༣. ཏ་ཏི་ཡོ པ་རི་ཙྪེ་དོ
ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝི་བྷཱ་ག་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༩. ནཱ་མ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ་ཡེ་ཝ དྭེ་པ་ཉྙཱ་སཱཏི ཕ་སྶཱ་དི་ནཱ་མ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན དྭཱི་ཧི ཨ་དྷི་ཀཱ པ་ཎྞཱ་ས ཧོ་ནྟི, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཕ་སྶོ ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི་ཝི་དྷོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ་པི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན་ནུ ཙ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ལི༹་ཀྐ་མེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, ཨི་དྷ པ་ན ཀ་སྨཱ ན ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ཨེ་ཀེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཏཾ་ཏཾ་སཱ་མ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་དྡི་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏྟཱ. ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཧི མ་ན་ཀྐཱ་རཱ་ཝ་སཱ་ནཱ ཏེ་ར་ས ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ད་ཡོ མུ་དི་ཏཱ་ཝ་སཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ, ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱ་ཝ་སཱ་ནཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཾ་ཏཾ་སཱ་མ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
༩༠. ཨེ་ཝཾ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨེ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ས་མུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ ཏེ་སཾ པ་ཡོ་གཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཙི་ཏྟ་ག་ཎ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས་དྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཀཱ་མེཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘‘རཱུ་པེ ཨ་རཱུ་པེ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ.
༩༡-༢. ས་མཱ་ས་ཏོཏི ཝི་ཏྠཱ་རཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨི་ཏོ་པི ས་མཱ་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ན ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སཱུཏི ཨི་མེ་སུ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ. ཏེ་སཾ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཀནྟི ཨེ་ཀེ་ཀཾ, གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨེ-ཀཱ་ར་ལོ་པོ.
༩༣. ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝི་བྷཱ་གཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ་པི ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀ’’ནྟི. ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤཱ་དོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ, ས་ཧ ཁཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་ཧ་ཀྑ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༩༤. ས་བྦེ་སྭེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ས་ཏེ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ས་མུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ན་ནྟ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡ ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐ་ནེ་ནེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཏྠ པ་ན ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་མ་ཏྟ་ཀ་ཐ་ན་མེ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ན ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ. ཝུ་ཏྟོ་པི ཝཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཏ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ པུ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
༩༥-༡༠༠. དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ, ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ས་མུ་དཱི་རི་ཏོ’’ཏི. ཝི་ཙཱ་རོ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས་ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙཱ་ཏི ཚ་ས་ཊྛི་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙཱ་རོ…པེ… ཛཱ་ཡ་ཏེ’’ཏི.
ཨེ་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ པཱི་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫི་ཏེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཏེ་ཏྟིཾ་ས་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་ས་ཊྛི་ཡཱ སུ་ཁནྟི ཨེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙཱ་ཏི ཏེ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཙི་ཏྟེ་སུ སུ་ཁཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་ས་ཊྛི་སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙེ་ཝ ཏཱི་ཎི ཙ དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཚ་ས་ཊྛི་ཙི་ཏྟེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས་ཙི་ཏྟེ་སཱུ’’ཏི. དུ་ཀྑཾ ཏཱི་སཱུཏི དྭཱི་སུ པ་ཊི་གྷ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཙཱ་ཏི ཏཱི་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ དུ་ཀྑཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཧོ་ཏི…པེ… སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡནྟི ཏེ་ས་ཊྛི་ཡཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཾ…པེ… སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ’’ནྟི.
ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཛྫི་ཏེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པ་ཉྩཱ་དྷི་ཀ་ས་ཏ་པ་རི་མི་ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཝཱི་རི་ཡཾ དེ་སི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩུ་ཏྟ་ར…པེ… ཨཱ་ཧཱ’’ཏི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠེ་སུ ས་ཏྟེ ཝི་ནེ་ཏི, ཝི་ག་ཏོ ཝཱ ནཱ་ཡ་ཀོ ཨི་མ་སྶ, ཝི་སི་ཊྛོ ཝཱ ས་བྦ་ལོ་ཀ་སྶ ནཱ་ཡ་ཀོ སཱ་མི, ཝི་སེ་སེ་ན ཝཱ ཝི་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟེ ནི་བྦཱ་ན་པུ་རཾ ནེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ. ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྟ་ར་ས་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, དྭེ ཨེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨེ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་ཏེ ཙི་ཏྟེ ཚ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་བྦཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ད་ས ཝི་ཉྙཱ་ཎེཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭི་གུ་ཎི་ཏེ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ.
༡༠༢-༦. ནི་ཡ་ཏཱ ན ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ ཝི་ཡ ཀ་དཱ་ཙཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏེ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟེ་སྭེ་ཝ ཛཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀཱུ་ནཱ་སཱི་ཏི་ཡཱཏི དྭཱ་ད་ས ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, པ་ཉྩ་ད་ས རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, དྭཱ་ད་ས ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ས་མ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱུ་ནཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ. ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟེཏི སོ་ལ༹་ས་སུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ, དྭཱ་ད་ས་སུ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཙི་ཏྟེ་སུ. སཱ་ཊྛ་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝི་དྷེཏི ཨ་ཊྛ་ས་ཧི་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝི་དྷེ, ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝི་དྷེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཚ ཡུ་ག་ལཱ༹་ནཱིཏི ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷི་ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཚ ཡུ་ག་ལཱ༹་ནི. ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཙཱཏི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཀུ་ས་ལེ་ནཔ་ཀཱ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་ནེ་སུ ཚེ་ཀེ་ན ས་ཏྠུ་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠༨-༡༡༡. སཾ་ས་ཡོཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. སཱ ཧི སཾ་སེ་ཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ སེ་ཏི, ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ, ནོ ནུ ཁོ’’ཏི པ་རི་ས་པྤ་ཏཱི་ཏི སཾ་ས་ཡོ. མ་ཧ་ནྟེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་ཀེ ཨེ་ས་ཏི ག་ཝེ་ས་ཏཱི་ཏི མ་ཧེ་སཱི. ཏེ་ན མ་ཧེ་སི་ནཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན. ཨ་ཊྛ་སཱུཏི ཨ་ཊྛ་ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ. ཙ་ཏཱུ་སཱུཏི ཏེ་སྭེ་ཝ དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ. དི་ཊྛི་ཝི་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དྭཱི་སྭེ་ཝཱཏི དྭཱི་སུ དོ་ས་མཱུ་ལ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ. དྭཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ནྟི ནོ ས་ཧཱཏི དོ་ས་མཱུ་ལེ་སྭེ་ཝ དྭཱི་སུ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ས་ཧ པ་ན ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་སཱུ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ ཨི་སྶཱ, མ་ཙྪ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་ཙྪེ་ར་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ནཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. པ་ཉྩ་སཱུཏི པ་ཉྩ་སུ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ.
༡༡༢. ཙི་ཏྟ་སྶ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཎ་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ‘‘མ་ནོ’’ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི ཝུ་ཏྟཾ.
༡༡༤-༥. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་རཱ་སཱི་སུ ཨ་ངྒ་ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་ཙི་ཏྟེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ན་ནུ ཙ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་རཱ་སི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, སཱ ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི? ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ན ཧི སོ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ཨ་ཏྠི, ཡོ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི, དྭཱ་ད་ས ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, སུ་ཁ་ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་དཱ་ནི དྭེ་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཀ་རཱ་སི་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ཏཾ. ཙ་ཏུ…པེ… ནི་དྡི་སེཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཚ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛྷཱ་ན་ངྒེ་ཧི ཡུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི ཝི་ཙཱ་ར་པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧི ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་དོ་མ་ན་སྶེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷཱི་ཧཱི་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷནྟི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡོ་ག་ཏོ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀ་མུ་དཱི་རི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས…པེ… མུ་དཱི་རི་ཏནྟི དྭཱ་ད་ས ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི, དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི སཱ་ས་ཝཱ་ནཱ་ས་ཝཱ་ནཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཨུ་པེ་ཀྑེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡོ་ག་ཏོ, སུ་ཁེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡོ་ག་ཏོ ཙ དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་མུ་དཱི་རི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནི ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས སུ་ཁེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ནི, སེ་སཱ་ནི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ནི.
༡༡༦. ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་སཱུཏི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ན ཝི་ནཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ. ཏེ་སུ ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི་པི སེ་ས་ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ར་ཧེ་ན ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀི་ཙྩེ་སུ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཉྷི ཛྷཱ་ན་ངྒཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་ནི པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀི་ཙྩེ་སུ པ་ཊུ་ཏ་རཱ, ཏ་སྨཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ན ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ. ‘‘ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་སྨཱ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན་ནུ ཏ་སྶཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ར་ཧེ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཀི་ཙྩེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ རཱ་སི་བྷ་ཛ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀེ་སུ་པི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎེ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ དེ་སི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་རཱུ་པེ་ན ཨི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཧོ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏཾ, ཛྷཱ་ན་རཱ་སི་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཧི ས་བྦ་ཙི་ཏྟ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀ་རཱ་སི་མྷི ཙེ་ཝ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་དི་ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱ་སི་མྷི་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ན ཨི་ཏ་ར་ཏྠ ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི? ས་ཙྩཾ, ཝེ་ད་ནཱ པ་ན ས་བྦ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏ་ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཨ་པ་རེ་ན ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་ཏྠ ནི་དྡི་ཊྛཱ, ན ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟོ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎི་ཡཾ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ ཛྷཱ་ན་ངྒ་རཱ་སི ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ཏི་ཎྞཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷ་བྷཱ་ཝེ་པི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ ས་པྤ་ཊི་གྷ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཏྠཱ་པི ས་པྤ་ཊི་གྷ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཡོ་གེ་ན ཛྷཱ་ན་ཀི་ཙྩཱ་ཀ་ར་ཎེ་པི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒཱི་ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ས་མཱ་ན་ཏྟཱ ཛྷཱ་ན་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ ཡུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མཱ་སེ ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་ཀ་རཱ་སི་ཛྷཱ་ན་དུ་ཀ་རཱ་སི་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཏྟི་ཀ་རཱ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཀིཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཡུ་ཏྟི་ཙི་ནྟཱ་ཡ, དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝེ་དི་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏ་ནྟི ན ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་བྦཱ…པེ… ན ཨུ་དྡྷ་རེ’’ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡམྤི ‘‘ཧེ་ཏུ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི.
༡༡༧. ཏཱི་ཎི སོ་ལ༹་ས་ཙི་ཏྟེ་སཱུཏི པ་ནྣ་ར་ས་སུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མྷི ཙཱ་ཏི སོ་ལ༹་ས་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ. མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝེ་ད་ནི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མེ་ཀ་ནྟི ཏཱི་ཎི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨི་མེ་སུ་པི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཁི་ནྡྲི་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ དུ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་ཧ ཏཱི་ཎི, སུ་ཁ་ས་ནྟཱི་ར་ཎེ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་ཧ ཏཱི་ཎི, ཨ་ཝ་སེ་ས་ཏེ་ར་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་ཧ ཏཱི་ཎཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ་ནྟི ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་སྶཱ་པི ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧི མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎེ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི. པ་ཉྩ ཏེ་ར་ས་སཱུཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་དྭ་ཡ་ནྟི ཏེ་ར་ས་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ, ཝེ་ད་ནི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཧི དྭཱི་སུ དོ་ས་མཱུ་ལེ་སུ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་དོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ, པ་ཉྩ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ པུ་རི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ, སེ་སེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ ཧོ་ནྟི.
༡༡༨. ས་ཏྟ དྭཱ་ད་ས་ཙི་ཏྟེ་སཱུཏི དྭཱ་ད་ས་སུ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་དྡྷཱ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཝཱི་རི་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ ཝེ་ད་ནི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མེ་ཀ་ནྟི ས་ཏྟ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཧི ཚ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི ཚ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ, ཨི་ཏ་རེ་སུ ཚ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཀེ་ནཱུ་ནེ་སུ…པེ… མ་ནེ་སུ ཙཱཏི དྭཱ་ད་ས ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི ལོ་ཀི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝི་དྷེ་སུ ལོ་ཀི་ཡ་ཙི་ཏྟེ་སུ པུ་རི་མཱ་ནི ས་ཏྟ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཊྛེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཧི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ ཚ་སུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ, དྭཱ་ད་ས་སུ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡེ་ན, སེ་སེ་སུ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༡༡༩. ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ཙི་ཏྟེ་སུ ན་ཝ་ཀནྟི ས་མ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝི་དྷེ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ པུ་རི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཨི་མེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་མེ་ཀ་ནྟི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ན་ཝ་ཀཱ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་སུ ཧི ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཏཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ ཏ་མྤི ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྶ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝནྟི ཚ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཏྠ་ཙི ཏཱི་ཎི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཉྩ, ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཏྟ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཊྛ, ཀ་ཏྠ་ཙི ན་ཝི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཡོ་གོ་པི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཡོ་གོ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི ས་ཧ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་ནཾ ས་མྤ་ཡོ་གོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
༡༢༠-༣. ཨི་དཱ་ནི མ་གྒ་ངྒ་ས་མྤ་ཡོ་གཾ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཡེ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ན ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ མ་གྒ་ངྒ་ཡོ་ག་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་མ་གྒ་ངྒཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ས་ཏ་པྤ་བྷེ་དེ ཙི་ཏྟ་སྨིཾ, ཨི་མ་སྨིཾ མ་གྒ་ངྒཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ དྭི་པ་ཉྩ་སཱུཏི ས་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧེ་ཊྛཱ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ ཙ མ་གྒ་ངྒཱ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ་ཝ, ཨ་ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨི་དྷ པ་ས་ངྒཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཨ་མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཏ་ཏྠ པ་ས་ངྒཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན, ཨི་དྷ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ན ཀོ་ཙི པུ་ན་རུ་ཏྟི་དོ་སོ.
ཨེ་ཀནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཡོ་ག་ཏོ དྭེ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི དུ་མ་གྒ་ངྒཾ. ཏི་མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ས་ཏྟ་སཱུཏི ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི, དྭེ དོ་ས་མཱུ་ལཱ་ནི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་ནྟི ས་ཏྟ་སུ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ག་ཏོ ཏི་མ་གྒ་ངྒཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས…པེ… ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀོཏི དྭཱ་ད་ས ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཝ་ཛྫཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཙི་ཏྟེ་སུ ཡོ མ་གྒོ ལ་བྦྷ་ཏི, སོ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་མྨཱ་ས་ཏི་ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ག་ཏོ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ག་ཏོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་མྨཱ་ས་ཏི་ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ག་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀོ མ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ པ་ཋ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནི, སེ་སེ་སུ པ་ཙྪི་མཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི.
པ་ཉྩ་དྡ་ས་སུ…པེ… པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོཏི དྭཱ་ད་ས་སུ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ ཙེ་ཝ ཏཱི་སུ ལོ་ཀི་ཡ་པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ་སུ ཙཱ་ཏི པ་ནྣ་ར་ས་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་མྨཱ་ས་ཏི་ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. ན་ནུ ཙ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ད་ཡོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི? ས་ཙྩཾ ལ་བྦྷ་ནྟི, པཱ་ཋེ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྷ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ཏི. དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཙི་ཏྟེ་སཱུཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཝ་ཛྫེ་སུ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ. ས་ཏྟ་ངྒི་ཀོཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟ་མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ངྒི་ཀོ ཝུ་ཏྟོ.
ཡ་ཏྠ པ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏེ་ན ས་ཧ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒོ ཨ་ཊྛ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་སུ ཙི་ཏྟེ་སཱུཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ. ཨེ་ཝནྟི ཚ་ཧི མ་གྒ་ངྒེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཏྠ་ཙི དྭེ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཏཱི་ཎི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཉྩ, ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཏྟ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧི.
༡༢༤-༦. ཨི་དཱ་ནི བ་ལ་ས་མྤ་ཡོ་གཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘བ་ལཱ་ནི དྭེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལ་ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་ཝ་སེ་ན དྭེ བ་ལཱ་ནི ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་དྭ་ཡེ ཝི་བྷ་ངྒ་ཝཱ་རེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལ་ས་མཱ་དྷི་བ་ལཱ་ནི པ་ཙྩེ་ཀཾ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ‘‘དྭེ དྭི་ཙི་ཏྟེ་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཏཱི་ཎཱིཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལ་ཨ་ཧི་རི་ཀ་བ་ལ་ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི བ་ལཱ་ནི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཙ་ཏྟཱ་རཱིཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཝ་ཛྫེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་ཉྩེ་ཝ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎཱི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི་བ་ལཱ་ནི. ཚ དྭཱ་ད་ས་སཱུཏི དྭཱ་ད་ས་སུ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཚ བ་ལཱ་ནི.
ཨེ་ཀཱུ་ནཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟཱཏི དྭཱ་ད་ས་སུ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙེ་ཝ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ནཱ་སཱི་ཏི་ཝི་དྷེ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ བ་ལཱ་ནི. སོ་ལ༹་སེ་ཝཱ་བ་ལཱ་ནཱིཏི པ་ཉྩ་ད་ས ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི, ཀི་རི་ཡཱ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྩཱ་ཏི སོ་ལ༹་ས བ་ལ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་བ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཝནྟི པ་ཉྩ་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་ཏྠ་ཙི དྭེ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཏཱི་ཎི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཀ་ཏྠ་ཙི ཚ, ཀ་ཏྠ་ཙི ས་ཏྟཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་བ་ལཾ, ཨི་མེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བ་ལ་མྤི ཙ ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ, ཝི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཧེ་ཏུ་རཱ་སི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ཡཱ་ནི ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་བ་ལི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨོ་སཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ.
ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་སི་ནི་ཡཱ ནཱ་མ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝི་བྷཱ་ག་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.