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༡.༣༨༩) –

ཝ་ཙ་ན་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི་དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ནི་ཧཱི་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་པ་ཎཾ…པེ… ནི་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི. མཱ་ནུ་ས་ཀནྟི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ བྷ་ཝཾ. པ་ར་མ་ཏྠོ ཙ ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ.

༧༧༨. ཏ་ཏི་ཡཱ ཀོ་ཊི ན ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ –

‘‘དུ་ཝེ ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་སི, ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ;

ས་མྨུ་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཉྩ, ཏ་ཏི་ཡཾ ནོ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༤༣༩-༤༤༣);

པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ ན ཀ་མྤ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏི་པུ་རི་ས་ནྟ་རཱ་དི་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་རེ་སཾ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ་དེ་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ, ནི་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཝཱ ན ཀ་མྤ་ཏི ན པ་ཝེ་དྷ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ

ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ

པ་ཉྙ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.