༢༤. ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ
པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༩༥. རཱུ་པཾ རཱུ་པ་སྶཱཏི རཱུ་པཾ རཱུ་པ་སྶ. ཨ་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མ་སྶ.
༡༣༩༦. མི་སྶ་ཀ་སྶཱཏི ནཱ་མ་རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༣༩༧. ཏི་པ་ཉྩ ཙཱཏི པ་ནྣ་ར་ས ཙ.
༡༣༩༩. ཨེ་ཀོཏི ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ. དྭེ་ཀཱ་ལི་ཀོཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན དྭཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ ནི་ཡུ་ཏྟོ. ད་སྶི་ཏོཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏོ.
ཨི་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་ཊཱི་ཀཱ་ཡ
པ་ཙྩ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༠༡. སུ་མ་ཏི་མ་ཏི་ཝི་ཙཱ་ར་བོ་དྷ་ནོཏི སུ་མ་ཏཱི་ནཾ སུ་ནྡ་ར་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཀ་ཝཱི་ནཾ མ་ཏི་ཡཱ ཝི་ཙཱ་ར་སྶ བོ་དྷ་ནོ. ཝི་མ་ཏི་ཝི་མོ་ཧ་ཝི་ནཱ་ས་ནོཏི ཝི་མ་ཏཱི་ནཾ བཱ་ལཱ་ནཾ ཝི་མོ་ཧ་སྶ ཝི་ནཱ་ས་ནོ. ཀུ་མ་ཏི་མ་ཏི་མ་ཧཱ་ཏ་མོ་ནཱ་སོཏི ཀུ་མ་ཏཱི་ནཾ བཱ་ལཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཏ་མ་ས་ནྣི་བྷཱ་ཡ མ་ཏི་ཡཱ ནཱ་ས་ཀོ. པ་ཊུ་མ་ཏི་བྷཱ་ས་ཀ་རོཏི པ་ཊཱུ་ནཾ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་ས་ཀ་རོ.
༡༤༠༢. སུ་མ་ཏི་ནཱ་མ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་མཱ་ན་ཏོ ཨ་ས་དི་སཱ་ཡ པཱུ་ཛཱ་ཡ མ་མ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཡ་ཏོ ཡ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ, ཏ་ཏོ ཏ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོ. པ་དཱ་ཏོ པ་དཱཏི ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ. ཧི་ཏ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱཏི ཧི་ཏ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ མ་ཡཱ ར་ཙི་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ཧཾ སུ་མ་ཏི་ནཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཏོ མཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཡ་ཏོ ཡ་སྨཱ, ཏ་ཏོ ཏ་སྨཱ.
༡༤༠༥. ཏི་ཝི་དྷཱ བྱ་པྤ་ཐཱ་ན་ཉྷི ག་ཏི་ཡོཏི བྱ་པྤ་ཐཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ག་ནྠ་ཡུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ ག་ཏི་ཡོ.
༡༤༠༦. ནི་ཀཱ་ཡ་ནྟ་ར་ལ་དྡྷཱི་ཧཱིཏི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ནི་ཀཱ་ཡེ ལ་དྡྷཱི་ཧི. ཝཱ་ཙ་ནཱ་མ་གྒ་ནི་སྶི་ཏོཏི ཝ་ཙ་ན་པྤ་བ་ནྡྷ་ནི་སྶི་ཏོ.
༡༤༡༠. ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་ཀུ་ལཱ་ཀུ་ལེཏི ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཀུ་ལེ་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞེ. སུ་པ་ས་ནྣ་སི་ཏོ་ད་ཀེཏི མ་དྷུ་ར་སཱི་ཏོ་ད་ཀེ.
༡༤༡༡. ས་ངྐ་ཊེཏི ས་མྦཱ་དྷེ.
༡༤༡༢. ཀེ་ལཱ་ས་སི་ཁ་རཱ་ཀཱ་ར་པཱ་སཱ་ད་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེཏི ར་ཛ་ཏ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀ་ནི་བྷེ་ཧི པཱ་སཱ་དེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ.
༡༤༡༣. ཝི་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་ར་ཙཱ་རུ་པཱ་ཀཱ་ར་གོ་པུ་རེཏི ཝི་ཝི་དྷ་ས་ཎྛཱ་ན་མ་ནུ་ཉྙ་པཱ་ཀཱ་ར་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ.
༡༤༡༤. ས་ལླེ་ཁཱཏི ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟི. སཱ་ཁ་ལྱེཏི ས་ཁི་ལ་བྷཱ་ཝེ. ས་ཏཱཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ནྣེ་ན.
༡༤༡༥. ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ དེ་ཝཱཏི ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ དེ་ཝཱ ཨ་མ་རཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར་པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར-ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊཱི་ཀཱ
(པ་ཋ་མོ བྷཱ་གོ)
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ
(ཀ) ཝི་སུ་དྡྷ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཉཱ་ཎཾ, བུ་དྡྷཾ ས་མྦུ་དྡྷ་པཱུ་ཛི་ཏཾ;
དྷ་མྨཾ ས་དྡྷ་མྨ་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, ཝ་ནྡེ སཾ་གྷཾ ནི་ར་ངྒ་ཎཾ.
(ཁ) སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཝི་སཱ་ར་དཾ;
ན་མཱ་མི ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟིཾ མེ, གུ་རུཾ གཱ་ར་ཝ་བྷཱ་ཛ་ནཾ.
(ག) ཝ་ནྡ་ནྟེ་ན མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ,
ཡཱ ལ་དྡྷཱ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་དཱ;
ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན,
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ཨ་སེ་ས་ཏོ.
(གྷ) མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ, ཐེ་རཱ་ནཾ ཐི་ར་སཱི་ལི་ནཾ;
ཝཾ་སཱ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ན, བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀཱ་རི་ནཱ.
(ང) ཐེ་རེ་ན བུ་དྡྷ་ད་ཏྟེ་ན, ར་ཙི་ཏཾ ཡཾ མ་ནོ་ར་མཾ;
པི་ཊ་ཀེ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་སྨིཾ, ཨོ་ཏཱ་རུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.
(ཙ) ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་རོཏི, ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་ན ཝི་སྶུ་ཏཾ;
ནཱ་ནཱ་ནི་པུ་ཎ་ག་མྦྷཱི་ར་ན་ཡཾ པ་ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་མཾ.
(ཚ) ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཏ་སྶ, ཨཱ་ར་བྷི་སྶཾ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ;
པཱ་མོ་ཛྫ་ཛ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ན་ནྟི.
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. པ་ར་མ་ནི་པུ་ཎ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ན་ཡ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ས་མ་ཡ་ནྟ་ར་ག་ཧ་ན་ཝི་གྒཱ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ སུ་ཝི་མ་ལ་ཝི་པུ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡ་ཛ་ན་ནཾ པ་ཀ་ར་ཎ་མི་ད་མཱ་ར་བྷ་ནྟོ་ཡ་མཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཎཱ་མ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ པ་ཉྙཱ་པཱ་ཊ་ཝ་ཉྩ པ་ཏྠེ་ཏི. ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཎཱ་མོ ཧི ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཎཱ་མ་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ནི་པྥཱ་དི་ཀཱ ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ. སཱ ཙ ཝ་ནྡ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ནྡ་ཀཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ས་མྤ་དཱ་ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་བ་ལ་པྤ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ་ནི ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀ་ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་དཱ་ནཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སི་དྡྷི་ཝི་བ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ རོ་གཱ་དི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ན་མ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ སཱ་དྷེ་ཏི, རཱ་གཱ་དི་མ་ལ་ཝི་ཀྑཱ་ལ་ནེ་ན ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སི་དྡྷི་ས་མྤཱ་ད་ཀཾ ཏི་ཀྑ་ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་མཱ་ཝ་ཧ་ཏི. ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཙི་ཎྞ་མེ་ཏཾ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ག་ནྠ་ས་མཱ་ར་མྦྷེ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཎཱ་མ་ཀ་ར་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ས་པྤུ་རི་སཱ་ཙཱ་རཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠ་ཉྩ ཨཱ་དི་མྷི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི བ་ཧཱུ་ནི པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནི་དྡྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཱ་ནི པ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བ་ཧུ་དྷཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཏཾ པ་པ་ཉྩ་པ་རི་སྶ་མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ སེ་ས་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཐོ་མ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པ་ཎཱ་མ་མཱ་ར་བྷ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཐོ་མ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མེ་ན ཧི པ་ཎཱ་མེ་ན ས་ཏྠུ གུ་ཎཱ་ཏི་ས་ཡ་ཡོ་གོ, ཏ་ཏོ ཙ་སྶ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཝ་ནྡ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ཁེ་ཏྟ་ངྒ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཁེ་ཏྟ་ངྒ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཙ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ནྡི་ཏྭཱཏི པུ་བྦ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ནི་དྡེ་སོ. ཏ་སྶ པ་ན ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཧ ས་མྦ་ནྡྷོ. བུ་དྡྷནྟི ཝ་ནྡ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནི་དྡེ་སོ. ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ན ཏ་བྦི་སེ་ས་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ, པ་ར་དུ་ཀྑཾ ཝི་ཀྑི་པ་ཏི ཨ་པ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་རཱི་ཡ་ཏི དུ་ཀྑི་ཏེ་སུ པ་སཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཀ་རུ་ཎཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ, པ་ར་དུ་ཀྑེ ས་ཏི སཱ་དྷཱུ་ནཾ ཀ་མྤ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་ཁེ་དཾ ཛ་ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཀ་རུ་ཎཱ, པ་ར་སྶ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ, ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་རུ་ཎཱ ཙ པ་ཉྙཱ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ, ན་ཏྠི ཨེ་ཏཱ་སཾ ཨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ན་ནྟཱ, ཨ་ན་ནྟཱ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ན་ནྟ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙོ, ཏཾ ཨ་ན་ནྟ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཾ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ནྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ས་ནྟ་ཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ས་ཏི་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ས་པ་རི་ཡ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ན་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཧི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཡ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ ཀ་ཉྩི ས་ཏྟཾ ཨ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ ནི་ར་ཝ་སེ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་པི ས་ཀ་ལ་ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙོ བྷ་ག་ཝཱ. ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཀ་རུ་ཎཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ལོ་ཀི་ཡེ་སུ མ་ཧ་གྒ་ཏ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་གུ་ཎ་དཱི་པ་ན་ཏོ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀི་ཡ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ, པ་ཉྙཱ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་དཱི་པ་ན་ཏོ ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ས་བྦ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཀ་རུ་ཎཱ ཨཱ་དི, པ་ཉྙཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཉྩོ་དི་ཏ་མཱ་ན་སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ སཾ་སཱ་ར་པ་ངྐ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན ས་ཀ་ལ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨི་ཏི ས་ཀ་ལ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཏ་ནྣི་དཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་རུ་ཎཱ ས་བྦ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ན་མཱ་དི, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཊི་ལ་བྷ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ. ཨཱ་དི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ ས་ཀ་ལ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ན་ཡ་ཏོ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཨེ་ཝ ཧི ས་བྦ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ ད་སྶ་ནུ་པཱ་ཡོ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སྶ་པི ཝ་ཙ་ན་པ་ཐཱ་ཏཱི་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་གུ་ཎཾ ཨ་ནུ་པ་དཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ཀོ ནཱ་མ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཀ་རུ་ཎཱ་པ་ཉྙཱ་མུ་ཁེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ ས་ཀ་ལ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཐོ་མེ་ཏྭཱ་པི པུ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་སཾ་ཀི་ཏྟ་ནེ ཨ་ཏི་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙེ་ཝ པ་རེ་ས་ཉྩ པ་སཱ་ད་བཱ་ཧུ་ལླ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷེ་པི ཝི་སི་ཊྛ་གུ་ཎེ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༢; བུ. ཝཾ. ཨ་ཊྛ. ༡.༢ ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༡༧༠) –
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་ཐཱ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མཱ་པ་ནྣཱ པུ་རི་མ་ཀཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? མ་ནུ་སྶ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཡེ་ན ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཨ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་དཱི་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲཱུ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. (༡)
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་ཐཱ ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏཱ ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏེ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒེ་ཧི ཏཾ ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ག་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. (༢)
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ, ཏ་ཉྩེ་ས ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ག་མ་ན་ཏྠཱ་ནཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ད་ནྟི ‘ཡེ ག་ཏི་ཨ་ཏྠཱ, ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ. ཡེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ, ཏེ ག་ཏི་ཨ་ཏྠཱ’ཏི. (༣)
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་སྨཱ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐ་མེ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་མེ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (སཾ. ནི. ༥.༡༠༩༠) ‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐོ’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ ཏ་ཐ་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. (༤)
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་སྨཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཚ་དྭཱ་ར་གྒ་ཧི་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཉ་ཏྭཱ ཙ པ་ནེ་ཝཾ ‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༦༡༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏ་ཐ་མེ་ས ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ད་སྶེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི པ་སྶ་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ ཝཱ ཨཱ་ག་མ་ཡ་ཏི ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. (༥)
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་སྨཱ ཨེ་ས ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཏོ ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ རཱ་ག་མ་དཱ་དི་ནི་མྨ་ཐ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ས་དི་ས་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཾ ག་ད་ཏི, ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨཱ་ག་དོ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. (༦)
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? བྷ་ག་ཝཱ ཧི ‘ཡ་ཐཱ ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ ཀཱ་རཱི’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པོ་སཱ་ལ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༨༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཙཱ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡོ་པི ག་ཏོ པ་ཝ་ཏྟོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. (༧)
‘‘ཀ་ཐཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཨ་ནུ་པ་མཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྲེ་ཝཾ པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཨ་ག་དོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ག་དོ, དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ ཙེ་ཝ པུ་ཉྙུ་སྶ་ཡོ ཙ. ཏེ་ན ཧེ་ས མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ བྷི་ས་ཀྐོ ཝི་ཡ དི་བྦཱ་ག་དེ་ན ས་པྤེ ས་བྦ་པ་ར་པྤ་ཝཱ་དི་ནོ, ས་དེ་ཝ་ཀ་ཉྩ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. ཨི་ཏི ས་བྦ་ལོ་ཀཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ནེ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟོ ཨ་ག་དོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན དཱི་གྷཱ་ག་མ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་དཱི་སུ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཧ ཙེ་ཏྠ –
‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ལོ་ཀ་མྷི ཝི་པ་སྶི་ཨཱ་ད་ཡོ,
ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝཾ མུ་ན་ཡོ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ;
ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ས་ཀྱ་མུ་ནཱི་པི ཨཱ་ག་ཏོ,
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་མཱ. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༢; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༡༧༠; བུ. ཝཾ. ཨ་ཊྛ. ༡.༢ ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ);
‘‘པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་དི་མ་ལེ ཡ་ཐཱ ག་ཏཱ,
ས་མཱ་དྷི་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཝི་པ་སྶི་ཨཱ་ད་ཡོ;
མ་ཧེ་སི་ནོ ས་ཀྱ་མུ་ནཱི ཛུ་ཏི་ནྡྷ་རོ,
ཏ་ཐཱ ག་ཏོ ཏེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ མ་ཏོ.
‘‘ཏ་ཐ་ཉྩ དྷཱ་ཏྭཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ,
ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་བྷཱ་ག་བྷེ་ད་ཏོ;
ས་ཡ་མྦྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ཛི་ནོ་ཡ་མཱ་ག་ཏོ,
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ཀྱ་པུ་ངྒ་ཝོ.
‘‘ཏ་ཐཱ་ནི ས་ཙྩཱ་ནི ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ,
ཏ་ཐཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཙ ས་བྦ་སོ;
ཨ་ན་ཉྙ་ཉེ་ཡྻེ་ན ཡ་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ,
ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ན ཛི་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
‘‘ཨ་ན་ནྟ་བྷེ་དཱ་སུ་པི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་སུ,
ཛི་ན་སྶ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་གོ་ཙ་རེ;
ཝི་ཙི་ཏྟ་བྷེ་དེ ཏ་ཐ་མེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ,
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་ན ས་མ་ནྟ་ལོ་ཙ་ནོ.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཾ ཏ་ཐ་མེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི,
ཀ་རོ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ་ནུ་ལོ་མ་མ་ཏྟ་ནོ;
གུ་ཎེ་ཧི ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻི་རཱི་ཡ་ཏི,
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་ན་པི ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ’’ཏི. (ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༣༨; དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༧);
ཀེ་ན་ཙི གུ་ཎེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སི་ཊྛ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རོ་ཏི ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཨ་ཝཱི་ཙི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ན ཀོ་ཙི ཀེ་ན་ཙི གུ་ཎེ་ན ས་མ་ས་མོ་པི ཨ་ཏྠི, ཀུ་ཏོ པ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘རཱུ་པེ སཱི་ལེ ས་མཱ་དྷི་མྷི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་སཱ་དི་སོ;
ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ས་མོ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ’’ཏི.
ཝི་ནྡི་ཏྭཱཏི ཏཱི་ཧི ཝ་ནྡ་ནཱ་ཧི ཏ་ནྣི་ནྣ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན་མ་སྶི་ཏྭཱ. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཧི ཏི་སྶོ ཝ་ནྡ་ནཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ནྡ་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝ་ནྡ་ཏི, ཝ་ཙ་སཱ ཝ་ནྡ་ཏི, མ་ན་སཱ ཝ་ནྡ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ན་མ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝ་ཙཱི་ཝ་ནྡ་ནཱཏི, ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ པ་ན ཨ་ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ནོ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ མ་ནོ་ཝ་ནྡ་ནཱཏི. སི་ར་སཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷི, བོ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ བུ་དྡྷོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ ས་ཡ་མྤི ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷི, པ་རེ་པི བོ་དྷེ་ཏི, ཏ་སྨཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་བོ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི བུ་དྡྷོ, བོ་དྷེ་ཏཱ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི བུ་དྡྷོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༡༩༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཏྠུ་ཏི་གཱ་ཐཱ་ནི་དྡེ་ས ༩༧; པ་ཊི. མ. ༡.༡༦༢). ཨ་ཐ ཝཱ བུ་དྷ-ས་དྡ་སྶ ཛཱ་ག་ར་ཎ་ཝི་ཀ་ས་ན་ཏྠེ་སུ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷི ས་ཝཱ་ས་ན་ས་མྨོ་ཧ་ནི་དྡཱ་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ ཝི་ག་ཏོ, བུ་དྡྷི་ཡཱ ཝི་ཀ་སི་ཏ་ཝཱ་ཏི ཝཱ བུ་དྡྷོ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝི་བ་ནྡྷི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ནི་དྡཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཧ ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ ཝི་ག་ཏོ. པ་ར་མ་རུ་ཙི་ར་སི་རི་སོ་བྷ་གྒ་ས་མཱ་ག་མེ་ན ཝི་ཀ་སི་ཏ་མི་ཝ པ་དུ་མཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་གུ་ཎ་ག་ཎཱ་ལ་ངྐ་ཏ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ས་མཱ་ག་མེ་ན ཝི་ཀ་སི་ཏོ ཝི་ཀཱ་ས་མ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ག་ར་ཎ་ཝི་ཀ་ས་ན་ཏྠ་ཝ་སེ་ན་པི ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཐོ་མ་ནཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་ཏོ, པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ ཙ. ཏཱ་སུ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མོ ས་ཝཱ་ས་ན་ས་ཀ་ལ་སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ན་མ་ཙྩ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མོ ཙ, པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི པ་ན ཨཱ་ས་ཡ་པྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ པ་ར་ཧི་ཏ་ས་མཱི་ཧ་ནཾ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ དེ་ཝ་ད་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཝི་རོ་དྷི་ས་ཏྟེ་སུ་པི ནི་ཙྩཾ ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ ཨ་པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལཱ་ག་མ་ན་ཉྩ ཨཱ་ས་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་ད་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ་དི་ནི་ར་པེ་ཀྑ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཡཱ་ན་ཏྟ་ཡ་མུ་ཁེ་ན ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཡོ་གོ ནཱ་མ. དུ་ཝི་དྷཱ་སུ པ་ནེ་ཏཱ་སུ པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་སུ, ཏི་ཝི་དྷཱ་སུ ཙ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟཱི་སུ ཨ་ན་ནྟ་ཀ་རུ་ཎཱ-ཝ་ཙ་ནེ་ན, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ-ས་དྡེ་ན ཨཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ, བོ་དྷ་ན་ཊྛེ་ན བུ་དྡྷ-ས་དྡེ་ན, ཏ་ཐ་ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ས་དྡེ་ན པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན, ཨ་ན་ནྟ་པ་ཉྙཱ-ཝ་ཙ་ནེ་ན, ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་དཱི་པ་ཀེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ-ས་དྡེ་ན, བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཛཱ་ག་ར་ཎ་ཝི་ཀ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཙ བུ་དྡྷ-ས་དྡེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ་པི ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་པི་ཙ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ས་ཏྟཱུ་པ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་དཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཐོ་མ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཏཾ་ཝ་སེ་ན་པེ་ཏྠ ཐོ་མ་ནཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་ཡོ་གོ, བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མྦྷ་ར་ཎ་ཉྩ ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཏྟཱ ས་ཀ་ལ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ. ཕ་ལ་ས་མྤ་དཱ པ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་དཱ, པ་ཧཱ་ན་ས་མྤ་དཱ, ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་དཱ, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་དཱ ཙཱ་ཏི. ཏཱ་སུ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ, མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ ད་ས་བ་ལཱ་དི་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ. ཨ་གྒ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ཧ ཝཱ་ས་ནཱ་ཧི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཱ་པཱ་ད་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ས་མྤ་དཱ. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་པ་རི་མི་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ནི་པྥཱ་ད་ནེ, ས་དེ་ཝ་ཀ་ལོ་ཀཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ནེ ཙ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་དཱ. ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ན་ཡ་ནཱ་བྷི་སེ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་དཱ ནཱ་མ. ས་ཏྟཱུ་པ་ཀཱ་རོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པ་ར་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མཱ་སུ པ་ན ཨ་ན་ནྟ་ཀ་རུ་ཎཱ-ཝ་ཙ་ནེ་ན, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ-ས་དྡེ་ན ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཕ་ལ་ས་མྤ་དཱ་སུ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་དཱ ཙེ་ཝ པ་ཧཱ་ན་ས་མྤ་དཱ ཙ ཨ་ན་ནྟ་པ་ཉྙཱ-ཝ་ཙ་ནེ་ན, ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་པ་རི་དཱི་པ་ཀེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ས་དྡེ་ན, བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཛཱ་ག་ར་ཎ་ཝི་ཀ་ས་ན་ཊྛེ་ན, ཙ བུ་དྡྷ-ས་དྡེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་དཱ་པི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ-ས་དྡེ་ན, ཨ་ནུ་ཏྟ་ར-ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་དཱ པ་ན རཱུ་པ་གྒ་པྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་ར-ས་དྡེ་ན ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་སྶ ཐོ་མ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པ་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སེ་ས་ར་ཏ་ནཱ་ན་མྤི པ་ཎཱ་མ་མཱ་ར་བྷ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨཾ སཱ་དྷུ་ག་ཎ་མྤི ཙཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཐོ་མ་ནེ་ན ཙ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏ་ཏཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨ་གུ་ཎཱ, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་ཏཱ་ད་ཡོ ས་ངྒྷ་གུ་ཎཱ ཙ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཏ་པྤ་བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ན ཏེ་སཾ ཝི་སུཾ ཐོ་མ་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཨ་དྷི་ག་ཏ་མ་གྒེ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ནི་རོ་དྷེ པུ་གྒ་ལེ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑེ་སུ ཙེ་ཝ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑེ་སུ ཙ ཨ་པ་ཏ་མཱ་ནེ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨོ, སོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནཾ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན ད་ས་ཝི་དྷོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཚ་ཏྟ་ཝི་མཱ་ནེ –
‘‘རཱ་ག་ཝི་རཱ་ག་མ་ནེ་ཛ་མ་སོ་ཀཾ,
དྷ་མྨ་མ་ས་ངྑ་ཏ་མ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ;
མ་དྷུ་ར་མི་མཾ པ་གུ་ཎཾ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ,
དྷ་མྨ་མི་མཾ ས་ར་ཎ་ཏྠ་མུ་པེ་ཧཱི’’ཏི. (ཝི. ཝ. ༨༨༧);
ཨེ་ཏྠ ཧི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དི་བྷེ་དོ ས་བྦོ་པི རཱ་གོ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ‘‘རཱ་ག་ཝི་རཱ་གོ’’ཏི མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨེ་ཛཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ, ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཙ སོ་ཀ་སྶ ཏ་དུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ས་བྦ་སོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ནེ་ཛ་མ་སོ་ཀ’’ནྟི ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘དྷ་མྨ་མ་ས་ངྑ་ཏ’’ནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་རོ་དྷ་དཱི་པ་ན་ཏོ པ་ན ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ, པ་ཀ་ཊྛ་གུ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦོ་པི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་ཏོ དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཕ་ལ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡོ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏྠ དྷཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ. ཨི་ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཏཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙ ཨཱ་ལ་མྦ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡ་པི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་སྶ མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ, མ་གྒཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཏ་ད་དྷི་ག་མ་ཧེ་ཏུ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏ་པ་ར་ཧི་ཏཾ སཱ་དྷེ་ནྟཱི་ཏི སཱ་དྷཱུ, ཏེ་སཾ ག་ཎོ ས་མུ་དཱ་ཡོ་ཏི སཱ་དྷུ་ག་ཎོ, སཱ་དྷུ ཙཱ་ཡཾ ག་ཎོ ཙཱ་ཏི ཝཱ སཱ་དྷུ་ག་ཎོ, སཱ་དྷུ་ནོ ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏྟོ ག་ཎོ ཏ་སྶ ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི སཱ་དྷུ་ག་ཎོ. སོ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ, ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ ཕ་ལ་ས་མ་ངྒཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷོ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷོ, ཏཾ སཱ་དྷུ་ག་ཎཾ. པི་ཙཱཏི ནི་པཱ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཡོ, ཨེ་ཀོ ཝཱ ནི་པཱ་ཏོ, ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་ནྡ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ. ཀེ་ཙི ‘‘ག་ཎོ’’ཏི ཨི་དྷ པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ་ཝ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལོ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི སཱ་དྷཱུ་ཏི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཝ་ནྡི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཧ ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཏ་དཱ པ་ན སཱ་དྷཱུཏི བྷ་ཡ་ལཱ་བྷཱ་དི་ཝི་ར་ཧེ་ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨཱ་ད་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢. ཨེ་ཝཾ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ར་མྦྷེ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཏྠ པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊྛ་པཱི་ཡ་ཏི, ཏཾ ས་དྡྷིཾ དེ་ས་ཀ་དེ་ས་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་ནཱ་མཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་ནཱ་མཱ་ཡ སི་ལཱ་ཡ ཝི་མ་ལེ སཱི་ཏ་ལེ ཏ་ལེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏུ་ལ་ཝི་ཀྐ་མོ དེ་ཝ་དེ་ཝེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏོ དེ་ཝ་དེ་ཝོ དེ་ཝ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིཾ ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་ས་རི་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ‘‘པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ’’ནྟི ནཱ་མཾ ས་མ་ཉྙཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་ནཱ་མཱ. སཱ ཧི ས་ཀྐ་སྶ ཏཱ་དི་ས་པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་ཛ་ཡ་སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ས་མཱ་ནེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, པ་མཱ་ཎ་ཏོ པ་ན ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མཱ, པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠཱ་རཱ, པ་ནྣ་ར་ས་ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཱ ཙ ཧོ་ཏི. སི་ལཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་མྦ་ནྡྷེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏུ་ལཱ་ཡ ས་མྨི་ཏོ ཏུ་ལྱོ, ན ཏུ་ལྱོ ཨ་ཏུ་ལྱོ, ཨ་ཏུ་ལྱོ ཝི་ཀྐ་མོ བ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏུ་ལྱ་ཝི་ཀྐ་མོ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཧི པ་ར་མ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་སཾ་སི་དྡྷེ་ན ཧ་ཏྠི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ, པུ་རི་ས་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ད་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶ་པུ་རི་སཱ་ནཾ བ་ལེ་ཧི ས་མ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཀཱ་ཡ་བ་ལེ་ན, ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ ཉཱ་ཎ་བ་ལེ་ན ན ཀ་སྶ་ཙི དེ་ཝ་བྲ་ཧྨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བ་ལ་ཏུ་ལ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ཏུ་ལྱོ པ་ར་ཀྐ་མ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ་ཝ་ཧེ་ན ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཏུ་ལྱོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་ཀྐ་མོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏུ་ལྱ་ཝི་ཀྐ་མོ. ‘‘ཨ་ཏུ་ལྱ་ཝི་ཀྐ་མོ’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཡ-ཀཱ་ར་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏུ་ལ་ཝི་ཀྐ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མྨི་ཏ་ཏྠེ ཨ-ཀཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་སྶཱ་པི ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏུ་ལོ ཝི་ཀྐ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི ‘‘ཨ་ཏུ་ལ་ཝི་ཀྐ་མོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
དི་བྦ་ནྟཱི་ཏི དེ་ཝཱ, པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཏེ་སུ ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཝི་ཛ་ཡ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡོ་གེ་ན བཱ་ཧི་ར་བྦྷ་ནྟ་རི་ཀེ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ ཝི་ཛེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨི་སྶ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་དི་ས་ཀྐཱ་ར་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཉྩ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝོ་ཧ་ར་ནྟི, པུ་ཉྙ་ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཛུ་ཏི་ཡཱ ཛོ་ཏེ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཉྩ ཝི་ས་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཏེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏ་ནི་པྥཱ་ད་ནེ ཙ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ དེ་ཝ་ནཱི་ཡཱ ཏཾ་ཏཾ་བྱ་ས་ན་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ‘‘ས་ར་ཎཾ པ་རཱ་ཡ་ཎ’’ནྟི ག་མ་ནཱི་ཡཱ, ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ནཱི་ཡཱ སོ་བྷཱ་ཝི་སེ་ས་ཡོ་གེ་ན ཀ་མ་ནཱི་ཡཱ་ཏི ཝཱ དེ་ཝཱ, ཏེ ཏི་ཝི་དྷཱ – ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏཱ་ད་ཡོ ཁ་ཏྟི་ཡཱ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་དུ་ཏྟ་རི་དེ་ཝཱ. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ནོ ཙ ཁོ ཏེ་པི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཡཱ་མཱ་དི་ཀེ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་ཝཱ་སི་ནོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་སཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ར་ཉྫ་ན་ཏོ རཱ་ཛཱ, དེ་ཝཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ ཨི་སྶ་རོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ཏ་སྶ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ, ‘‘ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ཨ་ཉྙེ་སཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ དེ་སེ་སཱི་ཏི.
༣. ཡནྟི ཨ་ནི་ཡ་མ་ནི་དྡེ་སོ, ཏ་སྶ པ་ན ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡ་མ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་མྤི དེ་ཝཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མོ དེ་ཝོ ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ ཀཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཡོ་ག་ཏོ་ཏི དེ་ཝ་དེ་ཝོ, བྷ་ག་ཝཱ. སོ ཧི ནི་ར་ཏི་ས་ཡཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ཨུ་ཏྟ་མེ་ཧི དི་བྦ་བྲ་ཧྨ་ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ས་པ་ར་ས་ནྟཱ་ན་སི་དྡྷཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མཱ་ར་ཝི་ཛ་ཡི་ཙྪཱ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟི་སྶ་རི་ཡ་ས་ཏྟ་དྷ་ནཱ་དི་ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་ད་ས་ཀྐཱ་ར་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན, ཡ་ཐཱ་པ་རཱ་དྷ་ཡ་ཐཱ་ནུ་ལོ་མ་ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་ས་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ ཝོ་ཧཱ་རཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན པ་ར་མཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཛུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནུ་པ་མཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ས་རཱི་ར་ག་ཏི་ཡཱ མཱ་ར་ཝི་ཛ་ཡ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ར་ཧི་ཏ་ནི་པྥཱ་ད་ནེ་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ཝཱ ལོ་ཀེ་ན ‘‘ས་ར་ཎ’’ནྟི ག་མ་ནཱི་ཡ་ཏོ, ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ, བྷ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཙ ས་བྦེ ཏེ དེ་ཝེ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཋི་ཏོ་ཏི ས་བྦ་དེ་ཝེ་ཧི པཱུ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཏ་རོ དེ་ཝོ, ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎཱ་ལ་ངྐཱ་ར་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན དེ་ཝོ་ཏི དེ་ཝ་དེ་ཝོ. དེ་ཝཱ་ནནྟི ཏ་དཱ དྷ་མྨ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་དྷི་ཝཱ་སཱི་ནཾ མཱ་ཏུ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝཱ་ནཾ. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ་ན་མྤེ་ཏྠ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ པ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝེ་སྭེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ མ་ནུ་སྶ་ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དེ་ཝ་དེ་ཝེ་ཧཱིཏི ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝེ་ཧི. ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝཱ ཧི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨི་ཏ་ར་དེ་ཝེ་ཧི སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཀཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཡོ་ག་ཏོ ཨི་དྷ ‘‘དེ་ཝ་དེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ཏེ་ཧི. པཱུ་ཛི་ཏོཏི པཱུ་ཛི་ཏ་བྦོ, པཱུ་ཛི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝེ་སུ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. དེ་སེ་སཱིཏི མ་དྷུ་ར་ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་དྡ་ས་དི་སཾ བྲ་ཧྨ་སྶ་རཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟོ པ་ཀཱ་སེ་སི. དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིནྟི ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ. ས་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨོ, ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷེ་དོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ, ཨི་དྷ པ་ན ཏ་པྤ་ཀཱ་ས་ཀཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ‘‘དྷ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘པི་ཊ་ཀུ་ཏྟ་མེ’’ཏི. དེ་ཝ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཝཱ་སི་དི་བྦ་བྲ་ཧྨེ་ཧི པུ་ར་ཀྑ་ཏོ, པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན་ནུ ཙ ‘‘དེ་ཝཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་པུ་ར་ཀྑ་ཏ་བྷཱ་ཝོ སི་དྡྷོ་ཏི ཀིཾ ‘‘དེ་ཝ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན? ནཱ་ཡཾ དོ་སོ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཀ་དཱ་ཙི ཙཱུ་ལ༹་པ་ནྠ་ཀ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ པ་ར་མྨུ་ཁེ་པི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁེ ནི་སི་ནྣཾ ཝི་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི་པི པཱ་རཱ་ཡ་ནི་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ས་མྨུ་ཁེ་པི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ན ཏ་ཐཱ, དེ་ཝེ་ཧི་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝུ་ཏོ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘དེ་ཝ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ’’ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༤. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ གཱ་ར་ཝ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཏེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་པཱ་ཊ་ཝ་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ དེ་ས་ཀཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ས་ཧ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ར་མྦྷ་པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་དྷཱ་ནཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་སོ་ཏུ་ཛ་ན་ས་མུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཙ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ཏྠཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ར་མྦྷ་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་ར’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་བྷི་དྷཱ་ནཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻཱ་ནི. ‘‘མ་དྷུ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་སེ་སེ་ཏི. ‘‘ས་མཱ་སེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ སོ་ཏུ་ཛ་ན་ས་མུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ཀ་ཏྟུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་དྡི་ས་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཡོ པ་རོ ན ཧོ་ཏི, སོ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་ཊུ་ནོ བྷཱ་ཝོ པཱ་ཊ་ཝཾ, ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠོ པ་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛེ་ནཱ་ཏི པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠོ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝི་ཝི་དྷ་ན་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་ས་མ་ཏྠ་སྶ སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཾ་སཱ་རེ བྷ་ཡཾ ཨི་ཀྑ་ནྟི, བྷི་ནྡ་ནྟི ཝཱ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ་སཾ. པི་ཊ་ཀ་ཉྩ ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཉྩཱ་ཏི པི་ཊ་ཀུ་ཏྟ་མཾ, ཏ་སྨིཾ པི་ཊ་ཀུ་ཏྟ་མེ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཉྷི པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠ་ཏོ པི་ཊ་ཀཾ, ཏཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ ཝི་སི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་ཉྩཱ་ཏི པི་ཊ་ཀུ་ཏྟ་མཾ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠ་ཏོཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་ཏྠེ་ན ཙེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠེ་ན ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘མཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༦༦) པ་རི་ཡ་ཏྟི པི་ཊ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཀུ་དཱ་ལ་པི་ཊ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༢༢༨; ཨ. ནི. ༣.༧༠) ཡཾ ཀི་ཉྩི བྷཱ་ཛ་ན་མྤི. ཏ་སྨཱ ཨི་ད་མྤི པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན པ་རི་ཡ་ཏྟི, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཏྠཱ་ན་མཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན བྷཱ་ཛ་ན་ཉྩཱ་ཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྷཱ་ཛ་ན་ཏྠ་ཏོ པི་ཊ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧུ –
‘‘པི་ཊ་ཀཾ པི་ཊ་ཀ་ཏྠ་ཝི་དཱུ,
པ་རི་ཡ་ཏྟི་བྦྷཱ་ཛ་ན་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་ཧུ;
ཏེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ,
ཏ་ཡོ་པི ཝི་ན་ཡཱ་ད་ཡོ ཉེ་ཡྻཱ’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ; པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ);
ཝི་སི་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ པ་ན་སྶ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ན་ཏོ, ཝི་སི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘ས་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘‘ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བཱ་ཧུ་ལླ་དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, ན ཨི་ཏ་རེ་སུ ཝི་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན, ཡ་ཏོ ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་སཱ་ས་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་ཝི་སི་ཊྛོ ཙེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏི་ཎྞ་མྤི པི་ཊ་ཀཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝེ་པི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་དེ་ས་ནཱ་དི་ཏོ ཨི་ད་མེ་ཝ ཏཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ ཝི་སི་ཊྛ་ནྟི ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་པི་ཙ དྷ་མྨཱ་ཏི་རེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ་སྶ ཝི་སི་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཧི ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཱ, ཝི་སི་ཊྛཱ ཙ པཱ་ལི༹ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་སྶ, ཝི་སི་ཊྛ་སྶ ཙ པཱ་ལི༹་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨི་ད་མེ་ཝ ཏཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ ཨུ་ཏྟ་མ་ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་སི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཡོ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏཾ ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་བྷི-ས་དྡ་སྶ ཝི་སི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཛོ་ཏ་ན་ཏོ. ཨ་པི་ཙ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྟཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙེ་ཏཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ. ཡ་ཐཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྟོ, ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ;
ཝུ་ཏྟཱ་དྷི་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ཏེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏོ’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ; པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ);
ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༡༦༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྟོ་པི དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ, ‘‘རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༡) ན་ཡེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ཧི ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་པི ‘‘སེ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ ཨ་སེ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པཱུ་ཛི་ཏཱ པཱུ་ཛཱ་ར་ཧཱ་པི ‘‘ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༡) ན་ཡེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་པི ‘‘མ་ཧ་གྒ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ དྷ་མྨཱ (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༢, དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༩༩), ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཀཱ ཝི་སི་ཊྛཱ་པི དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི-ས་དྡ་སྶ ཝུ་ཌྜྷི་ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་སུ་པི པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ‘‘ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྟོ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་བྦ་ཙ་ནེ་ན ཨི་དཾ པི་ཊ་ཀཾ ‘‘ཨ་བྷི་དྷ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་རཾ ནཱ་མ པ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་ག་ཏ་མ་བྷི་དྷཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏུ-ས་དྡོ པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཧི གཱ་ཐཱ་པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་པཱ་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཏྠ པ་ན ནེ་སཾ པ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་ཀྑཱ་མ. མ་དྷུ་རནྟི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ མ་དྷུ་ར-ས་དྡོ་ཡཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ ར་ས་ཝི་སེ་སེ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ཨི་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི མ་དྷུ་ར་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. བྷ་ཝ་ཏི ཧི ཏཾ་ས་དི་ས་སྶ ཏཾ-ས་དྡེ་ནཱ་བྷི་དྷཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་གྒི་མཱ་ཎ་ཝོ’’ཏི. ཏེ་ན པ་ན མ་དྷུ་རེ་ན ཡོ་ག་ཏོ ཨི་ད་མྤི མ་དྷུ་རཾ ཡ་ཐཱ ནཱི་ལ་གུ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ནྟི. ནི་པུ་ཎ་ག་མྦྷཱི་རཱ་ཡ བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་ས་ཡཾ མ་ཏིཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི མ་ཏི་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘མ་དྷུ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘མ་ཏི་ཝ་ཌྜྷ་ན’’ནྟི.
༥. ཏཱ་ལ༹ནྟི ཀུ་ཉྩི་ཀཾ, ཀུ་ཉྩི་ཀཱ་ས་དི་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཏེ་ནཱ་ཏི མོ་ཧོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, མོ་ཧོ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མ་ཧཱ་པུ་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ཝེ་ས་ན་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཀ་ཝཱ་ཊ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི མོ་ཧ་ཀ་ཝཱ་ཊཾ, ཏ་སྶ. ཝི་གྷཱ་ཊེ་ཏི, ཝི་གྷཱ་ཊཱི་ཡ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཝི་གྷཱ་ཊ་ནཾ. ན་ནུ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀ་ཝཱ་ཊཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་གྒྷཱ་ཊཱི་ཡ་ཏི. སཱ ཧི ཏ་སྶཱ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི? ས་ཙྩཾ, ཨི་ད་མྤི ཏ་སྶཱ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘མོ་ཧ་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཝི་གྷཱ་ཊ་ན་ཀ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎ་མྤི ཧི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ཙོ་རེ་ཧི གཱ་མོ ད་ཌྜྷོ, ཏི་ཎེ་ཧི བྷ་ཏྟཾ སི་དྡྷ’’ནྟི.
༦. སུ་དུ་ཏྟ་རནྟི དྷ་མྨ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཙ་ཏུ་ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ མ་ནྡ་བུ་དྡྷཱི་ཧི ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་དུ་ཏྟ་རཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙེ་དཾ མ་ཧོ་ད་དྷི་ས་མཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘མ་ཧོ་ད་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཧ་ཎྞ་ཝོ་པི ཧི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ག་མྦྷཱི་རོ ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲ སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་ཏོ ཀེ་ན་ཙི པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་དྡྷུཾ, ཨེ་ཝ་མི་ད་མྤི ཙ་ཏུ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་དྡྷུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི. ཏ་ར་ནྟཱ་ནནྟི ཨ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཏ་རཾ་ཝཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ར་ནྟཱ་ནནྟི པ་ར་ཏཱི་ར་ས་མྤཱ་པུ་ཎ་ན་ཏྠཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟཱ་ནཾ. ཏ་རཾ་ཝཱཏི ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ཝི་ཡ, ཏཾ་ས་མཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་ཀ་རཱ ནཱ་མ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཏེ་སཾ ཨཱ་ཀ་རོ ནི་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མཱི་ཏི མ་ཀ་རཱ་ཀ་རོ, ཏཾ.
༧. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀཱ, ཏེ་སཾ. ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བ་ཧཱུ་སུ ར་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཙ སུ་ཁ་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཾ ཧ་ཏྠེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ སཱ་ར་ར་ཏ་ནཱ་དི་ཀཾ ‘‘ཧ་ཏྠ་སཱ་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་ད་མྤི ས་ཏི་པི མ་ཧ་ནྟེ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀེ ཏ་སྶ ས་བྦ་སོ ཝི་ཏྟི་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཏ་ད་ཏྠ་སཱ་ར་ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སུ་ཁ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཧ་ཏྠ་སཱ་ར་ས་དི་ས་ཏྟཱ ‘‘ཧ་ཏྠ་སཱ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱིཏི པ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩེ་ཏཾ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ས་མཱི་པ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་ནྟོ་པི ས་དྡ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་སེ་ནཱ’’ཏི. ས་མ་ས་ནཾ སཾ་ཁི་པ་ནཾ ས་མཱ་སོ, ཏེ་ན ས་མཱ་སེ་ན, ན བྱཱ་ས་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ཡོ་ཛ་ནཱ་བྷི་དྷཱ་ནཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་སོ་ཏུ་ཛ་ན་ས་མུ་སྶཱ་ཧ་ན་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ སོ་ཏུ་ཛ་ན་ས་མུ་སྶཱ་ཧ་ནཾ ནཱ་མ ཏེ་སཾ ས་ཀྐ་ཙྩ་ས་ཝ་ནེ ནི་ཡུ་ཉྫ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ ཏ་ཏྠ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ’’ཏི. ས་ཀྐ་ཙྩ་ས་ཝ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཧི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏནྟི ཏཾ མ་ཡཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཱ་ཝ་ཏཱ་རཾ སུ་ཎཱ་ཐ ནི་སཱ་མ་ཡ་ཐ. ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ས་མྨཱ ཨཱ་ཧི་ཏཱ, ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.