༡༠. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ

༡. ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་གྒོ

༡. ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ

༩༧༧. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲ ཁོ…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ? ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི [ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ས་ཏི (སཱི. པཱི.)]. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ [ས་ཏོ (བ་ཧཱུ་སུ) ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་པི] པ་སྶ་ས་ཏི. དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དཱི་གྷཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ར་སྶཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ར་སྶཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘པཱི་ཏི་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པཱི་ཏི་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སུ་ཏྟཾ

༩༧༨. ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཾ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཾ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི…པེ… ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. སུ་དྡྷི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༩༧༩. ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༠. ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ དྭི་ནྣཾ ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཕ་ལཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ཉྙཱ, ས་ཏི ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཏཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༡. ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ མ་ཧ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཱ.

‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ. ཀ་ཏ་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ? དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི; ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཐ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི; ནོ ཙེ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཊི་ཀ་ཙྩ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ནོ ཙེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི… ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི… ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི… ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི… ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི – ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨི་མེ ས་ཏྟ ཕ་ལཱ ས་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨ་རི་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༢. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷཱ་ཝེ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི’’ནྟི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་རི་ཊྛོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་ཝེ་མི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི’’ནྟི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཏྭཾ, ཨ་རི་ཊྛ, བྷཱ་ཝེ་སི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ་སུ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ པ་ཧཱི་ནོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ མེ ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ ཝི་ག་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ [ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བ་ཧི་དྡྷཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཙ མེ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏཱ. སོ [སོ་ཧཾ (?)] ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷཱ་ཝེ་མི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི’’ནྟི.

‘‘‘ཨ་ཏྠེ་སཱ, ཨ་རི་ཊྛ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི, ནེ་སཱ ན་ཏྠཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨ་པི ཙ, ཨ་རི་ཊྛ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་རི་ཊྛོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨ་རི་ཊྛ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ཨ་རི་ཊྛ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི. དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨ་རི་ཊྛ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་སུ་ཏྟཾ

༩༨༣. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣཾ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. དི་སྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –

‘‘པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཡ་དཱ་པི མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ པ་སྶཱ་མ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ནི་སི་ནྣཾ ཨེ་ཀཾ ཝཱ ར་ཧོ ནི་སི་ནྣཾ, ཏ་དཱ་པི མ་ཡཾ ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན པ་སྶཱ་མ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ’’ཏི.

‘‘ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ, ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ, ཏ་སྶ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མཱ་དྷི་སྶ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཀ་ཏ་མ་སྶ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མཱ་དྷི་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ, ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ?

‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ, ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ, ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ?

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ, ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨི་ཉྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཕ་ནྡི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. པ་དཱི་པོ་པ་མ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༤. ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ?

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི. དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ.

‘‘ཨ་ཧ་མྤི སུ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ས་མཱ་ནོ ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མི་ནཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཀི་ལ་མ་ཏི ན ཙ་ཀྑཱུ་ནི; ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙ མེ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ནེ་ཝ མེ ཀཱ་ཡོ ཀི་ལ་མེ་ཡྻ ན ཙ་ཀྑཱུ་ནི, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙ མེ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻཱ’ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ཡེ མེ གེ་ཧ་སི་ཏཱ ས་ར་ས་ངྐ་པྤཱ ཏེ པ་ཧཱི་ཡེ་ཡྻུ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཡྻཾ, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི་ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙེ་པི ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ – ‘ས་བྦ་སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏེ, སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, སཱ ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; དུ་ཀྑཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ‘སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ‘སཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘སུ་ཁཾ [སོ སུ་ཁཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) མ. ནི. ༣.༣༦༤ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཊཱི་ཀཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ] ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི; དུ་ཀྑཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི; ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཙེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི, ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. སོ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ, ཝ་ཊྚི་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏེ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རོ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་མཱ་ནོ ‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཨི་དྷེ་ཝ ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱི་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཝེ་སཱ་ལཱི་སུ་ཏྟཾ

༩༨༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་སུ་བྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུཾ. ནཱ་མྷི ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ནཱ་སྶུ་དྷ ཀོ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ན.

ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་སུ་བྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱ [ཨ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི. ད་ས་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀཱ་ཧེ་ན ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཝཱི་ས་མྤི…པེ… ཏིཾ་ས་མྤི བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀཱ་ཧེ་ན ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི? ‘‘ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ‘བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་སུ་བྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏཱི’ཏི ཨ་ནེ་ཀཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་ཏྠ་ཧཱ་ར་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟི. ད་ས་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀཱ་ཧེ་ན ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཝཱི་ས་མྤི བྷི་ཀྑཱུ… ཏིཾ་ས་མྤི བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀཱ་ཧེ་ན ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏུ ཡ་ཐཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཎྛ་ཧེ་ཡྻཱ’’ཏི.

‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ, ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཏེ ས་བྦེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཏེ ས་བྦེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ [ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཏོ (སཱི.)], བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ. ཡ་སྶ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱ་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ས་ནྟོ ཙེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏོ ཙ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀོ ཙ སུ་ཁོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ ཙ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཋཱ་ན་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ཨཱུ་ཧ་ཏཾ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ, ཏ་མེ་ནཾ མ་ཧཱ་ཨ་ཀཱ་ལ་མེ་གྷོ ཋཱ་ན་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ས་ནྟོ ཙེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏོ ཙ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀོ ཙ སུ་ཁོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ ཙ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཋཱ་ན་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ས་ནྟོ ཙེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏོ ཙ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀོ ཙ སུ་ཁོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ ཙ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཋཱ་ན་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི?

‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ས་ནྟོ ཙེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏོ ཙ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀོ ཙ སུ་ཁོ ཙ ཝི་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ ཙ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཋཱ་ན་སོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཀི་མི་ལ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མི་ལཱ་ཡཾ [ཀི་མྦི་ལཱ་ཡཾ (སཱི. པཱི.)] ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀི་མི་ལཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནུ ཁོ, ཀི་མི་ལ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི?

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་མི་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཀི་མི་ལཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནུ ཁོ, ཀི་མི་ལ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ’’ཏི? ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་མི་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ག་ཝཱ, ཀཱ་ལོ; ཨེ་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏ, ཀཱ་ལོ! ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏེ་ན་ཧཱ་ན་ནྡ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ’’.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དཱི་གྷཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ར་སྶཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ར་སྶཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ‘ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀཱ་ཡ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏཾ ཝ་དཱ་མི ཡ་དི་དཾ – ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘པཱི་ཏི་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པཱི་ཏི་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཝེ་ད་ནཱ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏཾ ཝ་དཱ་མི, ཡ་དི་དཾ – ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ [ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཾ (པཱི. ཀ.) མ. ནི. ༣.༡༤༥] སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ‘ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི…པེ… ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. སོ ཡཾ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་པ་ཐེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] མ་ཧཱ་པཾ་སུ་པུ་ཉྫོ. པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ས་ཀ་ཊཾ ཝཱ ར་ཐོ ཝཱ, ཨུ་པ་ཧ་ན་ཏེ་ཝ ཏཾ པཾ་སུ་པུ་ཉྫཾ; པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ…པེ… ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ…པེ… ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ ཙེ་པི དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ས་ཀ་ཊཾ ཝཱ ར་ཐོ ཝཱ, ཨུ་པ་ཧ་ན་ཏེ་ཝ ཏཾ པཾ་སུ་པུ་ཉྫཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ་པི ཨུ་པ་ཧ་ན་ཏེ་ཝ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ནྟོ་པི ཨུ་པ་ཧ་ན་ཏེ་ཝ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, སུ་དྡྷི་ཀ་ཉྩ དུ་ཝེ ཕ་ལཱ;

ཨ་རི་ཊྛོ ཀ་པྤི་ནོ དཱི་པོ, ཝེ་སཱ་ལཱི ཀི་མི་ལེ་ན ཙཱ་ཏི.

༢. དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒོ

༡. ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུཾ. ནཱ་མྷི ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ནཱ་སྶུ་དྷ ཀོ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ན.

ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཏེ་མཱ་ས་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ‘ཀ་ཏ་མེ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧཱ་སཱི’ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧཱ་སཱི’ཏི. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏོ ཨ་སྶ་སཱ་མི, ས་ཏོ པ་སྶ་སཱ་མི. དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི, དཱི་གྷཾ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི; ར་སྶཾ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ར་སྶཾ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི; ‘ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི’’.

‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རོ’ ཨི་ཏི་པི, ‘བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ’ ཨི་ཏི་པི, ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ’ ཨི་ཏི་པི. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷིཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རོ’ ཨི་ཏི་པི, ‘བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ’ ཨི་ཏི་པི, ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ’ ཨི་ཏི་པི. ཡེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སེ་ཁཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཏེ་སཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡེ ཙ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡ ཙ.

༢. ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ལོ་མ་ས་ཀཾ་བྷི་ཡོ [ལོ་མ་ས་ཝ་ངྒི་སོ (སཱི. པཱི.)] ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ལོ་མ་ས་ཀཾ་བྷི་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་མ་ས་ཀཾ་བྷི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ལོ་མ་ས་ཀཾ་བྷི་ཡཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སོ ཨེ་ཝ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སེ་ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙོ་ཝ [ཨ་ཉྙོ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] སེ་ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ ཨ་ཉྙོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི?

‘‘ན ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, སྭེ་ཝ སེ་ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ, སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཨ་ཉྙོ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, སེ་ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ཉྙོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཡེ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བྷི་ཀྑཱུ སེ་ཁཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, བྱཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ…པེ… ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ…པེ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ…པེ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཡེ་པི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བྷི་ཀྑཱུ སེ་ཁཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟི.

‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ [ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཏཱ (སཱི. པཱི.)] ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ; བྱཱ་པཱ་ད་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཧཱི་ནཾ…པེ… ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ…པེ… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ…པེ… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ.

‘‘ཡེ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ. ཏ་ད་མི་ནཱ་པེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཡ་ཐཱ – ཨ་ཉྙོ་ཝ སེ་ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ཉྙོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ.

‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏ་ཏྲ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུཾ. ནཱ་མྷི ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ནཱ’ཏི. ‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’ཏི ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ནཱ་སྶུ་དྷ ཀོ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ན.

‘‘ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཏེ་མཱ་ས་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘ས་ཙེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻུཾ – ཀ་ཏ་མེ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཝི་ཧཱ་རེ་ན ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛཱ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ – ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏོ ཨ་སྶ་སཱ་མི, ས་ཏོ པ་སྶ་སཱ་མི. དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི, དཱི་གྷཾ པ་སྶ་ས་ནྟོ དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི…པེ… པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མི’’.

‘‘ཡེ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ སེ་ཁཱ ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡ ཙ.

‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་ཏི་པི, བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་ཏི་པི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་ཏི་པི. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷིཾ ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་ཏི་པི, བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་ཏི་པི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ ཨི་ཏི་པཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐཱ – ཨ་ཉྙོ་ཝ སེ་ཁོ ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ཉྙོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. པ་ཋ་མ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༩༨༩. སཱ་ཝ་ཏྠི་ནི་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ [ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ (སཱི.)] བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི?

‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ [ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ (སཱི.)] བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི’’.

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི. དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དཱི་གྷཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི’’. ‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དཱི་གྷཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ར་སྶཾ ཝཱ…པེ… ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀཱ་ཡ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏཾ ཝ་དཱ་མི, ཡ་དི་དཾ – ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ’’.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ‘པཱི་ཏི་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི …པེ… སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི…པེ… ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཝེ་ད་ནཱ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཏཾ ཝ་དཱ་མི, ཡ་དི་དཾ – ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. སོ ཡཾ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧཱ་ན་ནྡ, དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་སྶ [ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི (པཱི. ཀ.)] ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ [ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨཱ་ན་ནྡ བྷི་ཀྑུ་ནོ (པཱི. ཀ.), ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ (མ. ནི. ༣.༡༤༩)] ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘སོ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི – དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ – ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ – པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི – པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི – ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘སོ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. (ཡ་ཐཱ པ་ཋ་མཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ).

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི …པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. དུ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༩༩༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ, ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… ‘‘ཨ་ཏྠཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི, ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི? ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ…པེ… ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. པ་ཋ་མ་བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ

༩༩༡. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏྠི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ…པེ… ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. དུ་ཏི་ཡ་བྷི་ཀྑུ་སུ་ཏྟཾ

༩༩༢. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ…པེ… བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི’’.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ དྭེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི་ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ས་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ་ས་ཏི, ས་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ས་ཏི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི’’.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དཱི་གྷཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དཱི་གྷཾ ཝཱ པ་སྶ་ས་ནྟོ ‘དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ར་སྶཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ ‘ར་སྶཾ ཨ་སྶ་སཱ་མཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ས་བྦ་ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི…པེ… ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀཱ་ཡ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏཾ ཝ་དཱ་མི, ཡ་དི་དཾ – ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱི་ཏི་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི…པེ… སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི…པེ… ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི…པེ… ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་སྶ་མྦྷ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཝེ་ད་ནཱ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏཾ ཝ་དཱ་མི, ཡ་དི་དཾ – ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི…པེ… ཨ་བྷི་པྤ་མོ་ད་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ‘ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ས་མཱ་ད་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི; ‘ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝ་དཱ་མི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི…པེ… ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི, ‘པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི’ཏི སི་ཀྑ་ཏི – དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ. སོ ཡཾ ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ.

‘‘ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘སོ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི – དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ – ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པཱི་ཏི ནི་རཱ་མི་སཱ – པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མྤི པ་སྶ་མྦྷ་ཏི – པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི – ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘སོ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི.

‘‘ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ…པེ… ཙི་ཏྟེ…པེ… དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི – ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཧོ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི…པེ….

སོ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི.

‘‘ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ; དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་རོ་དྷ་ནི་སྶི་ཏཾ ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༩༩༣. ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ…. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༩༩༤. …ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ

༩༩༥. …ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་སུ་ཏྟཾ

༩༩༦. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཐཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཀ་ཐཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི… ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི… ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི… ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ…པེ. … པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཨ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི སི་ཀྑ་ཏི, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶཱི པ་སྶ་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་ས་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི…པེ… ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.

དུ་ཏི་ཡོ ཝ་གྒོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཨི་ཙྪཱ་ན་ངྒ་ལཾ ཀ་ངྑེ་ཡྻཾ, ཨཱ་ན་ནྡཱ ཨ་པ་རེ དུ་ཝེ;

བྷི་ཀྑཱུ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ནྟི.

ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ད་ས་མཾ.