ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨི་དཱ་ནི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་སྶ ནི་དྡེ་སཱ་ཝ་ཀཱ་སོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ནྣི་དྡེ་ས་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘སེ་སེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎ་ཝ་ཛྫི་ཏ་སྶ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཀ་སི་ཎ་སྶ ཨུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་ཏོ ལ་དྡྷ་མཱ་ཀཱ་སཾ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱ་ཧ. ཏ་ཉྷི དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ས་བྦ་སོཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན, རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ད་ཎྜཱ་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ ས་བྦེ་ན རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ, པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཙ དོ་ས་ད་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཏེ་སུ ཨེ་ཝ ཝཱ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ནི་ཀ་ནྟི་པྤ་ཧཱ་ན་ཨ་ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་བྦ་སོཏི ས་བྦཱ་སཾ, ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཧི ‘‘རཱུ་པ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན ‘‘རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཾ པུ་རི་མ་པ་ད་ལོ་པེ་ན ‘‘དེ་ཝེ་ན ད་ཏྟོ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ རཱུ་པེ རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཏཾ་ས་ཧ་ག་ཏ་ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཏི ག་ཧི་ཏཱ, ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘རཱུ་པ’’ནྟི ས་ཉྙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པ་ས་ཉྙཾ, རཱུ་པ་ནཱ་མ་ཝ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ་ག་ཧི་ཏེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཙེ་ཏཾ ནཱ་མ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ན’’ནྟི ཧི ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ. ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི ཝི་རཱ་གཱ, ནི་རོ་དྷཱ ཙ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཨེ་ཏཱ་སཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ད་ས་ནྣཾ ཛྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ, ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན་ཝ་ནྣཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཙ, ཏེ་སུ ཨེ་ཝ ཝཱ ནི་ཀ་ནྟི་པྤ་ཧཱ་ན་ཨ་ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་རཱ་གཱ, ནི་རོ་དྷཱ ཙ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ཏོ ཙེ་ཝ ཏ་པྤ་ཊི་བ་ནྡྷ་ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཏོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ས་བྦ་སོ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་རཱུ་པ་ས་ཉྙེ་ན ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུ་ནྟི.

ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཨི་དཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་དི་ཏོ་པཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ, རཱུ་པཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་ཧ་ན་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཉྙཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ, རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་དི་དྭི་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –

‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ? རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ས་དྡ་ས་ཉྙཱ ག་ནྡྷ་ས་ཉྙཱ ར་ས་ས་ཉྙཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ཉྙཱ, ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༦༠༣).

ཏཱ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ པ་ཧཱ་ནཱ ཨ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ན་ནུ ཙ ཨེ་ཏཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶཱ་པི ན ས་ནྟི. ན ཧི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་སཾ་སཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཧཱི་ནཱ་ན་མྤི སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ, ‘‘ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒེ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཛྷཱ་ནེ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨི་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ པ་སཾ་སཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཏཱ་སཾ ཨེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶཱ་པི ན ས་ནྟི, ན པ་ན པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ན ས་ནྟི. ཀི་ཉྩ་ར་ཧི པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ན. ན ཧི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ རཱུ་པ་ཝི་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཏཱ་སཾ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི. ཨ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ནཱ པ་ན རཱུ་པ་ཝི་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཏཱ་སཾ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་དྡོ ཀ་ཎྚ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་དྷ ཙ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི, ‘‘ཡེ ཏེ ས་ནྟཱ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ རཱུ་པེ ཨ་རཱུ་པཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཏཱ, ས་ནྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཏཱ ཙ ཝུ་ཏྟཱ.

ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི ནཱ་ན་ཏྟེ གོ་ཙ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ, ནཱ་ན་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཉྙཱ་ནཾ, ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཉྙཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི –

‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ? ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ངྒི་སྶ ཝཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ངྒི་སྶ ཝཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༦༠༤) –

ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ པ་ན ཡ་སྨཱ རཱུ་པ་ས་དྡཱ་དི་བྷེ་དེ ནཱ་ན་ཏྟེ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ, དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ཉྙཱ, དྭེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་པྤ་བྷེ་དཱ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ས་དི་སཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ས་བྦ་སོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རཱ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཧེ་ཏུ ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀེ་ན ཝཱ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཀ་ར་ཎཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སཾ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཧི ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ་པི ཝུ་ཏྟོ, རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ པ་ན ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་དཱི་ནཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཡ་སྨཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ, པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཛྷཱ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་བྷ་ཝེ་པི ན ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧཱ་ནཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀུ་པྤ་ཏྟི, ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ན་ཏྟཱ, པ་གེ་ཝ པ་ན ཨི་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ, ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ’’ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཏཱ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ ད་སྶི་ཏོ. ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་སུ པ་ན ཡཱ ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨེ་ཀ་ནྟ་རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ, ཏཱ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཏཱ་ཡ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ན ཨ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ནི་ཝཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ, ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཀཱ་ཙི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ཛ་ཝ་ན་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀེ་ན ཝཱ བྷ་ཝ་ངྒ་མ་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཧི ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཏཱ་སཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ‘‘རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ’’ཏི ས་བྦེ་སཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙ ཝུ་ཏྟོ, ཏཱི་ཧི པ་ནེ་ཏེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཐི་ར་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི.

ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནཱ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ, ཨ་ན་ནྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ནྟཾ, ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ན་ནྟ་ཏཱ པ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ནྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནྟོ, ཝ་ཡ་ནྟོ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ. ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨོ ཧི ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷ་ཝ་ན་ཏོ, ཧུ་ཏྭཱ ཙ ཝི་ན་སྶ་ན་ཏོ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ནྟ་པ་རི་ཙྪི་ནྣོ, ནེ་ཏ་རོ. ན ཙ པ་ནེ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཏ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་མ་ནྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ རཱུ་པ་ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ག་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ན་ནྟ་ཕ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ནྟ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ན་ནྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ན་ནྟཱ་ཀཱ་ས’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨ་ན་ནྟ-ས་དྡ་སྶ པ་ར་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ནྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཾ སཾ་ཡོ་ག་པ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་ར་སྶ ཙ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་པྤ་ནཱ་པ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ས་ཧ་ག་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་སྶཱ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ, སཱ་ཡེ་ཝ ས་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ཛྷཱ་ནཾ ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ.

ཝི་ཉྙཱ་ཎ…པེ… ས་ཧ་ག་ཏནྟི ཡ་དེ་ཏཾ པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏཾ་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཨ་ནྟ་ཝ་ནྟ་མྤི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ནྟཱ་ཀཱ་སེ ཕ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནྟ་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཏོ ཝཱ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ན་ནྟཾ, ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ན་ཉྩ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ-ས་དྡོ ཏ་ད་ཏྠེ ནི་རཱུ་ལ༹ྷོ ཨཱ-ཀཱ་ར ན-ཀཱ་ར་ལོ་པོ་ཏི ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ’’མི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཀྑ་ཏི –

‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ན་ནྟ་མི་ཙྩེ་ཝཾ, ཝ་ཏྟ་བྦཾ པ་ནི་དཾ སི་ཡཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཝཱ དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨ་ཉྩི་ཏ་བྦཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན པཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཾ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.

ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ…པེ… ས་ཧ་ག་ཏནྟི ནཱ་སྶ པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་ནྟི ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ, ཨ་ནྟ་མ་སོ བྷ་ངྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཏི ཧི བྷ་ངྒ་མ་ཏྟེ་པི ཏ་སྶ ས་ཀི་ཉྩ་ན་ཏཱ སི་ཡཱ. ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.

ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ…པེ… ས་ཧ་ག་ཏནྟི ཧེ་ཊྛི་མ་ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝི་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནེ་ཝ་སྶ ས་ཉྙཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཾ, སུ་ཁུ་མཱ་ཡ ཙ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ནཱ་སྶ ས་ཉྙཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ནཱ་ས་ཉྙཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཏཾ ནཱ་ས་ཉྙ་ཉྩེ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙ་ནཱ་ས་ཉྙ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ. ཝ་ཙ་ན་སོ་བྷ་ན་ཏྠཾ པ་ན དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ནེ་ཝ་སྶ ས་ཉྙཱ ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི་ས་མཱ་ས་ཝ་སེ་ན ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊུ་ས་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ, ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ, སཱ ཨེ་ཝ སེ་ས་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ.

ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ…པེ… ནི་པྥཱ་ད་ཀནྟི ‘‘པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་རུ་པྤ་བྷཱུ་མི་ཡཱ དུ་ཏི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རཱུ་པ་བྷཱུ་མཱི་སུ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ཀཾ. ཏཱ་སུ པ་ན པ་ཋ་མཱ ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ, ཏ་ཏི་ཡཱ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱ པ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.