རཱུ་པ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༨. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཨུ་དྡི་ཊྛ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ས་བྦ་ཉྩ པ་ནེ་ཏ’’ནྟྱཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ. ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟེ་ཧི ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་དཱི་ཧི ས་ཧི་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ས་ཝཾ. པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ཏྟཱ ས་ངྑ་ཏཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ ལོ་ཀེ ནི་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡཾ. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཙ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ནཱ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཏ་ད་ངྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི-ས་དྡོ པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ, ཏེ་ན ‘‘ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ’’ནྟྱཱ་དི་ཀཾ ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ན་ཡཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.

༡༩. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཀཱ་མཾ ཨ་ཉྙེ་པི ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏྠི, རུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཡ་དི མ་ཡཾ ན ཧོ་མ, ཏྭཾ ཀ་ཊྛ་ཀ་ལི་ངྒ་རཱུ་པ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ ཏ་སྶ དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ. ཏ་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རཾ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ བཱ་ཧི་ར་རཱུ་པཾ.

༢༠. ཨི་ཏ་རཾ བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ.

༢༢. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་མྤི ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱུ་པཾ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ལི་ངྒཱ་དཱི་སུ ས་ཧ་ཛ་རཱུ་པ་པ་རི་པཱ་ལ་ནེ ཙ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་ཡོ་ག་ཏོ. པ་སཱ་ད་རཱུ་པ་སྶ ཧི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊུ་མ་ནྡཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ་ས་མྤི པ་ཊུ་མ་ནྡཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ན་ཏོ. བྷཱ་ཝ་དྭ་ཡ་སྶཱ་པི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏཾ་ཏ་དཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ, ན པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཙ ཀ་མྨ་ཛ་པ་རི་པཱ་ལ་ནེ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ ཁ་ཎ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ. ས་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཋ་པི་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་ཝི་ཀོ ཝི་ཡ.

༢༣. ཝི་ས་ཡ་ཝི་ས་ཡི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཐཱུ་ལ་ཏྟཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ. ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ག་ཧ་ཎ་སྶ སུ་ཀ་ར་ཏྟཱ ས་ནྟི་ཀེ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ས་ནྣ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ. ཡོ ས་ཡཾ, ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཏ་ནཾ, སོ པ་ཊི་གྷོ ཝི་ཡཱ་ཏི པ་ཊི་གྷོ. ཡ་ཐཱ ཧི པ་ཊི་གྷཱ་ཏེ ས་ཏི དུ་བྦ་ལ་སྶ ཙ་ལ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཊི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཨ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ དུ་བྦ་ལ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཙ་ལ་ནཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་གྷོ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠི ཏཾ ས་པྤ་ཊི་གྷཾ. ཏ་ཏྠ ས་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི ཕོ་ཊྛ་བྦ་སྶ, ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཏྟི གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་ནཾ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཨ་ས་མྤ་ཏྟི ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་རཱུ་པ་ས་དྡཱ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་ཏ་རཾ སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཱདི་ཀཾ.

༢༤. ཀ་མྨ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་རཱུ་པཾ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨུ་པེ་ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་དི་ནྣ་ཏྟཱ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་རཱུ་པཾ.

༢༥. ད་ཊྛ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ནི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝོ ཧི ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་སྶ ཙ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟེ་པི ཨ་ཉྙེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཏཾ ཝི་སེ་སེ་ཏུཾ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་ཧ ནི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི. དྷ་མྨ་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཧི ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡོ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་རོ ཝི་སེ་སོ, སོ ཨ་ཉྙོ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙ་རི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སཱ་ཝ་བོ་དྷོ ཧོ་ཏི.

༢༦. ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་སྶ གོ་ཙ་ར་སྶ ཝ་སེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ས་ཡ་པྤ་དེ་སཾ ཝཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན. ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་ནི ཧི རཱུ་པ་ས་དྡེ་ཧི ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ནི, ས་ཡཾ ཝཱ ཏཱ་ནི ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཾ པ་ནེ་ཏེ་སུ, ཧོ་ཏཱ་ས་མྤ་ཏྟ་གཱ་ཧ་ཀཾ;

ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ, ས་ནྟ་རཱ་དྷི་ཀ་གོ་ཙ་རེ.

‘‘ཏ་ཐཱ ཧི དཱུ་ར་དེ་ས་ཊྛཾ, ཕ་ལི་ཀཱ་དི་ཏི་རོ་ཧི་ཏཾ;

མ་ཧ་ནྟ་ཉྩ ན་གཱ་དཱི་ནཾ, ཝ་ཎྞཾ ཙ་ཀྑུ ཨུ་དི་ཀྑ་ཏི.

‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་དི་ག་ཏོ ཀུ་ཙྪི-ཙ་མྨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀོ་པི ཙ;

མ་ཧ་ནྟོ ཙ གྷ་ཎྚཱ་དཱི་ནཾ, ས་དྡོ སོ་ཏ་སྶ གོ་ཙ་རོ.

‘‘ག་ནྟྭཱ ཝི་ས་ཡ་དེ་སཾ ཏཾ, ཕ་རི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཏཱི་ཏི ཙེ;

ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ནེ་པི, ཏ་སྶ སོ གོ་ཙ་རོ སི་ཡཱ.

‘‘བྷཱུ་ཏ་པྤ་བ་ནྡྷ་ཏོ སོ ཙེ, ཡཱ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ནྣི་དྷིཾ;

ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟོ་ཛ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ, ཝ་ཎྞོ ས་དྡོ ཙ ཙི་ཏྟ་ཛོ.

‘‘ན ཏེ་སཾ གོ་ཙ་རཱ ཧོ་ནྟི, ན ཧི ས་མྦྷོ་ནྟི ཏེ བ་ཧི;

ཝུ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན, པཱ་ཋེ ཏཾ་ཝི་ས་ཡཱ་ཝ ཏེ.

‘‘ཡ་དི ཙེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ས་མཱི་པཾ་ཡེ་ཝ ག་ཎྷ་ཏི;

ཨ་ཀྑི་ཝ་ཎྞཾ ཏ་ཐཱ མཱུ་ལཾ, པ་སྶེ་ཡྻ བྷ་མུ་ཀ་སྶ ཙ.

‘‘དི་སཱ་དེ་ས་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ས་དྡ་སྶ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ ཙ;

སི་ཡཱ ཙ ས་ར་ཝེ་དྷི་སྶ, ས་ཀ་ཎྞེ ས་ར་པཱ་ཏ་ན’’ནྟི.

གོ་ཙ་ར་གྒཱ་ཧི་ཀ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ་ཏཾ་གོ་ཙ་ར་གྒ་ཧ་ཎ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ཨི་ཏ་རཾ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་གོ་ཙ་ར་གྒཱ་ཧི་ཀ་རཱུ་པཾ གོ་ཙ་ར་གྒ་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.

༢༧. ཝ་ཎྞི་ཏ་བྦོ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི ཝ་ཎྞོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ད་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ཛཱ. ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ནི་བྷུ་ཉྫ་ན་སྶ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. རཱུ་པ་ལོ་ཀེ ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཝཱ་དི་མ་ཏ་མྤི ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ (ཝི་བྷ. མཱུ་ལ་ཊཱི. ༢༢༧; ཝི་བྷ. ཨ་ནུ་ཊཱི. ༢༢༧) ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་མེ་ཝ.

༢༨. ཨི་ཙྩེ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ་པི ཨི་ཏི-ས་དྡོ པ་ཀཱ་ར་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ས་བྦཾ དུ་ཀ་ཏི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.

རཱུ་པ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.