༥. པ་ཉྩ་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ
བྷཱུ་མི་པུ་གྒ་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༢-༨. བུ་དྡྷི་ཡཱ ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རུ་ལ༹ྷིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི བུ་དྡྷི་ཝུ་དྡྷི་ཀ་རཾ. ཡ་སྶ ཡ་སྶ ན་ཡ་སྶ ཀ་ཐ་ནཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟཱ་ནཾ བྷཱུ་མཱི་སུ་པྤ་ཏྟི’’ནྟི. ཏཾ ཝ་ཏྭཱ བྷཱུ་མཱི་ནཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ས་ངྒཱ་ག་ཏཾ ག་ཏི་བྷེ་དཾ, བྷ་ཝ་བྷེ་ད་ཉྩ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དེ་ཝཱ ཙེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ར་ག་ཏི་ཡཱ པེ་ཏ་ག་ཏི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ག་ཏི་ཡོ པ་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. མ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཏི་སྶོ་ཝཱ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི པཱ་ཋེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི མ་ཉྙཱ་མ. ན ཧི ཨེ་ས ཨ་ནཱ་ཀུ་ལ་ཝ་ཙ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱི་དི་སཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ས་མྨོ་ཧ་ཛ་ན་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ བྷཱ་ས་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི ཧི –
‘‘པ་ཉྩ ཁོ ཨི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ག་ཏི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ པ་ཉྩ? ནི་ར་ཡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ མ་ནུ་སྶཱ དེ་ཝཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༩.༦༨) –
ཨེ་ཝཾ ཏི་ཎྞ་མེ་ཝ ཨ་པཱ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ. ཏིཾ་སེ་ཝཱཏི ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡོ, ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏི་བྷཱུ་མི, སོ་ལ༹་ས རཱུ་པཱི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་བྷཱུ་མི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་བྷཱུ་མཱི་ན་མ་ནྟ་རེ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཨ་ས་ཉྙ་བྷཱུ་མིཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏིཾ་སེ་ཝ བྷཱུ་མི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་སུ ཏིཾ་སེ་ཝ པུ་གྒ་ལཱཏི ཏཱ་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པུ་གྒ་ལཱ བྷཱུ་མི་ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཏིཾ་སེ་ཝ ཧོ་ནྟི. བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཏིཾ་ས་ཝི་དྷཱ་པི པ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་མཱི་སྭེ་ཏཱ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནནྟི ད་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན. ཨ་ས་ཉྙཱི་ན་མ་ཙི་ཏྟ་ཀཱཏི ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ དེ་ཝཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཕ་སྶ་ཀཱ ཨ་ཝེ་ད་ན་ཀཱ ཨ་ས་ཉྙ་ཀཱ ཨ་ཙེ་ཏ་ན་ཀཱ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི.
ཡ་དི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ས་ཏི པུ་གྒ་ལཱ, ཀ་ཐཾ བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཏིཾ་སཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀ་ཏིཾ་སཱ་ཏི ཧི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ན ཝི་ཛྫ་ཏི ཧེ་ཏུ ཨི་མེ་ས་ནྟི ཨ་ཧེ་ཏཱུ, དུ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཙ ཧེ་ཏཱུ ཨི་མེ་ས་ནྟི དྭི་ཏི་ཧེ་ཏཱུ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཱ ཙ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷཱུ་མ་དེ་ཝཱ, མ་ནུ་སྶེ་སུ ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་ཛ་ཙྩ་བ་དྷི་ར་ཛ་ཙྩུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ. ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏི་ཝཱ་སི་ནོ་ཝ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ པ་ན ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏི་ཝཱ་སི་ནོ་ཝ. ཨ་རི་ཡཱ པ་ན ཨ་ཊྛཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ. ན་ནུ ཙ ཨ་རི་ཡཱ་པི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི? ས་ཙྩཾ, ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝི་སེ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༡༨༩-༩༢. ‘‘བྷཱུ་མཱི་སུ་པྤ་ཏྟིཾ བྷ་ཎ་ཏོ མེ ནི་བོ་དྷ་ཐཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཙོ་ད་ཀོ ‘‘ཏིཾ་ས་བྷཱུ་མཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦེ་སཾ བྷཱུ་མཱི་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པུ་ཙྪ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཙུ་དྡ་སེ་ཝཱ’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ པ་རི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙུ་དྡ་སེ་ཝ, ན ཨཱུ་ནཱ་ནི ནཱ་དྷི་ཀཱ་ནི, ས་བྦཱ་སུ ཏིཾ་ས་བྷཱུ་མཱི་སུ ཧོ་ནྟི, ས་བྦ་བྷཱུ་མཱི་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་དཱ…པེ… སི་ཡུནྟི དྭེ དོ་ས་མཱུ་ལཱ་ནི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་ནྟཱི་ར་ཎ་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་དཱ ཀཱ་མེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ སི་ཡུཾ, ན ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ནུ ཙ བྲ་ཧྨཱུ་ན་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི? ས་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཨ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ཡེ་ཝ ནི་ཡ་མི་ཏཱ་ནི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷ་ཝེ་ཡེ་ཝ སི་ཡུཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་རཱུ་པཱི་སཱུ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཀཱ་མ …པེ… བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཙ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་ནི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཝ་ཛྫཱ་ནི ཙ དྭེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་མ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི, ན ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་ཝི་ར་ཧ་ཏོ, ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་དོ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ པ་ར་ཏོ་གྷོ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དྭེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱཏི ཨ་ཊྛ པ་རི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ས་ཏྟ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཊི་གྷ་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ཙ ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ན་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཧོ་ནྟི.
༡༩༣-༢༠༤. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་བྦཱ་སནྟི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཏེ་ར་སེ་ཝ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨ་པཱ་ཡ་ར་ཧི་ཏཱ་སུ ཚ་བྦཱི་ས་བྷཱུ་མཱི་སུ ཧོ་ནྟི ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎ་ས་བྦྷཱ་ཝེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ. ཨ་པ་རཱ་ནི ཚ ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏཱ་ནི པ་ན རཱུ་པ་བྷ་ཝ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ པ་ཉྩ་པ་རི་ཏྟ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
པ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི པ་ཉྩ་སུ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མཱི་སུ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྠ་ཏྟཱ, ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨ་པ་རཱ་ནི དུ་ཝེཏི ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ, ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཙ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་ཏྟཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏཱི་བྷཱུ་མི་སུ དྭེ ཙཱཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་ཝཱི་ས་བྷཱུ་མི་སུ དྭེ་ཡེ་ཝཱཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷནྟི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་དོ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཙི་ཏྟཱ་ནི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཨ་པཱ་ཡ་ཝ་ཛྫཱ་སུ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་བྷཱུ་མཱི་སུ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཀཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཨ་པཱ་ཡ་ཨ་རཱུ་པ་བྷཱུ་མི་ཝ་ཛྫེ་སུ ས་ཏྟ་ར་ས་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ཏི. དྭེ དོ་ས་མཱུ་ལཱ་ནི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ས་ཏྟ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཝ་ཛྫཱ་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཀཱ་མ་བྷཱུ་མཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་བྷཱུ་མཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཚ་སུ བྷཱུ་མི་སཱུཏི ཝེ་ཧ་པྥ་ལ་སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཱ་སུ ཚ་སུ པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མཱི་སུ.
ཙ་ཏྟཱ་རི…པེ… བྷཱུ་མི་སཱུཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ པ་རི་ཏྟ་སུ་བྷ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་སུ་བྷ་སུ་བྷ་ཀི་ཎྷ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ ཙ པ་རི་ཏྟཱ་བྷཱ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫ་བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་སུ ཏཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ནྟི.
༢༠༦-༩. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ནི་ཡ་མ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་སུ ཨེ་ཝ བྷཱུ་མཱི་སུ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི བྷཱུ་མི་ནི་ཡ་མ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཀཱ་མེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱི་ས་ཏི, ཏེ་སཾ པ་ནྣ་ར་ས ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ པཱ་ཀཱ, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་དྭ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ས་ཏྟ་ཏིཾ་སེ་ཝ མཱ་ན་སཱ ན་ར་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཛཱ་ཡ་རེ. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི པ་ན ས་ཏྟ་ར་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཉྩ་ཏིཾ་ས མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཱི་ཏི དྭེ་པ་ཉྙཱ་ས མཱ་ན་སཱ ཀ་དཱ་ཙི་པི ཏེ་སུ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་སཱི་ཏི ཧ་ད་ཡཱཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནི. གྷཱ་ནཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏྟ་ཡནྟི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་གྷཱ་ནཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ. ‘‘ཨ་པུ་ཉྙ་ཛཱ པཱ་ཀཱ’’ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ས་བྦེ་ས་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ གྷཱ་ནཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་ས་མྤི པཱ་རི་སེ་ས་ཉཱ་ཡེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
༢༡༣. དོ་མ་ན་སྶནྟི དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ. ཀྲི་ཡཱ ཙ དྭེཏི ཝོ་ཊྛ་བྦ་ན་ཝ་ཛྫི་ཏཱ དྭེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ.
༢༡༤. བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱཏི པུ་གྒ་ལེ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན. པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ བྷཱུ་མི་ཝ་སེ་ན ཙ ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟིཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༢༡༦-༨. པ་ཉྩ་བྷཱུ་མི་སཱུཏི ཙ་ཏུ་རཱ་པཱ་ཡ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་བྷཱུ་མཱི་སུ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་དི་ས་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ཏྟ་ཏིཾ་སེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན པ་ན དྭི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶཱ་པི ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཧོ་ནྟི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཛོ་ཏི་པཱ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ ཝུ་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་མཱ་ན་སེ་ཧི ས་ཧ. ན་ཝ ཀྲི་ཡཱཏི ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡཱ, ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་དོ ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ན་ཝ.
༢༢༠-༡. ‘‘ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས མཱ་ན་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་རཱུ་པ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ ‘‘དྭི་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པུ་ན ‘‘ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི པ་ན ནི་ག་མ་ནཾ.
༢༢༣-༤. པ་ཉྙཱ་སེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་སྶ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྙཱ་སེ་ཝ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨ་སྶ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་དེ་ཧི་ནོ ཛཱ་ཡ་ནྟེ. ན་ཝ་ཏིཾ་སེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཙི་ཏྟཱ་ནི. པ་ཋ་མཾ ཕ་ལནྟི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ.
༢༢༥-༨. དུ་ཏི་ཡ་ཉྩ ཕ་ལཾ ཧི་ཏྭཱཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ཧི་ཏྭཱ. ཙ-ས་དྡེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཉྩ ཧི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལེ་ན ས་ཧ ཡཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཝཱི་ས་ཏི ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི. ས་ཀཾ ས་ཀནྟི ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཙི་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཧི ཏེ’’ཏི. པ་ཉྩ་ཏིཾ་སེ་ཝཱཏི ས་ཏྟ་ར་ས ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཊི་གྷ་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་དྭ་ཡཾ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཏིཾ་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་སུ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མཱི་སུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཛཱ་ཡ་ནྟི.
༢༣༢-༥. ཧི་ཏྭཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ-ས་དྡེ་ན པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ན ཨ་པུ་ཉྙ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཧི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པུ་ཉྙ་པ་ཉྩ་ཀནྟི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ. པུ་ཉྙ་ཛཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་དྭ་ཡ་ཉྩེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༢༣༧. ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་ས་མེ་ཝ ཝ་སེ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ས་མྦྷ་ཝེ་པི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ད་ཡོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པཱ་ཀ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༤༢. པ་རི་ཏྟ་སུ་བྷཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མཱི་སུ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཏྟ་ཀ་སུ་བྷཱ་དཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༢༤༧. ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, པ་ཊི་གྷ་དྭ་ཡ་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཛཱ་ཡ་ནྟི.
༢༥༠-༣. ད་ས པ་ཉྩཱཏི ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ཀི་རི་ཡཱ, མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཏི པ་ནྣ་ར་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཧོ་ནྟི.
ཏེ་ཝཱི་སཱཏི པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཙ དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀོ ཙཱ་ཏི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ ཕ་ལ་ཊྛ་སེ་ཁཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས, ཏཾ་ཏཾ་ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཀྲི་ཡཱ དྭཱ་ད་སཱཏི ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡཱ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཏི་སྶོ ཨ་རཱུ་པ་ཀི་རི་ཡཱ, མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ནྟི དྭཱ་ད་ས ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. པཱ་ཀེ་ཀོཏི ཨེ་ཀོ ཨ་རཱུ་པ་ཝི་པཱ་ཀོ.
དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ ཙཱ་ཏི བཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
༢༥༤-༦༠. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་པུ་ཉྙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ས་ཏྟ་ར་ས, པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏཱ་ནཱིཏི ཏཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི. ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཕ་ལ’’ནྟི ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་སི་དྡྷོ. ན ཧི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཉྩ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཕ་ལ’’ནྟི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཀ་ར་ཎ་སི་དྡྷ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡཱ, དྭེ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་ཀི་རི་ཡཱ, མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ནྟི ཏེ་ར་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཛཱ་ཡ་ནྟི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་པུ་ཉྙ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ནི སོ་ལ༹་ས, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ས་ཏྟ་ར་ས ཏ་ཏྠེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡཱ, དྭེ ཙ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ, མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཏི དྭཱ་ད་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
༢༦༡-༣. ཨ་རཱུ་པ་ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཝ ཀི་རི་ཡཱ་པི ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན པ་ན ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་དྡྷ་མུ་དྡྷ་མ་རཱུ་པཱི་ནནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ. ཧེ་ཊྛི་མཱཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཨ་རཱུ་པཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཀ་སྨཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ཀི་རཱ’’ཏི. ཀི་རཱཏི ཨ་ནུ་སྶུ་ཏི་ཡཾ. དི་ཊྛཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ, ཛྷཱ་ནེ ཙ དི་ཊྛ་དོ་ས་ཏྟཱ. ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་ཏྟ་རཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཱ.
༢༦༦. ས་བྦོ རཱུ་པོ མ་ཧ་གྒ་ཏོཏི ས་བྦོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ. མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཀཱ་མ་ཝི་པཱ་ཀ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ.
༢༦༩-༧༣. ཨེ་ཝཾ…པེ… ཧེ་ཊྛི་མནྟི དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཏྟ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ཀེ་ན ས་ཧ ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཏ་ཏྠ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཏྟ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ཀེ་ན ས་ཧ ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཧེ་ཊྛི་མ་ཧེ་ཊྛི་མཾ ཧི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ག་ཎ་ནཱ ཉེ་ཡྻཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོཏི པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀོ, དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རཱུ་པ་བྷཱུ་མཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཡཱ ཀི་རི་ཡཱ ཏེ་ར་སེ་ཝ སི་ཡུཾ, ཏཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཛཱ་ཡ་ནྟེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་སེ་ཝ ཀྲི་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས. ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ད་སེ་ཝ ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
༢༧༤-༥. ཨི་དཱ་ནི ཀེ་ཝ་ལཾ པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཏེ་ས་མེ་ཝ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ཊི་པུ་གྒ་ལི་ཀཾ ས་ཀ་ས་ཀ་ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི སཾ་ཁི་ཏྟཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏོཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ བྷཱ་ཝོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྷི ‘‘ཨ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟ-ས་དྡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ ཕ་ལ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༩༠. སུ་སཱ་རནྟི ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏ་བྦ་སྶ ཕེ་གྒུ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཊྛུ སཱ་རཾ, ས་བྦ་སོ སཱ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རནྟི སུ་སཱ་ར་ཏྟཱ ཨེ་ཝ པ་རཾ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་སྶ ཝི་དྷ་མ་ན་ཏོ མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་པྤ་དཱི་པཾ. ཙི་ནྟེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏི. ཝཱ་ཙེ་ཏཱིཏི བྱ་ཉྫ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. རཱ་ག་དོ་སཱ་ནཾ མོ་ཧེ་ན ས་ཧ ཨ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷ་མེ་ཝཱ་ཏི ‘‘མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་པྤ་དཱི་པ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ་པི ‘‘ན་རཾ…པེ… ནོ་པ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི རཱ་ག་དོ་སཱ་ནུ་པ་ག་མ་ན་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་པྤ་དཱི་པ’’ནྟི ཝཱ ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ མོ་ཧ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ག་མོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི རཱ་ག་དོ་སཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཏི་ཎྞཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན སེ་ས་ཀི་ལེ་སཱ་ན་མྤི ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
བྷཱུ་མི་པུ་གྒ་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཋ་མོ བྷཱ་གོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ