༧. ས་ཏྟ་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ
ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༦. ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ན་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎེ་ན. ནི་ར་ངྒ་ཎེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ངྒ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི ཏཾ་ས་མ་ངྒི་ནོ པུ་གྒ་ལཱ ནི་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ངྒ་ཎཱཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘རཱ་གོ ཨ་ངྒ་ཎཾ, དོ་སོ ཨ་ངྒ་ཎཾ, མོ་ཧོ ཨ་ངྒ་ཎཾ, པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ངྒ་ཎ’’ནྟི ཙ ཨཱ་དི (ཝི་བྷ. ༩༢༤).
ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ ཨེ་སཱི ག་ཝེ་སཱི་ཏི གུ་ཎེ་སཱི, ཏེ་ན གུ་ཎེ་སི་ནཱ. ཀ་རུ་ཎཱ་ཡཾ ནི་ཡུ་ཏྟོ, སཱ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝཱ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, ཏེ་ན ཀཱ་རུ་ཎི་ཀེ་ན. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཧ, ‘‘ནི་ར་ངྒ་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝཾ, ‘‘གུ་ཎེ་སི་ནཱ’’ཏི པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཾ, ‘‘ཀཱ་རུ་ཎི་ཀེ་ནཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ན ཐོ་མ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ས་བྦ་ཉྙུ་ནཱ ཧི དེ་སི་ཏཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན དེ་སི་ཏཾ ན པཱ་ཀ་ཊཾ, ཨ་པུ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཾ ན་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དཱ་ཡ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ན དེ་སི་ཏཾ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊཾ, པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁ་དཱ་ཡ་ཀ་ནྟི. ཙི་ཏྟ་པྤ་བྷ་ཝནྟི ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ.
༣༧༧-༨༦. ཨི་དཱ་ནི ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཋ་པི་ཏེ ད་ས་པྤ་ཀཱ་རེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཀ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཀ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི པ་ཋ་མཾ ཀ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཀ་མྨེ པ་ན ཀ་ཐི་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་པི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ‘‘པཱ་ཀཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས ད་སྶི་ཏཱ’’ཏི དུ་ཏི་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྭཱ་རེ་སུ ཨ་དི་སྶ་ན་ཏོ ‘‘ཏཱི་སུ…པེ… དི་སྶ་རེ’’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་དྭཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པྤ་ས་ངྒེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་མཱ་ག་མྨ ཨ་ནེ་ཀ་ཕ་ལ་ནི་པྥཱ་ད་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ…པེ… ཝི་ཝི་དྷཾ ཕ་ལ’’ནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་སུ ནཱ་ནཱ་ཕ་ལ་ནི་པྥཱ་ད་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ –
‘‘ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ནཱ’’ཏི;
‘‘ཨེ་ཀཾ པུ་པྥཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ན, ཨ་སཱི་ཏི་ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ཡོ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ཙ –
ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ཡ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པུ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ནཾ མ་ཉྙེ་ཡྻུ་ནྟི ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཡ…པེ… པ་ཀཱ་སི་ཏཱ’’ཏི པ་ཉྩ་མཾ ཨེ་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཎ་ནྟཱ ‘‘དི་སྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ‘‘ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཡྻུ་ནྟི ‘‘ནཱ་ནཱ…པེ… པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ’’ཏི ཚ་ཊྛཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨ་སྶ ནཱ་ནཱ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ སོ་ལ༹་ས ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི དྭཱ་ད་ས་མ་གྒོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཊྛ་ཀ་མྤཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་བྷཱ་གོ ཧེ་ཏུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ…པེ… ན ཙ ཧོ་ཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི ས་ཏྟ་མཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཧེ་ཏུ་ཀི་ཏྟ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཏཾ པ་ན ཧེ་ཏུ་ཀི་ཏྟ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་གཏྠེ་ར་སྶ, མོ་ར་ཝཱ་པི་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ད་ཏྟཏྠེ་ར་སྶ, ཏི་པི་ཊ་ཀ་མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཏྠེ་ར་སྶཱ་ཏི ཏི་ཎྞཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཝཱ་དེ་སུ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ དྭཱ་ད་ས ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ད་ས་ཀ་མ་གྒོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཊྛ་ཀ་མྤཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་ད་སྶ, ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ད་ས ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཊྛ་ཀ་མྤཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝཱ་ད་སྶ ཙ ན ས་མྨཱ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་ད་སྶ ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་དྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བ་ལེ་ན ཧོ་ཏི, ནོ ཀ་མྨ་བ་ལེ་ནཱ་ཏི དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཊྛ་མཾ, ‘‘ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་མྨེ་ན ས་ཧ ཨ་ས་མཱ་ན་མྤི ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་དོ ཝུ་ཏྟོ. ཀ་མྨ་སྶ སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན…པེ… པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན’’ནྟི ན་ཝ་མཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་སྶ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ…པེ… ནི་ཡཱ་མི་ཏ’’ནྟི ད་ས་མཾ ཛ་ཝ་ནེ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་ཡ་མོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཀ་མྨཱ་ནཱིཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ས་ཏི པ་རི་ཏྟཱ་ནི, ན་ཝ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཀ་མྨཱ་ནི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་སཱ ཝ་ཊྚ་ཝ་སེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ, ཏ་སྨཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་སེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ‘‘པཱ་ཀཱ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི པ་རི་ཏྟཱ, ན་ཝ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ཏི པཱ་ཀཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས. ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སཱུཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ ཀ་མྨ་དྭཱ་རེ་སུ. ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་སཱ་ལི་ནི་ཡཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར), ཏཾ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་དི་ཏོ ཙ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཀཱ་མཾ ཀ་མྨཱ་ནི་པི ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནི པ་ན ཨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི, མ་ནོ་དྭཱ་ར་དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ན་མེ་ཝ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་སཱུཏི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ, མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཉྩཱ་ཏི ཚ་སུ ཝི་པཱ་ཀ་དྭཱ་རེ་སུ.
ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་མཱ་ག་མྨཱཏི ཀཱ་ལ་ས་མྤ་དཱ་དི་ཀཾ ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་མཱ་ག་མྨ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ཀཱ་ལོ་པ་དྷི་པྤ་ཡོ་གཱ་ནཾ, ག་ཏི་ཡཱ ཙ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ;
ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ ཝི་པ་ཏྟི་ཉྩ, ཀ་མྨ་མཱ་ག་མྨ པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡནྟི སོ་མ་ན་སྶཱ་དི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཏཾ ཏཾ ས་ཧ་ཀཱ་རི་པ་ཙྩ་ཡཾ. ཝི་ཝི་དྷཾ ཕ་ལནྟི སོ་མ་ན་སྶུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཕ་ལཾ. ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡཱཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ, ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ.
ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་མེ་ཝ པ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་མེ་ཝ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཨོ་མ་ཀཾ པ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛ་ས་དི་སཾ, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཏ་ཐཱ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏཱི་ཏི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་མ་ཀ་ཝི་བྷཱ་གོ ཙ པ་ནེ་ས ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་པ་རི་ཝཱ་ར་ལཱ་བྷ་ཏོ, ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཉྷི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ པུ་རི་མ་པ་ཙྪཱ་བྷཱ་ག་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཧི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ལཱ་བྷེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙི་ཎྞཾ, ཏཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ. ཡཾ པ་ན ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཝཱ ‘‘དུ་ཀྐ་ཊཾ མ་ཡཱ’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏཾ ཨོ་མ་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཐེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཀིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཙེ? པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ པ་ན ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛ་ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, ཨོ་མ་ཀེ་ན པ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན ཙ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀེ་ན པ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཉཱ་ཎཾ ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་པ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་སྶ མོ་ཧ་སྶ, ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་མྨཾ ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཨ་ཏི་དུ་བྦ་ལ་མྤི ས་མཱ་ནཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི, ནཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཙ ཧོ་ཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ སུ་ག་ཏི་ཡཾ ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་བ་དྷི་རཱ་དི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟེ་ན དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ –
‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི? ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ ཧེ་ཏཱུ ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཛཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ས་ངྑཱ་རཱ. ནི་ཀ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཛཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ས་ངྑཱ་རཱ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ ཧེ་ཏཱུ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཛཱ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༡-༢༣༢) –
ཨེ་ཝཾ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏི་ཎྞཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པཱ་ཀུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, ན པ་ན ‘‘ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ དྭི་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི, ཏ་སྨཱ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན…པེ… ན ཙ ཧོ་ཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ’’ཏི. ཡ་དི ཧི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི སི་ཡཱ, ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒོ ཀ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཏ་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི? ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ, ནི་ཀ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ ཧེ་ཏཱུ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒོ ཀཱ་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ, ན ཙ པ་ནེ་ཝཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ‘‘དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ –
‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཚ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཏ་མེ་སཾ…པེ… ཧོ་ཏི? ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ. ནི་ཀ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི –
ཨེ་ཝཾ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཏ་མེ་སཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏི? ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཡོ ཧེ་ཏཱུ ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ. ནི་ཀ་ནྟི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ དྭེ ཧེ་ཏཱུ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ…པེ… ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ་པི ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊ་ཏྟཱ སཱ་པི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ནོ ན ཧོ་ཏི, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝི་ཡ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀེ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ་ཝ དཱ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ, ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན པཱ་ཋོ སཱ་ཝ་སེ་སོ ཀ་ཏོ.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་མ་ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཨི་དཾ ས་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ, ན པ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ་ཏི? ཏཾ ན, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་ས་མྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་ལོ་བྷ་ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ནེ ཝི་ཡ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པ་ཉྙཱ་བ་ལ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཧི ཏཾ་ཉཱ་ཎ་ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ནེ ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ ཀ་མྨ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ དེ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་ས་ཝེ་ད་ན་མེ་ཝ དེ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་ས་དི་ས་ཝེ་ད་ན་མྤཱི་ཏི? དུ་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་ས་དི་ས་ཝེ་ད་ནཾ དེ་ཏི, ཨི་ཏ་རཾ པ་ན ས་དི་ས་ཝེ་ད་ན་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་སཱུ་ད་ནི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་ཀ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ –
‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཙེ་ཏ་ནཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟེ་སུ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཛ་ན་ན་ཏོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཉྩེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན སུ་ཁཾ ཛ་ནེ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ པ་ན ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་མྤི.
‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟེ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་དུ་ཀྑ་སྶ ཛ་ན་ན་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཙེ་ཏ་ནཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཝ་ཏྟེ་སུ ཏ་ཏི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཛ་ན་ན་ཏོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཛ་ནེ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ སུ་ཁ་མྤཱི’’ཏི (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༣༠༠) –
ཝུ་ཏྟཾ. ན་ནུ ཙ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཧོ་ཏེ་ཝ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནི་ཡ་མོ ཧོ་ཏི, ན ཙ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀ་མྨེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཱ་དི་ཀ་མཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ནི་ཡ་མོ ཨ་ཏྠི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ཏ་སྨཱ ཀ་ཐཾ ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་ཡ་མོ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨི་ཊྛཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཀ་མྨ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀ་མྨེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ བ་ལེ་ན ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀ་མྨེ་ན ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ན ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ, ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་ཡ་མོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནི་ཡ་མོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཧོ་ཏེ་ཝ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ན ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་བྷཱ་ཝོ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀཾ པ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཕ་ལུ་པྤཱ་ད་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཡ ཙ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་ས་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་མུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ དེ་ཏི.
ན་ནུ ཙ ‘‘པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གཾ སོ་མ་ན་སྶ་ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ དེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་རོ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏེ་ན ‘‘སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ, ཏེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ་ན ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཧི མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཧོ་ནྟི ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡཱ’’ཏི, ཏ་སྨཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པི ལ་བྦྷ་ཏི ཡ་ཐཱ ཙ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏོ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པཱི་ཏི ཀ་ཐཾ ཀ་མྨ་ས་དི་ས་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ཏི? ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ ཀ་མྨ་མྤི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཐེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ སི་ཡཱ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཨ་པི་ཙཱ་ཡཾ ཝཱ་དོ མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ས་ངྒ་ཧ་ཀཱ་རེ་ཧི ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ མ་ནོ་ར་ཐོ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏཱུ་པ་ཙཱ་རོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ ཙཱ་ལེ་ཏུ་ནྟི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཝེ་ཏཾ ཀ་མྨ་ས་དི་ས་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ཏི. ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨ་ས་ངྑཱ་རནྟི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨཾ. ཨ་ས་ངྑཱ་རཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཕ་ལཾ དེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ནཱཏི ཨི་ཊྛཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན. ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནནྟི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ སོ་མ་ན་སྶཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་ནི ཧི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི, ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ན ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནི་ཊྛེ, ཨ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ན ཧི ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་བྷེ་དོ ཨ་ཏྠི, ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྭཱི་སུ་པི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ. དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ་སུ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭ་ཡཾ སེ་སཱ་ནི ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨི་ཊྛཱ་དཱི་སུ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, ཨ་ནི་ཊྛཱ་དཱི་སུ དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི. ཛ་ཝ་ནེ་ན ནི་ཡ་མི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཧེ་ཏུ་ནི་ཡ་མ་ན་མེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་བྷེ་ད་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ནེ་ཝ, ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་ད་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་གཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ པ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛ་ཀ་མྨེ་ན ཧི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྦེ་སུ་པི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ ནི་ཡ་ཏཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནི་ཡ་མོ ཧོ་ཏི, ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏུ་ནི་ཡ་མོ, པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ནི་ཡ་མོ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མ་ནཾ ན་ཏྠི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནི་ཡ་མ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏུ་ནི་ཡ་མ་ནེ པ་ན ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཏཱི་ཎི ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནི ནཱ་མ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཙེ་ཝ ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཉྩ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནི་པི ཧི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནི ཀུ་ས་ལ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཏེ་སུ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་སྶ ཛ་ཝ་ན་ས་དི་ས་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་ནི་པྥཱ་ད་ན་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ ས་ཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཏུ་ནི་ཡ་མ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ཐཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ནི་ཡ་མོ་ཏི? ཀཱ་ལ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ནཾ, ཨུ་ཏུ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཾ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཡ་དི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ་པི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ ཛ་ཝ་ན་སྶ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀེ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་མེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ་པི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ན ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་སུ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན སེ་སཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཏཾ་ཏཾ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ནི་ཡ་མ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ནི་ཡ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ནི་ཡ་མ་ནཾ. ཀ་དཱ་ཙི པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན, པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན, པ་རི་ཙི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་ཡ་མོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ནི་ཡ་མ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. པ་རི་ཙི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ན ནི་ཡ་མ་ནེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སུ པ་རི་ཙི་ཏ་སྶ ཀ་དཱ་ཙི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀེ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཝཱ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཙི་ཏ་སྶ ཀ་དཱ་ཙི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀེ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཝཱ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་རི་ཙི་ཏ་སྶ ཀ་དཱ་ཙི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ་པི ཛ་ཝ་ནེ་སུ ཛ་ཝི་ཏེ་སུ པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊྛཱ་ནེ –
‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ནི་རུ་དྡྷེ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཁ་ནྡྷེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ཏི, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ ནི་རུ་དྡྷེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི –
ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མྤི ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀེ་ན, པ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན ཙ ཀ་མྨེ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་མྨ་སྶ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནེ་པི ཛ་ཝི་ཏེ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. དུ་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀེ་ན པ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་མྨ་སྶ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནེ་པི ཛ་ཝི་ཏེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༣༨༧-༩༡. ཏུ་ལྱེ་ན པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀེ་ན མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན. བ་ལ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེཏི ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ པ་རི་ཏྟཾ ཨ་ཏི་པ་རི་ཏྟ་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ཧུ, ཙ་ཏུ་དྷཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏཱ;
མ་ཧ་ནྟཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་ཏོ, པ་རི་ཏྟཱ་ཏི་པ་རི་ཏྟ་ཏོ’’ཏི.
ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཙ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ སོ་ལ༹་ས་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ, ཏཱ་ཝ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡུ་ཀ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཾ ནཱ་མ. པ་ནྣ་ར་ས་ཙུ་དྡ་ས་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཡུ་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ ནཱ་མ. ཏེ་ར་ས་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཡུ་ཀཾ པ་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཏི་པ་རི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. མ་ཧ་ནྟེ ཛ་ཝ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི, ན་ཏྠི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎུ་པྤཱ་དོ. པ་རི་ཏྟེ ཛ་ཝ་ན་མྤི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་མེ་ཝ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཏི་པ་རི་ཏྟེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟེ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ་སུ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ པ་སཱ་ད་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏི ཝོ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཝོ་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཙ ས་ཧ་སཱ ན ཨོ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཨ་ནྟ་རཱ ཋཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི ཨེ་ཀ་དྭེ་པ་ད་ཝཱ་རེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ཋཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན པ་ན ཋཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ, ག་ངྒཱ་སོ་ཏོ ཝི་ཡ, ཝེ་གེ་ན ཛ་ཝ་མཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ ཨོ་ཙྪི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི པ་སཱ་ད་གྷ་ཊྚ་ན་ཏོ པ་རཾ དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ཨོ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཙ་ལ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ནཾ ནཱ་མ, དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒུ་པ་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ. ཙ་ལ་ནཉྩེ་ཏྠ ཝི་ས་དི་ས་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ནཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་རཱ་པཱ་ཐེ, དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙ་ལི་ཏེ མ་ནོ;
ཙི་ཏྟ་ནྟ་ར་སྶ ཧེ་ཏུ་ཏྟཾ, ཡཱ་ནཾ ཙ་ལ་ན་མཱི་རི་ཏ’’ནྟི.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶ་པི ཏཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏ་མྤི བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ན་མི་ཙྩེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ས་ཙྩཾ, བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་སྶ ནཱ་མ་ཏོ ཝི་ས་དི་ས་ནཱ་མཾ ཀཱ་ཏུཾ ‘‘བྷ་ཝ་ངྒུ་པ་ཙྪེ་དོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ན་ནུ ཙ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི པ་སཱ་དེ གྷ་ཊྚི་ཏེ པ་སཱ་ད་ནི་སྶི་ཏ་སྶེ་ཝ ཙ་ལ་ནཾ ཡུ་ཏྟཾ, ཀ་ཐཾ པ་ན ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ཡ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཙ་ལ་ན་ནྟི? ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི བྷེ་རི་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏ་ལེ ཋི་ཏ་ས་ཀྑ་རཱ་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ ནི་པ་ནྣཱ་ཡ ཨ་པ་ར་སྨིཾ ཏ་ལེ ད་ཎྜཱ་དི་ནཱ པ་ཧ་ཊེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན བྷེ་རི་ཙ་མྨ་ཝ་ར་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ལ་ནེ་ན ས་ཀྑ་རཱ་ཡ ཙ་ལི་ཏཱ་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ པ་ལཱ་ཡ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ རཱུ་པཱ་དི་མྷི པ་སཱ་དེ གྷ་ཊྚི་ཏེ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡེ་སུ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཙ་ལི་ཏེ་སུ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཏཾ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ནཾ སེ་ས་རཱུ་པཱ་ན་མྤི ཙ་ལ་ནེ་ན ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཙ་ལི་ཏེ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཙ་ལ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ –
‘‘གྷ་ཊྚི་ཏེ ཨ་ཉྙ་ཝ་ཏྠུ་མྷི, ཨ་ཉྙ་ནི་སྶི་ཏ་ཀ་མྤ་ནཾ;
ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི, ས་ཀྑ་རོ་པ་མ་ཡཱ ཝ་དེ’’ཏི. (ས. ས. ༡༧༦);
ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙ་ལ་ན་བྷ་ཝ་ངྒུ་པ་ཙྪེ་དེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ་སུ ‘‘ཀིཾ ནཱ་མེ་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་ནྟཱི ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶཱ་ན་ནྟ་རཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏ་དེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ནྟཱི་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏ་མེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཛ་ཝ་ནེ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཏ་དེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཛ་ཝ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛ་ཝ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛ་ཝ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ པ་རི་ཙི་ཏ་ཏཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ཨི་མི་སྶཱ ཙི་ཏྟ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨ་མྦོ་པ་མཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀོ ཀི་ར པུ་རི་སོ ཕ་ལི་ཏ་མྦ་རུ་ཀྑ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཐེ་ཀཾ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ ཝ་ཎྚ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལིཾ པུ་ཉྪ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ‘‘ཋ’’ནྟི བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏ་ཏི, སོ ཏ་སྶ ས་དྡེ་ན པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ སཱི་ས་ཏོ ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏ་ཏོ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་དྡི་ཏྭཱ ཨུ་པ་སི་ངྒྷི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ག་ཏཾ ས་ཧ སེ་མྷེ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་དྡཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་མ་ངྒི་ཀཱ་ལོ, ཨ་མྦ་པ་ཀྐ་སྶ པ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་སཱ་ད་གྷ་ཊྚ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་ཏ་ན་ས་དྡེ་ན པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ན་ཀཱ་ལོ, ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀཱ་ལོ, ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་དྡི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ས་ནྟཱི་རི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨུ་པ་སི་ངྒྷི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ, པ་རི་བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཛ་ཝ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་ས་ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ལོ, མུ་ཁ་ག་ཏཾ ས་ཧ སེ་མྷེ་ན ཨ་སྶཱ་དི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཛ་ཝ་ནེ་ན ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ, པུ་ན ནི་དྡཱ་ཡ་ནཾ ཝི་ཡ པུ་ན བྷ་ཝ་ངྒ་ཀཱ་ལོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་པ་མཱ ཀིཾ དཱི་པེ་ཏི? ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་སཱ་ད་གྷ་ཊྚ་ན་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ, ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཊྚ་ན་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ, པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཀ་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ, ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ, ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ, ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ, ཛ་ཝ་ན་སྶེ་ཝ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ‘‘ཏྭཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཧི, ཏྭཾ ད་སྶ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཏྭཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་ཡུ་ཉྫ་ཀེ ཀཱ་ར་ཀེ ཨ་ས་ཏི་པི ཙི་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཏུ་ནི་ཡཱ་མཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ.
མ་ཧ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཛ་ཝ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ་པི ཝཱ ཨཱ་ཡུ་མྷི ས་ཏི ས་མཱ་ས་ནྣ་མ་ར་ཎོ ཝི་ཡ པུ་རི་སོ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཾ ནི་ཡ་མ་ཏོ དྭི་ཀྑ་ཏྟུ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ. ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ་སི་ཊྛེ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ ནི་རུ་དྡྷ་ཏྟཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ན ཧི དྭཱི་སུ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མ་མྤི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ས་ཀི་མྤི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་པི ཙ ཏ་མེ་ཝ ཝཱ་དཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀིཾ དྭེ ཝཱ ཏ་དཱ་ལ་མྦ’’ནྟི (པ་ར་མ. ཝི. ༡༡༦) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ག་ཎ་ནཱ་ཡཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ དྭེ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རཱ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ མ་ཧ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན་ཏྠི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎུ་པྤཱ་དོ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཏུ་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ‘‘མོ་གྷ་ཝཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཛ་ཝ་ནུ་པྤཱ་ད་སྶ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་ཝ་སཱ་ནེ་སུ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཛ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ པ་ན ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཀཾ པ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཛ་ཝ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཡུ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀ་ཏི་པ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཡུ་ཀེ པ་ན པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་མེ་ཝ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ད་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ཉྷི ཨི་ཏ་རཱ་ནི་པི ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ན་ཏྠི ཛ་ཝ་ནུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཊཱི་ཀཱ་ཀཱ་རོ པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡ་མོ་གྷ་ཝཱ་རཾ པ་ཀ་པྤེ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏེ་ན ཏཱི་སུ མོ་གྷ་ཝཱ་རེ་སུ དུ་ཏི་ཡ་མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཡ་དི ཧི ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ པ་ཊི་ཙྩ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན མ་གྒེ དྭེ, ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ དྭེ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, སོ་པི མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ལ་བྦྷེ་ཡྻ. ཡ་དི ཙ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་མྤི སི་ཡཱ. ན ཧི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་དྡྷུཾ ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱི དྷ་མྨོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠི. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ཝུ་ཏྟོ. ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཝ. ཨ་ཐཱ་པི སི་ཡཱ ‘‘ཨ་ས་མཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི, ཨེ་ཝ་མྤི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༡༧) ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཛཱ་ཏི་བྷེ་དཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ, ‘‘བྷཱུ་མི་བྷི་ནྣ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏི་བྷི་ནྣ་སྶ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨེ་ཝ སི་ཡཱ, ཨ་བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན ཏུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ་པི སཾ་ཁི་ཏྟཱ་ཡ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་མ་གྒེ ཨེ་ཀཾ, ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་དྡྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ དུ་ཏི་ཡོ མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ པ་ན ཝཱི་ཐི་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ན་ཏོ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ ཝི་ས་དི་ས་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི ན ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཛ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ དུ་ཏི་ཡོ མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ སི་ཡཱ་ཏི.
ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་དི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ, ཡ་ཐཱ ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནི་ཡེ, པ་ཙྩ་ནི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ ཙ ‘‘སུ་ཁཱ…པེ… ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མྤི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པཱ་ཋོ སི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི ཝཱ་ར་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ནཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་མ་གྒེ དྭེ, ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ དྭེ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན པ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ན་མ་གྒེ ཨེ་ཀཾ, ན་མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝ་ནེ ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པི་ཙ ཡ་དི ཧི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་མྤི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ སི་ཡཱ, དུ་ཏི་ཡ་མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ཝི་ཡ པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ་སུ་པི སི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ཙ ས་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་མྤི སི་ཡཱ. ན ཧི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་དྡྷུཾ ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཱི དྷ་མྨོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠི ‘‘པུ་རི་མཱ པུ་རི་མཱ ཀུ་ས་ལཱ ཁ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ, ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ པ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོ དྷ་མྨོ ཀུ་ས་ལ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཝུ་ཏྟོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཕ་སྶཱ་དི་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་སྶ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཏོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ལཱ་བྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ནཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཝ.
ཨ་ཐཱ་པེ་ཏྠ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ, ས་མཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ས་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ. ཨ་ཐ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཏེ་སཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཙེ. ཡ་ཐཱ བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣ་སྶ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝོ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝོ དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣ་སྶ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ན ཀོ་ཙི ཝི་བ་ནྡྷོ, ཨ་པི་ཙ ཨ་བྷི་ནྣ་ཝེ་ད་ན་སྶ, ཨ་བྷི་ནྣ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན ཏུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ་པི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ དུ་ཏི་ཡོ མོ་གྷ་ཝཱ་རོ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ན་ཏྠ་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ཡ ཙ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ན པ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི མུ་ཉྪཱ་མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣ་ཝེ་ལཱ་དཱི་སུ ཛ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ མ་ནྡཱི་བྷཱུ་ཏ་ཝེ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལཏྠེ་རེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡཾ ཛ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ, ཏཾ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་རུ་ཀྑ་པུ་པྥཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣ་བྷ་ཝ་མཱུ་ལཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་སྶ ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན སི་ཡཱ, ཝུ་ཏྟོ ཙ ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀི་རི་ཡཱ ནེ་ཝ་ཀུ་ས་ལཱ, ནཱ་ཀུ་ས་ལཱ, ན ཙ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ’’ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཛ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཛ་ཝ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ན ཛ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ’’ཏི ཙ ‘‘ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ཨཱ་སེ་ཝ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ན ཀོ་ཙི ཝི་རོ་དྷོ་ཏི. ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་སྶ པ་ན ས་ཏོ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ས་དི་ས་ཏཱ. ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཧི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་མྤི ཛ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ན ཨི་མ་སྶ པཱ་ཋེ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ མ་གྒ་ངྒཾ མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ནྟི. ཡ་དི་པི ‘‘ཛ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ…པེ… ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་མོ་གྷ་ཝཱ་ར་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶ ན ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ་ཏི.
ཙ་ཀྑུ་སྶཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཏེཏི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་སྶ ཡོ་གྱ་དེ་སཱ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཏེ. ཏཱ་ཡཱཏི མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཊྚ་ནེ པཱ་ཀ་ཊ་ཏཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ཙྩཱ་མ་ས་ཏི. ཨཱ་ཝ་ཊྚི་ཏེཏི ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏེ, པ་རི་ཎཱ་མི་ཏེ ཝཱ. ཛཱ་ཏེ་སུ ཛཱ་ཡ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ག་ཏེཏི ནི་རུ་དྡྷེ. ཏ་དེ་ཝཱཏི ཛ་ཝ་ནཱ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཛ་ཝ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ་ན ཏེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ན. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏནྟི ཛ་ཝ་ན་གྒ་ཧི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ‘‘བྲ་ཧྨ་སྶ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་པ་ད་ལོ་པ་ཝ་སེ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ས་ཉྙི་ཏཾ. ཏུ་ལྱ་ཏོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝི་ས་དི་ས་བྷཱ་ཝེ་པི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་དི་ནཱ ས་དི་ས་ཏྟཱ. མཱུ་ལ་ས་དི་སཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ མཱུ་ལ་བྷ་ཝ་ངྒཾ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི བྷ་ཝ་ངྒ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ‘‘བྷ་ཝ་ངྒ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༣.༡.༡༠༢). ཨེ་ཏྠ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ‘‘བྷ་ཝ་ངྒ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ན ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན བྷེ་དོ་ཏི ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ནཱ་པི ཙེ་ཏཾ ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཙུ་ཏིཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ. བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ངྒ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ལཱ་བྷ་ཏོ་ཏི ‘‘ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ བྷ་ཝ་ངྒ’’ནྟི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘མཱུ་ལ་བྷ་ཝ་ངྒ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ནཱ་མ་དྭ་ཡ་མྤི ཨི་མ་སྶ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
༣༩༢. ཏ་ཉྩཱཏི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨི་མེ་སུ ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟེ་སུ. ག་ཎ་ནཱུ་པ་ག་ཙི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཝི་པཱ་ཀ་ག་ཎ་ནཱུ་པ་ག་ཙི་ཏྟཱ་ནི.
༣༩༤. ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྟཱཏི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྟཱ.
༣༩༦. པུ་རི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཚ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཛ་ཝ་ན་སྶ པ་ན པ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ, ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཙ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ནེ་སུ་པི ཛ་ཝི་ཏེ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
༣༩༩-༤༠༣. ཏ་སྨིཾ དྭཱ་རེཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ. ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཀ་མྨ་སྶ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶ་བྷཱ་ཝེ་པི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ་ཝ་སེ་ན ཝེ་ད་ནཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཛ་ཝ་ནེ་སུ ཛ་ཝི་ཏེ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཛ་ཝི་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སྭ་པཱི’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. ཛཱ་ཡ་རེཏི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཝེ་ད་ནཱ་ཡཱཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྟཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ས་ཧ ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྟཱ. པུ་རི་མེ་ཧཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘པུ་རི་མེ་ཧི ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྟཱ’’ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཡོ་ཛ་ནཱ. པུ་རི་མེ་ཧི ས་ཧ ཨ་ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝེ ཝུ་ཏྟེ ཏེ་སཾ ས་ནྡྷི་ཡཱ ས་ཧ ཨ་ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝོ་པི ཝུ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མ་ཏོ པི་ཊྛི་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙ-ས་དྡེ་ན ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཛ་ཝི་ཏེ་སུ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཨུ་ཏུ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝེ ཛ་ཝ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་མེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན ས་ས་ངྑཱ་ར་ནྟི ནི་ཡ་མོ. པ་ཙྩ་ཡ་སྶ པ་ན བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི་པི པ་རེ་སཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་བ་ལེ་ན ས་ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ས་ས་ངྑཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་ས་ངྑཱ་ར་མེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ནི་ཡ་མོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ས་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ས་ས་ངྑཱ་ར་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
པ་ཉྩི་མཱ་ནཱིཏི ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི. པུ་རི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧཱིཏི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ནི་དྡི་སེ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་སྨི་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༠༥-༦. ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ས་ཊྛི ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ག་ཧི་ཏཱ་ན་མེ་ཝ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ག་ཧ་ཎེ་ན པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ་སུ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་པི ག་ཧ་ཎ་ན་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ་པི ས་མ་ས་ཏྟ་ཏི ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ཡ་པི པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ག་ཧི་ཏ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ན་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ་སུ སོ་ལ༹་ས ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ག་ཧི་ཏཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༤༠༨-༩. ཏཱི་ཧི ཝི་པཱ་ཀེ་ཧཱིཏི ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་མཱ་ནེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི དི་ནྣཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧི་ཏ་དྭ་ཡེཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡུ་ག་ལེ༹. ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ནཱ་ལི༹་ཡ་ནྟཱུ་པ་མཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? ཨུ་ཙྪུ་པཱི་ལ༹་ན་ས་མ་ཡེ ཀི་ར ཨེ་ཀ་སྨཱ གཱ་མཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཡ་ནྟ་ཝཱ་ཧཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨུ་ཙྪུ་ཝཱ་ཊཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྪུ་སཱ་མི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ནྟ་ཝཱ་ཧཱ མ་ཡ’’ནྟི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡེ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཙྪུ་སཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ཏ་ཏྠ ནཱ་ལི༹་ཡ་ནྟཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཛ་ནཱ ཨ་པ་ར་མྤི ཨེ་ཀཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨུ་ཙྪུ་སཱ་མི་ཀོ ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཝ ས་ཧཱ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཙྪུ་སཱ་ལཾ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་ཧཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཕཱ་ཎི་ཏ་པཱ་ཙ་ཀེ་ན ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ པ་ཀྐེ གུ་ལེ༹ བ་དྡྷེ ཨུ་ཙྪུ་སཱ་མི་ཀེ་ན ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ བྷཱ་གེ་སུ དི་ནྣེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་གཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་ལཾ སཱ་ལ་སཱ་མི་ཀཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་པ་རཱ་སུ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ སཱ་ལཱ་སུ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ ཡ་ནྟ་སཱ་ལཱ ཝི་ཡ པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, པ་ཉྩ ཨུ་ཙྪུ་ཝཱ་ཊཱ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀ་ཡ་ནྟ་ཝཱ་ཧཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཉྩ ཨུ་ཙྪུ་སཱ་ལ་སཱ་མི་ནོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, པ་ཋ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ཡ སཱ་ལ་སཱ་མི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཀ་ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, སཱ་ལ་སཱ་མི་ཀ་སྶ སཱ་ལཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ དྭཱ་ར་ས་ངྐ་ནྟི་ཨ་ཀ་ར་ཎཾ, དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་སཱ་ལཱ་ཡ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཀ་ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ དྭཱ་ར་ས་ངྐ་ནྟི་ཨ་ཀ་ར་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༡༤. ཨ་སྶཱཏི ཨི་མ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ. ཧེ་ཏུ་པ་ཝ་ཏྟི་ཏོཏི པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ.
༤༡༥. ཨི་དཱ་ནི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀོ་མ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ག་ཧི་ཏ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན ག་ཧི་ཏ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ་ནཱ་ཏི ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ག་ཧི་ཏ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དུ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༡༨-༩. དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝེ་པི ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ་མ་ན་སྶ…པེ… དུ་ཧེ་ཏུ་ཀེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ་པི པ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ནྟི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཛ་ཝ་ན་སྶ ཙ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
༤༢༤. ཨི་མཱ་ནི ཙ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མཱུ་ལཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པི་ཊྛི་བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི. ཨ་ཊྛ ཧཱིཏི ཨ་ཊྛེ་ཝ.
༤༢༦. སོ་ཏ་གྷཱ་ནཱ་དི་ནཱཏི སོ་ཏ་གྷཱ་ནཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་མྦོ་པ་མཱ པཱ་ཀ་ཊི་ཀཱ་ཝ. ཡ་ནྟ་ཝཱ་ཧོ་པ་མཱ་ཡ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ ཡ་ནྟ་ཝཱ་ཧཱ ཏེ་ཧི ཧ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ ནཱ་མ ས་ཛྫི་ཏེ སཱ་ལ་སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཊྛ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༣༤-༦. ཝུ་དྡྷི་མུ་པེ་ཏ་སྶཱཏི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སཾ་ཝ་རཱ་སཾ་ཝ་རེ པ་ཊྛ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟ་སྶ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དུ་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ…པེ… ཝ་སཱ་ན་སྨི’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་མྤི པ་ན ཏེ་སཾ ཛ་ཝ་ཏི, ཛ་ཝ་ན་སྶ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་པི ཀ་མྨ་སྶ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ…པེ… ཛཱ་ཡ་ཏེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༤༣-༨. ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཝ. ཨ་པཱ་ཡེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཧཱི་ན་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནི་པྥ་ནྣ་ཏོ ཏ་སྶ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སུ་ག་ཏི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སུ་ག་ཏི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཛཱ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་པཱ་ཀེ་ན. ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཐེ་རོ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཐེ་རོཏི ནི་ར་ཡ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་མཱ་ཧ. ནི་ར་ཡེ བྷ་ཝཱ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ. དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱིཏི ནི་ར་ཡེ པ་དུ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཝ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ནྟོ་ཧེ་ཏྭ་ཏྠཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཝ་སྶཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཐེ་རཾ དི་སྭཱཏི ཐེ་ར་སྶ ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ. ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་པ་ཊི་མཱ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི. ག་ནྡྷནྟི ཏེ་ན མཱ་པི་ཏ་ག་ནྡྷཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཙ་ནྡ་ན་ཝ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ག་ནྡྷ’’ནྟི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༤༩༨ ཝི་པཱ་ཀུ་དྡྷཱ་ར་ཀ་ཐཱ) ཝུ་ཏྟཾ. གྷཱ་ཡ་ཏནྟི གྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ. ས་ནྟཱི་ར་ཎ་དྭ་ཡནྟི ཨ་ཏི་ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྶ ག་ནྡྷཱ་དི་ནོ ཝ་སེ་ན ས་ནྟཱི་ར་ཎ་དྭ་ཡཾ. ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ, ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཙ ནི་ར་ཡེ ས་མྦྷ་ཝ་དཱི་པ་ནེ་ན སེ་སཱ་པཱ་ཡ་ཏྟ་ཡེ་པི ས་མྦྷ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
༤༥༠. ནི་ཡ་མོ་ཡེ་ཝ ནི་ཡ་མ་ཏྟཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟ་མྤི ཛ་ཝ་ནེ་ན ནི་ཡཱ་མི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ དཱི་པི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ, ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ས་དི་ས་ཝི་པཱ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ. ཛ་ཝ་ན་སྶ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཙི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ནཱ་པི ཏཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ན ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་མེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཉྙ་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ཡ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝི་ས་དི་ས་མྤི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཛ་ཝ་ན་སྶ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན་ཏྠི.
༤༥༦-༧. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་གཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ སོ་ལ༹་ས ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་དྡྷིཾ དྭཱ་ད་ས་ཀ་མ་གྒེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཊྛ་ཀེ་ན ཙ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ མོ་ར་ཝཱ་པི་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ད་ཏྟཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ པི་ཎྜ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སོ་མ་ན་སྶ་ཡུ་ཏེ ཙི་ཏྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སོ་མ་ན་སྶ…པེ… ཛ་ཝི་ཏེཏི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ཡུ་ཏེ་སུ ཏེ་ར་ས་སུ ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟེ་སུ ཛ་ཝི་ཏེ་སུ. ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ…པེ… མཱ་ན་སཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི པ་ཉྩེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ…པེ… ཛ་ཝི་ཏེ་སཱུཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙུ་དྡ་ས་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟེ་སུ ཛ་ཝི་ཏེ་སུ. ཚ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཚ ཨེ་ཝ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ཛ་ཝ་ནཾ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཛ་ཝ་ནེ་སུ ཛ་ཝི་ཏེ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ, ཨ་ནི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཙ སོ་མ་ན་སྶ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཛ་ཝ་ནེ་སུ ཛ་ཝི་ཏེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ. སེ་ཁ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏཱ་ཡ ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ, ཨ་ནི་ཊྛ་ཨ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན་ཏྠི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི ནཱ་ཡཾ ནི་ཡ་མོ. ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘པ་རི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལཱ་དོ་ས-པཱ་པ་སཱ་ཏ་ཀྲི་ཡཱ་ཛ་ཝཱ;
པ་ཉྩ་སྭེ་ཀཾ ཏ་དཱ་ལ་མྦཾ, སུ་ཁི་ཏེ་སུ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ.
‘‘པཱ་པཱ ཀཱ་མ་སུ་བྷཱ ཙེ་ཝ, སོ་པེ་ཀྑཱ ཙ ཀྲི་ཡཱ་ཛ་ཝཱ;
སོ་པེ་ཀྑེ་སུ ཏ་དཱ་ལ་མྦཾ, ཚ་སྭེ་ཀ་མ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ’’ཏི.
༤༥༨-༦༢. དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཛྷཱ་ནུ་པྤཱ་དོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏི་ཧེ་ཏུ་སོ་མ་ན་སྶེ་ནཱ’’ཏི. ཛྷཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཧཱི་ན་སྶཱཏི ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ལོ་ཀི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ པ་རི་ཧཱི་ན་སྶ. ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོཏི ‘‘མ་ཧ་ནྟེ་ན ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏོ མེ པ་ཎཱི་ཏ་དྷ་མྨོ ན་ཊྛོ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝ་ནྟ་སྶ. ཀིཾ…པེ… མཱ་ན་སནྟི ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱ་ན་སཾ ཛཱ་ཡ་ཏེ ཀིཾ, ན ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ, ཀོ ཨེ་ཏྠ ཝི་བ་ནྡྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་སི་དྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་སེ་དྷོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་སི་དྡྷཱ’’ཏི. ཡ་དི སོ་མ་ན་སྶཱ་ན་ནྟ་རཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, དོ་མ་ན་སྶཱ་ན་ནྟ་རཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་དཱ ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ དྷ་མྨོ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི (པ་ཊྛཱ. ༡.༢.༤༥) ཝི་ཡ ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ དྷ་མྨོ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ…པེ… པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ག་ཎ་ན་ཝཱ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཱ་ན་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཨི་ཏ་ར་ཝེ་ད་ནཱ་དྭ་ཡ་ས་མ་ངྒི་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་རེ ན་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ན ཙ པ་ནེ་ཝཾ པཱ་ལི༹ ཨཱ་ག་ཏཱ. དོ་མ་ན་སྶ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ན་དྭ་ཡཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་རེ ས་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་སཱ་ས་ནེ ཨ་ཝ་ཙ་ན་མྤི པ་ཊི་སེ་དྷ་ས་དི་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝ དཱི་པ་ན་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཊི་སི་དྡྷཱ’’ཏི. ཨ་སྶ ཝཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སྶཱཏི སོ་མ་ན་སྶ་སྶ.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏཱ་བྷཱ་ཝེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧ་གྒ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཊི་སི་དྡྷནྟི ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ དྷ་མྨོ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་སི་དྡྷཾ. ཀིཾ ནུ ཀཱ་ཏ་བྦནྟི ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ‘‘ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྟུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ དོ་མ་ན་སྶ་ཛ་ཝ་ནཾ ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ པ་ན བུ་དྡྷཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་པི དོ་མ་ན་སྶ་ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ སོ་མ་ན་སྶ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་སྶ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝོ, བྷ་ཝ་ངྒ་པཱ་ཏོ ཝཱ ན་ཏྠི.
༤༦༤-༥. ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ དོ་མ་ན་སྶཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧི་ཏཱ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ པུ་ན ཙོ་ད་ཀོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཀི་མ་སྶཱ’’ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ན ཀི་མེ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ག་ཝེ་ས་ནེ་ན, ཏེ་ན ཝི་ནཱ་ཝ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན་ཏྠི ཏ’’ནྟི. པུ་ན ཙོ་ད་ཀོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཾ ཛཱ་ཡ་ཏེ ཀ་ཐ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀི་མེ་ཏྠ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན, ཀི་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨི་དཾ ན ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀ་ནྟི དཱི་པེ་ཏུཾ ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི, བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཀིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ན་ནུ ན་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན་ནུ ཙ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཏཱ་ཝ ས་ཀ་ས་ཀ་ཝི་ས་ཡེ་སུ ནི་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ བ་ཧུ་ལཾ ཙི་ཎྞ་ཏྟཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཀ་ཐཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ན ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཙི་ཏྟཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མ་གྒ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ. ཨ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཕ་ལ་སྶ ཙཱཏི མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཕ་ལ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཝཾ ན་ཏྠཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏེ་སཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶཱ་པི ན་ཏྠི.
ཨཱ་ན་ནྡཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཙ པ་རི་ཀ་མྨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན སཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནི ས་མཱ་ནཱ་ནི ཨ་ས་ཏི་པི ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ནི་ནྣཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ཎྞེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཧི་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་དི ཧི ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ནི སི་ཡུཾ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝོ་དཱ་ནཱ་ནི ད་སྶི་ཏ་བྦཱ་ནི སི་ཡུཾ ཏེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ་སི་དྡྷི་ཏོ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཙ ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་མཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ན ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནི སི་ཡུཾ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ཝོ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ན ཡ་དི་པི ནི་བྦཱ་ནེ ཙི་ཎྞཱ་ནི, ས་མུ་དཱ་ཙི་ཏཱ་ནི ཙ ན ཧོ་ནྟི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་རེ ཙི་ཎྞ་ས་མུ་དཱ་ཙི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ མ་གྒ་ཝཱི་ཐི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཏ་ད་ཏྠཾ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ་ཏི ཏེ་སཾ ག་ཧ་ཎཾ ན ཀ་ཏཾ. ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ན་ནྟ་ར་ཉྩ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཎྞ་ས་མུ་དཱ་ཙི་ཏཾ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ན་ནྟ་རཾ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཏ་ད་ཏྠཾ པ་རི་ཀ་མྨཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ‘‘ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི ཏ་ཉྩ ནི་ད་སྶི་ཏ་ནྟི.
༤༦༧. ‘‘ཀི་མ་སྶཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་མྤི ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ སཱ་དྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་རི་ཙི་ཏ་པུ་བྦཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ན་ནུ ཙ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀཾ སི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཛ་ཝ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཱ་ཡོ་ག་ཏོ་ཏི ཀ་ཐ་མ་སྶཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི? ས་ཙྩཾ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ནཱ་སྶཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཏྟོ, ‘‘ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ཙ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏ་སྶཱ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་ཙྩ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཀེ་ན ཙ་ར་ཧི ཀི་ཙྩེ་ནཱ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ཏཱ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ་ཝ ན་ཏྠི, ནཱ་པི ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ཏ་ཐཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙུ་ཏཱི་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. པཱ་རི་སེ་ས་ཏོ པ་ན བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ནྟི ཨི་དཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལཏྠེ་རེ་ནཱ་པི ཧི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ་ཝ.
༤༦༨-༧༣. ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཀཱ་ར་ཀེ ཀ་ཐཾ ཀ་སྶ་ཙི ནི་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་སྶ སཱ་ཝ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་ནི་བྦ་ཏྟ་མེ་ཏ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་ཏུ་བཱི་ཛ་ནི་ཡཱ་མོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་ཏུ་བཱི་ཛ་ནི་ཡཱ་མོ ཙཱཏི ཨུ་ཏུ་ནི་ཡཱ་མོ ཙེ་ཝ བཱི་ཛ་ནི་ཡཱ་མོ ཙ, ཨུ་ཏུ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡཱ་མོ བཱི་ཛ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡཱ་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་མྨ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་ཡཱ་མོ ཨེ་ཝ ཀ་མྨ་དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ. ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནཱཏི ཏཾ ཏཾ ཨུ་ཏུ་ས་མ་ཡ་མ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ. ཕ་ལ་པུ་པྥཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པ་ལླ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ. ས་བྦེ་སནྟི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་ལཱ་དི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ. ཏཾ་ཏཾ་ཏུ་ལྱ་ཕ་ལུ་བྦྷ་ཝོཏི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི བཱི་ཛེ་ཧི ས་དི་སཱ་ནཾ ཕ་ལཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ བཱི་ཛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཀུ་ལ་ཏྠ་ག་ཙྪ་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་གྒ་བྷཱ་ཝོ, ད་ཀྑི་ཎ་ཝ་ལླི་ཡཱ ད་ཀྑི་ཎ་རུ་ཀྑ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ, སཱུ་རི་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་པུ་པྥཱ་ནཾ སཱུ་རི་ཡཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ, མཱ་ལུ་ཝ་ལ་ཏཱ་ཡ རུ་ཀྑཱ་བྷི་མུ་ཁ་ག་མ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཚི་དྡ་ཏྟནྟི ཚི་དྡ་ཝ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ, ཚི་དྡཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ. བཱི་ཛ་ཛོཏི བཱི་ཛ་ས་མྦྷ་ཝོ ནི་ཡཱ་མོ. ཡ་ཏོ དེ་ཏཱིཏི ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡཱ་མ་ཏོ དེ་ཏི. ཨ་ཡནྟི ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་སྶ, ས་དི་ས་སྶ, ཝི་ས་དི་ས་སྶ ཙ ཕ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ ནི་ཡཱ་མོ. ཨ་པི་ཙ –
‘‘ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ན ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ,
ན པ་བྦ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རཾ པ་ཝི་སྶ;
ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི སོ ཛ་ག་ཏི་པྤ་དེ་སོ,
ཡ་ཏྠ་ཊྛི་ཏོ མུ་ཙྩེ་ཡྻ པཱ་པ་ཀ་མྨཱ’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༢༧) –
ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ཏི་ཎ་ཀ་ལཱ་པ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཨ་གྒི་ནོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ག་ཙྪ་ཏོ ཀཱ་ཀ་སྶ གཱི་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་མུ་ཙྩ་ནཾ, ནཱ་ཝི་ཀ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཝཱ་ལུ་ཀ་གྷ་ཊཾ ཀ་ཎྛེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པ་ནཾ, པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་སྶ པ་ཏི་ཏྭཱ ལེ་ཎེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྭཱ་ར་པི་ད་ཧ་ན་ནྟི ཏཾ་ཏཾ་ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་མྤི ཀ་མྨ་ནི་ཡཱ་མོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཛཱ་ཏི་ཡནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནེ ཙ, ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དཱི་སུ་པི མེ་ད་ནཱི་ཀ་མྤ་ནཱ་དི་ཀ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶཱཏི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ. མེ་ད་ནཱི་ཀ་མྤ་ནཱ་དི་ཀནྟི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ནཱ་དི་ཀཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཝི་སེ་ས་ཏྟ་མ་ནེ་ཀ་མྤཱིཏི པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཏ་དཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨུ་པྤ་ཏྟཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནནྟི ‘‘ཏྭཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཧོ་ཧི, ཏྭཾ ད་སྶ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་ཡུ་ཉྫ་ཀ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་པི ཏཾ་ཏཾ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི.
༤༧༤. ཧ་ད་ཡེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཧ་ད་ཡ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ, ས་མྨོ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྶ ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཧ་ད་ཡ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ. པ་ཡུ་ཏྟོཏི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ས་ཀྐ་མཱ་ནེ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ. མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་པ་ག་མནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མཱ་ཧ.
ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.